ତତୋ ଦଗ୍ଧାଵିମୌ ପକ୍ଷୌ ନ ଦଗ୍ଧୌ ତୁ ଜଟାଯୁଷଃ। ତସ୍ମାନ୍ମେ ଚିରଦୃଷ୍ଟଃ ସ ଭ୍ରାତା ଗୃଧ୍ରପତଃ ପ୍ରିଯଃ
ତାପରେ ମୋ ପକ୍ଷ ଜଳିଗଲା, କିନ୍ତୁ ଜଟାୟୁଙ୍କର ପକ୍ଷ ଜଳିଲାନି। ଏହିକାରଣରୁ, ମୋ ପ୍ରିୟ ଭାଇ ଗୃଧ୍ରରାଜ ଦୀର୍ଘଦିନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲେନି।
ନିର୍ଦଗ୍ଧପକ୍ଷଃ ପତିତୋ ହ୍ଯହମସ୍ମିନ୍ମହାଗିରୌ। `ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵୀରଂ ନ ଶକ୍ନୋମି ଭ୍ରାତରଂ ଵୈ ଜଟାଯୁଷମ୍
ମୋ ପକ୍ଷ ଜଳିଯିବାରୁ, ମୁଁ ଏହି ବଡ଼ ପର୍ବତ ଉପରେ ପଡ଼ିଗଲି। ମୁଁ ମୋ ପ୍ରବଳ ଭାଇ ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁନି।
ତସ୍ଯୈଵଂ ଵଦତୋଽସ୍ମାଭିର୍ହତୋ ଭ୍ରାତା ନିଵେଦିତଃ। ଵ୍ଯସନଂ ଭଵତଶ୍ଚେଦଂ ସଂକ୍ଷେପାଦ୍ଵୈ ନିଵେଦିତମ୍
ସେ ଏପରି କହିବାବେଳେ, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଭାଇ ମୃତ୍ୟୁ ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲୁ। ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଆମେ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଦେଲୁ।
ସ ସମ୍ପାତିସ୍ତଦା ରାଜଞ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵାସୁମହଦପ୍ରିଯମ୍। ଵିଷଣ୍ଣଚେତାଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ପୁନରସ୍ମାନରିଂଦମ
ସମ୍ପାତି ଏହି ଦୁଃଖଦ ଖବର ଶୁଣି, ରାଜା, ମନେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ଏବଂ ଆମକୁ ପୁଣି ପଚାରିଲେ, ଶତ୍ରୁଦଳନ।
କଃ ସରାମଃ କଥଂ ସୀତା ଜଟାଯୁଶ୍ଚ କଥଂ ହତଃ। ଇଚ୍ଛାମି ସର୍ଵମେଵୈତଚ୍ଛ୍ରୋତୁଂ ପ୍ଲଵଗସତ୍ତମାଃ
'ରାମ କିଏ? ସୀତା କିପରି ହରାଗଲେ? ଜଟାୟୁ କିପରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ? ଏହା ସବୁ ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ବନରାଜମାନେ।'
ତସ୍ଯାହଂ ସର୍ଵମେଵୈତଦ୍ଭଵତୋ ଵ୍ଯସନାଗମମ୍। ପ୍ରାଯୋପଵେଶନେ ଚୈଵହେତୁଂ ଵିସ୍ତରଶୋଽବ୍ରୁଵମ୍
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ଦୁଃଖ ବିଷୟରେ ସବୁ କଥା କହିଲି, ଏବଂ ଆମେ କାହିଁକି ଉପବାସ କରୁଛୁ, ସେଥିରେ ସବୁବିସ୍ତାରେ ଜଣାଇଲି।
ସୋଽସ୍ମାନାଶ୍ଵାସଯାମାସ ଵାକ୍ଯେନାନେନ ପକ୍ଷିରାଟ୍। ରାଵଣୋ ଵିଦିତୋ ମହ୍ଯଂ ଲଙ୍କା ଚାସ୍ଯ ମହାପୁରୀ
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ରାଜା ଆମକୁ ଏହି କଥା କହି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ: 'ମୁଁ ରାବଣଙ୍କୁ ଜାଣେ, ତାଙ୍କର ବଡ଼ ସହର ଲଙ୍କାକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣେ।'
ଦୃଷ୍ଟାପାରେ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ତ୍ରିକୂଟଗିରିକନ୍ଦରେ। ଭଵିତ୍ରୀ ତତ୍ର ଵୈଦେହୀ ନ ରମେଽସ୍ତ୍ଯତ୍ରଵିଚାରଣା
ସମୁଦ୍ର ପାରେ ତ୍ରିକୂଟ ପର୍ବତର ଗୁହାରେ, ମୁଁ ଦେଖିଛି, ସେଠାରେ ବୈଦେହୀ ମିଳିବେ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଇତିତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଯମୁତ୍ଥାଯ ସତ୍ଵରାଃ। ସାଗରକ୍ରମଣେ ମନ୍ତ୍ରଂ ମନ୍ତ୍ରଯାମଃ ପରଂତପ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଆମେ ସତର୍କ ହୋଇ ଉଠିଲୁ ଏବଂ ସାଗର କେମିତି ଚାଲିଯିବାଯିଏ ଯୋଜନା କଲୁ, ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ମହାବୀର।
ନାଧ୍ଯଵାସ୍ଯଦ୍ଯଦା କଶ୍ଚିତ୍ସାଗରସ୍ଯ ଵିଲଙ୍ଘନମ୍। ତତଃ ପିତରମାଵିଶ୍ଯ ପୁପ୍ଲୁଵେଽହଂମହାର୍ଣଵମ୍। ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ନିହତ୍ଯ ଜଲରାକ୍ଷସୀମ୍
ଯେତେବେଳେ କେହି ମଧ୍ୟ ସାଗର ଅଟକାଇ ପାରିବାକୁ ସାହାସ କରିଲେ ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମୋ ବାପାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଆସି, ଶତ ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରକୁ ଲାଘି, ଜଳର ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ହରାଇଦେଲି।
ଉପଵାସତପଃଶୀଲା ଭର୍ତୃଦର୍ଶନଲାଲସା। ଜଟିଲା ମଲଦିଗ୍ଧାଙ୍ଗୀକୃଶ ଦୀନା ତପସ୍ଵିନ
ଉପବାସ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆତୁର, ଜଟାଧାରୀ, ମଳ ଲଗା ଶରୀର, ଦୁର୍ବଳ ଓ ଦୁଃଖିତ, ସେ ଏକ ତପସ୍ୱିନୀ ଥିଲେ।
ନିମିତ୍ତୈସ୍ତାମହଂ ସୀତାମୁପଲଭ୍ଯ ପୃଥଗ୍ଵିଧୈଃ। ଉପସୃତ୍ଯାବ୍ରଵଂ ଚାର୍ଯାମଭିଗମ୍ଯ ରହୋଗତାମ୍
ବିଭିନ୍ନ ଚିହ୍ନ ଦେଖି ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲି, ଏବଂ ଏକାଠାରେ ଯାଇ ସେଇ ମହିଳାଙ୍କୁ ନମ୍ରତାରେ କହିଲି।
ସୀତେ ରାମସ୍ଯ ଦୂତୋଽହଂଵାନରୋମାରୁତାତ୍ମଜଃ। ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନମଭିପ୍ରପ୍ସୁରିହ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵିହାଯସା
ସୀତେ, ମୁଁ ରାମଙ୍କ ଦୂତ, ବାନର ଓ ବାୟୁପୁତ୍ର। ତୁମକୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ଆକାଶ ମାଡ଼ି ଏଠାକୁ ଆସିଛି।
ରାଜପୁତ୍ରୌ କୁଶଲିନୌ ଭ୍ରାତରୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ। ସର୍ଵଶାଖାମୃଗେନ୍ଦ୍ରେଣ ସୁଗ୍ରୀଵେଣାଭିପାଲିତୌ
ରାଜପୁତ୍ର ଭାଇ ଦୁଇଜଣ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଅଛନ୍ତି।
କୁଶଲଂତ୍ଵାବ୍ରଵୀଦ୍ରାମଃସୀତେ ସୌମିତ୍ରିଣା ସହ। ସଖିଭାଵାଚ୍ ସୁଗ୍ରୀଵଃ କୁଶଲଂ ତ୍ଵାଽନୁପୃଚ୍ଛତି
ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ତୁମକୁ ମଙ୍ଗଳ କଥା ପଠାଇଛନ୍ତି, ସୀତେ; ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ ମିତ୍ରତାରେ ତୁମ ସୁସ୍ଥତା ଜାଣିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି।
କ୍ଷିପ୍ରମେଷ୍ଯତି ତେ ଭର୍ତା ସର୍ଵଶାଖାମୃଗୈଃ ସହ। ପ୍ରତ୍ଯଯଂ କୁରୁ ମେ ଦେଵି ଵାନରୋଽସ୍ମି ନ ରାକ୍ଷସଃ
ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ସିଘ୍ରେ ସମସ୍ତ ବାନର ସହିତ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ; ମୋ ଉପରେ ଭରସା କର, ଦେବୀ, ମୁଁ ବାନର, ରାକ୍ଷସ ନୁହେଁ।
ମୁହୂର୍ତମିଵଚ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ସୀତା ମାଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ। ଅଵୈମି ତ୍ଵାଂହନୂମନ୍ତମଵିନ୍ଧ୍ଯଵଚନାଦହମ୍
କିଛି ଖଣ୍ଡ ଚିନ୍ତା କରି ସୀତା ମୋତେ କହିଲେ: 'ମୁଁ ତୁମକୁ ଅବିନ୍ଧ୍ୟଙ୍କ କଥାରୁ ଚିହ୍ନିପାରିଛି, ହନୁମାନ।'
ଅଵିନ୍ଧ୍ଯୋ ହି ମହାବାହୋ ରାକ୍ଷସୋ ଵୃଦ୍ଧସଂମତଃ। କଥିତସ୍ତେନ ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ତ୍ଵଦ୍ଵିଧୈଃ ସଚିଵୈର୍ଵୃତଃ
ଅବିନ୍ଧ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଏକ ରାକ୍ଷସ, ସେ କହିଥିଲେ ସୁଗ୍ରୀବ ତୁମ ପରି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା ବିଷୟରେ।
ଗମ୍ଯତାମିତି ଚୋକ୍ତ୍ଵା ମାଂ ସୀତା ପାଦାଦିମଂ ମଣିମ୍। ଘାରିତା ଯେନ ଵୈଦେହୀ କାଲମେତମନିନ୍ଦିତା
‘ଯାଅ’ ବୋଲି ସୀତା ମୋତେ ତାଙ୍କ ପାଦରୁ ଏହି ମଣିକୁ ଦେଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମଳ ଭୈଦେହୀ ଏହି ସମୟକୁ ଚିହ୍ନିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯଯାର୍ଥଂ କଥାଂ ଚେମାଂ କଥଯାମାସ ଜାନକୀ। କ୍ଷିପ୍ତାମିଷୀକାଂ କାକାଯ ଚିତ୍ରକୂଟେ ମହାଗିରୌ
ନିଶ୍ଚିତି ପାଇଁ ଜାନକୀ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ: ସେ କିପରି ଚିତ୍ରକୂଟ ପାହାଡ଼ରେ କାଉଁ ଉପରେ ଘାସର ତୀର ଛାଡ଼ିଥିଲେ।
ଭଵତା ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ପ୍ରତ୍ଯଭିଜ୍ଞାନକାରଣାତ୍। `ଏକାକ୍ଷିଵିକଲଃ କାକଃ ସୁଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା କୃତଶ୍ଚଵୈ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ଚିହ୍ନିବା ପାଇଁ ତୁମେ କହିଥିଲ: 'ଏକ ଆଖି ଅପଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା କାଉଁ ଖରାପ ମନସ୍କ ହୋଇଗଲା।'
ଗ୍ରାହଯିତ୍ଵାଽହମାତ୍ମାନଂ ତତୋ ଦଗ୍ଧ୍ଵାଚ ତାଂ ପୁରୀମ୍। ସଂପ୍ରାପ୍ତ ଇତିତଂ ରାମଃ ପ୍ରିଯଵାଦିନମାର୍ଚଯତ୍
ମୁଁ ମୋ ପରିଚୟ ଦେଇ, ସେଇ ସହରକୁ ଦହି, ପୁଣି ଫେରିଲି; ଏଭଳି ଭାବେ ରାମ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ତତସ୍ତତ୍ରୈଵରାମସ୍ଯ ସମାସୀନସ୍ଯ ତୈଃ ସହ। ସମାଜଗ୍ମୁଃ କପିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସୁଗ୍ରୀଵଵଚନାତ୍ତଦା
ତାପରେ ସେଠାରେ ରାମ ସହ ଅନ୍ୟମାନେ ବସିଥିବା ବେଳେ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ଵୃତଃ କୋଟିସହସ୍ରେଣ ଵାନରାଣାଂ ତରସ୍ଵିନାମ୍। ଶ୍ଵଶୁରୋ ଵାଲିନଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ସୁଷେଣୋ ରାମମଭ୍ଯଯାତ୍
ଲକ୍ଷ କୋଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ଘିରିଥିବା, ବାଲିଙ୍କ ଶ୍ୱଶୁର ଓ ମହାତ୍ମା ସୁଶେଣ ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
କୋଟୀଶତଵୃତୋଵାଽପିଗଜୋ ଗଵଯ ଏଵ ଚ। ଵାନରେନ୍ରୌ ମହାଵୀର୍ଯୌ ପୃଥକ୍ପୃଥଗଦୃଶ୍ଯତାମ୍
ଗଜ ଓ ଗଭୟା, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଶତ କୋଟି ବାନର ଘିରିଥିଲେ, ସେଇ ଦୁଇଜଣ ମହାବଳୀ ବାନର ନାୟକ ଅଲଗା ଅଲଗା ଦେଖାଗଲେ।
ଷଷ୍ଟିକୋଟିସହସ୍ରାଣି ପ୍ରକର୍ଷନ୍ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ। ଗୋଲାଙ୍ଗୂଲୋ ମହାରାଜ ଗଵାକ୍ଷୋ ଭୀମଦର୍ଶନଃ
ଷଷ୍ଟି କୋଟି ବାନର ଦଳ ନେଇଥିଲେ ଗୋଲାଙ୍ଗୂଳ, ହେ ମହାରାଜ, ଭୟଙ୍କର ଦେଖା ଗଭାକ୍ଷ।
ଗନ୍ଧମାଦନଵାସୀ ତୁ ପ୍ରଥିତୋ ଗନ୍ଧମାଦନଃ। କୋଟୀଶତସହସ୍ରାଣି ହରୀଣାଂ ସମକର୍ଷତ
ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ ବସୁଥିବା ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗନ୍ଧମାଦନ ଶତ-ଶହ କୋଟି ବାନରମାନେ ଙ୍କୁ ଏକଠା କରିଲେ।
ପନସୋ ନାମ ମେଧାଵୀ ଵାନରଃସୁମହାବଲଃ। କୋଟୀର୍ଦଶ ଦ୍ଵାଦଶ ଚ ତ୍ରିଂଶତ୍ପଞ୍ଚ ପ୍ରକର୍ଷତି
ପନସ ନାମକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର ଦଶ, ବାର, ତିରିଶ ଏବଂ ପାଞ୍ଚ କୋଟି ବାନର ଏକଠା କରିଲେ।
ଶ୍ରୀମାନ୍ଦଧିମୁଖୋ ନାମ ହରିଵୃଦ୍ଧୋଽତିଵୀର୍ଯଵାନ୍। ପ୍ରଚକର୍ଷ ମହାସୈନଯଂ ହରୀଣାଂ ଭୀମତେଜସାମ୍
ମହାନ୍ୟ ଏବଂ ବଳବାନ ବାନର ବୃଦ୍ଧ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦଧିମୁଖ ଭୟଙ୍କର ତେଜସ୍ୱୀ ବାନରମାନେ ଙ୍କ ଏକ ବଡ଼ ସେନା ଏକଠା କରିଲେ।
କୃଷଣାନାଂ ମୁଖପୁଣ୍ଡ୍ରାଣାମୃକ୍ଷାଣାଂ ଭୀମକର୍ମଣାମ୍। କୋଟୀର୍ଦଶ ଦ୍ଵାଦଶ ଚ ତ୍ରିଂଶତ୍ପଞ୍ଚ ପ୍ରକର୍ଷତି
କଳାମୁହଁ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଭାଲୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଦଶ, ବାର, ତିରିଶ ଏବଂ ପାଞ୍ଚ କୋଟି ଏକଠା ହେଲେ।