ତସ୍ମୈ ତଦ୍ଭରତୋ ରାଜ୍ଯମାଗତାଯାତିସତ୍କୃତମ୍। ନ୍ଯାସଂ ନିର୍ଯାତଯାମାସ ଯୁକ୍ତଃ ପରମଯା ମୁଦା
ଭାରତଙ୍କୁ ଯେତେବେଳେ ସେ ଫେରିଲେ, ସମ୍ମାନ ସହିତ ରାଜ୍ୟ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଲା ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଖୁସି ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଗଲା।
ତତସ୍ତଂ ଵୈଷ୍ଣଵେ ଶୂରଂ ନକ୍ଷତ୍ରେଽଭିଜିତେଽହନି। ଵସିଷ୍ଠୋ ଵାମଦେଵଶ୍ଚ ସହିତାଵଭ୍ଯଷିଞ୍ଚତାମ୍
ତାପରେ, ଶୂରବୀରଙ୍କୁ ଅଭିଜିତ୍ ନକ୍ଷତ୍ରର ଶୁଭ ଦିନରେ, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ବାମଦେବ ଏକାଠି ଭଗବତ ପଦ୍ଧତିରେ ଅଭିଷେକ କଲେ।
ସୋଭିଷିକ୍ତଃ କପିଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ସସୁହୃଜ୍ଜନମ୍। ଵିଭୀଷଣଂ ଚ ପୌଲସ୍ତ୍ଯମନ୍ଵଜାନାଦ୍ଗୃହାନ୍ପ୍ରତି
ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବା ପରେ, ସେ କପିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ଏବଂ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ବଂଶଜ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ପଠାଇଲେ।
ଅଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵିଵିଧୈ ରତ୍ନୈଃ ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତୌ ମୁଦା ଯୁତୌ। ସମାଧାଯେତିକର୍ତଵ୍ଯଂ ଦୁଃଖେନ ଵିସସର୍ଜ ହ
ସେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି, ଆନନ୍ଦ ଓ ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଆବଶ୍ୟକ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଦୁଃଖ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ।
ପୁଷ୍ପକଂ ଚ ଵିମାନଂ ତତ୍ପୂଜଯିତ୍ଵା ସ ରାଘଵଃ। ପ୍ରାଦାଦ୍ଵୈଶ୍ରଵଣାଯୈଵ ପ୍ରୀତ୍ଯା ସ ରଘୁନନ୍ଦନଃ
ଏବଂ ରାଘବ, ପୁଷ୍ପକ ବିମାନକୁ ପୂଜା କରି, ଖୁସି ହୋଇ ଏହାକୁ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେଲେ।
ତତୋ ଦେଵର୍ଷିସହିତଃ ସରିତଂ ଗୋମତୀମନୁ। ଶତାଶ୍ଵମେଧାନାଜହ୍ରେ ଜାରୂଥ୍ଯାନ୍ସ ନିରର୍ଗଲାନ୍
ତାପରେ, ଦେବୃଷିମାନେ ସହିତ ଗୋମତୀ ନଦୀ କୂଳେ, ସେ ଶତଶଃ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ କଲେ।
ଏଵମେତନ୍ମହାବାହୋ ରାମେଣାମିତତେଜସା। ପ୍ରାପ୍ତଂ ଵ୍ଯସନମତ୍ଯୁଗ୍ରଂ ଵନଵାସକୃତଂ ପୁରା
ଏଭଳି ଭାବେ, ମହାବାହୁ ରାମଙ୍କ ଅପାର ତେଜରେ, ପୂର୍ବେ ଜଣେ ଦୁଃସାହସିକ ବିପଦକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ, ଯାହା ବନବାସ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଲା।
ମା ଶୁଚଃ ପରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର କ୍ଷତ୍ରିଯୋସି ପରଂତପ। ବାହୁଵୀର୍ଯାଶ୍ରଯେମାର୍ଗେ ଵର୍ତସେ ଦୀପ୍ତନିର୍ଣଯେ
ହେ ପରୁଷବୀର, ଦୁଃଖ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରୁଥିବା ବୀର, ତୁମେ ନିଜ ବାହୁବଳରେ ଆଶ୍ରୟ କରି ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ ଏହି ପଥରେ ଚାଲୁଛ।
ନ ହି ତେ ଵୃଜିନଂ କିଂଚିଦ୍ଦୃଶ୍ଯତେ ପରମଣ୍ଵପି। ଅସ୍ମିନ୍ମାର୍ଗେ ନିପୀଦେଯୁଃ ସେନ୍ଦ୍ରା ଅପି ସୁରାସୁରାଃ
ତୁମେ ଏହି ପଥରେ ଚାଲିବାରେ କୌଣସି ଦୋଷ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ; ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବାସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଦମନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ସଂହତ୍ଯ ନିହତୋଵୃତ୍ରୋ ମରୁଦ୍ଭିର୍ଵଜ୍ରପାଣିନା। ନମୁଚିଶ୍ଚୈଵଦୁର୍ଧର୍ଷୋ ଦୀର୍ଗଜିହ୍ଵା ଚରାକ୍ଷସୀ
ବଜ୍ରଧାରୀ ଏବଂ ମରୁତମାନେ ଏକଠି ହୋଇ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ; ଦୀର୍ଘ ଜିହ୍ୱା ଓ ଦୁର୍ଜୟ ନମୁଚିକୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ହରାଇଥିଲେ।
ସହାଯଵତି ସର୍ଵାର୍ଥାଃ ସତିଷ୍ଠନ୍ତୀହ ସର୍ଵଶଃ। କିଂନୁ ତସ୍ଯାଜିତଂ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ଯସ୍ ଭ୍ରାତା ଧନଂଜଯଃ
ସହଯୋଗୀ ଥିଲେ ସମସ୍ତ କାମ ସଫଳ ହୁଏ; ଯାହାଙ୍କ ଭାଇ ଧନଞ୍ଜୟ, ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ କଣ ଅଜୟ ରହିପାରିବ?
ଅଯଂ ଚ ବଲିନାଂଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଭୀମୋ ଭୀମପରାକ୍ରମାଃ। ଯୁଵାନୌ ଚ ମହେଷ୍ଵାସୌ ଵୀରୌ ମାଦ୍ରଵତୀସୁତୌ
ଏଠି ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀମ, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତାପୀ; ଏବଂ ଦୁଇ ଯୁବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ମାଦ୍ରବତୀଙ୍କ ପୁଅ ଦୁଇଜଣ ଅଛନ୍ତି।
ଏଭିଃ ସହାଯୈଃ କସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଷୀଦସି ପରଂତପ। ଯ ଇମେ ଵଜ୍ରିଣଃ ସେନାଂ ଜଯେଯୁଃ ସମରୁଦ୍ଗଣାମ୍
ଏମିତି ସହଯୋଗୀ ଥିବାବେଳେ, ହେ ପରଂତପ, କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ? ଏମାନେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଓ ମରୁତମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରିବେ।
ତ୍ଵମପ୍ଯେଭିର୍ମହେଷ୍ଵାସୈଃ ସହାଯୈର୍ଦେଵରୂପିଭିଃ। ଵିଜେଷ୍ଯସି ରଣେ ସର୍ଵାନମିତ୍ରାନ୍ଭରତର୍ଷଭ
ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦେବସମାନ ବଳବାନ ଧନୁର୍ଧର ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିପାରିବ, ହେ ଭାରତବଂଶୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଇତଶ୍ଚ ତ୍ଵମିମାଂ ପଶ୍ଯସୈନ୍ଧଵେନ ଦୁରାତ୍ମନା। ବଲିନା ଵୀର୍ଯମତ୍ତେନ ହୃତାମେଭିର୍ମହାତ୍ମଭିଃ
ଏଠି ତୁମେ ଦେଖୁଛ, ସିନ୍ଧୁର ଦୁଷ୍ଟ ରାଜା, ଶକ୍ତିରେ ମଦମତ, ଏହି ମହାତ୍ମାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ।
ଆନୀତାଂ ଦ୍ରୌପଦୀଂ କୃଷ୍ଣାଂ କୃତ୍ଵା କର୍ମ ସୁଦୁଷ୍କରମ୍। ଜଯଦ୍ରଥଂ ଚ ରାଜାନଂ ଵିଜିତଂ ଵଶମାଗତମ୍
ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, କୃଷ୍ଣା ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ପୁନି ଆଣାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ରାଜା ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଜିତି ଅଧୀନ କରାଯାଇଥିଲା।
ଅସହାଯେନ ରାମେଣ ଵୈଦେହୀ ପୁନରାହୃତା। ହତ୍ଵାସଙ୍ଖ୍ଯେ ଦଶଗ୍ରୀଵଂ ରାକ୍ଷସଂ ଭୀମଵିକ୍ରମମ୍
ଏଠି ମଧ୍ୟ, ସହଯୋଗୀ ନଥିବାବେଳେ ରାମ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦଶମୁଖ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସକୁ ମାରି, ଭଳି ଶୂରବୀର ଭାବେ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଫେରାଇଥିଲେ।
ଯସ୍ ଶାଖାମୃଗାମିତ୍ରାଣ୍ଯୃକ୍ଷାଃ କାଲମୁଖାସ୍ତଥା। ଜାତ୍ଯନ୍ତରଗତା ରାଜନ୍ନେତଦ୍ବୁଦ୍ଧ୍ଯାଽନୁଚିନ୍ତଯ
ଯେମାନେ କପି, ଭାଲୁ ଓ କାଳାମୁଖ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ଜାତିର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣାକୁ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର, ହେ ରାଜା।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵଂ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ମା ଶୁଚୋ ଭରତର୍ଷଭ। ତ୍ଵଦ୍ଵିଧା ହି ମହାତ୍ମାନୋ ନ ଶୋଚନ୍ତି ପରଂତପ
ତେଣୁ, କୁରୁମାନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଦୁଃଖ କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ, ଭାରତବଂଶୀର ଗର୍ବ। ତୁମ ପରି ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦଳନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ, କେବେ ଦୁଃଖ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଏଵମାଶ୍ଵାସିତୋ ରାଜାମାର୍କଣ୍ଡେଯେନ ଧୀମତା। ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦୁଃଖମଦୀନାତ୍ମା ପୁନରପ୍ଯେନମବ୍ରଵୀତ୍
ଏଭଳି ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜା ସାନ୍ତ୍ୱନା ପାଇ, ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ଆତ୍ମସ୍ଥିରତା ଆଣି, ପୁଣିଥରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନାତ୍ମାନମନୁଶୋଚାମି ନେମାନ୍ଭ୍ରାତୄନ୍ମହାମୁନେ। ହରଣଂ ଚାପି ରାଜ୍ଯସ୍ ଯଥେମାଂ ଦ୍ରୁପଦାତ୍ମଜାମ୍
ମୁଁ ନିଜ ପାଇଁ କିମ୍ବା ଏହି ଭାଇମାନେ ପାଇଁ, ବଡ଼ ଋଷି, ଦୁଃଖ କରୁନାହିଁ। ରାଜ୍ୟ ହରାଇବାକୁ କିମ୍ବା ଏହି ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ କନ୍ୟା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ମୋର ମନେ ଦୁଃଖ ନାହିଁ।
ଦ୍ଯୂତେ ଦୁରାତ୍ମଭିଃ କ୍ଲିଷ୍ଟାଃ କୃଷ୍ଣଯା ତାରିତା ଵଯମ୍। ଜଯଦ୍ରଥେନ ଚପୁନର୍ଵନାଚ୍ଚାପି ହୃତା ବଲାତ୍
ଅମେ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଜୁଆ ଖେଳରେ ଦୁଃଖିତ ହେଲୁ, ତେବେ କୃଷ୍ଣା ଆମକୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ। ପୁଣି, ଜୟଦ୍ରଥ ଏବଂ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଳପୂର୍ବକ ଆମକୁ ଧରାଯାଇଥିଲା।
ଅସ୍ତି ସୀମନ୍ତିନୀ କାଚିଦ୍ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵାଽପିଵା ଶ୍ରୁତା। ପତିଵ୍ରତା ମହାଭାଗା ଯଥେଯଂ ଦ୍ରୁପଦାତ୍ମଜା
କେହି ଏମିତି ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଓ ପତିନିଷ୍ଠା ନାରୀ, ଯାହାକୁ ଦେଖିଛି କିମ୍ବା ଶୁଣିଛି, ଏହି ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ କନ୍ୟା ପରି ଅଛନ୍ତି କି?
ଶୃଣୁ ରାଜନ୍କୁଲସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ମହାଭାଗ୍ଯଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ସର୍ଵମେତଦ୍ଯଥାପ୍ରାପ୍ତଂ ସାଵିତ୍ର୍ଯା ରାଜକନ୍ଯଯା
ରାଜା, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଗୃହଣୀମାନଙ୍କର ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ଏହି ସବୁ ଘଟଣା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଘଟିଥିଲା, ସାବିତ୍ରୀ ରାଜକନ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ ଯେପରି।
ଆସୀନ୍ମଦ୍ରେଷୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜା ପରମଧାର୍ମିକଃ। ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଶ୍ଚମହାତ୍ମା ଚ ସତ୍ଯସନ୍ଧୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ମଦ୍ର ଦେଶରେ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧର୍ମିକ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ମହାନ ଆତ୍ମା, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ।
ଯଜ୍ଵା ଦାନପତିର୍ଦକ୍ଷଃ ପୌରଜାନପଦପ୍ରିଯଃ। ପାର୍ଥିଵୋଽଶ୍ଵପତିର୍ନାମ ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତଃ
ସେ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ଦାନଶୀଳ, କୌଶଳୀ, ପୁରବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ପ୍ରିୟ, ଏକ ରାଜା ଥିଲେ ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଅଶ୍ୱପତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ଲାଗିଥିବା।
କ୍ଷମାଵାନନପତ୍ଯଶ୍ଚ ସତ୍ଯଵାଗ୍ଵିଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ। ଅତିକ୍ରାନ୍ତେନ ଵଯସା ସଂତାପମୁପଜଗ୍ମିଵାନ୍
ସେ ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ସନ୍ତାନହୀନ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ଥିଲେ। ବୟସରେ ବଡ଼ ହେବା ପରେ, ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଅପତ୍ଯୋତ୍ପାଦନାର୍ଥଂ ଚ ତୀଵ୍ରଂ ନିଯମମାସ୍ଥିତଃ। କାଲେ ପରିମିତାହାରୋ ବ୍ରହମଚାରୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ସନ୍ତାନ ପାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ସେ ଦୃଢ଼ ନିୟମ ଅନୁସରଣ କଲେ; ସମୟରେ ଅଳ୍ପ ଖାଇ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେହିଲେ।
ହୁତ୍ଵା ଶତସହସ୍ରଂ ସ ସାଵିତ୍ର୍ଯା ରାଜସତ୍ତମ। ଷଷ୍ଠେଷଷ୍ଠେ ତଦାକାଲେ ବଭୂଵ ମିତମୋଜନଃ
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ, ଏକ ଲକ୍ଷ ହୋମ କଲେ; ପ୍ରତି ଛଅ ମାସରେ, ସେ ଅଳ୍ପ ଖାଇଥିଲେ।
ଏତେନ ନିଯମେନାସୀଦ୍ଵର୍ଷାଣ୍ଯଷ୍ଟାଦଶୈଵ ତୁ। ପୂର୍ଣେ ତ୍ଵଷ୍ଟାଦଶେ ଵର୍ଷେ ସାଵିତ୍ରୀ ତୁଷ୍ଟିମଭ୍ଯଗାତ୍
ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅଠାର ବର୍ଷ ଚାଲିଲା; ଅଠାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ସାବିତ୍ରୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଲାଗିଲେ।