ଭ୍ରଷ୍ଟୈଶ୍ଵର୍ଯା ସ୍ଵଦୋଷେଣ ପତସି ତ୍ଵଂ ଶୁଚିସ୍ମିତେ। ଯୈରାରଭନ୍ତେ କର୍ମାଣି ଶରୀରୈରିହ ଦେଵତାଃ
'ତୁମ ଦୋଷରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ହରାଇଛ, ଓ ହସିଥିବା ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହିପରି ତୁମେ ପଡ଼ୁଛ। ଦେବତାମାନେ ଏଠାରେ ଦେହ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।'
ତୈରେଵ ତତ୍କର୍ମଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି ସ୍ମ ଦେଵତାଃ। ମନୁଷ୍ଯାସ୍ତ୍ଵନ୍ଯଦେହେନ ଶୁଭାଶୁଭମିତି ସ୍ଥିତିଃ
'ସେହି ଦେହ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ପାଆନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ମଣିଷମାନେ ଅନ୍ୟ ଦେହ ଦ୍ୱାରା ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ଫଳ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି—ଏହି ହେଉଛି ବ୍ୟବସ୍ଥା।'
ସଦ୍ଯଃ ଫଲନ୍ତି କର୍ମାଣି ଦେଵତ୍ଵେ ପ୍ରେତ୍ଯ ମାନୁଷେ। ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ପତସେ ପୁତ୍ରି ପ୍ରେତ୍ଯତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସେ ଫଲମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ତୁରନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ମଣିଷମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାହାର ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ, ମୋର ପୁଆଳି, ତୁମେ ପତିତ ହେବା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାହାର ଫଳ ଭୋଗିବା।
ପିତୃହୀନା ତୁ କନ୍ଯା ତ୍ଵଂ ଵସୋର୍ହି ତ୍ଵଂ ସୁତା ମତା। ମତ୍ସ୍ଯଯୋନୌ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ସୁତାରାଜ୍ଞୋ ଭଵିଷ୍ଯସି
ତୁମେ ବାପା ନଥିବା ଜିଅ, ବସୁଙ୍କର ଝିଅ ବୋଲି ମନାଯାଉଛ। ମାଛର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ହେବୁ।
ଅଦ୍ରିକା ମତ୍ସ୍ଯରୂପାଽଭୂଦ୍ଗଙ୍ଗାଯମନୁସଙ୍ଗମେ। ପରାଶରସ୍ଯ ଦାଯାଦଂ ତ୍ଵଂ ପୁତ୍ରଂ ଜନଯିଷ୍ଯସି
ଅଦ୍ରିକା ମାଛର ଆକାର ଧରି ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ସହ ମିଶିଗଲେ। ତୁମେ ପରାଶରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେବା, ସେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେବ।
ଯୋ ଵେଦମେକଂ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଶ୍ଚତୁର୍ଧା ଵିବଜିଷ୍ଯତି। ମହାଭିଷକ୍ସୁତସ୍ଯୈଵ ଶନ୍ତନୋଃ କୀର୍ତିଵର୍ଧନମ୍
ଏହି ବ୍ରାହ୍ମର୍ଷି ଏକମାତ୍ର ବେଦକୁ ଚାରିଭାଗ କରିବେ। ମହାବୈଦ୍ୟର ପୁଅ ହୋଇ, ଶାନ୍ତନୁଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ବଢ଼ାଇବେ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦଂ ଵୀରଂ ଚିତ୍ରଵୀରଂ ଚ ଵିଶ୍ରୁତମ୍। ଏତାନ୍ସୂତ୍ଵା ସୁପୁତ୍ରାଂସ୍ତ୍ଵଂ ପୁନରେଵ ଗମିଷ୍ଯସି
ତୁମେ ବଡ଼ ଭାଇ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ନାମକ ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେବା। ଏହି ସୁସନ୍ତାନମାନେ ହେବା ପରେ, ପୁନି ଚାଲିଯିବ।
ଵ୍ଯତିକ୍ରମାତ୍ପିତୄଣାଂ ଚ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସେ ଜନ୍ମ କୁତ୍ସିତମ୍। ଅସ୍ଯୈଵ ରାଜ୍ଞସ୍ତ୍ଵଂ କନ୍ଯା ହ୍ଯଦ୍ରିକାଯାଂ ଭଵିଷ୍ଯସି
ପିତୃମାନେଙ୍କ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିବାରୁ, ତୁମେ ନିମ୍ନ ଜନ୍ମ ପାଇବ। ଏହି ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ଭାବେ, ଅଦ୍ରିକା ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେବ।
ଅଷ୍ଟାଵିଂଶେ ଭଵିତ୍ରୀ ତ୍ଵଂ ଦ୍ଵାପରେ ମତ୍ସ୍ଯଯୋନିଜା। ଏଵମୁକ୍ତା ପୁରା ତୈସ୍ତ୍ଵଂ ଜାତା ସତ୍ଯଵତୀ ଶୁଭା
ଅଷ୍ଟାବିଂଶତିତମ ଦ୍ୱାପରରେ, ତୁମେ ମାଛର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେବ। ପୁରୁଣା କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଏଭଳି କହାଯାଇଥିଲା, ତୁମେ ଶୁଭ ସତ୍ୟବତୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲୁ।
ଅଦ୍ରିକେତ୍ଯଭିଵିଖ୍ଯାତା ବ୍ରହ୍ମଶାପାଦ୍ଵରାପ୍ସରା। ମୀନଭାଵମନୁପ୍ରାପ୍ତା ତ୍ଵଂ ଜନିତ୍ଵା ଗତା ଦିଵମ୍
ଅଦ୍ରିକା ନାମରେ ପରିଚିତ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପରେ ଏକ ଦେବକନ୍ୟା ଥିଲେ, ମାଛର ଆକାର ଧରିଥିଲେ। ଜନ୍ମ ଦେଇ, ପୁନି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ଜାତାସି ସା କନ୍ଯା ରାଜ୍ଞୋ ଵୀର୍ଯେଣ ଚୈଵହି। ତସ୍ମାଦ୍ଵାସଵି ଭଦ୍ରଂ ତେ ଯାଚେ ଵଂଶକରଂ ସୁତମ୍
ସେଠାରୁ ତୁମେ, ସେ ଝିଅ, ରାଜାଙ୍କ ବୀର୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଲ। ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ବସୁ, ତୁମକୁ ବଂଶ ଚାଲାଇବା ପୁଅ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।
ସଂଗମଂ ମମ କଲ୍ଯାଣି କୁରୁଷ୍ଵେତ୍ଯଭ୍ଯଭାଷତ
ସେ କହିଲେ: 'ହେ ଶୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ମୋ ସହ ଏକତ୍ର ହେବାକୁ ଦିଅ।'
ଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟସର୍ଵାଙ୍ଗୀ ଜାତିସ୍ମରଣତାଂ ଗତା। ସାବ୍ରଵୀତ୍ପଶ୍ଯ ଭଗଵନ୍ପରପାରେ ସ୍ଥିତାନୃଷୀନ୍
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇ, ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ଆସିଗଲା। ସେ କହିଲେ: 'ଦେଖ, ଭଗବାନ, ସେ ପାରପାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଋଷିମାନେ ଅଛନ୍ତି।'
ଆଵଯୋର୍ଦୃଷ୍ଟଯୋରେଭିଃ କଥଂ ନୁ ସ୍ଯାତ୍ସମାଗମଃ। ଏଵଂ ତଯୋକ୍ତୋ ଭଗଵାନ୍ନୀହାରମସୃଜତ୍ପ୍ରଭୁଃ
'ଆମେ ଦୁଇଁଜଣ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିବାବେଳେ, କିପରି ଏକତ୍ର ହେବା ସମ୍ଭବ?' ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଭଗବାନ ଏକ କୁହୁଡ଼ି ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଯେନ ଦେଶଃ ସ ସର୍ଵସ୍ତୁ ତମୋଭୂତ ଇଵାଭଵତ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୃଷ୍ଟଂ ତୁ ନୀହାରଂ ତତସ୍ତଂ ପରମର୍ଷିଣା
ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ଦେଶ ଅନ୍ଧାର ହେଇଗଲା। ସେ ମହାଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା କୁହୁଡ଼ି ଦେଖିଲେ।
ଵିସ୍ମିତା ସାଭଵତ୍କନ୍ଯା ଵ୍ରୀଡିତା ଚ ତପସ୍ଵିନୀ
ସେ ଝିଅ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଲଜ୍ଜାରେ ଭରିଯାଇ, ତପସ୍ୟାରେ ଲଗ୍ନ ହେଲେ।
ତ୍ଵତ୍ସଂଯୋଗାଚ୍ଚ ଦୁଷ୍ଯେତ କନ୍ଯାଭାଵୋ ମମାଽନଘ। କନ୍ଯାତ୍ଵେ ଦୂଷିତେ ଵାପି କଥଂ ଶକ୍ଷ୍ଯେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ତୁମ ସହ ଏକତ୍ର ହେବା ଦ୍ୱାରା, ମୋର କନ୍ୟାତ୍ୱ ନଷ୍ଟ ହେବ, ହେ ନିର୍ମଳ। ମୋର କନ୍ୟାତ୍ୱ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ମୁଁ କିପରି ଘରକୁ ଫେରିପାରିବି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ?
ଗୃହ ଗନ୍ତୁମୁଷେ ଚାହଂ ଧୀମନ୍ନ ସ୍ଥାତୁମୁତ୍ସହେ। ଏତତ୍ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଭଗଵନ୍ଵିଧତ୍ସ୍ଵ ଯଦନନ୍ତରମ୍
ମୁଁ ଘରକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ, ଏଠାରେ ରହିପାରିବିନି, ହେ ଧୀର। ଏହି କଥା ଭାବି, ଭଗବାନ, ଆଗକୁ ଯାହା ଉଚିତ ତାହା କର।
ଏଵମୁକ୍ତଵତୀଂ ତୀଂ ତୁ ପ୍ରୀତିମାନୁଷିସତ୍ତମଃ। ଉଵାଚ ମତ୍ପ୍ରିଯଂ କୃତ୍ଵା କନ୍ଯୈଵ ତ୍ଵଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେଠିଏ ଭାବରେ କହିଥିବା ସେଉଠି, ମାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ନେହରେ କହିଲେ: 'ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ତୁମେ ଏହିପରି କନ୍ୟା ରହିବ।'
ଵୃଣୀଷ୍ଵ ଚ ଵରଂ ଭୀରୁଂ ଯଂ ତ୍ଵମିଚ୍ଛସି ଭାମିନି। ଵୃଥା ହି ନ ପ୍ରସାଦୋ ମେ ଭୂତପୂର୍ଵଃ ଶୁଚିସ୍ମିତେ
'ଭୟଭିତା, ତୁମେ ଯେଉଁ ଭଲ ଚାହଁ, ସେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚୟନ କର। ମୋର କୃପା କେବେ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇନାହିଁ, ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତା।'
ଏଵମୁକ୍ତା ଵରଂ ଵଵ୍ରେ ଗାତ୍ରସୌଗନ୍ଧ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍। ସଚାସ୍ଯୈ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରାଦାନ୍ମନଃ କାଙ୍କ୍ଷିତଂ ପ୍ରଭୁଃ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ ସେ ଅତି ଉତ୍ତମ ଶରୀରର ସୁଗନ୍ଧର ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଲେ। ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ମନରେ ଚାହିଥିବା ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଦେଲେ।
ତତୋ ଲବ୍ଧଵରା ପ୍ରୀତା ସ୍ତ୍ରୀଭାଵଗୁଣଭୂଷିତା। ଜଗାମ ସହ ସଂସର୍ଗମୃଷିଣାଽଦ୍ଭୁତକର୍ମଣା
ଏପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ସେ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ନାରୀର ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଋଷିଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କରେ ଯାଇଲେ।
ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ଯୋଜନାଦ୍ଗନ୍ଧମାଜିଘ୍ରନ୍ତ ନରା ଭୁଵି
ପୃଥିବୀରେ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କର ସୁଗନ୍ଧ ଏକ ଯୋଜନ ଦୂରରୁ ଅନୁଭବ କରିପାରୁଥିଲେ।
ତସ୍ଯା ଯୋଜନଗନ୍ଧେତି ତତୋ ନାମାପରଂ ସ୍ମୃତମ୍। ଇତି ସତ୍ଯଵତୀ ହୃଷ୍ଟା ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵରମନୁତ୍ତମମ୍
ତାଙ୍କର ସୁଗନ୍ଧ ଏକ ଯୋଜନ ଦୂରକୁ ପହଞ୍ଚୁଥିଲାବୋଲି ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଉଥିଲା। ଏଭଳି ସତ୍ୟବତୀ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଅପୂର୍ବ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଲେ।
ପରାଶରେଣ ସଂଯୁକ୍ତା ସଦ୍ଯୋ ଗର୍ଭଂ ସୁଷାଵ ସା। ଜଜ୍ଞେ ଚ ଯମୁନାଦ୍ଵୀପେ ପାରାଶର୍ଯଃ ସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ପରାଶରଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେବା ସହିତ ସେ ତୁରନ୍ତ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ। ଯମୁନା ଦ୍ୱୀପରେ ପରାଶରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସ ମାତରମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ତପସ୍ଯେଵ ମନୋ ଦଧେ। ସ୍ମୃତୋଽହଂ ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯାମି କୃତ୍ଯେଷ୍ଵିତି ଚ ସୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ମାଆଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ମନକୁ ତପସ୍ୟାରେ ଲଗାଇଲେ। ସେ କହିଲେ, 'ମୋତେ ଯେତେବେଳେ ସ୍ମରଣ କରିବେ, ମୁଁ ଯେକୌଣସି କାମରେ ଦେଖାଦେବି।'
ଏଵଂ ଦ୍ଵୈପାଯନୋ ଜଜ୍ଞେ ସତ୍ଯଵତ୍ଯାଂ ପରାଶରାତ୍। ନ୍ଯସ୍ତୋଦ୍ଵୀପେ ଯଦ୍ବାଲସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଦ୍ଵୈପାଯନଃସ୍ମୃତଃ
ଏଭଳି ଦ୍ୱୈପାୟନ ସତ୍ୟବତୀ ଓ ପରାଶରଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଛୁଆଁବେଳେ ଦ୍ୱୀପରେ ରଖାଯାଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱୈପାୟନ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।
ପାଦାପସାରିଣଂ ଧର୍ମଂ ସ ତୁ ଵିଦ୍ଵାନ୍ଯୁଗେ ଯୁଗେ। ଆଯୁଃ ଶକ୍ତିଂ ଚ ମର୍ତ୍ଯାନାଂ ଯୁଗାଵସ୍ଥାମଵେକ୍ଷ୍ଯଚ
ସେ ପଣ୍ଡିତ ମନୁଷ୍ୟ ଯୁଗ ଯୁଗର ଅନୁଯାୟୀ ଧର୍ମକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଆୟୁ ଓ ଶକ୍ତି, ଏବଂ ଯୁଗର ଅବସ୍ଥାକୁ ଦେଖି।
ବ୍ରହ୍ମଣୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ତଥାନୁଗ୍ରହକାଙ୍କ୍ଷଯା। ଵିଵ୍ଯାସ ଵେଦାନ୍ଯସ୍ମତ୍ସ ତସ୍ମାଦ୍ଵ୍ଯାସ ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉପରେ କୃପା କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେ ଆମ ପାଇଁ ବେଦକୁ ବାଣ୍ଟିଦେଲେ। ଏହିକାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ବ୍ୟାସ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।
ଵେଦାନଧ୍ଯାପଯାମାସ ମହାଭାରତପଞ୍ଚମାନ୍। ସୁମନ୍ତୁଂ ଜୈମିନିଂ ପୈଲଂ ଶୁକଂ ଚୈଵ ସ୍ଵମାତ୍ମଜମ୍
ସେ ସୁମନ୍ତୁ, ଜୈମିନି, ପୈଳ, ଏବଂ ନିଜ ପୁଅ ଶୁକଙ୍କୁ ବେଦ ଓ ପଞ୍ଚମ ବେଦ ମହାଭାରତ ଶିଖାଇଲେ।