ତତୋ ଘୋରତରଃ ଶବ୍ଦୋ ଵନେ ସମଭଵତ୍ତଦା। ଭୀମସେନାର୍ଜୁନୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାକ୍ଷତ୍ରିଯଣାମମର୍ଷିଣାମ୍
ତାପରେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଯେତେବେଳେ ଭୀମସେନ ଓ ଅର୍ଜୁନକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ କ୍ରୋଧିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ ।
ତେଷାଂ ଧ୍ଵଜାଗ୍ରାଣ୍ଯଭିଵୀକ୍ଷ୍ଯ ରାଜା ସ୍ଵଯଂଦୁରାତ୍ମା କୁରୁପୁଙ୍ଗଵାନାମ୍। ଜଯଦ୍ରଥୋ ଯାଜ୍ଞସେନୀମୁଵାଚ ରଥେ ସ୍ଥିତାଂ ଭାନୁମତୀଂ ହତୌଜାଃ
କୁରୁମାନଙ୍କର ଧ୍ୱଜ ଦେଖି, ଏକାଇଚ୍ଛାଶୀଳୀ ରାଜା ଜୟଦ୍ରଥ, ଯଜ୍ଞସେନୀଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯିଏ ରଥରେ ଦଣ୍ଡାଇ ରହିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଶମିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।
ଆଯାନ୍ତୀମେ ପଞ୍ଚରଥା ମହାନ୍ତୋ ମନ୍ଯେ ଚ କୃଷ୍ଣେ ପତଯସ୍ତଵୈତେ। ସା ଜାନତୀ ଖ୍ଯାପଯ ନଃ ସୁକେଶି ପରଂପରଂ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ରଥସ୍ଥମ୍
ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ବଡ଼ ରଥ ଆସୁଛି, ମୁଁ ଭାବୁଛି କୃଷ୍ଣେ, ଏମାନେ ତୁମର ପତିମାନେ । ସୁକେଶି, ଏହି କଥା ଜାଣି, ଆମକୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ରଥରେ ଥିବା ବଂଶ କଥା କହ ।
କିଂ ତେ ଜ୍ଞାତୈର୍ମୂଢ ମହାଧନୁର୍ଧରୈ- ରନାଯୁଷ୍ଯଂ କର୍ମ କୁତ୍ଵାଽତିଘୋରମ୍। ଏତେ ଵୀରାଃ ପତଯୋ ମେ ସମେତା ନ ଵଃ ଶେଷଃ କଶ୍ଚିଦିହାସ୍ତି ଯୁଦ୍ଧେ
ମୂଢ଼, ଏହି ବଡ଼ ଧନୁଧରମାନେ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାର କଣ ଉପକାର ? ଏତେ ଭୟଙ୍କର କାମ କରି କାହିଁକି ଜୀବନକୁ ଅପମୂଲ୍ୟ କରୁଛ ? ଏମାନେ ମୋ ପତିମାନେ, ସମେତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ଶେଷ ନାହିଁ ।
ଆଖ୍ଯାତଵ୍ଯଂ ତ୍ଵେଵ ସର୍ଵଂ ମୁମୂର୍ଷୋ- ର୍ମଯା ତୁଭ୍ଯଂ ପୃଷ୍ଟଯା ଧର୍ମ ଏଷଃ। ନ ମେ ଵ୍ଯଥା ଵିଦ୍ଯତେ ତ୍ଵଦ୍ଭଯଂ ଵା ସଂପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯାଃ ସାନୁଜଂ ଧର୍ମରାଜମ୍
ତଥାପି, ତୁମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ସବୁ କଥା କହିବା ଧର୍ମ । ମୁଁ ତୁମର ଭୟ କିମ୍ବା ଅସୁବିଧା ଅନୁଭବ କରୁନାହିଁ, ଯେପରିକି ଧର୍ମରାଜ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଦେଖୁଛି ।
ଯସ୍ ଧ୍ଵଜାଗ୍ରେ ନଦତୋ ମୃଦଙ୍ଗୌ ନନ୍ଦୋପନନ୍ଦୌ ମଧୁରୌ ସୁଯୁକ୍ତୌ। ଏନଂ ସ୍ଵଧର୍ମାର୍ଥଵିନିଶ୍ଚଯଜ୍ଞଂ ସଦା ଜନାଃ କୃତ୍ଯଵନ୍ତୋଽନୁଯାନ୍ତି
ଯାଙ୍କ ଧ୍ୱଜରେ ନନ୍ଦ ଓ ଉପନନ୍ଦ ନାମକ ମୃଦଙ୍ଗ ମଧୁର ଓ ଭଲ ତାଳରେ ବାଜୁଛି, ସେ ନିଜ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝିଥିବା, କାର୍ଯ୍ୟନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ସଦା ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ।
ଯ ଏଷ ଜାମ୍ବୂନଦଶୁଦ୍ଧଗୌରଃ। ପ୍ରଚଣ୍ଡଘୋଣସ୍ତନୁରାଯତାକ୍ଷଃ। ଏତଂ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠତମଂ ଵଦନ୍ତି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ଧର୍ମସୁତଂ ପତିଂ ମେ
ଯିଏ ଶୁଦ୍ଧ ଜାମ୍ବୁ ଗୋଲ୍ଡ ପରି ସୁନା ରଙ୍ଗର, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ, ଶୁକ୍ଳ ଦେହ ଓ ବଡ଼ ଆଖି ଥିବା, ସେ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମର ପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମୋ ପତି ।
ଅପ୍ଯେଷ ଶତ୍ରୋଃ ଶରଣାଗତସ୍ଯ ଦଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରାଣାନ୍ଧର୍ମଚାରୀ ନୃଵୀରଃ। ପରୈହ୍ଯେନଂ ମୂଢ ଜଵେନ ଭୂତଯେ ତ୍ଵମାତ୍ମନଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ନ୍ଯସ୍ଶସ୍ତ୍ରଃ
ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟବନ୍ତ ରାଜା, ଶତ୍ରୁ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେଇଦେଇପାରିବେ । ମୂଢ଼, ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ତାଙ୍କଠାରେ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ, ହାତ ଜୋଡି ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କର ।
ଅଥାପ୍ଯେନଂ ପଶ୍ଯସି ଯଂ ରଥସ୍ଯଂ ମହାଭୁଜଂ ସାଲମିଵ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧମ୍। ସଂଦଷ୍ଟୌଷ୍ଠଂ ଭ୍ରୁକୁଟୀସଂହତଭ୍ରୁଵଂ ଵୃକୋଦରୋ ନାମ ପତିର୍ମମୈଷଃ
ଏବେ ତୁମେ ଦେଖୁଛ, ରଥରେ ବସିଥିବା ଏହି ବିଶାଳ ବାହୁ ଥିବା, ବଡ଼ ସାଳ ଗଛ ପରି ଉଚ୍ଚ, ଦଢ଼ ଠୋଠ ଚାପି ଧରିଥିବା, ଭୃକୁଟି ଭାଙ୍ଗି ରହିଥିବା ପୁରୁଷଟିଏକୁ? ଏହିଅଟି ହେଉଛନ୍ତି ଭୃକୋଦର, ମୋର ସ୍ୱାମୀ।
ଆଜାନେଯା ବଲିନଃ ସାଧୁଦାନ୍ତା ମହାବଲାଃ ଶୂରମୁଦାଵହନ୍ତି। ଏତସ୍ଯ କର୍ମାଣ୍ଯତିମାନୁଷାଣି ଭୀମେତି ଶବ୍ଦୋଽସ୍ଯ ତତଃ ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍
ଏହି ବୀରଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶିକ୍ଷିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଏଣିକି ନେଉଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟମାନେ ସାଧାରଣ ମଣିଷଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ, ଏହିକାରଣରୁ 'ଭୀମ' ନାମ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ନାସ୍ଯାପରାଦ୍ଧାଃ ଶେଷମଵାପ୍ନୁଵନ୍ତି ନାଯଂ ଵୈରଂ ଵିସ୍ମରତେ କଦାଚିତ୍। ଵୈରସ୍ଯାନ୍ତଂ ସଂଵିଧାଯୋପଯାତି ପଶ୍ଚାଚ୍ଛାନ୍ତିଂ ନ ଚ ତତ୍ତପ୍ଯତୀଵ
ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଜୀବନରେ ରହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେ କେବେ ଶତ୍ରୁତାକୁ ଭୁଲନ୍ତି ନାହିଁ। ଶତ୍ରୁତାର ସେଷ କରିବା ପରେ ମାତ୍ର ସେ ଶାନ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପରେ କେବେ ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ଧନୁର୍ଧରାଗ୍ର୍ଯୋ ଧୃତିମାନ୍ଯଶସ୍ଵୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯୋ ଵୃଦ୍ଧସେଵୀ ନୃଵୀରଃ। ଭ୍ରାତା ଚ ଶିଷ୍ଯଶ୍ଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯ ଧନଂଜଯୋ ନାମ ପତିର୍ମମୈଷଃ
ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧୃଡ଼, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିବା, ବଡ଼ମାନ୍ୟଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିବା, ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୀର—ଏହିଅଟି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଭାଇ ଓ ଶିଷ୍ୟ, ଧନଞ୍ଜୟ, ମୋର ସ୍ୱାମୀ।
ଯୋ ଵୈ ନ କାମାନ୍ନ ଭଯାନ୍ନ ଲୋଭା- ତ୍ତ୍ଯଜେଦ୍ଧର୍ମଂ ନ ନୃଶଂସଂ ଚ କୁର୍ଯାତ୍। ସ ଏଷ ଵୈଶ୍ଵାନରତୁଲ୍ଯତେଜାଃ କୁନ୍ତୀସୁତଃ ଶତ୍ରୁସହଃ ପ୍ରମାଥୀ
ଯିଏ କେବେ ମନର ଆକାଂକ୍ଷା, ଭୟ କିମ୍ବା ଲୋଭ ପାଇଁ ଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ି ନାହିଁ, ଏବଂ କେବେ ନିର୍ଦ୍ଦୟତା କରେ ନାହିଁ, ସେ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁଅ, ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ବୀ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରିଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଯଃ ସର୍ଵଧର୍ମାର୍ତଵିନିଶ୍ଚଯଜ୍ଞୋ ଭଯାର୍ତାନାଂ ଭଯହର୍ତା ମନୀଷୀ। `ବନ୍ଧୁପ୍ରିଯଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରିଷ୍ଠୋ ମହାହଵେଷ୍ଵପ୍ରତିଵାର୍ଯଵୀର୍ଯଃ
ଯିଏ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ମୂଲ୍ୟ ବୁଝିପାରନ୍ତି, ଭୟଭୀତଙ୍କର ଭୟ ଦୂର କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀ, ବନ୍ଧୁମାନେ ଯାହାକୁ ଭଲପାଆନ୍ତି, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯାହାଙ୍କ ଶୌର୍ୟ ଅପରାଜେୟ।
ଯସ୍ଯୋତ୍ତମଂ ରୂପମାହୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯଂ ପାଣ୍ଡଵାଃ ପରିରକ୍ଷନ୍ତି ସର୍ଵେ। ପ୍ରାଣୈର୍ଗରୀଯାଂସମନୁଵ୍ରତଂ ଵୈ ସ ଏଷ ଵୀରୋ ନକୁଲଃ ପତିର୍ମେ
ଯାହାଙ୍କ ରୂପକୁ ପୃଥିବୀରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେଇ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯିଏ ନିଷ୍ଠାରେ ଅଟୁଟ—ସେହି ବୀର ନକୁଳ, ମୋର ସ୍ୱାମୀ।
ଯଃ ଖଙ୍ଗଯୋଧୀ ଲଘୁଚିତ୍ରହସ୍ତୋ ମହାଂଶ୍ଚ ଧୀମାନ୍ସହଦେଵୋଽଦ୍ଵିତୀଯଃ। ଯସ୍ଯାଦ୍ଯକର୍ମ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସେ ମୂଢସତ୍ଵ ଶତକ୍ରତୋର୍ଵା ଦୈତ୍ଯସେନାସୁ ସଙ୍ଖ୍ଯେ
ଯିଏ ତଳୱାର ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଦ୍ରୁତ ଓ କୌଶଳୀ ହାତ, ବଡ଼ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ—ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସହଦେବ। ଆଜି ତୁମେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିପାରିବ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଦୈତ୍ୟ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିଥିଲେ।
ଶୂରଃ କୃତାସ୍ତ୍ରୋ ମତିମାନ୍ମନସ୍ଵୀ ପ୍ରିଯଂକରୋ ଧର୍ମସୁତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ। ହୁତାଶଚନ୍ଦ୍ରାର୍କସମାନତେଜା ଜଘନ୍ଯଜଃ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ପ୍ରିଯଶ୍ଚ
ବୀର, ଶସ୍ତ୍ର ଚଳାଇବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି, ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ତାଙ୍କର ତେଜ ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଏବଂ ପ୍ରିୟ।
ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ସମୋ ଯସ୍ ନରୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ ଵକ୍ତା ତଥା ସତ୍ସୁ ଵିନିଶ୍ଚଯଜ୍ଞଃ। ସଏଷ ଶୂରୋ ନିତ୍ଯମମର୍ଷଣଶ୍ଚ ଧୀମାନ୍ପ୍ରାଜ୍ଞଃ ସହଦେଵଃ ପତିର୍ମେ
ବୁଦ୍ଧିରେ କିମ୍ବା କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ତାଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହାନ୍ତି, ଉତ୍ତମମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିଚାର କରିପାରନ୍ତି। ଏହି ସଦା ବୀର, ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସହଦେବ ମୋର ସ୍ୱାମୀ।
ତ୍ଯଜେତ୍ପ୍ରାଣାନ୍ପ୍ରଵିଶେଦ୍ଧଵ୍ଯଵାହଂ ନ ତ୍ଵେଵୈଷ ଵ୍ଯାହରେଦ୍ଧର୍ମବାହ୍ଯମ୍। ସଦା ମନସ୍ଵୀ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମେ ରତଶ୍ଚ କୁନ୍ତ୍ଯାଃ ପ୍ରାଣୈରିଷ୍ଟତମୋ ନୃଵୀରଃ
ସେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେଇଦେବେ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ, କିନ୍ତୁ କେବେ ଅଧର୍ମ କଥା କହିବେ ନାହିଁ। ସେ ସଦା ଦୃଢ଼ ମନ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ଲାଗିଥିବା, ଏବଂ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପ୍ରାଣ ଭଳି ପ୍ରିୟ ଏକ ବୀର।
ଵିଶୀର୍ଯନତୀଂ ନାଵମିଵାର୍ଣଵାନ୍ତେ ରତ୍ନାଭିପୂର୍ଣାଂ ମକରସ୍ଯ ପୃଷ୍ଠେ। ସେନାଂ ତଵେମାଂ ହତସର୍ଵଯୋଧାଂ ଵିକ୍ଷୋଭିତାଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରୈଃ
ସମୁଦ୍ର ଶେଷରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଏକ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୌକା ପରି, ମକର ମାଛର ପିଠରେ, ତୁମେ ତୁମ ସେନାକୁ ଦେଖିବ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ଛିଟିଯାଇଛନ୍ତି।
ଇତ୍ଯେତେ ଵୈ କଥିତାଃ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରା ଯାଂସ୍ତ୍ଵଂ ମୋହାଦଵମତ୍ଯ ପ୍ରଵୃତ୍ତଃ। ଯଦ୍ଯେତେଭ୍ଯୋ ମୁଚ୍ଯସେ ରିଷ୍ଟଦେହଃ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସେ ଜୀଵିତଂ ଚ
ଏଭଳି ମୁଁ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ବିଷୟରେ କହିଲି, ଯାହାକୁ ତୁମେ ମୂଢ଼ତାରେ ଅବମାନ କରି ଏହି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଛ। ଯଦି ତୁମେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଜୀବନ ସହିତ ମୁକ୍ତି ପାଉଛ, ତେବେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ଓ ଜୀବନ ଲାଭ କରିବ।
ତତଃ ପାର୍ଥାଃ ପଞ୍ଚପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରକଲ୍ପା- ସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ତ୍ରସ୍ତାନ୍ପ୍ରାଞ୍ଜଲୀଂସ୍ତାନ୍ପଦାତୀନ୍। ଯଥାଽନୀକଂ ଶରଵର୍ଷାନ୍ଧକାରଂ ଚକ୍ରୁଃ କ୍ରୁଦ୍ଧାଃ ସର୍ଵତସ୍ତେ ନିଗୃହ୍ଯ
ତାପରେ ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ, ପାଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ଭୟଭୀତ ଓ ହାତ ଜୋଡିଥିବା ପଦାତିମାନେକୁ ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତେ କ୍ରୋଧ ଦମନ କରି, ଶତ୍ରୁ ସେନା ଉପରେ ତୀର ବର୍ଷାର ଅନ୍ଧାର କରିଦେଲେ।
ସଂତିଷ୍ଠଧ୍ଵଂ ପ୍ରହରତ ତୂର୍ଣଂ ଵିପରିଧାଵତ। ଇତି ସ୍ମ ସୈନ୍ଧଵୋ ରାଜା ଚୋଦଯାମାସ ତାନ୍ନୃପନ୍
“ଦୃଢ଼ ହେଉ, ତୁରନ୍ତ ଆକ୍ରମଣ କର, ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ଦେଉ!”—ଏଭଳି ସିନ୍ଧୁରାଜା ତାଙ୍କ ସେନାପତିମାନେକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।
ତତୋ ଘୋରତମଃ ଶବ୍ଦୋରଣେ ସମଭଵତ୍ତଦା। ଭୀମାର୍ଜୁନଯମାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୈନ୍ଯାନାଂ ସଯୁଧିଷ୍ଠିରାନ୍
ତାପରେ ସେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଯେତେବେଳେ ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେନାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଗଲେ।
ଶିବିସିଂଧୁତ୍ରିଗର୍ତାନାଂ ଵିଷାଦଶ୍ଚାପ୍ଯଜାଯତ। ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରାନ୍ଵ୍ଯାଘ୍ରାନିଵ ବଲୋତ୍କଟାନ୍
ଶିବି, ସିନ୍ଧୁ ଓ ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ପୁରୁଷସିଂହ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ, ବାଘ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଖିଲେ।
ହେମବିନ୍ଦୁଂ ମହୋତ୍ସେଧାଂ ସର୍ଵଶୈକ୍ଯାଯସୀଂ ଗଦାମ୍। ପ୍ରଗୃହ୍ଯାଭ୍ଯଦ୍ରଵଦ୍ଭୀମଃ ସୈନ୍ଧଵଂ କାଲଚୋଦିତମ୍
ଭୀମ, ସୁନାର ଗୁଠି ଲାଗିଥିବା ବଡ଼ ଲୋହା ଗଦା ଧରି, ଭାଗ୍ୟର ଦେଶନାରେ ସିନ୍ଧୁରାଜା ଉପରେ ଧାଉଥିଲେ।
ତଦନ୍ତରମଥାଵୃତ୍ଯ କୋଟିକାଶ୍ଯୋଽଭ୍ଯହାରଯତ୍। ମହତା ରଥଵଂଶେନ ପରିଵାର୍ଯ ଵୃକୋଧରମ୍
ତାପରେ କୋଟିକାଶ୍ୟ ଦିଗବଦଳି ଏକ ବଡ଼ ରଥବାହିନୀ ସହିତ ଭୀମଙ୍କୁ ଚାରିପଟେ ଘେରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଆସିଲେ।
ଶକ୍ତିତୋମରନାରାଚୈର୍ଵୀରବାହୁପ୍ରଚୋଦିତୈଃ। କୀର୍ଯମାଣୋପି ବହୁଭିର୍ନ ସ୍ମ ଭୀମୋଽଭ୍ଯକମ୍ପତ
ବହୁ ସାହସୀ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କର ଭାଲ, ତୋମର ଓ ତୀରର ଆକ୍ରମଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଭୀମ କେବେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ ନାହିଁ।
ଗଜଂ ତୁ ସଗଜାରୋହଂ ପଦାତୀଂଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଦଶ। ଜଘାନ ଗଦଯା ଭୀମଃ ସୈନ୍ଧଵଧ୍ଵଜଂନୀମୁଖେ
ଭୀମ ତାଙ୍କ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ସୈନ୍ଧବ ଧ୍ୱଜର ସାମ୍ନାରେ ଏକ ହାତୀ ଓ ତାହାର ଚାଳକ ସହିତ ଚଉଦ ଜଣ ପଦାତିକୁ ମାରିଦେଲେ।
ପାର୍ଥଃ ପଞ୍ଚଶତାଞ୍ଶୂରାନ୍ପାର୍ଵତୀଯାନ୍ମହାରଥାନ୍। ପରୀପ୍ସମାନଃ ସୌଵୀରଂ ଜଘାନ ଧ୍ଵଜିନୀମୁଖେ
ଅର୍ଜୁନ ସୌବୀରକୁ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେନାର ଆଗରେ ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳର ପାଞ୍ଚଶଏ ଶୂରବୀର ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।