ଜଯଃ ସତ୍ଯଵ୍ରତଶ୍ଚୈଵ ପୁରୁମିତ୍ରଶ୍ଚ ଭାରତ। ଵୈଶ୍ଯାପୁତ୍ରୋ ଯୁଯୁତ୍ସୁଶ୍ଚ ଏକାଦଶ ମହାରଥାଃ
ଜୟ, ସତ୍ୟବ୍ରତ ଓ ପୁରୁମିତ୍ର, ହେ ଭାରତ, ଏବଂ ବୈଶ୍ୟା ପୁଅ ଯୁୟୁତ୍ସୁ, ଏହି ଏଗାର ଜଣ ମହାରଥୀ ଥିଲେ।
ଅଭିମନ୍ଯୁଃ ସୁଭଦ୍ରାଯାମର୍ଜୁନାଦଭ୍ଯଜାଯତ। ସ୍ଵସ୍ରୀଯୋ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ପୌତ୍ରଃ ପାଣ୍ଡୋର୍ମହାତ୍ମନଃ
ଅଭିମନ୍ୟୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ତରଫରୁ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ; ସେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଭଉଣୀପୁଅ ଓ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ନତି।
ପାଣ୍ଡଵେଭ୍ଯୋ ହି ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯାଂ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଂ ପଞ୍ଚ ଜଜ୍ଞିରେ। କୁମାରା ରୂପସଂପନ୍ନାଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦାଃ
ପାଞ୍ଚାଳୀ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଞ୍ଚଜଣ ପୁଅ ପାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।
ପ୍ରତିଵିନ୍ଧ୍ଯୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରାତ୍ସୁତସୋମୋ ଵୃକୋଦରାତ୍। ଅର୍ଜୁନାଚ୍ଛ୍ରୁତକୀର୍ତିସ୍ତୁ ଶତାନୀକସ୍ତୁ ନାକୁଲିଃ
ୟୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ, ଭୀମଙ୍କୁ ସୁତସୋମ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତକୀର୍ତି ଓ ନକୁଳଙ୍କୁ ଶତାନୀକ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ।
ତଥୈଵ ସହଦେଵାଚ୍ଚ ଶ୍ରୁତସେନଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ହିଡିମ୍ବାଯାଂ ଚ ଭୀମେନ ଵନେ ଜଜ୍ଞେ ଘଟୋତ୍କଚଃ
ସହଦେବଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତସେନ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ, ଯିଏ ଅତି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ। ଭୀମ ଓ ହିଡିମ୍ବାଙ୍କୁ ଅରଣ୍ୟରେ ଘଟୋତ୍କଚ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ।
ଶିଖଣ୍ଡୀ ଦ୍ରୁପଦାଜ୍ଜଜ୍ଞେ କନ୍ଯା ପୁତ୍ରତ୍ଵଭାଗତା। ଯାଂ ଯକ୍ଷଃ ପୁରୁଷଂ ଚକ୍ରେ ସ୍ଥୂମଃ ପ୍ରିଯଚିକୀର୍ଷଯା
ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ, ଆରମ୍ଭରେ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ପରେ ପୁଅ ଭାବ ପାଇଲେ। ଏକ ଯକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ ଆପଣା ଭଲପାଇବାରୁ ପୁରୁଷରେ ପରିଣତ କରିଦେଲେ।
କୁରୂଣାଂ ଵିଗ୍ରହେ ତସ୍ମିନ୍ସମାଗଚ୍ଛନ୍ବହୂନ୍ଯଥ। ରାଜ୍ଞାଂ ଶତସହସ୍ରାଣି ଯୋତ୍ସ୍ଯମାନାନି ସଂଯୁଗେ
କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ, ଅନେକ ରାଜା ଏକସାଥି ଆସିଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଇଥିଲେ ।
ତେଷାମପରିମେଯାନାଂ ନାମଧେଯାନି ସର୍ଵଶଃ। ନ ଶକ୍ଯାନି ସମାଖ୍ଯାତୁଂ ଵର୍ଷାଣାମଯୁତୈରପି। ଏତେ ତୁ କୀର୍ତିତା ମୁଖ୍ଯା ଯୈରାଖ୍ଯାନମିଦଂ ତତମ୍
ସେମାନଙ୍କର ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ନାମଗୁଡିକୁ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କହିପାରିବି ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଏହି କଥାକୁ ପ୍ରସାର କରିଛନ୍ତି ।
ଯ ଏତେ କୀର୍ତିତା ବ୍ରହ୍ମନ୍ଯେ ଚାନ୍ଯେ ନାନୁକୀର୍ତିତାଃ। ସମ୍ଯକ୍ତାଞ୍ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମିରାଜ୍ଞଶ୍ଚାନ୍ଯାନ୍ସହସ୍ରଶଃ।। 1
ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ରାଜା ଯେଉଁମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ହଜାର ରାଜାଙ୍କ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ।
ଯଦର୍ଥମିହ ସଂଭୂତା ଦେଵକଲ୍ପା ମହାରଥାଃ। ଭୁଵି ତନ୍ମେ ମହାଭାଗ ସମ୍ଯଗାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି
ଏହି ଦେବତା ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀମାନେ କିଏଁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ? ମହାଭାଗ, ଏହାକୁ ଆପଣ ମୋତେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କହିବାକୁ ଉଚିତ ।
ରହସ୍ଯଂ ଖଲ୍ଵିଦଂ ରାଜନ୍ଦେଵାନାମିତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍। ତତ୍ତୁ ତେ କଥଯିଷ୍ଯାମି ନମସ୍କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂଭୁଵେ
ରାଜା, ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କର ଗୁପ୍ତ କଥା ଭାବରେ ଆମେ ଶୁଣିଛୁ। ତଥାପି, ଆମେ ସ୍ୱୟଂଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଏହି କଥା ତୁମକୁ କହିବି।
ତ୍ରିଃସପ୍ତକୃତ୍ଵଃ ପୃଥିଵୀଂ କୃତ୍ଵା ନିଃକ୍ଷିତ୍ରଯାଂ ପୁରା। ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯସ୍ତପସ୍ତେପେ ମହେନ୍ଦ୍ରେ ପର୍ଵତୋତ୍ତମେ
ପୁର୍ବେ, ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ସାତ ଥର ତିନି ଥର ଭୂମିକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଶୂନ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ପରେ, ସେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପାହାଡ଼ରେ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ତଦା ନିଃକ୍ଷତ୍ରିଯେ ଲୋକେ ଭାର୍ଗଵେଣ କୃତେ ସତି। ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍କ୍ଷତ୍ରିଯା ରାଜନ୍ସୁତାର୍ଥିନ୍ଯୋଽଭିଚକ୍ରମୁଃ
ଭାର୍ଗବ ଭୂମିକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଶୂନ୍ୟ କରିଦେବା ପରେ, ରାଜା, ପୁଅ ପାଇଁ ଆଶା କରୁଥିବା ମହିଳାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ତାଭିଃ ସହ ସମାପେତୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସଂଶିତଵ୍ରତାଃ। ଋତାଵୃତୌ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ନ କାମାନ୍ନାନୃତୌ ତଥା
ସେମାନେ ସହିତ, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସେଷ୍ଠ, ଯଥା ଉଚିତ ସମୟରେ, କିନ୍ତୁ ଇଚ୍ଛାରେ କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ ସମୟରେ ନୁହେଁ।
ତେଭ୍ଯଶ୍ଚ ତେଭିରେ ଗର୍ଭଂ କ୍ଷତ୍ରିଯାସ୍ତାଃ ସହସ୍ରଶଃ। ତତଃ ସୁଷୁଵିରେ ରାଜନ୍କ୍ଷତ୍ରିଯାନ୍ଵୀର୍ଯଵତ୍ତରାନ୍
ସେହି ମାନେ, ସେହି ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, କ୍ଷତ୍ରିୟା ମହିଳାମାନେ ହଜାର-ହଜାର ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ, ରାଜା, ସେମାନେ ଆଉ ଅଧିକ ପ୍ରଭଳ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
କୁମାରାଂଶ୍ଚ କୁମାରୀଶ୍ଚ ପୁନଃ କ୍ଷତ୍ରାଭିଵୃଦ୍ଧଯେ। ଏଵଂ ତଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ କ୍ଷତ୍ରଂ କ୍ଷତ୍ରିଯାସୁ ତପସ୍ଵିଭିଃ
ପୁଣି କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ପୁଅ ଓ ଝିଅମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏଭଳି ଭାବରେ, ତପସ୍ଵୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟା ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କଲେ।
ଜାତଂ ଵୃଦ୍ଧଂ ଚ ଧର୍ମେଣ ସୁଦୀର୍ଗେଣାଯୁଷାନ୍ଵିତମ୍। ଚତ୍ଵାରୋଽପି ତତୋ ଵର୍ଣା ବଭୂଵୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତରାଃ
ଧର୍ମରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଓ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ, ସମସ୍ତ ଚାରିଟି ବର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଲେ।
ଅଭ୍ଯଗଚ୍ଛନ୍ନୃତୌ ନାରୀଂ ନ କାମାନ୍ନାନୃତୌ ତଥା। ତଥୈଵାନ୍ଯାନି ଭୂତାନି ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନିଗତାନ୍ଯପି
ସମୟ ଆସିଲେ ନାରୀମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନିକଟ କରୁଥିଲେ, ଅସମୟରେ କାମବଶତାରେ ନୁହେଁ। ଏହିପରି ଭାବେ, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଜନ୍ତୁ ଜନ୍ମ ଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ନୀତିକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ।
ଋତୌ ଦାରାଂଶ୍ଚ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ତତ୍ତଥା ଭରତର୍ଷଭ। ତତୋଽଵର୍ଧନ୍ତ ଧର୍ମେଣ ସହସ୍ରଶତଜୀଵିନଃ
ଯେତେବେଳେ ଉଚିତ ସମୟ ଆସୁଥିଲା, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସମ୍ମିଳନ ପାଇଁ ଯାଉଥିଲେ, ହେ ଭାରତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏଭଳି ଧର୍ମରେ ରହି, ସେମାନେ ଶତାବ୍ଦୀ ଓ ସହସ୍ରାବ୍ଦୀ ଆୟୁଷ୍ୟରେ ବଢ଼ିଥିଲେ।
ତାଃ ପ୍ରଜାଃ ପୃଥିଵୀପାଲ ଧର୍ମଵ୍ରତପରାଯଣାଃ। ଆଧିଭିର୍ଵ୍ଯାଧିଭିଶ୍ଚୈଵ ଵିମୁକ୍ତାଃ ସର୍ଵଶୋ ନରାଃ
ହେ ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ, ସେହି ପ୍ରଜାମାନେ ଧର୍ମ ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖ ଓ ରୋଗରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ।
ଅଥେମାଂ ସାଗରୋପାନ୍ତାଂ ଗାଂ ଗଜେନ୍ଦ୍ରଗତାଖିଲାମ୍। ଅଧ୍ଯତିଷ୍ଠତ୍ପୁନଃ କ୍ଷତ୍ରଂ ସଶୈଲଵନପତ୍ତନାମ୍
ତାପରେ, ସାଗର ସୀମା ଥିବା ଏହି ପୃଥିବୀ, ହାତୀ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ସହର ସହିତ, ପୁନି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଅଧିକାର କଲେ।
ପ୍ରଶାସତି ପୁନଃ କ୍ଷତ୍ରେ ଧର୍ମେଣେମାଂ ଵସୁନ୍ଧରାମ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣାଦ୍ଯାସ୍ତତୋ ଵର୍ଣା ଲେଭିରେ ମୁଦମୁତ୍ତମାମ୍
ଯେତେବେଳେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଧର୍ମରେ ଏହି ପୃଥିବୀର ଶାସନ କଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣମାନେ ଉତ୍ତମ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କଲେ।
କାମକ୍ରୋଧୋଦ୍ଭଵାନ୍ଦୋଷାନ୍ନିରସ୍ଯ ଚ ନରାଧିପାଃ। ଧର୍ମେଣ ଦଣ୍ଡଂ ଦଣ୍ଡେଷୁ ପ୍ରଣଯନ୍ତୋଽନ୍ଵପାଲଯନ୍
ଇଚ୍ଛା ଓ କ୍ରୋଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରି, ରାଜାମାନେ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଧର୍ମରେ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ, ସେମାନେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ତଥା ଧର୍ମପରେ କ୍ଷତ୍ରେ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ଶତକ୍ରତୁଃ। ସ୍ଵାଦୁ ଦେଶେ ଚ କାଲେ ଚ ଵଵର୍ଷାପ୍ଯାଯଯନ୍ପ୍ରଜାଃ
ଏଭଳି ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଥିବାବେଳେ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ମିଠା ବର୍ଷା କରି, ପ୍ରଜାମାନେ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।
ନ ବାଲ ଏଵ ମ୍ରିଯତେ ତଦା କଶ୍ଚିଜ୍ଜନାଧିପ। ନ ଚ ସ୍ତ୍ରିଯଂ ପ୍ରଜାନାତି କଶ୍ଚିଦପ୍ରାପ୍ତଯୌଵନାମ୍
ସେତିବେଳେ କେହି ଶିଶୁ ଅକାଳରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁନଥିଲେ, ହେ ନରପତି। କେହି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୌବନ ଥିବା ଜଣେ ଜନାନୀଙ୍କୁ ନିକଟ କରୁନଥିଲେ।
ଏଵମାଯୁଷ୍ମତୀଭିସ୍ତୁ ପ୍ରଜାଭିର୍ଭରତର୍ଷଭ। ଇଯଂ ସାଗରପର୍ଯନ୍ତା ସସାପୂର୍ଯତ ମେଦିନୀ
ଏଭଳି ଦୀର୍ଘାୟୁ ପ୍ରଜାମାନେ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଭାରତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସାଗର ସୀମା ଥିବା ଏହି ପୃଥିବୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।
ଈଜିରେ ଚ ମହାଯଜ୍ଞୈଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ବହୁଦକ୍ଷିଣୈଃ। ସାଙ୍ଗୋପନିଷଦାନ୍ଵେଦାନ୍ଵିପ୍ରାଶ୍ଚାଧୀଯତେ ତଦା
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ବହୁ ଦାନ ସହିତ ମହାଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ। ସେତିବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଓ ଉପନିଷଦ ସହିତ ବେଦ ପଢ଼ୁଥିଲେ।
ନ ଚ ଵିକ୍ରୀଣତେ ବ୍ର୍ହମ ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚ ତଦା ନୃପ। ନ ଚ ଶୂଦ୍ରସମଭ୍ଯାଶେ ଵେଦାନୁଚ୍ଚାରଯନ୍ତ୍ଯୁତ
ସେତିବେଳେ, ହେ ରାଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦ ବିକ୍ରୟ କରୁନଥିଲେ। ଏବଂ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବେଦ ପାଠ କରୁନଥିଲେ।
କାରଯନ୍ତଃ କୃଷିଂ ଗୋଭିସ୍ତଥା ଵୈଶ୍ଯାଃ କ୍ଷିତାଵିହ। ଯୁଞ୍ଜତେ ଧୁରି ନୋ ଗାଶ୍ଚ କୃଶାଙ୍ଗାଂଶ୍ଚାପ୍ଯଜୀଵଯନ୍
ବୈଶ୍ୟମାନେ ଗାଁ ଚାଷ କରୁଥିଲେ, ହେ ପୃଥିବୀପତି। ସେମାନେ ମାଟି ଚାଷ ପାଇଁ କେବଳ ସୁସ୍ଥ ଗାଈମାନେକୁ ଯୋଗାଇଥିଲେ, ଦୁର୍ବଳ ଗାଈମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଶୁଣା କରୁଥିଲେ।
ଫେନପାଂଶ୍ଚ ତଥା ଵତ୍ସାନ୍ନ ଦୁହନ୍ତି ସ୍ମ ମାନଵାଃ। ନ କୂଟମାନୈର୍ଵଣିଜଃ ପଣ୍ଯଂ ଵିକ୍ରୀଣତେ ତଦା
ମଣିଷମାନେ କେବେ ଫେନ ବା ବଛା ପାଇଁ ଗାଈ ଦୁହୁନଥିଲେ। ବଣିକମାନେ ସେତିବେଳେ ମିଥ୍ୟା ମାପ ଦ୍ୱାରା ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରୟ କରୁନଥିଲେ।