ପୁରା ହି ମନ୍ତ୍ରାହୁତିପୂଜିତାଯାଂ ହୁତାଗ୍ନିଵେଦ୍ଯାଂ ବଲିଭୁଙ୍ଗିଲୀଯତେ। ଶ୍ରୁତିଂ ଚ ସମ୍ଯକ୍ପ୍ରସୃତାଂ ମହାଧ୍ଵରେ ଗ୍ରାମ୍ଯୋ ଜନୋ ଯଦ୍ଵଦସୌ ନ ନାଶଯେତ୍
ପୁରୁଣା ଦିନରେ, ଯେତେବେଳେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜା ଦିଆଯାଇଥିଲା, ବଳି ପାଇଁ ରଖାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭୋଗ କରାଯାଇଥିଲା । ବଡ଼ ଯଜ୍ଞରେ ଶୁଦ୍ଧ ଶ୍ରୁତି ଉଚ୍ଚାରଣ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ସାଧାରଣ ଲୋକେ ତାହାକୁ ବାଧା ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
ମା ଵଃ ପ୍ରିଯାଯାଃ ସୁନସଂ ସୁଲୋଚନଂ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭାଚ୍ଛଂ ଵଦନଂ ପ୍ରସନ୍ନମ୍। ସ୍ପୃଶ୍ଯାଚ୍ଛୁଭଂ କଶ୍ଚିଦକୃତ୍ଯକାରୀ ଶ୍ଵା ଵୈ ପୁରୋଡାଶମିଵାଧ୍ଵରସ୍ଥମ୍
ତୁମର ପ୍ରିୟାଙ୍କର ସୁନାସା, ସୁନୟନ, ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ପରି ମୁହଁ ଓ ହସୁଥିବା ଚେହେରାକୁ କୌଣସି ଅନ୍ୟାୟ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଛୁଇଁବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଯେପରିକି କୁକୁର ଯଜ୍ଞରେ ରଖାଯାଇଥିବା ପିଠାକୁ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
ଏତାନି ଵର୍ତ୍ମାନ୍ଯନୁଯାତ ଶୀଘ୍ରଂ ମା ଵଃ କାଲଃ କ୍ଷିପ୍ରମିହାତ୍ଯଗାଦ୍ଵୈ
ଏହି ପଥରେ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଯାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ସମୟ ତୁମକୁ ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ଛାଡ଼ି ଯିବ ନାହିଁ ।
ଶୀଘ୍ରଂ ପ୍ରଧାଵଧ୍ଵମିତୋ ନରେନ୍ଦ୍ରା ଯାଵନ୍ନ ଦୂରଂ ଵ୍ରଜତୀତି ପାପଃ। ପ୍ରତ୍ଯାହରଧ୍ଵଂ ଦ୍ଵିଷତାଂ ସକାଶା- ଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମୀମିଵ ସ୍ଵାଂ ଦଯିତାଂ ନୃସିଂହାଃ
ରାଜାମାନେ, ଏଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ଦୌଡ଼ିଯାଅ, ଯେପରିକି ଦୁଷ୍ଟ ଦୂରକୁ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ । ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଠାରୁ ତୁମର ପ୍ରିୟ ଧନକୁ ଫେରାଇ ନେବା ପରି, ଦୂରେ ହେଉ ।
ଭଦ୍ରେ ପ୍ରତିକ୍ରାମ ନିଯଚ୍ଛ ଵାଚଂ ମାଽସ୍ମତ୍ସକାଶେ ପରୁଷାଣ୍ଯଵୋଚଃ। ରାଜାନୋ ଵା ଯଦି ଵା ରାଜପୁତ୍ରା ବଲେନ ମତ୍ତାଃ ପଞ୍ଚତାଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି
ଭଦ୍ରେ, ପଛକୁ ଫେରିଯାଅ ଓ ତୁମର କଥାକୁ ଅଟକାଅ । ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ କଠୋର କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ରାଜା ହେଉନ୍ତୁ କି ରାଜପୁତ୍ର, ଶକ୍ତିରେ ମଦ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଶେଷ ହୋଇଯାନ୍ତି ।
ଏତାଵଦୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଯଯୁର୍ହି ଶୀଘ୍ରଂ ତାନ୍ଯେଵ ଵର୍ତ୍ମାନ୍ଯନୁଵର୍ତମାନାଃ। ମୁହୁର୍ମୁହୁର୍ଵ୍ଯାଲଵଦୁଚ୍ଛ୍ଵସନ୍ତୋ ଜ୍ଯାଂ ଵିକ୍ଷିପନ୍ତଶ୍ଚ ମହାଧନୁର୍ଭ୍ଯଃ
ଏପରି କଥା କହି, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଯାଇଲେ । ସେହି ପଥରେ ଚାଲିବା ସମୟରେ, ବାଉଳ ପରି ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ ଓ ବଡ଼ ଧନୁର ତାଣି ଦେଉଥିଲେ ।
ତତୋଽପଶ୍ଯଂସ୍ତସ୍ଯ ସୈନ୍ଯସ୍ଯ ରେଣୁ- ମୁଦ୍ଧୂତଂ ଵୈ ଵାଜିସ୍ଵୁରପ୍ରଣୁନ୍ନମ୍। ପଦାତୀନାଂ ମଧ୍ଯଗତଂ ଚ ଧୌମ୍ଯଂ ଵିକ୍ରୋଶନ୍ତଂ ଭୀମ ପାର୍ଥେତ୍ଯଭୀକ୍ଷ୍ଣମ୍
ତାପରେ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ସେହି ସେନାର ଧୂଳି ଗୋଡ଼େ ହସୁଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନେ ଉଡ଼ାଇ ଦେଉଥିଲେ । ପଦାତିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଧୌମ୍ୟ ଥିଲେ, ବାରମ୍ବାର 'ଭୀମ, ପାର୍ଥ' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ ।
ତେ ସାନ୍ତ୍ଵ୍ଯ ଧୌମ୍ଯଂ ପରିଦୀନସତ୍ଵାଃ ସୁଖଂ ଭଵାନେତ୍ଵିତି ରାଜପୁତ୍ରାଃ। ଶ୍ଯେନା ଯଥୈଵାମିଷସଂପ୍ରଯୁକ୍ତା ଜଵେନ ତତ୍ସୈନ୍ଯମଥାଭ୍ଯଧାଵନ୍
ରାଜପୁତ୍ରମାନେ, ଦୁଃଖିତ ଧୌମ୍ୟଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଭଲ ରୁହ ।' ପରେ, ଶ୍ୟେନ ପରି ମାଂସ ଦେଖି ଦୌଡ଼ିଯାଉଥିବା ପରି, ତା ସେନାକୁ ଦୃତ ଭାବରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ।
ତେଷାଂ ମହେନ୍ଦ୍ରୋପମଵିକ୍ରମାଣାଂ ସଂରବ୍ଧାନାଂ ଧର୍ଷଣାଦ୍ଯାଜ୍ଞସେନ୍ଯାଃ। କ୍ରୋଧଃ ପ୍ରଜଜ୍ଵାଲ ଜଯଦ୍ରଥଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରିଯାଂ ତସ୍ଯ ରଥେ ସ୍ଥିତାଂ ଚ
ଏମାନେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, କ୍ରୋଧିତ ଓ ସାହସିକ ହୋଇ, ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ରଥରେ ଦଣ୍ଡାଇ ରହିଥିବା ଦୃଶ୍ୟରେ କ୍ରୋଧ ଦହିଉଥିଲେ ।
ପ୍ରଚୁକ୍ରୁଶୁଶ୍ଚାପ୍ଯଥ ସିନ୍ଧୁରାଜଂ ଵୃକୋଦରଶ୍ଚୈଵ ଧନଂଜଯଶ୍ଚ। ଯମୌ ଚ ରାଜା ଚ ମହାଧନୁର୍ଧରା- ସ୍ତତୋ ଦିଶଃ ସଂମୁମୁହୁଃ ପରେଷାମ୍
ଭୀମସେନ, ଧନଞ୍ଜୟ, ଯମପୁତ୍ର ଦୁଇଜଣ ଓ ରାଜା, ସମସ୍ତେ ବଡ଼ ଧନୁ ଧାରଣ କରି, ସିନ୍ଧୁରାଜାଙ୍କୁ ଚିତ୍କାର କଲେ । ଏହା ଦେଖି ଶତ୍ରୁ ସେନା ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଯାଇଲା ।
ତତୋ ଘୋରତରଃ ଶବ୍ଦୋ ଵନେ ସମଭଵତ୍ତଦା। ଭୀମସେନାର୍ଜୁନୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାକ୍ଷତ୍ରିଯଣାମମର୍ଷିଣାମ୍
ତାପରେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଯେତେବେଳେ ଭୀମସେନ ଓ ଅର୍ଜୁନକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ କ୍ରୋଧିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ ।
ତେଷାଂ ଧ୍ଵଜାଗ୍ରାଣ୍ଯଭିଵୀକ୍ଷ୍ଯ ରାଜା ସ୍ଵଯଂଦୁରାତ୍ମା କୁରୁପୁଙ୍ଗଵାନାମ୍। ଜଯଦ୍ରଥୋ ଯାଜ୍ଞସେନୀମୁଵାଚ ରଥେ ସ୍ଥିତାଂ ଭାନୁମତୀଂ ହତୌଜାଃ
କୁରୁମାନଙ୍କର ଧ୍ୱଜ ଦେଖି, ଏକାଇଚ୍ଛାଶୀଳୀ ରାଜା ଜୟଦ୍ରଥ, ଯଜ୍ଞସେନୀଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯିଏ ରଥରେ ଦଣ୍ଡାଇ ରହିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଶମିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।
ଆଯାନ୍ତୀମେ ପଞ୍ଚରଥା ମହାନ୍ତୋ ମନ୍ଯେ ଚ କୃଷ୍ଣେ ପତଯସ୍ତଵୈତେ। ସା ଜାନତୀ ଖ୍ଯାପଯ ନଃ ସୁକେଶି ପରଂପରଂ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ରଥସ୍ଥମ୍
ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ବଡ଼ ରଥ ଆସୁଛି, ମୁଁ ଭାବୁଛି କୃଷ୍ଣେ, ଏମାନେ ତୁମର ପତିମାନେ । ସୁକେଶି, ଏହି କଥା ଜାଣି, ଆମକୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ରଥରେ ଥିବା ବଂଶ କଥା କହ ।
କିଂ ତେ ଜ୍ଞାତୈର୍ମୂଢ ମହାଧନୁର୍ଧରୈ- ରନାଯୁଷ୍ଯଂ କର୍ମ କୁତ୍ଵାଽତିଘୋରମ୍। ଏତେ ଵୀରାଃ ପତଯୋ ମେ ସମେତା ନ ଵଃ ଶେଷଃ କଶ୍ଚିଦିହାସ୍ତି ଯୁଦ୍ଧେ
ମୂଢ଼, ଏହି ବଡ଼ ଧନୁଧରମାନେ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାର କଣ ଉପକାର ? ଏତେ ଭୟଙ୍କର କାମ କରି କାହିଁକି ଜୀବନକୁ ଅପମୂଲ୍ୟ କରୁଛ ? ଏମାନେ ମୋ ପତିମାନେ, ସମେତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ଶେଷ ନାହିଁ ।
ଆଖ୍ଯାତଵ୍ଯଂ ତ୍ଵେଵ ସର୍ଵଂ ମୁମୂର୍ଷୋ- ର୍ମଯା ତୁଭ୍ଯଂ ପୃଷ୍ଟଯା ଧର୍ମ ଏଷଃ। ନ ମେ ଵ୍ଯଥା ଵିଦ୍ଯତେ ତ୍ଵଦ୍ଭଯଂ ଵା ସଂପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯାଃ ସାନୁଜଂ ଧର୍ମରାଜମ୍
ତଥାପି, ତୁମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ସବୁ କଥା କହିବା ଧର୍ମ । ମୁଁ ତୁମର ଭୟ କିମ୍ବା ଅସୁବିଧା ଅନୁଭବ କରୁନାହିଁ, ଯେପରିକି ଧର୍ମରାଜ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଦେଖୁଛି ।
ଯସ୍ ଧ୍ଵଜାଗ୍ରେ ନଦତୋ ମୃଦଙ୍ଗୌ ନନ୍ଦୋପନନ୍ଦୌ ମଧୁରୌ ସୁଯୁକ୍ତୌ। ଏନଂ ସ୍ଵଧର୍ମାର୍ଥଵିନିଶ୍ଚଯଜ୍ଞଂ ସଦା ଜନାଃ କୃତ୍ଯଵନ୍ତୋଽନୁଯାନ୍ତି
ଯାଙ୍କ ଧ୍ୱଜରେ ନନ୍ଦ ଓ ଉପନନ୍ଦ ନାମକ ମୃଦଙ୍ଗ ମଧୁର ଓ ଭଲ ତାଳରେ ବାଜୁଛି, ସେ ନିଜ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝିଥିବା, କାର୍ଯ୍ୟନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ସଦା ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ।
ଯ ଏଷ ଜାମ୍ବୂନଦଶୁଦ୍ଧଗୌରଃ। ପ୍ରଚଣ୍ଡଘୋଣସ୍ତନୁରାଯତାକ୍ଷଃ। ଏତଂ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠତମଂ ଵଦନ୍ତି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ଧର୍ମସୁତଂ ପତିଂ ମେ
ଯିଏ ଶୁଦ୍ଧ ଜାମ୍ବୁ ଗୋଲ୍ଡ ପରି ସୁନା ରଙ୍ଗର, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ, ଶୁକ୍ଳ ଦେହ ଓ ବଡ଼ ଆଖି ଥିବା, ସେ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମର ପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମୋ ପତି ।
ଅପ୍ଯେଷ ଶତ୍ରୋଃ ଶରଣାଗତସ୍ଯ ଦଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରାଣାନ୍ଧର୍ମଚାରୀ ନୃଵୀରଃ। ପରୈହ୍ଯେନଂ ମୂଢ ଜଵେନ ଭୂତଯେ ତ୍ଵମାତ୍ମନଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ନ୍ଯସ୍ଶସ୍ତ୍ରଃ
ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟବନ୍ତ ରାଜା, ଶତ୍ରୁ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେଇଦେଇପାରିବେ । ମୂଢ଼, ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ତାଙ୍କଠାରେ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ, ହାତ ଜୋଡି ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କର ।
ଅଥାପ୍ଯେନଂ ପଶ୍ଯସି ଯଂ ରଥସ୍ଯଂ ମହାଭୁଜଂ ସାଲମିଵ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧମ୍। ସଂଦଷ୍ଟୌଷ୍ଠଂ ଭ୍ରୁକୁଟୀସଂହତଭ୍ରୁଵଂ ଵୃକୋଦରୋ ନାମ ପତିର୍ମମୈଷଃ
ଏବେ ତୁମେ ଦେଖୁଛ, ରଥରେ ବସିଥିବା ଏହି ବିଶାଳ ବାହୁ ଥିବା, ବଡ଼ ସାଳ ଗଛ ପରି ଉଚ୍ଚ, ଦଢ଼ ଠୋଠ ଚାପି ଧରିଥିବା, ଭୃକୁଟି ଭାଙ୍ଗି ରହିଥିବା ପୁରୁଷଟିଏକୁ? ଏହିଅଟି ହେଉଛନ୍ତି ଭୃକୋଦର, ମୋର ସ୍ୱାମୀ।
ଆଜାନେଯା ବଲିନଃ ସାଧୁଦାନ୍ତା ମହାବଲାଃ ଶୂରମୁଦାଵହନ୍ତି। ଏତସ୍ଯ କର୍ମାଣ୍ଯତିମାନୁଷାଣି ଭୀମେତି ଶବ୍ଦୋଽସ୍ଯ ତତଃ ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍
ଏହି ବୀରଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶିକ୍ଷିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଏଣିକି ନେଉଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟମାନେ ସାଧାରଣ ମଣିଷଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ, ଏହିକାରଣରୁ 'ଭୀମ' ନାମ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ନାସ୍ଯାପରାଦ୍ଧାଃ ଶେଷମଵାପ୍ନୁଵନ୍ତି ନାଯଂ ଵୈରଂ ଵିସ୍ମରତେ କଦାଚିତ୍। ଵୈରସ୍ଯାନ୍ତଂ ସଂଵିଧାଯୋପଯାତି ପଶ୍ଚାଚ୍ଛାନ୍ତିଂ ନ ଚ ତତ୍ତପ୍ଯତୀଵ
ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଜୀବନରେ ରହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେ କେବେ ଶତ୍ରୁତାକୁ ଭୁଲନ୍ତି ନାହିଁ। ଶତ୍ରୁତାର ସେଷ କରିବା ପରେ ମାତ୍ର ସେ ଶାନ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପରେ କେବେ ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ଧନୁର୍ଧରାଗ୍ର୍ଯୋ ଧୃତିମାନ୍ଯଶସ୍ଵୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯୋ ଵୃଦ୍ଧସେଵୀ ନୃଵୀରଃ। ଭ୍ରାତା ଚ ଶିଷ୍ଯଶ୍ଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯ ଧନଂଜଯୋ ନାମ ପତିର୍ମମୈଷଃ
ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧୃଡ଼, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିବା, ବଡ଼ମାନ୍ୟଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିବା, ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୀର—ଏହିଅଟି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଭାଇ ଓ ଶିଷ୍ୟ, ଧନଞ୍ଜୟ, ମୋର ସ୍ୱାମୀ।
ଯୋ ଵୈ ନ କାମାନ୍ନ ଭଯାନ୍ନ ଲୋଭା- ତ୍ତ୍ଯଜେଦ୍ଧର୍ମଂ ନ ନୃଶଂସଂ ଚ କୁର୍ଯାତ୍। ସ ଏଷ ଵୈଶ୍ଵାନରତୁଲ୍ଯତେଜାଃ କୁନ୍ତୀସୁତଃ ଶତ୍ରୁସହଃ ପ୍ରମାଥୀ
ଯିଏ କେବେ ମନର ଆକାଂକ୍ଷା, ଭୟ କିମ୍ବା ଲୋଭ ପାଇଁ ଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ି ନାହିଁ, ଏବଂ କେବେ ନିର୍ଦ୍ଦୟତା କରେ ନାହିଁ, ସେ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁଅ, ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ବୀ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରିଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଯଃ ସର୍ଵଧର୍ମାର୍ତଵିନିଶ୍ଚଯଜ୍ଞୋ ଭଯାର୍ତାନାଂ ଭଯହର୍ତା ମନୀଷୀ। `ବନ୍ଧୁପ୍ରିଯଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରିଷ୍ଠୋ ମହାହଵେଷ୍ଵପ୍ରତିଵାର୍ଯଵୀର୍ଯଃ
ଯିଏ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ମୂଲ୍ୟ ବୁଝିପାରନ୍ତି, ଭୟଭୀତଙ୍କର ଭୟ ଦୂର କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀ, ବନ୍ଧୁମାନେ ଯାହାକୁ ଭଲପାଆନ୍ତି, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯାହାଙ୍କ ଶୌର୍ୟ ଅପରାଜେୟ।
ଯସ୍ଯୋତ୍ତମଂ ରୂପମାହୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯଂ ପାଣ୍ଡଵାଃ ପରିରକ୍ଷନ୍ତି ସର୍ଵେ। ପ୍ରାଣୈର୍ଗରୀଯାଂସମନୁଵ୍ରତଂ ଵୈ ସ ଏଷ ଵୀରୋ ନକୁଲଃ ପତିର୍ମେ
ଯାହାଙ୍କ ରୂପକୁ ପୃଥିବୀରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେଇ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯିଏ ନିଷ୍ଠାରେ ଅଟୁଟ—ସେହି ବୀର ନକୁଳ, ମୋର ସ୍ୱାମୀ।
ଯଃ ଖଙ୍ଗଯୋଧୀ ଲଘୁଚିତ୍ରହସ୍ତୋ ମହାଂଶ୍ଚ ଧୀମାନ୍ସହଦେଵୋଽଦ୍ଵିତୀଯଃ। ଯସ୍ଯାଦ୍ଯକର୍ମ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସେ ମୂଢସତ୍ଵ ଶତକ୍ରତୋର୍ଵା ଦୈତ୍ଯସେନାସୁ ସଙ୍ଖ୍ଯେ
ଯିଏ ତଳୱାର ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଦ୍ରୁତ ଓ କୌଶଳୀ ହାତ, ବଡ଼ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ—ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସହଦେବ। ଆଜି ତୁମେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିପାରିବ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଦୈତ୍ୟ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିଥିଲେ।
ଶୂରଃ କୃତାସ୍ତ୍ରୋ ମତିମାନ୍ମନସ୍ଵୀ ପ୍ରିଯଂକରୋ ଧର୍ମସୁତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ। ହୁତାଶଚନ୍ଦ୍ରାର୍କସମାନତେଜା ଜଘନ୍ଯଜଃ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ପ୍ରିଯଶ୍ଚ
ବୀର, ଶସ୍ତ୍ର ଚଳାଇବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି, ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ତାଙ୍କର ତେଜ ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଏବଂ ପ୍ରିୟ।
ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ସମୋ ଯସ୍ ନରୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ ଵକ୍ତା ତଥା ସତ୍ସୁ ଵିନିଶ୍ଚଯଜ୍ଞଃ। ସଏଷ ଶୂରୋ ନିତ୍ଯମମର୍ଷଣଶ୍ଚ ଧୀମାନ୍ପ୍ରାଜ୍ଞଃ ସହଦେଵଃ ପତିର୍ମେ
ବୁଦ୍ଧିରେ କିମ୍ବା କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ତାଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହାନ୍ତି, ଉତ୍ତମମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିଚାର କରିପାରନ୍ତି। ଏହି ସଦା ବୀର, ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସହଦେବ ମୋର ସ୍ୱାମୀ।
ତ୍ଯଜେତ୍ପ୍ରାଣାନ୍ପ୍ରଵିଶେଦ୍ଧଵ୍ଯଵାହଂ ନ ତ୍ଵେଵୈଷ ଵ୍ଯାହରେଦ୍ଧର୍ମବାହ୍ଯମ୍। ସଦା ମନସ୍ଵୀ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମେ ରତଶ୍ଚ କୁନ୍ତ୍ଯାଃ ପ୍ରାଣୈରିଷ୍ଟତମୋ ନୃଵୀରଃ
ସେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେଇଦେବେ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ, କିନ୍ତୁ କେବେ ଅଧର୍ମ କଥା କହିବେ ନାହିଁ। ସେ ସଦା ଦୃଢ଼ ମନ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ଲାଗିଥିବା, ଏବଂ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପ୍ରାଣ ଭଳି ପ୍ରିୟ ଏକ ବୀର।
ଵିଶୀର୍ଯନତୀଂ ନାଵମିଵାର୍ଣଵାନ୍ତେ ରତ୍ନାଭିପୂର୍ଣାଂ ମକରସ୍ଯ ପୃଷ୍ଠେ। ସେନାଂ ତଵେମାଂ ହତସର୍ଵଯୋଧାଂ ଵିକ୍ଷୋଭିତାଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରୈଃ
ସମୁଦ୍ର ଶେଷରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଏକ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୌକା ପରି, ମକର ମାଛର ପିଠରେ, ତୁମେ ତୁମ ସେନାକୁ ଦେଖିବ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ଛିଟିଯାଇଛନ୍ତି।