ଅଥୈନାନ୍ରାଘଵଃ କାଲେ ସମାନୀଯାଭିପୂଜ୍ଯ ଚ। ଵିସର୍ଜଯାମାସ ତଦା ରତ୍ନୈଃ ସଂତୋଷ୍ଯ ସର୍ଵଶଃ
ପରେ, ଉଚିତ ସମୟରେ ରାଘବ ସେମାନଙ୍କୁ ଡାକି, ଆଦର କରି, ରତ୍ନ ଦେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ବିଦାୟ ଦେଲେ।
ଗତେଷୁ ଵାନରେନ୍ଦ୍ରେଷୁ ଗୋପୁଚ୍ଛର୍କ୍ଷେଷୁ ତେଷୁ ଚ। ସୁଗ୍ରୀଵସହିତୋ ରାମଃ କିଷ୍କିନ୍ଦାଂ ପୁନରାଗମତ୍
ବାନରମୁଖ୍ୟ ଓ ଗୋପୁଛ ଭଲୁକମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ରାମ ପୁଣି କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଫେରିଲେ।
ଵିଭୀଷଣେନାନୁଗତଃ ସୁଗ୍ରୀଵସହିତସ୍ତଦା। ପୁଷ୍ପକେଣ ଵିମାନେନ ଵୈଦେହ୍ଯା ଦର୍ଶଯନ୍ଵନମ୍
ତାପରେ, ବିଭୀଷଣ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ, ପୁଷ୍ପକ ରଥରେ ବସି, ରାମ ଭୈଦେହୀଙ୍କୁ ଅଟବୀ ଦେଖାଇଲେ।
କିଷ୍କିନ୍ଧାଂ ତୁ ସମାସାଦ୍ଯରାମଃ ପ୍ରହରତାଂଵରଃ। ଅଙ୍ଗଦଂ କୃତକର୍ମାଣଂ ଯୌଵରାଜ୍ଯେଽଭ୍ଯଷେଚଯତ୍
କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିଥିବା ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଯୁବରାଜ କରି ଅଭିଷେକ କଲେ।
ତତସ୍ତୈରେଵ ସହିତୋ ରାମଃ ସୌମିତ୍ରିଣା ସହ। ଯଥାଗତେନ ମାର୍ଗେଣ ପ୍ରଯଯୌ ସ୍ଵପୁରଂ ପ୍ରତି
ତାପରେ, ସେଇ ସହଚରମାନେ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ, ଯେପଥରେ ଆସିଥିଲେ, ସେଇ ମାର୍ଗରେ ରାମ ନିଜ ସହରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅଯୋଧ୍ଯାଂ ସ ସମାସାଦ୍ଯପୁରୀଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିସ୍ତତଃ। ଭରତାଯ ହନୂମନ୍ତଂ ଦୂତଂ ପ୍ରାସ୍ଥାପଯଦ୍ଦ୍ରୁତମ୍
ଏପରି ଭାବରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରାମ ଅୟୋଧ୍ୟା ସହରକୁ ପହଞ୍ଚି, ତୁରନ୍ତ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଭରତଙ୍କ ପାଖକୁ ସନ୍ଦେଶବାହକ ଭାବେ ପଠାଇଲେ।
ଲକ୍ଷଯିତ୍ଵେଙ୍ଗିତଂ ସର୍ଵଂପ୍ରିଯଂ ତସ୍ମୈ ନିଵେଦ୍ଯ ଵୈ। ଵାଯୁପୁତ୍ରେ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମମୁପାଵିଶତ୍
ସମସ୍ତ ଇଙ୍ଗিত ବୁଝି, ସେ ପ୍ରିୟ ସମ୍ବାଦ ଭରତଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ। ପୁଣି ବାୟୁପୁତ୍ର ଫେରି ଆସିବା ପରେ, ସେ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସତତ୍ରମଲଦିଗ୍ଧାଙ୍ଗଂ ଭରତଂ ଚୀରଵାସସମ୍। `ନନ୍ଦିଗ୍ରାମଗତଂରାମଃ ସଶତ୍ରୁଘ୍ନଂ ସରାଘଵଃ'। ଅଗ୍ରତଃପାଦୁକେ କୃତ୍ଵା ଦଦର୍ଶାସୀନମାସନେ
ସେଠାରେ, ରାମ ଶତୃଘ୍ନ ସହିତ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ ଭରତଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଶୁଧ୍ଧ ଦେହରେ ଧୂଳି ଲଗାଇ, ଚୀରବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ପାଦୁକାକୁ ଆଗରେ ରଖି ଆସନରେ ବସିଥିଲେ।
ସମେତ୍ଯଭରତେନାଥ ଶତ୍ରୁଘ୍ନେନ ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ରାଘଵଃ ସହସୌମିତ୍ରିର୍ମୁମୁଦେ ଭରତର୍ଷଭ
ତାପରେ, ଭରତ ଓ ଶତୃଘ୍ନ ସହିତ ମିଳି, ଶୂରବୀର ରାଘବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତତୋ ଭରତଶତ୍ରୁଘ୍ନୌ ସମେତୌ ଗୁରୁଣା ତଦା। ଵୈଦେହ୍ଯା ଦର୍ଶନେନୋଭୌ ପ୍ରହର୍ଷଂ ସମଵାପତୁଃ
ତାପରେ, ଭରତ ଓ ଶତୃଘ୍ନ ଗୁରୁଙ୍କ ସହିତ ମିଳି, ଭୈଦେହୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଉଭୟେ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।
ତସ୍ମୈ ତଦ୍ଭରତୋ ରାଜ୍ଯମାଗତାଯାତିସତ୍କୃତମ୍। ନ୍ଯାସଂ ନିର୍ଯାତଯାମାସ ଯୁକ୍ତଃ ପରମଯା ମୁଦା
ଭାରତଙ୍କୁ ଯେତେବେଳେ ସେ ଫେରିଲେ, ସମ୍ମାନ ସହିତ ରାଜ୍ୟ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଲା ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଖୁସି ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଗଲା।
ତତସ୍ତଂ ଵୈଷ୍ଣଵେ ଶୂରଂ ନକ୍ଷତ୍ରେଽଭିଜିତେଽହନି। ଵସିଷ୍ଠୋ ଵାମଦେଵଶ୍ଚ ସହିତାଵଭ୍ଯଷିଞ୍ଚତାମ୍
ତାପରେ, ଶୂରବୀରଙ୍କୁ ଅଭିଜିତ୍ ନକ୍ଷତ୍ରର ଶୁଭ ଦିନରେ, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ବାମଦେବ ଏକାଠି ଭଗବତ ପଦ୍ଧତିରେ ଅଭିଷେକ କଲେ।
ସୋଭିଷିକ୍ତଃ କପିଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ସସୁହୃଜ୍ଜନମ୍। ଵିଭୀଷଣଂ ଚ ପୌଲସ୍ତ୍ଯମନ୍ଵଜାନାଦ୍ଗୃହାନ୍ପ୍ରତି
ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବା ପରେ, ସେ କପିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ଏବଂ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ବଂଶଜ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ପଠାଇଲେ।
ଅଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵିଵିଧୈ ରତ୍ନୈଃ ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତୌ ମୁଦା ଯୁତୌ। ସମାଧାଯେତିକର୍ତଵ୍ଯଂ ଦୁଃଖେନ ଵିସସର୍ଜ ହ
ସେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି, ଆନନ୍ଦ ଓ ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଆବଶ୍ୟକ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଦୁଃଖ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ।
ପୁଷ୍ପକଂ ଚ ଵିମାନଂ ତତ୍ପୂଜଯିତ୍ଵା ସ ରାଘଵଃ। ପ୍ରାଦାଦ୍ଵୈଶ୍ରଵଣାଯୈଵ ପ୍ରୀତ୍ଯା ସ ରଘୁନନ୍ଦନଃ
ଏବଂ ରାଘବ, ପୁଷ୍ପକ ବିମାନକୁ ପୂଜା କରି, ଖୁସି ହୋଇ ଏହାକୁ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେଲେ।
ତତୋ ଦେଵର୍ଷିସହିତଃ ସରିତଂ ଗୋମତୀମନୁ। ଶତାଶ୍ଵମେଧାନାଜହ୍ରେ ଜାରୂଥ୍ଯାନ୍ସ ନିରର୍ଗଲାନ୍
ତାପରେ, ଦେବୃଷିମାନେ ସହିତ ଗୋମତୀ ନଦୀ କୂଳେ, ସେ ଶତଶଃ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ କଲେ।
ଏଵମେତନ୍ମହାବାହୋ ରାମେଣାମିତତେଜସା। ପ୍ରାପ୍ତଂ ଵ୍ଯସନମତ୍ଯୁଗ୍ରଂ ଵନଵାସକୃତଂ ପୁରା
ଏଭଳି ଭାବେ, ମହାବାହୁ ରାମଙ୍କ ଅପାର ତେଜରେ, ପୂର୍ବେ ଜଣେ ଦୁଃସାହସିକ ବିପଦକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ, ଯାହା ବନବାସ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଲା।
ମା ଶୁଚଃ ପରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର କ୍ଷତ୍ରିଯୋସି ପରଂତପ। ବାହୁଵୀର୍ଯାଶ୍ରଯେମାର୍ଗେ ଵର୍ତସେ ଦୀପ୍ତନିର୍ଣଯେ
ହେ ପରୁଷବୀର, ଦୁଃଖ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରୁଥିବା ବୀର, ତୁମେ ନିଜ ବାହୁବଳରେ ଆଶ୍ରୟ କରି ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ ଏହି ପଥରେ ଚାଲୁଛ।
ନ ହି ତେ ଵୃଜିନଂ କିଂଚିଦ୍ଦୃଶ୍ଯତେ ପରମଣ୍ଵପି। ଅସ୍ମିନ୍ମାର୍ଗେ ନିପୀଦେଯୁଃ ସେନ୍ଦ୍ରା ଅପି ସୁରାସୁରାଃ
ତୁମେ ଏହି ପଥରେ ଚାଲିବାରେ କୌଣସି ଦୋଷ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ; ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବାସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଦମନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ସଂହତ୍ଯ ନିହତୋଵୃତ୍ରୋ ମରୁଦ୍ଭିର୍ଵଜ୍ରପାଣିନା। ନମୁଚିଶ୍ଚୈଵଦୁର୍ଧର୍ଷୋ ଦୀର୍ଗଜିହ୍ଵା ଚରାକ୍ଷସୀ
ବଜ୍ରଧାରୀ ଏବଂ ମରୁତମାନେ ଏକଠି ହୋଇ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ; ଦୀର୍ଘ ଜିହ୍ୱା ଓ ଦୁର୍ଜୟ ନମୁଚିକୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ହରାଇଥିଲେ।
ସହାଯଵତି ସର୍ଵାର୍ଥାଃ ସତିଷ୍ଠନ୍ତୀହ ସର୍ଵଶଃ। କିଂନୁ ତସ୍ଯାଜିତଂ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ଯସ୍ ଭ୍ରାତା ଧନଂଜଯଃ
ସହଯୋଗୀ ଥିଲେ ସମସ୍ତ କାମ ସଫଳ ହୁଏ; ଯାହାଙ୍କ ଭାଇ ଧନଞ୍ଜୟ, ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ କଣ ଅଜୟ ରହିପାରିବ?
ଅଯଂ ଚ ବଲିନାଂଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଭୀମୋ ଭୀମପରାକ୍ରମାଃ। ଯୁଵାନୌ ଚ ମହେଷ୍ଵାସୌ ଵୀରୌ ମାଦ୍ରଵତୀସୁତୌ
ଏଠି ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀମ, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତାପୀ; ଏବଂ ଦୁଇ ଯୁବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ମାଦ୍ରବତୀଙ୍କ ପୁଅ ଦୁଇଜଣ ଅଛନ୍ତି।
ଏଭିଃ ସହାଯୈଃ କସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଷୀଦସି ପରଂତପ। ଯ ଇମେ ଵଜ୍ରିଣଃ ସେନାଂ ଜଯେଯୁଃ ସମରୁଦ୍ଗଣାମ୍
ଏମିତି ସହଯୋଗୀ ଥିବାବେଳେ, ହେ ପରଂତପ, କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ? ଏମାନେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଓ ମରୁତମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରିବେ।
ତ୍ଵମପ୍ଯେଭିର୍ମହେଷ୍ଵାସୈଃ ସହାଯୈର୍ଦେଵରୂପିଭିଃ। ଵିଜେଷ୍ଯସି ରଣେ ସର୍ଵାନମିତ୍ରାନ୍ଭରତର୍ଷଭ
ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦେବସମାନ ବଳବାନ ଧନୁର୍ଧର ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିପାରିବ, ହେ ଭାରତବଂଶୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଇତଶ୍ଚ ତ୍ଵମିମାଂ ପଶ୍ଯସୈନ୍ଧଵେନ ଦୁରାତ୍ମନା। ବଲିନା ଵୀର୍ଯମତ୍ତେନ ହୃତାମେଭିର୍ମହାତ୍ମଭିଃ
ଏଠି ତୁମେ ଦେଖୁଛ, ସିନ୍ଧୁର ଦୁଷ୍ଟ ରାଜା, ଶକ୍ତିରେ ମଦମତ, ଏହି ମହାତ୍ମାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ।
ଆନୀତାଂ ଦ୍ରୌପଦୀଂ କୃଷ୍ଣାଂ କୃତ୍ଵା କର୍ମ ସୁଦୁଷ୍କରମ୍। ଜଯଦ୍ରଥଂ ଚ ରାଜାନଂ ଵିଜିତଂ ଵଶମାଗତମ୍
ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, କୃଷ୍ଣା ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ପୁନି ଆଣାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ରାଜା ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଜିତି ଅଧୀନ କରାଯାଇଥିଲା।
ଅସହାଯେନ ରାମେଣ ଵୈଦେହୀ ପୁନରାହୃତା। ହତ୍ଵାସଙ୍ଖ୍ଯେ ଦଶଗ୍ରୀଵଂ ରାକ୍ଷସଂ ଭୀମଵିକ୍ରମମ୍
ଏଠି ମଧ୍ୟ, ସହଯୋଗୀ ନଥିବାବେଳେ ରାମ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦଶମୁଖ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସକୁ ମାରି, ଭଳି ଶୂରବୀର ଭାବେ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଫେରାଇଥିଲେ।
ଯସ୍ ଶାଖାମୃଗାମିତ୍ରାଣ୍ଯୃକ୍ଷାଃ କାଲମୁଖାସ୍ତଥା। ଜାତ୍ଯନ୍ତରଗତା ରାଜନ୍ନେତଦ୍ବୁଦ୍ଧ୍ଯାଽନୁଚିନ୍ତଯ
ଯେମାନେ କପି, ଭାଲୁ ଓ କାଳାମୁଖ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ଜାତିର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣାକୁ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର, ହେ ରାଜା।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵଂ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ମା ଶୁଚୋ ଭରତର୍ଷଭ। ତ୍ଵଦ୍ଵିଧା ହି ମହାତ୍ମାନୋ ନ ଶୋଚନ୍ତି ପରଂତପ
ତେଣୁ, କୁରୁମାନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଦୁଃଖ କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ, ଭାରତବଂଶୀର ଗର୍ବ। ତୁମ ପରି ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦଳନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ, କେବେ ଦୁଃଖ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଏଵମାଶ୍ଵାସିତୋ ରାଜାମାର୍କଣ୍ଡେଯେନ ଧୀମତା। ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦୁଃଖମଦୀନାତ୍ମା ପୁନରପ୍ଯେନମବ୍ରଵୀତ୍
ଏଭଳି ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜା ସାନ୍ତ୍ୱନା ପାଇ, ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ଆତ୍ମସ୍ଥିରତା ଆଣି, ପୁଣିଥରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।