ଫଲାହାରୋସ୍ମି ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତସ୍ଵଯା ସହ ସୁମଧ୍ଯମେ। ତତଃ ପାଟଯତଃ କାଷ୍ଠଂ ଶରିସୋ ମେ ରୁଜାଽଭଵତ୍
ହେ ସୁସ୍ଥଳୀ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଫଳ ଆଣିବାକୁ ବାହାରିଥିଲି। ତାପରେ, କାଠ କାଟୁଥିବା ବେଳେ, ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ବେଦନା ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଶିରୋଭିତାପସଂତପ୍ତଃ ସ୍ଥାତୁଂ ଚିରମଶକ୍ନୁଵନ୍। ତଵୋତ୍ସଙ୍ଗେ ପ୍ରସୁପ୍ତୋସ୍ମି ଇତି ସର୍ଵଂ ସ୍ମରେ ଶୁଭେ
ମୁଣ୍ଡର ଜ୍ୱଳନା ଦୁଃଖରେ ମୁଁ ବହୁତ ଦିନ ଦଣ୍ଡାଇ ରହିପାରିଲି ନାହିଁ। ମୁଁ ସବୁକିଛି ମନେ ପକାଏ, ହେ ଶୁଭେ, ମୁଁ ତୁମ ଆଖ ଉପରେ ଶୁଏଇ ପଡ଼ିଥିଲି।
ତ୍ଵଯୋପଗୂଢସ୍ଯ ଚ ମେ ନିଦ୍ରଯାଽପହୃତଂ ମନଃ। ତତୋଽପଶ୍ଯଂ ତମୋ ଘୋରଂ ପୁରୁଷଂ ଚ ମହୌଜସମ୍
ତୁମେ ମୋତେ ବାହୁଡ଼ି ଧରିଥିବା ବେଳେ, ନିଦ୍ରା ମୋ ମନକୁ ନେଇଗଲା। ତାପରେ ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧାର ଏବଂ ଏକ ପ୍ରଭାଶାଳୀ ପୁରୁଷକୁ ଦେଖିଲି।
ତଦ୍ଯଦି ତ୍ଵଂ ଵିଜାନାସି କିଂ ତଦ୍ବ୍ରୂହି ସୁମଧ୍ଯମେ। ସ୍ଵପ୍ନୋ ମେ ଯଦିଵା ଦୃଷ୍ଟୋ ଯଦି ଵା ସତ୍ଯମେଵ ତତ୍
ହେ ସୁସ୍ଥଳୀ, ଯଦି ତୁମେ ଏହା କିଏ ଥିଲେ ଜାଣ, ମୋତେ କୁହ। ମୁଁ ଯାହା ଦେଖିଲି, ସେଟା ସ୍ୱପ୍ନ ଥିଲା କି ସତ୍ୟ ଘଟଣା ଥିଲା?
ତମୁଵାଚାଥ ସାଵିତ୍ରୀ ରଜନୀ ଵ୍ଯଵଗାହତେ। ଶ୍ଵସ୍ତେ ସର୍ଵଂଯଥାଵୃତ୍ତମାଖ୍ଯାସ୍ଯାମି ନୃପାତ୍ମଜ
ତେବେ ସାବିତ୍ରୀ ରାତି ଗଢ଼ି ଆସୁଥିବାବେଳେ କହିଲେ, 'ପ୍ରଭାତେ ହେଲେ, ରାଜପୁତ୍ର, ଘଟିଥିବା ସବୁ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେବି।'
ଉତ୍ତିଷ୍ଠୋତ୍ତିଷ୍ଠ ଭଦ୍ରଂ ତେ ପିତରୌ ପଶ୍ଯ ସୁଵ୍ରତ। ଵିଗାଢା ରଜନୀ ଚେଯଂ ନିଵୃତ୍ତଶ୍ଚ ଦିଵାକରଃ
ଉଠ, ଉଠ, ଭଲ ହେଉ! ତୁମ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଦେଖ, ହେ ଧୃଢ଼ବ୍ରତ। ଏହି ରାତି ଗଢ଼ିଯାଇଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହୋଇଯାଇଛି।
ନକ୍ତଂଚରାଶ୍ଚରନ୍ତ୍ଯେତେ ହୃଷ୍ଟାଃ କ୍ରୂରାଭିଭାଷିଣଃ। ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ପର୍ଣଶବ୍ଦାଶ୍ଚ ମୃଗାଣାଂ ଚରତାଂ ଵନେ
ଏବେ ରାତିରେ ଚଳିଥିବା ପଶୁମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଏବଂ କଠୋର କଥା କହୁଛନ୍ତି। ଜଙ୍ଗଲରେ ପତ୍ର ଶବ୍ଦ ଏବଂ ମୃଗମାନେ ଚଳିଥିବା ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଉଛି।
ଏତା ଘୋରଂ ଶିଵା ନାଦାନ୍ଦିଶଂ ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମାମ୍। ଆସ୍ଥାଯ ଵିରୁଵନ୍ତ୍ଯୁଗ୍ରାଃ କମ୍ପଯନ୍ତ୍ଯୋ ମନୋ ମମ
ସେ ଭୟଙ୍କର ପଶୁମାନେ ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମ ଦିଗରୁ ଅଶୁଭ ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି, ମୋ ହୃଦୟକୁ ଉତ୍କଳିତ କରୁଛନ୍ତି।
ଵନଂ ପ୍ରତିଭଯାକାରଂ ଘନେନ ତମସା ଵୃତମ୍। ନ ଵିଜ୍ଞାସ୍ଯସି ପନ୍ଥାନଂ ଗନ୍ତୁଂ ଚୈଵ ନ ଶକ୍ଷ୍ଯସି
ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଘନ ଅନ୍ଧାରରେ ଢାକିଯାଇଛି, ଦେଖିବାକୁ ଭୟ ଲାଗୁଛି। ତୁମେ ରାସ୍ତା ଚିହ୍ନିପାରିବେ ନାହିଁ, ଚାଲିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଅସ୍ମିନ୍ନ ଵନେ ଦଗ୍ଧେ ଶୁଷ୍କଵୃକ୍ଷଃ ସ୍ଥିତୋ ଜ୍ଵଲନ୍। ଵାଯୁନା ଧମ୍ଯମାନୋତ୍ର ଦୃଶ୍ଯତେଽଗ୍ନିଃ କ୍ଵଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍
ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ, ଶୁଖିଲା ଗଛମାନେ ଦହିଯାଇଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, କେଉଁଠି କେଉଁଠି ବାୟୁରେ ଅଗ୍ନି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି।
ତତୋଽଗ୍ନିମାନଯିତ୍ଵେହ ଜ୍ଵାଲଯିପ୍ଯାମି ସର୍ଵତଃ। କାଷ୍ଠାନୀମାନି ସନ୍ତୀହ ଜହି ସଂତାପମାତ୍ମନଃ
ତେଣୁ, ମୁଁ ଏଠାରେ ଅଗ୍ନି ଆଣି ସମସ୍ତଦିଗରେ ଜଳାଇବି। ଏଠାରେ କାଠ ଅଛି, ତୁମ ମନର ଦୁଃଖ ଛାଡ଼।
ଯଦି ନୋତ୍ସହସେ ଗନ୍ତୁଂ ସରୁଜଂ ତ୍ଵାଂ ହି ଲକ୍ଷଯେ। ନ ଚ ଜ୍ଞାସ୍ଯସି ପନ୍ଥାନଂ ତମସା ସଂଵୃତେ ଵନେ
ଯଦି ଚାଲିପାରିବାକୁ ତୁମେ ସମର୍ଥ ନୁହଁ, କାରଣ ମୁଁ ଦେଖୁଛି ତୁମେ ଏଉଁଠି ଦୁଃଖରେ ଅଛ, ଏହି ଅନ୍ଧାର ଜଙ୍ଗଲରେ ରାସ୍ତା ଚିହ୍ନିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଶ୍ଵଃ ପ୍ରଭାତେ ଵନେ ଦୃଶ୍ଯେ ଯାସ୍ଯାଵୋଽନୁମତେ ତଵ। ଵସାଵେହ କ୍ଷପାମେକାଂ ରୁଚିତଂ ଯଦି ତେଽନଘ
ଆସନ୍ତାକାଲି ପ୍ରଭାତେ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ହେଲେ ଆମେ ଚାଲିଯିବୁ। ଏକ ରାତି ଏଠାରେ କାଟିଦେବା, ଯଦି ତୁମ ପସନ୍ଦ।
ଶିରୋରୁଜା ନିଵୃତ୍ତା ମେ ସ୍ଵସ୍ଥାନ୍ଯଙ୍ଗାନି ଲକ୍ଷଯେ। ମାତାପିତୃଭ୍ଯାମିଚ୍ଛାମି ସଂଯୋଗଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦଜମ୍
ମୋ ମୁଣ୍ଡର ବେଦନା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି, ମୋ ଦେହର ସବୁ ଅଂଶ ଭଲ ଲାଗୁଛି। ତୁମ ଦୟାରେ ମୁଁ ମୋ ପିତାମାତା ସହିତ ମିଶିବାକୁ ଚାହେଁ।
ନ କଦାଚିଦ୍ଵିକାଲେ ହି ଗତପୂର୍ଵୋହମାଶ୍ରମାତ୍। ଅନାଗତାଯାଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଯାଂ ମାତା ମେ ପ୍ରରୁଣଦ୍ଧି ମାମ୍
ମୁଁ କେବେ ଅସମୟରେ ଆଶ୍ରମରୁ ବାହାରିଯାଇନାହିଁ; ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ ଆସିନଥିଲେ ମୋ ମାଆ ମୋତେ ଯିବାକୁ ଦେଉନାହାନ୍ତି।
ଦିଵାଽପିମଯି ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତେ ସନ୍ତପ୍ଯେତେ ଗୁରୂ ମମ। ଵିଚିନୋତି ହି ମାଂ ତାତଃ ସହୈଵାଶ୍ରମଵାସିଭିଃ
ଦିନରେ ମୁଁ ବାହାରିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଗୁରୁଜନମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି; ମୋ ବାପା ଆଶ୍ରମର ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ସହିତ ମୋତେ ଖୋଜନ୍ତି।
ମାତ୍ରା ପିତ୍ରା ଚ ସୁଭୃଶଂ ଦୁଃଖିତାଭ୍ଯାମହଂ ପୁରା। ଉପାଲବ୍ଧଶ୍ଚ ବହୁଶଶ୍ଚିରେଣାଗଚ୍ଛସୀତି ହି
ପୂର୍ବରୁ ମୋ ମାଆ ବାପା ଦୁହେଁ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଥିଲେ ଏବଂ ମୁଁ ବିଳମ୍ବରେ ଫେରିଲି ବୋଲି ବହୁବାର ମୋତେ ଡାଟିଥିଲେ।
କାତ୍ଵଵସ୍ଥା ତଯୋରଦ୍ଯ ମଦର୍ଥମିତି ଚିନ୍ତଯେ। ତଯୋରଦୃଶ୍ଯେ ମଯି ଚ ମହଦ୍ଦୁଃଖଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଆଜି ମୋ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ କେମିତି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି ଭାବି ଚିନ୍ତା କରୁଛି; ମୁଁ ଦେଖାଯିବି ନାହିଁ କି, ତେବେ ସେମାନେ ବହୁତ ଦୁଃଖ ପାଇବେ।
ପୁରା ମାମୂଚତୁଶ୍ଚୈଵ ରାତ୍ରାଵସ୍ରାଯମାଣକୌ। ଭୃଶଂ ସୁଦୁଃଖିତୌ ଵୃଦ୍ଧୌ ବହୁଶଃ ପ୍ରୀତିସଂଯୁତୌ
ପୂର୍ବରୁ ରାତିରେ ମୋ ବୃଦ୍ଧ ମାଆ ବାପା, ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମୋତେ ବହୁ ସ୍ନେହରେ କଥା କହିଥିଲେ।
ତ୍ଵଯା ହୀନୌ ନ ଜୀଵାଵ ମୁହୂର୍ତମପି ପୁତ୍ରକ। ଯାଵଦ୍ଧରିଷ୍ଯସେ ପୁତ୍ର ତାଵନ୍ନୌ ଜୀଵିତଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
ପୁଅ, ତୁମେ ନଥିଲେ ଆମେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିପାରିବୁ ନାହିଁ; ତୁମେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଛ, ଆମର ଜୀବନ ନିଶ୍ଚିତ।
ଵୃଦ୍ଧଯୋରନ୍ଧଯୋର୍ଦୃଷ୍ଟିସ୍ତ୍ଵଯି ଵଂଶଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିଃ। ତ୍ଵଯି ପିଣ୍ଡଶ୍ଚ କୀର୍ତିଶ୍ଚ ସନ୍ତାନଶ୍ଚାଵଯୋରିତି
ବୃଦ୍ଧ ଏବଂ ଅନ୍ଧ ବାପାମାଆ ପାଇଁ ତୁମେ ହେଉଛ, ସେମାନଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି, କୁଳର ଆଧାର, ପିଣ୍ଡ, କୀର୍ତ୍ତି ଏବଂ ସନ୍ତାନ।
ମାତା ଵୃଦ୍ଧା ପିତା ଵୃଦ୍ଧସ୍ତଯୋର୍ଯଷ୍ଟିରହଂ କିଲ। ତୌ ରାତ୍ରୌ ମାମପଶ୍ଯନ୍ତୌ କାମଵସ୍ଥାଂ ଗମିଷ୍ଯତଃ
ମୋ ମାଆ ବାପା ବୃଦ୍ଧ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ଆଧାର; ରାତିରେ ମୁଁ ଦେଖାଯିବି ନାହିଁ କି, ସେମାନେ ଦୟନୀୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିବେ।
ନିଦ୍ରାଯାଶ୍ଚାଭ୍ଯସୂଯାମି ଯସ୍ଯା ହେତୋଃ ପିତା ମମ। ମାତା ଚ ସଂଶଯଂ ପ୍ରାପ୍ତା ମତ୍କୃତେଽନପକାରିଣୀ
ନିଦ୍ରା ପ୍ରତି ମୋର ଅସନ୍ତୋଷ ଅଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୋ ବାପା ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ମାଆ ମୋ ଦେଖି ଚିନ୍ତିତ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଅହଂ ଚ ସଂଶଯଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ କୃଚ୍ଛ୍ରାମାପଦମାସ୍ଥିତଃ। ମାତାପିତୃଭ୍ଯାଂ ହି ଵିନା ନାହଂ ଜୀଵିତୁମୁତ୍ସହେ
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ବଡ଼ ସମସ୍ୟାରେ ପଡ଼ିଛି; ମୋ ମାଆ ବାପା ଛାଡ଼ି ମୁଁ ବଞ୍ଚିପାରିବି ନାହିଁ।
ଵ୍ଯକ୍ତମାକୁଲଯା ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ପ୍ରଜ୍ଞାଚକ୍ଷୁଃ ପିତା ମମ। ଏକୈକମସ୍ଯାଂ ଵେଲାଯାଂ ପୃଚ୍ଛତ୍ଯାଶ୍ରମଵାସିନମ୍
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ମନେ, ମୋ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ବାପା ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆଶ୍ରମବାସୀଙ୍କୁ ମୋ ବିଷୟରେ ପଚାରୁଛନ୍ତି।
ନାତ୍ମାନମନୁଶୋଚାମି ଯଥାଽହଂପିତରଂ ଶୁଭେ। ଭର୍ତାରଂ ଚାପ୍ଯନୁଗତାଂ ମାତରଂ ଭୃଶଦୁଃଖିତାମ୍
ମୁଁ ନିଜ ପାଇଁ ଯେତେ ଦୁଃଖିତ ନୁହେଁ, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ମୋ ବାପା ପାଇଁ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଦୁଃଖିତ ମାଆ ପାଇଁ ମୁଁ ଦୁଃଖିତ।
ମତ୍କୃତେ ନ ହି ତାଵଦ୍ଯ ସନ୍ତାପଂ ପରମେଷ୍ଯତଃ। ଜୀଵନ୍ତାଵନୁଜୀଵାମି ଭର୍ତଵ୍ଯୌ ତୌ ମଯେତି ହ
ମୋ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ କଷ୍ଟ ପାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ ବୋଲି ମୁଁ ଚାହେଁ ନାହିଁ; ସେମାନେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ସେବା କରି ବଞ୍ଚିବି।
ତଯୋଃ ପ୍ରିଯଂ ମେ କର୍ଵ୍ଯମିତି ଜୀଵାମି ଚାପ୍ଯହମ୍। `ପରମଂ ଦୈଵତଂ ତୌ ମେ ପୂଜନୀଯୌ ସଦା ମଯା। ତଯୋସ୍ତୁ ମେ ସଦାଽସ୍ତ୍ଯେଵଂ ଵ୍ରତମେତତ୍ପୁରାତନମ୍
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ କାମ କରିବା ପାଇଁ ବଞ୍ଚିଛି; ସେମାନେ ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତା, ସଦା ମୋର ପୂଜ୍ୟ; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପୁରୁଣା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମୋର।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ଗୁରୁଭକ୍ତୋ ଗୁରୁପ୍ରିଯଃ। ଉଚ୍ଛ୍ରିତ୍ଯ ବାହୂ ଦୁଃଖାର୍ତଃ ସୁସ୍ଵରଂ ପ୍ରରୁରୋଦ ହ
ଏପରି କହି, ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ବଡ଼ମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଦୁଃଖରେ ଦୁଇଟି ହାତ ଉଠାଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ତଥା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଭର୍ତାରଂ ଶୋକକର୍ଶିତମ୍। ପ୍ରମୃଜ୍ଯାଶ୍ରୂଣି ପାଣିଭ୍ଯାଂ ସାଵିତ୍ରୀ ଧର୍ମଚାରିଣୀ
ତାପରେ, ଦୁଃଖରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଥିବା ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଧର୍ମପରାୟଣ ସାବିତ୍ରୀ ତାଙ୍କର ହାତରେ ତାଙ୍କର ଅଶ୍ରୁ ପୁଞ୍ଜି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।