ତତୋଽନ୍ତରିକ୍ଷେ ଵାଗାରୀତ୍ସୁଭଗା ଲୋକସାକ୍ଷିଣୀ। ପୁଣ୍ଯାସଂହର୍ଷଣୀ ତେଷାଂ ଵାନରାଣାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
ତାପରେ ଆକାଶରେ ଏକ ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ୱର ଶୁଣାଗଲା, ସମସ୍ତ ଲୋକ ସାକ୍ଷୀ ହେଲେ, ଏହା ବଡ଼ ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଦେଲା।
ବୋଭୋ ରାଘଵ ସତ୍ଯଂ ଵୈ ଵାଯୁରସ୍ମି ସଦାଗତିଃ। ଅପାପା ମୈଥିଲୀ ରାଜନ୍ସଂଗଚ୍ଛସହଭାର୍ଯଯା
ହେ ରାଘବ, ମୁଁ ବାୟୁ, ସଦା ଚଳିଥାଏ; ମୈଥିଳୀ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ରାଜା—ତୁମେ ତୁମ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଯାଅ।
ଅହମନ୍ତଃଶରୀରସ୍ଥୋ ଭୂତାନାଂ ରଘୁନନ୍ଦନ। ସୁସୂକ୍ଷ୍ମମପି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ମୈଥିଲୀନାପରାଧ୍ଯତି
ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଶରୀର ଭିତରେ ବସିଥାଏ, ହେ ରଘୁବଂଶୀ; ସବୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦୋଷ ମଧ୍ୟ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଛୁଁଇନାହିଁ, ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥ।
ରସାଵୈ ମତ୍ପ୍ରସୂତା ହି ଭୂତଦେହେଷୁ ରାଘଵ। ଅହଂଵୈ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରବ୍ରଵୀମି ମୈଥିଲୀ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍
ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଶରୀରର ରସ ମୋଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ହେ ରାଘବ; ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି—ମୈଥିଳୀକୁ ଗ୍ରହଣ କର।
ଧର୍ମୋଽହମସ୍ମି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ସାକ୍ଷୀ ଲୋକସ୍ଯ କର୍ମଣାମ୍। ଶୁଭାଶୁଭାନାଂ ସୀତେଯମପାପା ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍
ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ମୁଁ ନିଜେ ଧର୍ମ, ସମସ୍ତ ଲୋକର କର୍ମର ସାକ୍ଷୀ। ହେ ସୀତା, ତୁମେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉ।
ପୁତ୍ର ନୈତଦିହାଶ୍ଚର୍ଯଂ ତ୍ଵଯି ରାଜର୍ଷିଧର୍ମଣି। ସାଧୋ ସଦ୍ଵୃତ୍ତ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଶୃଣୁ ଚେଦଂ ଵଚୋ ମମ
ପୁଆ, ତୁମେ ରାଜା ଋଷିଙ୍କର ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିବାରୁ ଏହି କଥା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ। ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ନୀତିବାନ ଓ ସଦ୍ବ୍ରତ ଥିବା, ଏବେ ମୋ କଥା ଶୁଣ।
ଶତ୍ରୁରେଷ ତ୍ଵଯା ଵୀର ଦେଵଗନଧର୍ଵଭୋଗିନାମ୍। ଯକ୍ଷାଣାଂ ଦାନଵାନାଂ ଚ ମହର୍ଷୀଣାଂ ଚ ପାତିତଃ
ହେ ବୀର, ତୁମେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସର୍ପ, ଯକ୍ଷ, ଦାନବ ଓ ମହାଋଷିମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁକୁ ବଧ କରିଛ।
ଅଵଧ୍ଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ମତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ପୁରାଽଭଵତ୍। କସ୍ମାଚ୍ଚିତ୍କାରଣାତ୍ପାପଃ କଂଚିତ୍କାଲମୁପେକ୍ଷିତଃ
ମୋର କୃପାରୁ ସେ ପୂର୍ବେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅବଧ୍ୟ ଥିଲା। କିଛି କାରଣରୁ ସେ ପାପୀ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବହେଳିତ ହୋଇଥିଲା।
ଵଧାର୍ଥମାତ୍ମନସ୍ତେନ ହୃତା ସୀତା ଦୁରାତ୍ମନା। ନଲକୂବରଶାପେନ ରକ୍ଷା ଚାସ୍ଯାଃ କୃତା ମଯା
ନିଜ ନାଶ ପାଇଁ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ମନେ ସୀତାଙ୍କୁ ହରଣ କରିଥିଲା। ନଳକୂବରଙ୍କର ଶାପରେ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲି।
ଯଦି ହ୍ଯକାମାମାସେଵେତ୍ସ୍ତରିଯମନ୍ଯାମପି ଧ୍ରୁଵମ୍। ଶତଧାଽସ୍ଯ ଫଲେନ୍ମୂର୍ଧା ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସୋଭଵତ୍ପୁରା
ଯଦି ସେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ବିପରୀତ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜଣେ ଜନୀଙ୍କୁ ଛୁଁଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ପୂର୍ବରୁ କହାଯାଇଥିବା ପରି, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଶତ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଯିବା ନିଶ୍ଚିତ ଥିଲା।
ନାତ୍ରଶଙ୍କା ତ୍ଵଯା କାର୍ଯା ପ୍ରତୀଚ୍ଛେମାଂ ମହାମତେ। କୃତଂ ତ୍ଵଯା ମହତ୍କାର୍ଯଂ ଦେଵାନାମମିତପ୍ରଭ
ହେ ମହାମତି, ଏଠାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ତୁମେ ସୀତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର। ତୁମେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂପାଦନ କରିଛ।
ପ୍ରୀତୋସ୍ମି ଵତ୍ସ ଭଦ୍ରଂ ତେ ପିତା ଦଶରଥୋସ୍ମି ତେ। ଅନୁଜାନାମି ରାଜ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରଶାଧି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ମୁଁ ଖୁସି ହେଲି, ପୁଅ, ତୁମକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା। ମୁଁ ତୁମର ପିତା ଦଶରଥ। ମୁଁ ତୁମକୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଉଛି—ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ରାଜ୍ୟରେ ଶାସନ କର।
ଅଭିଵାଦଯେତ୍ଵାଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଯଦି ତ୍ଵଂ ଜନକୋ ମମ। ଗମିଷ୍ଯାମି ପୁରୀଂ ରମ୍ଯାମଯୋଧ୍ଯାଂ ଶାସନାତ୍ତଵ
ହେ ରାଜାମଣ୍ଡଳର ମୁଖ୍ୟ, ଯଦି ଆପଣ, ମୋ ଶ୍ୱଶୁର ଜନକ, ଅନୁମତି ଦେଉଛନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ଆଉ ଆୟୋଧ୍ୟା ସହରକୁ ଯିବି।
ତମୁଵାଚ ପିତା ଭୂଯଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟୋ ଭରତର୍ଷଭ। ଗଚ୍ଛାଯୋଧ୍ଯାଂ ପ୍ରଶାଧି ତ୍ଵଂରାମ ରକ୍ତାନ୍ତଲୋଚନ। ସଂପୂର୍ଣାନୀହଵର୍ଷାଣି ଚତୁର୍ଦଶ ମହାଦ୍ଯୁତେ
ତାପରେ, ତାଙ୍କର ପିତା ଖୁସି ହୋଇ, ହେ ଭାରତବଂଶୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁଣି କହିଲେ—'ତୁମେ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଅ ଓ ଚୌଦ ଅବଧି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାସନ କର, ହେ ରାମ, ଲାଲ ଆଖି ଥିବା।'
ତତୋ ଦେଵାନ୍ନମସ୍କୃତ୍ଯ ମୁହୃଦ୍ଭିରଭିନନ୍ଦିତଃ। ମହେନ୍ଦ୍ରଇଵ ପୌଲୋମ୍ଯା ଭାର୍ଯଯା ସ ସମେଯିଵାନ୍
ତାପରେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଏବଂ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେ, ମହେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ପୌଳୋମୀ ପରି, ଫେରିଲେ।
ତତୋ ଵରଂ ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ହ୍ଯଵିନ୍ଧ୍ଯାଯ ପରଂତପଃ। ତ୍ରିଜଟାଂ ଚାର୍ଥମାନାଭ୍ଯାଂ ଯୋଜଯାମାସ ରାକ୍ଷସୀମ୍
ତାପରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦାହ କରୁଥିବା ତାଙ୍କ Avindhya କୁ ଏକ ବର ଦେଲେ, ଏବଂ ରାକ୍ଷସୀ ତ୍ରିଜଟାଙ୍କୁ ଦୁଇ ଚାହିଁଥିବାଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗ କରାଇଲେ।
ତମୁଵାଚ ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଵୈଃ ଶକ୍ରଷୁରୋଗମୈଃ। କୌସଲ୍ଯାମାତରିଷ୍ଟାଂସ୍ତେ ଵରାନଦ୍ଯ ଦଦାନି କାନ୍
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅମରମଣ୍ଡଳ ସହିତ କହିଲେ—'ହେ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ପୁଅ, ଏବେ ତୁମେ ଯେଉଁ ବର ଚାହୁଅଛ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଉଛି।'
ଵଵ୍ରେରାମଃ ସ୍ଥିତିଂ ଧର୍ମେ ଶତ୍ରୁଭିଶ୍ଚାପରାଜଯମ୍। ରାକ୍ଷସୈର୍ନିହତାନାଂ ଚ ଵାନରାଣାଂ ସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ରାମ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହିବା, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ ହେବା ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ବାନରମାନେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେବାକୁ ବର ଚାହିଲେ।
ତତସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରୋକ୍ତେ ତଥେତିଵଚନେ ତଦା। ସମୁତ୍ତସ୍ଥୁର୍ମହାରାଜ ଵାନରା ଲବ୍ଧଚେତସଃ
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ପରେ, ସେମାନେ 'ଏମିତି ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ। ଏହା ଦେଖି, ମହାରାଜ, ବାନରମାନେ ମନ ଫେରି ପୁନଃ ଉଠିଲେ।
ସୀତା ଚାପି ମହାଭାଗା ଵରଂ ହନୁମତେ ଦଦୌ। ରାମକୀର୍ତ୍ଯା ସମଂ ପୁତ୍ର ଜୀଵିତଂ ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏବଂ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ସୀତା, ହନୁମାନଙ୍କୁ ବର ଦେଲେ—'ପୁଅ, ରାମଙ୍କ ଖ୍ୟାତି ଯେତେ ଦିନ ରହିବ, ତୁମର ଜୀବନ ସେତେ ଦିନ ରହିବ।'
ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ଵାମୁପଭୋଗାଶ୍ଚ ମତ୍ପ୍ରସାଦକୃତାଃ ସଦା। ଉପସ୍ଥାସ୍ଯନ୍ତି ହନୁମନ୍ନିତି ସ୍ମ ହରିଲୋଚନ
ମୋର କୃପାରେ ଦିବ୍ୟ ସୁଖସମ୍ପଦ ସଦା ତୁମ ସହିତ ରହିବ, ହେ ହନୁମାନ,' ଏହିପରି ହରିଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ନୟନୀ କହିଲେ।
ତତସ୍ତେ ପ୍ରେକ୍ଷମାଣାନାଂ ତେପାମକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣାମ୍। ଅନ୍ତର୍ଧାନଂ ଯଯୁର୍ଦେଵାଃ ସର୍ଵେ ଶକ୍ରପୁରୋଗମାଃ
ତାପରେ, ସେ ନିର୍ମଳ କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦୃଶ୍ୟରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାମଂ ତୁ ଜାନକ୍ଯା ସଂଗତଂ ଶକ୍ରସାରଥିଃ। ଉଵାଚ ପରମପ୍ରୀତସୁହୃନ୍ମଧ୍ଯ ଇଦଂ ଵଚଃ
ରାମଙ୍କୁ ଜାନକୀ ସହିତ ମିଶିଥିବା ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥଚାଳକ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବାବେଳେ, ବହୁତ ଖୁସିରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଯକ୍ଷାଣାଂ ମାନୁଷାସୁରଭୋଗିନାମ୍। ଅପନୀତଂ ତ୍ଵଯା ଦୁଃଖମିଦଂ ସତ୍ଯପରାକ୍ରମ
ହେ ସତ୍ୟବୀର, ତୁମେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ମଣିଷ, ଅସୁର ଓ ସର୍ପମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଦେଲା।
ସଦେଵାସୁରଗନଧର୍ଵା ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସପନ୍ନଗାଃ। କଥଯିଷ୍ଯନ୍ତି ଲୋକାସ୍ତ୍ଵାଂ ଯାଵଦ୍ଭୂମିର୍ଧରିଷ୍ଯତି
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀ ରହିବ, ଦେବ, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ସର୍ପମାନେ ତୁମର କଥା କହିବେ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵାଽନୁଜ୍ଞାପ୍ଯରାମଂ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂଵରମ୍। ସଂପୂଜ୍ଯାପାକ୍ରମତ୍ତେନ ରଥେନାଦିତ୍ଯଵର୍ଚସା
ଏଭଳି କହି ଓ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଇ, ସମ୍ମାନ କରି, ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଥରେ ଚାଲିଗଲେ।
ତତଃସୀତାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ରାମଃ ସୌମିତ୍ରିଣା ସହ। ସୁଗ୍ରୀଵପ୍ରମୁଖୈଶ୍ଚୈଵ ସହିତଃ ସର୍ଵଵାନରୈଃ
ତାପରେ, ସୀତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ଆଦି ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ସହିତ ଚାଲିଲେ।
ଵିଧାଯ ରକ୍ଷାଂ ଲଙ୍କାଯାଂ ଵିଭୀଷଣପୁରସ୍କୃତଃ। ସଂତତାର ପୁନସ୍ତେନ ସେତୁନା ମକରାଲଯମ୍
ଲଙ୍କାରେ ରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ କରି, ସେ ପୁଣି ସେଇ ସେତୁ ଦ୍ୱାରା ମକରମାନଙ୍କ ନିବାସ ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
ପୁଷ୍ପକେଣ ଵିସାନନ ଖେଚରେଣ ଵିରାଜତା। କାମଗେନ ଯଥାମୁଖ୍ଯୈରମାତ୍ଯୈଃ ସଂଵୃତୋ ଵସୀ
ତାପରେ, ସେ ମହାପ୍ରଭୁ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ, ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳିଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁଷ୍ପକ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ତତସ୍ତୀରେ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯଂ ଯତ୍ରଶିଶ୍ଯ ସ ପାର୍ଥିଵଃ। ତତ୍ରୈଵୋଵାସ ଧର୍ମାତ୍ମା ସହିତଃ ସର୍ଵଵାନରୈଃ
ତାପରେ, ସମୁଦ୍ରତୀରେ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ରାଜା ରହିଥିଲେ, ସେଠାରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ସହିତ ବସିଲେ।