ଏଵମୁକ୍ତା ଵରଂ ଵଵ୍ରେ ଗାତ୍ରସୌଗନ୍ଧ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍। ସଚାସ୍ଯୈ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରାଦାନ୍ମନଃ କାଙ୍କ୍ଷିତଂ ପ୍ରଭୁଃ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ ସେ ଅତି ଉତ୍ତମ ଶରୀରର ସୁଗନ୍ଧର ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଲେ। ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ମନରେ ଚାହିଥିବା ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଦେଲେ।
ତତୋ ଲବ୍ଧଵରା ପ୍ରୀତା ସ୍ତ୍ରୀଭାଵଗୁଣଭୂଷିତା। ଜଗାମ ସହ ସଂସର୍ଗମୃଷିଣାଽଦ୍ଭୁତକର୍ମଣା
ଏପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ସେ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ନାରୀର ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଋଷିଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କରେ ଯାଇଲେ।
ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ଯୋଜନାଦ୍ଗନ୍ଧମାଜିଘ୍ରନ୍ତ ନରା ଭୁଵି
ପୃଥିବୀରେ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କର ସୁଗନ୍ଧ ଏକ ଯୋଜନ ଦୂରରୁ ଅନୁଭବ କରିପାରୁଥିଲେ।
ତସ୍ଯା ଯୋଜନଗନ୍ଧେତି ତତୋ ନାମାପରଂ ସ୍ମୃତମ୍। ଇତି ସତ୍ଯଵତୀ ହୃଷ୍ଟା ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵରମନୁତ୍ତମମ୍
ତାଙ୍କର ସୁଗନ୍ଧ ଏକ ଯୋଜନ ଦୂରକୁ ପହଞ୍ଚୁଥିଲାବୋଲି ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଉଥିଲା। ଏଭଳି ସତ୍ୟବତୀ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଅପୂର୍ବ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଲେ।
ପରାଶରେଣ ସଂଯୁକ୍ତା ସଦ୍ଯୋ ଗର୍ଭଂ ସୁଷାଵ ସା। ଜଜ୍ଞେ ଚ ଯମୁନାଦ୍ଵୀପେ ପାରାଶର୍ଯଃ ସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ପରାଶରଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେବା ସହିତ ସେ ତୁରନ୍ତ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ। ଯମୁନା ଦ୍ୱୀପରେ ପରାଶରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସ ମାତରମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ତପସ୍ଯେଵ ମନୋ ଦଧେ। ସ୍ମୃତୋଽହଂ ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯାମି କୃତ୍ଯେଷ୍ଵିତି ଚ ସୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ମାଆଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ମନକୁ ତପସ୍ୟାରେ ଲଗାଇଲେ। ସେ କହିଲେ, 'ମୋତେ ଯେତେବେଳେ ସ୍ମରଣ କରିବେ, ମୁଁ ଯେକୌଣସି କାମରେ ଦେଖାଦେବି।'
ଏଵଂ ଦ୍ଵୈପାଯନୋ ଜଜ୍ଞେ ସତ୍ଯଵତ୍ଯାଂ ପରାଶରାତ୍। ନ୍ଯସ୍ତୋଦ୍ଵୀପେ ଯଦ୍ବାଲସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଦ୍ଵୈପାଯନଃସ୍ମୃତଃ
ଏଭଳି ଦ୍ୱୈପାୟନ ସତ୍ୟବତୀ ଓ ପରାଶରଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଛୁଆଁବେଳେ ଦ୍ୱୀପରେ ରଖାଯାଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱୈପାୟନ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।
ପାଦାପସାରିଣଂ ଧର୍ମଂ ସ ତୁ ଵିଦ୍ଵାନ୍ଯୁଗେ ଯୁଗେ। ଆଯୁଃ ଶକ୍ତିଂ ଚ ମର୍ତ୍ଯାନାଂ ଯୁଗାଵସ୍ଥାମଵେକ୍ଷ୍ଯଚ
ସେ ପଣ୍ଡିତ ମନୁଷ୍ୟ ଯୁଗ ଯୁଗର ଅନୁଯାୟୀ ଧର୍ମକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଆୟୁ ଓ ଶକ୍ତି, ଏବଂ ଯୁଗର ଅବସ୍ଥାକୁ ଦେଖି।
ବ୍ରହ୍ମଣୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ତଥାନୁଗ୍ରହକାଙ୍କ୍ଷଯା। ଵିଵ୍ଯାସ ଵେଦାନ୍ଯସ୍ମତ୍ସ ତସ୍ମାଦ୍ଵ୍ଯାସ ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉପରେ କୃପା କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେ ଆମ ପାଇଁ ବେଦକୁ ବାଣ୍ଟିଦେଲେ। ଏହିକାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ବ୍ୟାସ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।
ଵେଦାନଧ୍ଯାପଯାମାସ ମହାଭାରତପଞ୍ଚମାନ୍। ସୁମନ୍ତୁଂ ଜୈମିନିଂ ପୈଲଂ ଶୁକଂ ଚୈଵ ସ୍ଵମାତ୍ମଜମ୍
ସେ ସୁମନ୍ତୁ, ଜୈମିନି, ପୈଳ, ଏବଂ ନିଜ ପୁଅ ଶୁକଙ୍କୁ ବେଦ ଓ ପଞ୍ଚମ ବେଦ ମହାଭାରତ ଶିଖାଇଲେ।
ପ୍ରଭୁର୍ଵରିଷ୍ଠୋ ଵରଦୋ ଵୈଶଂପାଯନମେଵ ଚ। ସଂହିତାସ୍ତୈଃ ପୃଥକ୍ତ୍ଵେନ ଭାରତସ୍ଯ ପ୍ରକାଶିତାଃ
ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଆଶୀର୍ବାଦଦାତା ପ୍ରଭୁ ଭାଇସମ୍ପାୟନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶିଖାଇଲେ। ସେମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ଭାରତର ସଂହିତାକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ।
ତଥା ଭୀଷ୍ମଃ ଶାନ୍ତନଵୋ ଗଙ୍ଗାଯାମମିତଦ୍ଯୁତିଃ। ଵସୁଵୀର୍ଯାତ୍ସମଭଵନ୍ମହାଵୀର୍ଯୋ ମହାଯଶାଃ
ଏଭଳି ଶାନ୍ତନୁ ଓ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ପୁଅ ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ଭୀଷ୍ମ, ଭଳି ଶକ୍ତି ଓ ଖ୍ୟାତି ଥିବା, ବସୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଵୈଦାର୍ଥଵିଚ୍ଚ ଭଗଵାନୃଷିର୍ଵିପ୍ରୋ ମହାଯଶାଃ। ଶୂଲେ ପ୍ରୋତଃ ପୁରାଣର୍ଷିରଚୋରଶ୍ଚୋରଶଙ୍କଯା
ବୈଦାର୍ଥ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ମହାଖ୍ୟାତ ଏବଂ ପୂଜ୍ୟ ଋଷି, ପୁରୁଣା ଋଷି, ଏକଥର ଚୋର ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଇ ଶୂଳରେ ଗାଡ଼ାଯାଇଥିଲେ।
ଅଣୀମାଣ୍ଡଵ୍ଯ ଇତ୍ଯେଵଂ ଵିଖ୍ଯାତଃ ସ ମହାଯଶାଃ। ସ ଧର୍ମମାହୂଯ ପୁରା ମହର୍ଷିରିଦମୁକ୍ତଵାନ୍
ସେ ମହାଖ୍ୟାତ ଅଣୀମାଣ୍ଡବ୍ୟ ନାମରେ ପରିଚିତ। ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ସେ ମହାର୍ଷି ଧର୍ମକୁ ଡାକି ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।
ଇଷୀକଯା ମଯା ବାଲ୍ଯାଦ୍ଵିଦ୍ଧା ହ୍ଯେକା ଶକୁନ୍ତିକା। ତତ୍କିଲ୍ବିଷଂ ସ୍ମରେ ଧର୍ମ ନାନ୍ଯତ୍ପାପମହଂ ସ୍ମରେ
ମୁଁ ଛୁଆଁବେଳେ ଏକ ଶକୁନ୍ତିକା ପକ୍ଷୀକୁ ଇକା ଶଳକରେ ଘାତ କରିଥିଲି। ଧର୍ମ, ଏହି ଅପରାଧକୁ ଛଡ଼ି ଆଉ କୌଣସି ପାପ ମୋତେ ମନେ ପଡ଼ୁନାହିଁ।
ତନ୍ମେ ସହସ୍ରମମିତଂ କସ୍ମାନ୍ନେହାଜଯତ୍ତପଃ। ଗରୀଯାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଵଧଃ ସର୍ଵଭୂତଵଧାଦ୍ଯତଃ
ତେବେ ମୋର ଅପାର ତପସ୍ୟା ଶକ୍ତି କାହିଁକି ଫଳିଲାନି? ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ହତ୍ୟାଠାରୁ ଅଧିକ ଭାରି।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ କିଲ୍ବିଷାଦସ୍ମାଚ୍ଛୂଦ୍ରଯୋନୌ ଜନିଷ୍ଯସି
ଏହି ଅପରାଧ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଶୂଦ୍ର ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେବା।
ଵିଦ୍ଵାନ୍ଵିଦୁରରୂପେଣ ଧାର୍ମିକଃ କିଲ୍ବିଷାତ୍ତତଃ। ସଂଜଯୋ ମୁନିକଲ୍ପସ୍ତୁ ଜଜ୍ଞେ ସୂତୋ ଗଵଲ୍ଗଣାତ୍
ସେ ପଣ୍ଡିତ ଏବଂ ଧର୍ମିକ ବିଦୁର ରୂପେ ଏହି ଅପରାଧରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମୁନି ସମାନ ସଞ୍ଜୟ ଗବଲ୍ଗଣଙ୍କୁ ଚାରିଅଁ ଚାଳକ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସୂର୍ଯାଚ୍ଚ କୁନ୍ତିକନ୍ଯାଯାଂ ଜଜ୍ଞେ କର୍ଣୋ ମହାବଲଃ। ସହଜଂ କଵଚଂ ବିଭ୍ରତ୍କୁଣ୍ଡଲୋଦ୍ଯୋତିତାନନଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଠାରୁ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା, ଯିଏ ଜନ୍ମସିଦ୍ଧ କବଚ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା।
ଅନୁଗ୍ରହାର୍ଥଂ ଲୋକାନାଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଲୋକନମସ୍କୃତଃ। ଵସୁଦେଵାତ୍ତୁ ଦେଵକ୍ଯାଂ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତୋ ମହାଯଶାଃ
ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ସମ୍ମାନିତ ବିଷ୍ଣୁ, ବସୁଦେବ ଓ ଦେବକୀଙ୍କୁ ଅତି ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଭାବେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଅନାଦିନିଧନୋ ଦେଵଃ ସ କର୍ତା ଜଗତଃ ପ୍ରଭୁଃ। ଅଵ୍ଯକ୍ତମକ୍ଷରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରଧାନଂ ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମକମ୍
ସେ ଦେବତା ଆଦି ଓ ଶେଷ ବିହୀନ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ପ୍ରଭୁ, ଦେଖିବାକୁ ଅଗୋଚର, ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମ, ତିନି ଗୁଣର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ।
ଆତ୍ମାନମଵ୍ଯଯଂ ଚୈଵ ପ୍ରକୃତିଂ ପ୍ରଭଵଂ ପ୍ରଭୁମ୍। ପୁରୁଷଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣଂ ସତ୍ଵଯୋଗଂ ଧ୍ରୁଵାକ୍ଷରମ୍
ସେ ଅବିକାର ଆତ୍ମା, ପ୍ରକୃତିର ମୂଳ ଓ ନିୟନ୍ତା, ସମସ୍ତ ଜଗତର କର୍ମଶିଳ୍ପୀ, ସତ୍ୱ ଗୁଣରେ ନିଶ୍ଚଳ, ଚିରଅବିନାଶୀ।
ଅନନ୍ତମଚଲଂ ଦେଵଂ ହଂସଂ ନାରାଯଣଂ ପ୍ରଭୁମ୍। ଧାତାରମଜମଵ୍ଯକ୍ତଂ ଯମାହୁଃ ପରମଵ୍ଯଯମ୍
ସେ ଅନନ୍ତ, ଅଚଳ ଦେବ, ହଂସ, ନାରାୟଣ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ; ସେ ଧାରକ, ଅଜନ୍ମା, ଅଦୃଶ୍ୟ, ଯାହାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବିନାଶୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
କୈଵଲ୍ଯଂ ନିର୍ଗୁଣଂ ଵିଶ୍ଵମନାଦିମଜମଵ୍ଯଯମ୍। ପୁରୁଷଃ ସ ଵିଭୁଃ କର୍ତା ସର୍ଵଭୂତପିତାମହଃ
ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଗୁଣରହିତ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ଆଦିହୀନ, ଅଜନ୍ମା ଓ ଅବିନାଶୀ; ସେ ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପୂର୍ବଜ।
ଧର୍ମସଂସ୍ଥାପନାର୍ଥାଯ ପ୍ରଜଜ୍ଞେଽନ୍ଧକଵୃଷ୍ଣିଷୁ। ଅସ୍ତ୍ରଜ୍ଞୌ ତୁ ମହାଵୀର୍ଯୌ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦୌ
ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ, ସେ ଅନ୍ଧକ ଓ ବୃଷ୍ଣି କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଦୁଇ ଶୂରବୀର, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ସାତ୍ଯକିଃ କୃତଵର୍ମା ଚ ନାରାଯଣମନୁଵ୍ରତୌ। ସତ୍ଯକାଦ୍ଧୃଦିକାଚ୍ଚୈଵ ଜଜ୍ଞାତେଽସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦୌ
ସାତ୍ୟକି ଓ କୃତବର୍ମା, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାବାନ, ସାତ୍ୟକ ଓ ହୃଦିକରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଦୁହେଁ ଅସ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷାରେ ପାରଦର୍ଶୀ।
ଭରଦ୍ଵାଜସ୍ଯ ଚ ସ୍କନ୍ନଂ ଦ୍ରୋଣ୍ଯାଂ ଶୁକ୍ରମଵର୍ଧତ। ସହର୍ଷେରୁଗ୍ରତପସସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଦ୍ରୋଣୋ ଵ୍ଯଜାଯତ
ଭୃଗୁବଂଶୀ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଶୁକ୍ର ଦ୍ରୋଣୀରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା; ତାଙ୍କ ଅତି ତପସ୍ଵୀ ଗୁଣ ଥିବା ଦ୍ରୋଣ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଗୌତମାନ୍ମିଥୁନଂ ଜଜ୍ଞେ ଶରସ୍ତମ୍ବାଚ୍ଛରଦ୍ଵତଃ। ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମ୍ନଶ୍ଚ ଜନନୀ କୃପଶ୍ଚୈଵ ମହାବଲଃ
ଗୌତମଙ୍କୁ ଦୁଇ ଜଣ ଜନ୍ମ ହେଲେ: ଧନୁଷ ତୀରରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୃପା ଓ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ ମାଆ।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା ତତୋ ଜଜ୍ଞେ ଦ୍ରୋଣାଦେଵ ମହାବଲଃ। ତଥୈଵ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନୋଽପି ସାକ୍ଷାଦଗ୍ନିସମଦ୍ଯୁତିଃ
ତାପରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଏହିପରି ଅଗ୍ନି ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।
ଵୈତାନେ କର୍ମଣି ତତେ ପାଵକାତ୍ସମଜାଯତ। ଵୀରୋ ଦ୍ରୋଣଵିନାଶାଯ ଧନୁରାଦାଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ଯଜ୍ଞ ବେଦିରେ, ଅଗ୍ନିରୁ ଏକ ବୀର ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଧନୁଷ ଧାରଣ କରି, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଶୂରବୀର ଭାବେ।