ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ଵାମୁପଭୋଗାଶ୍ଚ ମତ୍ପ୍ରସାଦକୃତାଃ ସଦା। ଉପସ୍ଥାସ୍ଯନ୍ତି ହନୁମନ୍ନିତି ସ୍ମ ହରିଲୋଚନ
ମୋର କୃପାରେ ଦିବ୍ୟ ସୁଖସମ୍ପଦ ସଦା ତୁମ ସହିତ ରହିବ, ହେ ହନୁମାନ,' ଏହିପରି ହରିଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ନୟନୀ କହିଲେ।
ତତସ୍ତେ ପ୍ରେକ୍ଷମାଣାନାଂ ତେପାମକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣାମ୍। ଅନ୍ତର୍ଧାନଂ ଯଯୁର୍ଦେଵାଃ ସର୍ଵେ ଶକ୍ରପୁରୋଗମାଃ
ତାପରେ, ସେ ନିର୍ମଳ କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦୃଶ୍ୟରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାମଂ ତୁ ଜାନକ୍ଯା ସଂଗତଂ ଶକ୍ରସାରଥିଃ। ଉଵାଚ ପରମପ୍ରୀତସୁହୃନ୍ମଧ୍ଯ ଇଦଂ ଵଚଃ
ରାମଙ୍କୁ ଜାନକୀ ସହିତ ମିଶିଥିବା ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥଚାଳକ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବାବେଳେ, ବହୁତ ଖୁସିରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଯକ୍ଷାଣାଂ ମାନୁଷାସୁରଭୋଗିନାମ୍। ଅପନୀତଂ ତ୍ଵଯା ଦୁଃଖମିଦଂ ସତ୍ଯପରାକ୍ରମ
ହେ ସତ୍ୟବୀର, ତୁମେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ମଣିଷ, ଅସୁର ଓ ସର୍ପମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଦେଲା।
ସଦେଵାସୁରଗନଧର୍ଵା ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସପନ୍ନଗାଃ। କଥଯିଷ୍ଯନ୍ତି ଲୋକାସ୍ତ୍ଵାଂ ଯାଵଦ୍ଭୂମିର୍ଧରିଷ୍ଯତି
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀ ରହିବ, ଦେବ, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ସର୍ପମାନେ ତୁମର କଥା କହିବେ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵାଽନୁଜ୍ଞାପ୍ଯରାମଂ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂଵରମ୍। ସଂପୂଜ୍ଯାପାକ୍ରମତ୍ତେନ ରଥେନାଦିତ୍ଯଵର୍ଚସା
ଏଭଳି କହି ଓ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଇ, ସମ୍ମାନ କରି, ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଥରେ ଚାଲିଗଲେ।
ତତଃସୀତାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ରାମଃ ସୌମିତ୍ରିଣା ସହ। ସୁଗ୍ରୀଵପ୍ରମୁଖୈଶ୍ଚୈଵ ସହିତଃ ସର୍ଵଵାନରୈଃ
ତାପରେ, ସୀତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ଆଦି ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ସହିତ ଚାଲିଲେ।
ଵିଧାଯ ରକ୍ଷାଂ ଲଙ୍କାଯାଂ ଵିଭୀଷଣପୁରସ୍କୃତଃ। ସଂତତାର ପୁନସ୍ତେନ ସେତୁନା ମକରାଲଯମ୍
ଲଙ୍କାରେ ରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ କରି, ସେ ପୁଣି ସେଇ ସେତୁ ଦ୍ୱାରା ମକରମାନଙ୍କ ନିବାସ ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
ପୁଷ୍ପକେଣ ଵିସାନନ ଖେଚରେଣ ଵିରାଜତା। କାମଗେନ ଯଥାମୁଖ୍ଯୈରମାତ୍ଯୈଃ ସଂଵୃତୋ ଵସୀ
ତାପରେ, ସେ ମହାପ୍ରଭୁ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ, ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳିଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁଷ୍ପକ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ତତସ୍ତୀରେ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯଂ ଯତ୍ରଶିଶ୍ଯ ସ ପାର୍ଥିଵଃ। ତତ୍ରୈଵୋଵାସ ଧର୍ମାତ୍ମା ସହିତଃ ସର୍ଵଵାନରୈଃ
ତାପରେ, ସମୁଦ୍ରତୀରେ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ରାଜା ରହିଥିଲେ, ସେଠାରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ସହିତ ବସିଲେ।
ଅଥୈନାନ୍ରାଘଵଃ କାଲେ ସମାନୀଯାଭିପୂଜ୍ଯ ଚ। ଵିସର୍ଜଯାମାସ ତଦା ରତ୍ନୈଃ ସଂତୋଷ୍ଯ ସର୍ଵଶଃ
ପରେ, ଉଚିତ ସମୟରେ ରାଘବ ସେମାନଙ୍କୁ ଡାକି, ଆଦର କରି, ରତ୍ନ ଦେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ବିଦାୟ ଦେଲେ।
ଗତେଷୁ ଵାନରେନ୍ଦ୍ରେଷୁ ଗୋପୁଚ୍ଛର୍କ୍ଷେଷୁ ତେଷୁ ଚ। ସୁଗ୍ରୀଵସହିତୋ ରାମଃ କିଷ୍କିନ୍ଦାଂ ପୁନରାଗମତ୍
ବାନରମୁଖ୍ୟ ଓ ଗୋପୁଛ ଭଲୁକମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ରାମ ପୁଣି କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଫେରିଲେ।
ଵିଭୀଷଣେନାନୁଗତଃ ସୁଗ୍ରୀଵସହିତସ୍ତଦା। ପୁଷ୍ପକେଣ ଵିମାନେନ ଵୈଦେହ୍ଯା ଦର୍ଶଯନ୍ଵନମ୍
ତାପରେ, ବିଭୀଷଣ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ, ପୁଷ୍ପକ ରଥରେ ବସି, ରାମ ଭୈଦେହୀଙ୍କୁ ଅଟବୀ ଦେଖାଇଲେ।
କିଷ୍କିନ୍ଧାଂ ତୁ ସମାସାଦ୍ଯରାମଃ ପ୍ରହରତାଂଵରଃ। ଅଙ୍ଗଦଂ କୃତକର୍ମାଣଂ ଯୌଵରାଜ୍ଯେଽଭ୍ଯଷେଚଯତ୍
କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିଥିବା ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଯୁବରାଜ କରି ଅଭିଷେକ କଲେ।
ତତସ୍ତୈରେଵ ସହିତୋ ରାମଃ ସୌମିତ୍ରିଣା ସହ। ଯଥାଗତେନ ମାର୍ଗେଣ ପ୍ରଯଯୌ ସ୍ଵପୁରଂ ପ୍ରତି
ତାପରେ, ସେଇ ସହଚରମାନେ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ, ଯେପଥରେ ଆସିଥିଲେ, ସେଇ ମାର୍ଗରେ ରାମ ନିଜ ସହରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅଯୋଧ୍ଯାଂ ସ ସମାସାଦ୍ଯପୁରୀଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିସ୍ତତଃ। ଭରତାଯ ହନୂମନ୍ତଂ ଦୂତଂ ପ୍ରାସ୍ଥାପଯଦ୍ଦ୍ରୁତମ୍
ଏପରି ଭାବରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରାମ ଅୟୋଧ୍ୟା ସହରକୁ ପହଞ୍ଚି, ତୁରନ୍ତ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଭରତଙ୍କ ପାଖକୁ ସନ୍ଦେଶବାହକ ଭାବେ ପଠାଇଲେ।
ଲକ୍ଷଯିତ୍ଵେଙ୍ଗିତଂ ସର୍ଵଂପ୍ରିଯଂ ତସ୍ମୈ ନିଵେଦ୍ଯ ଵୈ। ଵାଯୁପୁତ୍ରେ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମମୁପାଵିଶତ୍
ସମସ୍ତ ଇଙ୍ଗিত ବୁଝି, ସେ ପ୍ରିୟ ସମ୍ବାଦ ଭରତଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ। ପୁଣି ବାୟୁପୁତ୍ର ଫେରି ଆସିବା ପରେ, ସେ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସତତ୍ରମଲଦିଗ୍ଧାଙ୍ଗଂ ଭରତଂ ଚୀରଵାସସମ୍। `ନନ୍ଦିଗ୍ରାମଗତଂରାମଃ ସଶତ୍ରୁଘ୍ନଂ ସରାଘଵଃ'। ଅଗ୍ରତଃପାଦୁକେ କୃତ୍ଵା ଦଦର୍ଶାସୀନମାସନେ
ସେଠାରେ, ରାମ ଶତୃଘ୍ନ ସହିତ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ ଭରତଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଶୁଧ୍ଧ ଦେହରେ ଧୂଳି ଲଗାଇ, ଚୀରବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ପାଦୁକାକୁ ଆଗରେ ରଖି ଆସନରେ ବସିଥିଲେ।
ସମେତ୍ଯଭରତେନାଥ ଶତ୍ରୁଘ୍ନେନ ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ରାଘଵଃ ସହସୌମିତ୍ରିର୍ମୁମୁଦେ ଭରତର୍ଷଭ
ତାପରେ, ଭରତ ଓ ଶତୃଘ୍ନ ସହିତ ମିଳି, ଶୂରବୀର ରାଘବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତତୋ ଭରତଶତ୍ରୁଘ୍ନୌ ସମେତୌ ଗୁରୁଣା ତଦା। ଵୈଦେହ୍ଯା ଦର୍ଶନେନୋଭୌ ପ୍ରହର୍ଷଂ ସମଵାପତୁଃ
ତାପରେ, ଭରତ ଓ ଶତୃଘ୍ନ ଗୁରୁଙ୍କ ସହିତ ମିଳି, ଭୈଦେହୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଉଭୟେ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।
ତସ୍ମୈ ତଦ୍ଭରତୋ ରାଜ୍ଯମାଗତାଯାତିସତ୍କୃତମ୍। ନ୍ଯାସଂ ନିର୍ଯାତଯାମାସ ଯୁକ୍ତଃ ପରମଯା ମୁଦା
ଭାରତଙ୍କୁ ଯେତେବେଳେ ସେ ଫେରିଲେ, ସମ୍ମାନ ସହିତ ରାଜ୍ୟ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଲା ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଖୁସି ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଗଲା।
ତତସ୍ତଂ ଵୈଷ୍ଣଵେ ଶୂରଂ ନକ୍ଷତ୍ରେଽଭିଜିତେଽହନି। ଵସିଷ୍ଠୋ ଵାମଦେଵଶ୍ଚ ସହିତାଵଭ୍ଯଷିଞ୍ଚତାମ୍
ତାପରେ, ଶୂରବୀରଙ୍କୁ ଅଭିଜିତ୍ ନକ୍ଷତ୍ରର ଶୁଭ ଦିନରେ, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ବାମଦେବ ଏକାଠି ଭଗବତ ପଦ୍ଧତିରେ ଅଭିଷେକ କଲେ।
ସୋଭିଷିକ୍ତଃ କପିଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ସସୁହୃଜ୍ଜନମ୍। ଵିଭୀଷଣଂ ଚ ପୌଲସ୍ତ୍ଯମନ୍ଵଜାନାଦ୍ଗୃହାନ୍ପ୍ରତି
ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବା ପରେ, ସେ କପିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ଏବଂ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ବଂଶଜ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ପଠାଇଲେ।
ଅଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵିଵିଧୈ ରତ୍ନୈଃ ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତୌ ମୁଦା ଯୁତୌ। ସମାଧାଯେତିକର୍ତଵ୍ଯଂ ଦୁଃଖେନ ଵିସସର୍ଜ ହ
ସେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି, ଆନନ୍ଦ ଓ ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଆବଶ୍ୟକ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଦୁଃଖ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ।
ପୁଷ୍ପକଂ ଚ ଵିମାନଂ ତତ୍ପୂଜଯିତ୍ଵା ସ ରାଘଵଃ। ପ୍ରାଦାଦ୍ଵୈଶ୍ରଵଣାଯୈଵ ପ୍ରୀତ୍ଯା ସ ରଘୁନନ୍ଦନଃ
ଏବଂ ରାଘବ, ପୁଷ୍ପକ ବିମାନକୁ ପୂଜା କରି, ଖୁସି ହୋଇ ଏହାକୁ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେଲେ।
ତତୋ ଦେଵର୍ଷିସହିତଃ ସରିତଂ ଗୋମତୀମନୁ। ଶତାଶ୍ଵମେଧାନାଜହ୍ରେ ଜାରୂଥ୍ଯାନ୍ସ ନିରର୍ଗଲାନ୍
ତାପରେ, ଦେବୃଷିମାନେ ସହିତ ଗୋମତୀ ନଦୀ କୂଳେ, ସେ ଶତଶଃ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ କଲେ।
ଏଵମେତନ୍ମହାବାହୋ ରାମେଣାମିତତେଜସା। ପ୍ରାପ୍ତଂ ଵ୍ଯସନମତ୍ଯୁଗ୍ରଂ ଵନଵାସକୃତଂ ପୁରା
ଏଭଳି ଭାବେ, ମହାବାହୁ ରାମଙ୍କ ଅପାର ତେଜରେ, ପୂର୍ବେ ଜଣେ ଦୁଃସାହସିକ ବିପଦକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ, ଯାହା ବନବାସ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଲା।
ମା ଶୁଚଃ ପରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର କ୍ଷତ୍ରିଯୋସି ପରଂତପ। ବାହୁଵୀର୍ଯାଶ୍ରଯେମାର୍ଗେ ଵର୍ତସେ ଦୀପ୍ତନିର୍ଣଯେ
ହେ ପରୁଷବୀର, ଦୁଃଖ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରୁଥିବା ବୀର, ତୁମେ ନିଜ ବାହୁବଳରେ ଆଶ୍ରୟ କରି ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ ଏହି ପଥରେ ଚାଲୁଛ।
ନ ହି ତେ ଵୃଜିନଂ କିଂଚିଦ୍ଦୃଶ୍ଯତେ ପରମଣ୍ଵପି। ଅସ୍ମିନ୍ମାର୍ଗେ ନିପୀଦେଯୁଃ ସେନ୍ଦ୍ରା ଅପି ସୁରାସୁରାଃ
ତୁମେ ଏହି ପଥରେ ଚାଲିବାରେ କୌଣସି ଦୋଷ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ; ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବାସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଦମନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ସଂହତ୍ଯ ନିହତୋଵୃତ୍ରୋ ମରୁଦ୍ଭିର୍ଵଜ୍ରପାଣିନା। ନମୁଚିଶ୍ଚୈଵଦୁର୍ଧର୍ଷୋ ଦୀର୍ଗଜିହ୍ଵା ଚରାକ୍ଷସୀ
ବଜ୍ରଧାରୀ ଏବଂ ମରୁତମାନେ ଏକଠି ହୋଇ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ; ଦୀର୍ଘ ଜିହ୍ୱା ଓ ଦୁର୍ଜୟ ନମୁଚିକୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ହରାଇଥିଲେ।