ତେ ଚାପି ସର୍ଵେ ରାଜାନଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଃ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରିଣଃ। ଖ୍ଯାତାସ୍ତ୍ଵନ୍ନାମଧେଯାଶ୍ଚଭଵିଷ୍ଯନ୍ତୀହ ଶାଶ୍ଵତାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରାଜା, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ପୁଅ-ନାତି ସହିତ, ତୁମ ନାମରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିବେ ଏବଂ ଏଠାରେ ସଦା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରହିବେ।
ପିତୁଶ୍ଚ ତେ ପୁତ୍ରଶତଂ ଭଵିତା ତଵ ମାତରି। ମାଲଵ୍ଯାଂ ମାଲଵା ନାମ ଶାଶ୍ଵତାଃ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରିଣଃ। ଭ୍ରାତରସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କ୍ଷତ୍ରିଯାସ୍ତ୍ରିଦଶୋପମାଃ
ତୁମ ପିତା ମାତା ମାଳବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶତପୁତ୍ର ପାଇବେ; ମାଳବରେ ମାଳବ ନାମକ, ପୁଅ-ନାତି ସହିତ, ତୁମ ଭାଇମାନେ ହେବେ, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ସମ କ୍ଷତ୍ରିୟ।
ଏଵଂ ତସ୍ଯୈ ଵରଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଧର୍ମରାଜଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ନିଵର୍ତଯିତ୍ଵା ସାଵିତ୍ରୀଂ ସ୍ଵମେଵ ଭଵନଂ ଯଯୌ
ଏଭଳି ତାକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଧର୍ମରାଜା ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ଫେରାଇ ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ସାଵିତ୍ର୍ଯପି ଯମେ ଯାତେ ଭର୍ତାରଂ ପ୍ରତିଲଭ୍ଯ ଚ। ଜଗାମ ତତ୍ର ଯତ୍ରାସ୍ଯା ଭର୍ତୁଃ ଶାଵଂ କଲେଵରମ୍
ଯମ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ସାବିତ୍ରୀ ନିଜ ପତିକୁ ପୁନଃ ପାଇ, ସେଠାକୁ ଗଲେ ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କର ପତିର ନିର୍ଜୀବ ଦେହ ପଡ଼ିଥିଲା।
ସା ଭୂମୌ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯଭର୍ତାରମୁପସୃତ୍ଯୋପଗୃହ୍ଯ ଚ। ଉତ୍ସଙ୍ଗେ ଶିର ଆରୋପ୍ଯ ଭୂମାଵୁପଵିଵେଶ ହ
ସେ ଭୂମିରେ ପତିଙ୍କୁ ଦେଖି, ନିକଟକୁ ଯାଇ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ମୁଣ୍ଡକୁ ଆପଣଙ୍କ ଆଂଚଳରେ ରଖି ଭୂମିରେ ବସିଗଲେ।
ସଂଜ୍ଞାଂ ଚସ ପୁନର୍ଲବ୍ଧ୍ଵା ସାଵିତ୍ରୀମଭ୍ଯଭାଷତ। ପ୍ରୋଷ୍ଯାଗତ ଇଵ ପ୍ରେମ୍ଣା ପୁନଃପୁନରୁଦୀକ୍ଷ୍ଯଵୈ
ପୁନଃ ସଚେତନ ହୋଇ, ସତ୍ୟବାନ୍ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯେପରି ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରାରୁ ଫେରିଥିବା ଲୋକ ପ୍ରେମରେ ପୁନିପୁନି ଦେଖେ।
ସୁଚିରଂ ବତ ସୁପ୍ତୋସ୍ମି କିମର୍ଥଂ ନାଵବୋଧିତଃ। କ୍ଵ ଚାସୌ ପୁରୁଷଃ ଶ୍ଯାମୋ ଯୋସୌ ମାଂ ସଂଚକର୍ଷହ
ମୁଁ କେତେ ଦିନ ହେଉଛି ଶୁଏଇ ରହିଛି! କାହିଁକି ମୋତେ ଜଗାଇଲେ ନାହିଁ? ସେ ଗାଢ଼ କଳା ଦେହର ଲୋକଟିଏ କେଉଁଠି, ଯିଏ ମୋତେ ଟାଣି ନେଇଯାଇଥିଲା?
ସୁଚିରଂ ତ୍ଵଂପ୍ରସୁପ୍ତୋସି ମମାହ୍କେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ। ଗତଃ ସ ଭଗଵାନ୍ଦେଵଃ ପ୍ରଜାସଂଯମନୋ ଯମଃ
ତୁମେ ମୋ ଆଖ ଉପରେ ବହୁତ ସମୟ ଶୁଏଇ ରହିଥିଲା, ମହାପୁରୁଷ। ସେ ଦେବତା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ଯମଦେବ, ଏଠାରୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି।
ଵିଶ୍ରାନ୍ତୋସି ମହାଭାଗ ଵିନିଦ୍ରଶ୍ଚ ନୃପାତ୍ମଜ। ଯଦି ଶକ୍ଯଂ ସମୁତ୍ତିଷ୍ଠ ଵିଗାଢାଂ ପଶ୍ଯ ଶର୍ଵରୀମ୍
ହେ ଧନ୍ୟପୁତ୍ର, ତୁମେ ଏବେ ଭଲ ଭାବେ ଶୁଏଇ ଆରାମ କରିଛ, ନିଦ୍ରା ମୁକ୍ତ ହେଇଛ। ଯଦି ସମ୍ଭବ ହୁଏ, ଉଠିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର ଏବଂ ଏହି ଗଢ଼ ରାତିକୁ ଦେଖ।
ଉପଲଭ୍ଯତତଃ ସଂଜ୍ଞାଂ ସୁଖସୁପ୍ତ ଇଵୋତ୍ଥିତଃ। ଦିଶଃ ସର୍ଵା ଵନାନ୍ତାଂଶ୍ଚ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯୋଵାଚ ସତ୍ଯଵାନ୍
ତାପରେ ସତ୍ୟବାନ ସଚେତନ ହେଲେ, ମଧୁର ନିଦ୍ରାରୁ ଉଠିଥିବା ପରି। ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ଜଙ୍ଗଲର କୋଣାକୁ ଦେଖି, କହିଲେ।
ଫଲାହାରୋସ୍ମି ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତସ୍ଵଯା ସହ ସୁମଧ୍ଯମେ। ତତଃ ପାଟଯତଃ କାଷ୍ଠଂ ଶରିସୋ ମେ ରୁଜାଽଭଵତ୍
ହେ ସୁସ୍ଥଳୀ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଫଳ ଆଣିବାକୁ ବାହାରିଥିଲି। ତାପରେ, କାଠ କାଟୁଥିବା ବେଳେ, ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ବେଦନା ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଶିରୋଭିତାପସଂତପ୍ତଃ ସ୍ଥାତୁଂ ଚିରମଶକ୍ନୁଵନ୍। ତଵୋତ୍ସଙ୍ଗେ ପ୍ରସୁପ୍ତୋସ୍ମି ଇତି ସର୍ଵଂ ସ୍ମରେ ଶୁଭେ
ମୁଣ୍ଡର ଜ୍ୱଳନା ଦୁଃଖରେ ମୁଁ ବହୁତ ଦିନ ଦଣ୍ଡାଇ ରହିପାରିଲି ନାହିଁ। ମୁଁ ସବୁକିଛି ମନେ ପକାଏ, ହେ ଶୁଭେ, ମୁଁ ତୁମ ଆଖ ଉପରେ ଶୁଏଇ ପଡ଼ିଥିଲି।
ତ୍ଵଯୋପଗୂଢସ୍ଯ ଚ ମେ ନିଦ୍ରଯାଽପହୃତଂ ମନଃ। ତତୋଽପଶ୍ଯଂ ତମୋ ଘୋରଂ ପୁରୁଷଂ ଚ ମହୌଜସମ୍
ତୁମେ ମୋତେ ବାହୁଡ଼ି ଧରିଥିବା ବେଳେ, ନିଦ୍ରା ମୋ ମନକୁ ନେଇଗଲା। ତାପରେ ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧାର ଏବଂ ଏକ ପ୍ରଭାଶାଳୀ ପୁରୁଷକୁ ଦେଖିଲି।
ତଦ୍ଯଦି ତ୍ଵଂ ଵିଜାନାସି କିଂ ତଦ୍ବ୍ରୂହି ସୁମଧ୍ଯମେ। ସ୍ଵପ୍ନୋ ମେ ଯଦିଵା ଦୃଷ୍ଟୋ ଯଦି ଵା ସତ୍ଯମେଵ ତତ୍
ହେ ସୁସ୍ଥଳୀ, ଯଦି ତୁମେ ଏହା କିଏ ଥିଲେ ଜାଣ, ମୋତେ କୁହ। ମୁଁ ଯାହା ଦେଖିଲି, ସେଟା ସ୍ୱପ୍ନ ଥିଲା କି ସତ୍ୟ ଘଟଣା ଥିଲା?
ତମୁଵାଚାଥ ସାଵିତ୍ରୀ ରଜନୀ ଵ୍ଯଵଗାହତେ। ଶ୍ଵସ୍ତେ ସର୍ଵଂଯଥାଵୃତ୍ତମାଖ୍ଯାସ୍ଯାମି ନୃପାତ୍ମଜ
ତେବେ ସାବିତ୍ରୀ ରାତି ଗଢ଼ି ଆସୁଥିବାବେଳେ କହିଲେ, 'ପ୍ରଭାତେ ହେଲେ, ରାଜପୁତ୍ର, ଘଟିଥିବା ସବୁ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେବି।'
ଉତ୍ତିଷ୍ଠୋତ୍ତିଷ୍ଠ ଭଦ୍ରଂ ତେ ପିତରୌ ପଶ୍ଯ ସୁଵ୍ରତ। ଵିଗାଢା ରଜନୀ ଚେଯଂ ନିଵୃତ୍ତଶ୍ଚ ଦିଵାକରଃ
ଉଠ, ଉଠ, ଭଲ ହେଉ! ତୁମ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଦେଖ, ହେ ଧୃଢ଼ବ୍ରତ। ଏହି ରାତି ଗଢ଼ିଯାଇଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହୋଇଯାଇଛି।
ନକ୍ତଂଚରାଶ୍ଚରନ୍ତ୍ଯେତେ ହୃଷ୍ଟାଃ କ୍ରୂରାଭିଭାଷିଣଃ। ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ପର୍ଣଶବ୍ଦାଶ୍ଚ ମୃଗାଣାଂ ଚରତାଂ ଵନେ
ଏବେ ରାତିରେ ଚଳିଥିବା ପଶୁମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଏବଂ କଠୋର କଥା କହୁଛନ୍ତି। ଜଙ୍ଗଲରେ ପତ୍ର ଶବ୍ଦ ଏବଂ ମୃଗମାନେ ଚଳିଥିବା ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଉଛି।
ଏତା ଘୋରଂ ଶିଵା ନାଦାନ୍ଦିଶଂ ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମାମ୍। ଆସ୍ଥାଯ ଵିରୁଵନ୍ତ୍ଯୁଗ୍ରାଃ କମ୍ପଯନ୍ତ୍ଯୋ ମନୋ ମମ
ସେ ଭୟଙ୍କର ପଶୁମାନେ ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମ ଦିଗରୁ ଅଶୁଭ ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି, ମୋ ହୃଦୟକୁ ଉତ୍କଳିତ କରୁଛନ୍ତି।
ଵନଂ ପ୍ରତିଭଯାକାରଂ ଘନେନ ତମସା ଵୃତମ୍। ନ ଵିଜ୍ଞାସ୍ଯସି ପନ୍ଥାନଂ ଗନ୍ତୁଂ ଚୈଵ ନ ଶକ୍ଷ୍ଯସି
ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଘନ ଅନ୍ଧାରରେ ଢାକିଯାଇଛି, ଦେଖିବାକୁ ଭୟ ଲାଗୁଛି। ତୁମେ ରାସ୍ତା ଚିହ୍ନିପାରିବେ ନାହିଁ, ଚାଲିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଅସ୍ମିନ୍ନ ଵନେ ଦଗ୍ଧେ ଶୁଷ୍କଵୃକ୍ଷଃ ସ୍ଥିତୋ ଜ୍ଵଲନ୍। ଵାଯୁନା ଧମ୍ଯମାନୋତ୍ର ଦୃଶ୍ଯତେଽଗ୍ନିଃ କ୍ଵଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍
ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ, ଶୁଖିଲା ଗଛମାନେ ଦହିଯାଇଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, କେଉଁଠି କେଉଁଠି ବାୟୁରେ ଅଗ୍ନି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି।
ତତୋଽଗ୍ନିମାନଯିତ୍ଵେହ ଜ୍ଵାଲଯିପ୍ଯାମି ସର୍ଵତଃ। କାଷ୍ଠାନୀମାନି ସନ୍ତୀହ ଜହି ସଂତାପମାତ୍ମନଃ
ତେଣୁ, ମୁଁ ଏଠାରେ ଅଗ୍ନି ଆଣି ସମସ୍ତଦିଗରେ ଜଳାଇବି। ଏଠାରେ କାଠ ଅଛି, ତୁମ ମନର ଦୁଃଖ ଛାଡ଼।
ଯଦି ନୋତ୍ସହସେ ଗନ୍ତୁଂ ସରୁଜଂ ତ୍ଵାଂ ହି ଲକ୍ଷଯେ। ନ ଚ ଜ୍ଞାସ୍ଯସି ପନ୍ଥାନଂ ତମସା ସଂଵୃତେ ଵନେ
ଯଦି ଚାଲିପାରିବାକୁ ତୁମେ ସମର୍ଥ ନୁହଁ, କାରଣ ମୁଁ ଦେଖୁଛି ତୁମେ ଏଉଁଠି ଦୁଃଖରେ ଅଛ, ଏହି ଅନ୍ଧାର ଜଙ୍ଗଲରେ ରାସ୍ତା ଚିହ୍ନିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଶ୍ଵଃ ପ୍ରଭାତେ ଵନେ ଦୃଶ୍ଯେ ଯାସ୍ଯାଵୋଽନୁମତେ ତଵ। ଵସାଵେହ କ୍ଷପାମେକାଂ ରୁଚିତଂ ଯଦି ତେଽନଘ
ଆସନ୍ତାକାଲି ପ୍ରଭାତେ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ହେଲେ ଆମେ ଚାଲିଯିବୁ। ଏକ ରାତି ଏଠାରେ କାଟିଦେବା, ଯଦି ତୁମ ପସନ୍ଦ।
ଶିରୋରୁଜା ନିଵୃତ୍ତା ମେ ସ୍ଵସ୍ଥାନ୍ଯଙ୍ଗାନି ଲକ୍ଷଯେ। ମାତାପିତୃଭ୍ଯାମିଚ୍ଛାମି ସଂଯୋଗଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦଜମ୍
ମୋ ମୁଣ୍ଡର ବେଦନା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି, ମୋ ଦେହର ସବୁ ଅଂଶ ଭଲ ଲାଗୁଛି। ତୁମ ଦୟାରେ ମୁଁ ମୋ ପିତାମାତା ସହିତ ମିଶିବାକୁ ଚାହେଁ।
ନ କଦାଚିଦ୍ଵିକାଲେ ହି ଗତପୂର୍ଵୋହମାଶ୍ରମାତ୍। ଅନାଗତାଯାଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଯାଂ ମାତା ମେ ପ୍ରରୁଣଦ୍ଧି ମାମ୍
ମୁଁ କେବେ ଅସମୟରେ ଆଶ୍ରମରୁ ବାହାରିଯାଇନାହିଁ; ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ ଆସିନଥିଲେ ମୋ ମାଆ ମୋତେ ଯିବାକୁ ଦେଉନାହାନ୍ତି।
ଦିଵାଽପିମଯି ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତେ ସନ୍ତପ୍ଯେତେ ଗୁରୂ ମମ। ଵିଚିନୋତି ହି ମାଂ ତାତଃ ସହୈଵାଶ୍ରମଵାସିଭିଃ
ଦିନରେ ମୁଁ ବାହାରିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଗୁରୁଜନମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି; ମୋ ବାପା ଆଶ୍ରମର ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ସହିତ ମୋତେ ଖୋଜନ୍ତି।
ମାତ୍ରା ପିତ୍ରା ଚ ସୁଭୃଶଂ ଦୁଃଖିତାଭ୍ଯାମହଂ ପୁରା। ଉପାଲବ୍ଧଶ୍ଚ ବହୁଶଶ୍ଚିରେଣାଗଚ୍ଛସୀତି ହି
ପୂର୍ବରୁ ମୋ ମାଆ ବାପା ଦୁହେଁ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଥିଲେ ଏବଂ ମୁଁ ବିଳମ୍ବରେ ଫେରିଲି ବୋଲି ବହୁବାର ମୋତେ ଡାଟିଥିଲେ।
କାତ୍ଵଵସ୍ଥା ତଯୋରଦ୍ଯ ମଦର୍ଥମିତି ଚିନ୍ତଯେ। ତଯୋରଦୃଶ୍ଯେ ମଯି ଚ ମହଦ୍ଦୁଃଖଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଆଜି ମୋ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ କେମିତି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି ଭାବି ଚିନ୍ତା କରୁଛି; ମୁଁ ଦେଖାଯିବି ନାହିଁ କି, ତେବେ ସେମାନେ ବହୁତ ଦୁଃଖ ପାଇବେ।
ପୁରା ମାମୂଚତୁଶ୍ଚୈଵ ରାତ୍ରାଵସ୍ରାଯମାଣକୌ। ଭୃଶଂ ସୁଦୁଃଖିତୌ ଵୃଦ୍ଧୌ ବହୁଶଃ ପ୍ରୀତିସଂଯୁତୌ
ପୂର୍ବରୁ ରାତିରେ ମୋ ବୃଦ୍ଧ ମାଆ ବାପା, ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମୋତେ ବହୁ ସ୍ନେହରେ କଥା କହିଥିଲେ।
ତ୍ଵଯା ହୀନୌ ନ ଜୀଵାଵ ମୁହୂର୍ତମପି ପୁତ୍ରକ। ଯାଵଦ୍ଧରିଷ୍ଯସେ ପୁତ୍ର ତାଵନ୍ନୌ ଜୀଵିତଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
ପୁଅ, ତୁମେ ନଥିଲେ ଆମେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିପାରିବୁ ନାହିଁ; ତୁମେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଛ, ଆମର ଜୀବନ ନିଶ୍ଚିତ।