ତସ୍ମିନ୍ବହୁମୃଗେଽରଣ୍ଯେ ଅଟମାନା ମହାରଥାଃ। କାମ୍ଯକେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵିଜହ୍ଵୁସ୍ତେ ଯଥାମରାଃ
ଏହି ଅନେକ ପଶୁ ଥିବା ଜଙ୍ଗଲରେ, ମହାରଥୀ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ କାମ୍ୟକ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦେବତାମାନେ ପରି ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ।
ପ୍ରେକ୍ଷମାଣା ବହୁଵିଧାନ୍ଵନୋଦ୍ଦେଶାନ୍ସମନ୍ତତଃ। ଯଥର୍ତୁକାଲରମ୍ଯାଶ୍ଚଵନରାଜୀଃ ସୁଷୁଷ୍ପିତାଃ
ସେମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଖୁଥିଲେ, ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ଫୁଲିଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ଗଛମାନେ ଦେଖି ମନ ହରିଥିଲେ।
ପାଣ୍ଡଵା ମୃଗଯାଶୀଲାଶ୍ଚରନ୍ତସ୍ତନ୍ମହଦ୍ଵନମ୍। ଵିଜହ୍ନରିନ୍ଦ୍ରପ୍ରିମାଃ କଂଚିତ୍କାଲମରିଂଦମାଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶିକାରକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଏହି ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅନ୍ଦ୍ର ପରି ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଦିନ ମଜା କରି ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ।
ତତସ୍ତେ ଯୌଗପଦ୍ଯେନ ଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ଚତୁର୍ଦିଶମ୍। ମୃଗଯାଂ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରା ବ୍ରାହ୍ମଣାର୍ଥେ ପରତପାଃ
ତାପରେ, ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି ଚାରି ଦିଗରେ ଶିକାରକୁ ଗଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିଲେ।
ଦ୍ରୌପଦୀମାଶ୍ରମେ ନ୍ଯସ୍ ତୃଣବିନ୍ଦୋରନୁଜ୍ଞଯା। ମହର୍ଷେର୍ଦୀପ୍ତତପସୋ ଘୌମ୍ଯସ୍ଯ ଚ ପୁରୋଧସଃ
ସେମାନେ ଦ୍ରୌପଦୀକୁ ଆଶ୍ରମରେ ରଖିଲେ, ତ୍ରଣବିନ୍ଦୁ ଋଷି ଓ ଘୌମ୍ୟ ପୁରୋହିତଙ୍କ ଅନୁମତିରେ।
ତସ୍ତୁ ରାଜା ସିଂଧୂନାଂ ଵାର୍ଧକ୍ଷତ୍ରିର୍ମହାଯଶାଃ। ଵିଵାହକାମଃ ସାଲ୍ଵେଯାନ୍ପ୍ରଯାତଃ ସୋଽଭଵତ୍ତଦା
ସେ ସମୟରେ, ସିନ୍ଧୁ ରାଜା ବାର୍ଧକ୍ଷତ୍ରି, ବିବାହ ଇଚ୍ଛାରେ, ସାଲ୍ବେୟ ଦେଶକୁ ଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।
ମହତା ପରିବର୍ହେଣ ରାଜଯୋଗ୍ଯେନ ସଂଵୃତଃ। ରାଜଭିର୍ବହୁଭିଃ ସାର୍ଧମୁପାଯାତ୍କାମ୍ଯକଂ ଚ ସଃ
ବଡ଼ ଦଳ ଓ ଅନେକ ରାଜାମାନେ ସହିତ, ରାଜାଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ଉପକରଣ ନେଇ, ସେ କାମ୍ୟକ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତତ୍ରାପଶ୍ଯତ୍ପ୍ରିଯାଂ ଭାର୍ଯାଂ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍। ତିଷ୍ଠନ୍ତୀମାଶ୍ରମଦ୍ଵାରି ଦ୍ରୌପଦୀଂ ନିର୍ଜନେ ଵନେ
ସେଠାରେ, ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଯଶସ୍ବିନୀ ଜଣେ ଭାର୍ଯା, ଦ୍ରୌପଦୀକୁ ଆଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରରେ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକା ଦେଖିଲେ।
ଵିଭ୍ରାଜମାନାଂ ଵପୁଷା ବିଭ୍ରତୀଂ ରୂପମୁତ୍ତମମ୍। ଭ୍ରାଜଯନ୍ତୀଂ ଵନୋଦ୍ଦେଶଂ ନୀଲାଭ୍ରମିଵ ଵିଦ୍ଯୁତମ୍
ସେ ଅତି ରୂପବତୀ, ଦେହରେ ଚମକ ଥିଲା, ତାଙ୍କ ରୂପ ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିଲା, ନୀଳ ମେଘରେ ବିଜୁଳି ପରି।
ଅପ୍ସରା ଦେଵକନ୍ଯା ଵା ମାଯା ଵା ଦେଵନିର୍ମିତା। ଇତିକୃତ୍ଵାଞ୍ଜଲିଂ ସର୍ଵେ ଦଦୃଶୃସ୍ତାମନିନ୍ଦିତାମ୍
‘ଏହି ଅପ୍ସରା, ଦେବକନ୍ୟା, କିମ୍ବା ଦେବମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା ମାୟା?’ ଭାବି, ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ, ଅପରାଧ ହିନ।
ତଃ ସ ରାଜା ସିନ୍ଧୂନାଂ ଵାର୍ଧକ୍ଷତ୍ରିର୍ଜଯଦ୍ରଥଃ। ଵିସ୍ମିତସ୍ତ୍ଵନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ଦୁଷ୍ଟମାନସଃ
ତାପରେ, ସିନ୍ଧୁ ରାଜା ବାର୍ଧକ୍ଷତ୍ରି ଜୟଦ୍ରଥ, ତାଙ୍କ ଅପରାଧ ହିନ ରୂପ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ, ଦୁଷ୍ଟ ମନରେ ଭରିଗଲେ।
ସ କୋଟିକାଶ୍ଯଂ ରାଜାନମବ୍ରଵୀତ୍କାମମୋହିତଃ। କସ୍ଯ ତ୍ଵେଷାଽନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗୀ ଯଦିଵାଽପିନ ମାନୁଷୀ
କାମ ଓ ମୋହରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ସେ କୋଟିକାଶ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, ‘ଏହି ଅପରାଧ ହିନ ନାରୀ କିଏର? କିମ୍ବା ଏହି ମାନବୀ ନୁହେଁ କି?’
ଵିଵାହାର୍ଥୋ ନ ମେ କଶ୍ଚିଦିମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽତିମୁନ୍ଦରୀମ୍। ଏତାମେଵାହମାଦାଯ ଗମିଷ୍ଯାମି ସ୍ଵମାଲଯମ୍
ଏତେ ଅତି ସୁନ୍ଦରୀ ଜଣେ ଜଣେ ଦେଖିଲେ ମୋ ପାଇଁ ବିବାହ କରିବାକୁ କେହି ଆସିନାହାନ୍ତି । ଏହି ଜଣେକୁ ନେଇ ମୁଁ ମୋ ଘରକୁ ଫେରିଯିବି ।
ଗଚ୍ଛ ଜାନୀହି ସୌମ୍ଯେମାଂ କସ୍ଯ ଵାଽତ୍ର କୁତୋପି ଵା। କିମର୍ଥମାଗତା ସୁଭ୍ରୂରିଦଂ କଷ୍ଟକିତଂ ଵନମ୍
ସୁମନ, ଯାଉ ଏହି ଜଣେ କେଉଁଠୁ ଆସିଛନ୍ତି, କିଏଙ୍କ ହେବେ, କି ପାଇଁ ଏହି କଷ୍ଟଦାୟକ କଣ୍ଟକାରଣ୍ୟକୁ ଆସିଛନ୍ତି — ଏହା ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର ।
ଅପି ନାମ ଵରାରୋହା ମାମେଷା ଲୋକସୁନ୍ଦରୀ। ଭଜେଦଦ୍ଯାଯତାପାଙ୍ଗୀ ସୁଦତୀ ତନୁମଧ୍ଯମା
ଶାୟଦ ଏହି ସୁନ୍ଦର କଟି, ଲୋକମଧ୍ୟରେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଚାହିଁ ଦେଖୁଥିବା, ମନୋହର ଦନ୍ତ, ଶୁଭ୍ର କଟି ଥିବା ଜଣେ ଆଜି ମୋତେ ଚୟନ କରିପାରିବେ ।
ଅପ୍ଯହଂ କୃତକାମଃ ସ୍ଯାମିମାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵରସ୍ରିଯମ୍। ଗଚ୍ଛଜାନୀହି କୋନ୍ଵସ୍ଯା ନାଥ ଇତ୍ଯେଵ କୋଟିକ
ସମ୍ଭବତଃ ଏହି ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଜଣେକୁ ପାଇଲେ ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ । କୋଟିକା, ଯାଉ ଏହି ଜଣେଙ୍କ ରକ୍ଷକ କିଏ ତାହା ଜାଣିବାକୁ ।
ସ କୋଟିକାଶ୍ଯସ୍ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ରଥାତ୍ପ୍ରସ୍କନ୍ଦ୍ଯ କୁଣ୍ଡଲୀ। ଉପେତ୍ଯପପ୍ରଚ୍ଛ ତଦା କ୍ରୋଷ୍ଟା ଵ୍ଯାଘ୍ରଵଧୂମିଵ
କୋଟିକାଶ୍ୟ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରଥରୁ ଉତରି, ଚମକୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି, ସେଠାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଯେପରି ଶିଆଳ ଏକ ବାଘିଣୀଙ୍କୁ ନିକଟ ଯାଏ ।
କା ତ୍ଵଂ କଦମ୍ବସ୍ଯ ଵିନମ୍ଯ ଶାଖାଂ କିମାଶ୍ରମେ ତିଷ୍ଠସି ଶୋଭମାନା। ଦେଦୀପ୍ଯମାନାଽଗ୍ନିଶିଖେଵ ନକ୍ତଂ ଵ୍ଯାଧୂଯମାନା ପଵନେନ ସୂଭ୍ରୂଃ
ତୁମେ କିଏ, କଦମ ଗଛର ଡାଲି ଭାଙ୍ଗି ଏଠି ଆଶ୍ରମରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ରାତିରେ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଚମକୁଛ, ତୁମ ଶୁଭ୍ର ଭୂରୁ ବାତାସରେ ହେଲାଇଯାଉଛି ।
ଅତୀଵ ରୂପେଣ ସମନ୍ଵିତା ତ୍ଵଂ ନ ଚାପ୍ଯରଣ୍ଯେଷୁ ବିଭେଷି କିଂନୁ। ଦେଵୀ ନୁ ଯକ୍ଷୀ ଯଦିଦାନଵୀ ଵା ଵରାପ୍ସରା ଦୈତ୍ଯଵରାଙ୍ଗନା ଵା
ତୁମେ ଅତି ସୁନ୍ଦରୀ, ତଥାପି ଏ ଅରଣ୍ୟରେ ଭୟ ନାହିଁ । ତୁମେ କି ଦେବୀ, ଯକ୍ଷୀ, ଦାନବୀ, ଦେବନାରୀ କିମ୍ବା ଦୈତ୍ୟର ମହିଳା ?
ଵପୁଷ୍ମତୀ ଵୋରଗରାଜକନ୍ଯା ଵନେଚରୀ ଵା କ୍ଷଣଦାଚରସ୍ତ୍ରୀ। ତ୍ଵଂ ଦେଵରାଜ୍ଞୋ ଵରୁଣସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ଯମସ୍ଯ ସୋମସ୍ଯ ଧନେଶ୍ଵରସ୍ଯ
ତୁମେ କି ଚମକୁଥିବା ନାଗରାଜ କନ୍ୟା, ଅରଣ୍ୟରେ ବସୁଥିବା ଜଣେ ମହିଳା, କିମ୍ବା ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଭୂତିନୀ ? ତୁମେ କି ଦେବରାଜ, ବରୁଣ, ଯମ, ସୋମ କିମ୍ବା ଧନେଶ୍ୱରଙ୍କ ପତ୍ନୀ ?
ଧାତୁର୍ଵିଧାତୁଃ ସଵିତୁର୍ଵିଭୋର୍ଵା ଶକ୍ରସ୍ଯ ଵା ତ୍ଵଂ ସଦନାତ୍ପ୍ରପନ୍ନା। ନ ହ୍ଯେଵ ନଃ ପୃଚ୍ଛସି ଯେ ଵଯଂ ସ୍ମ ନ ଚାପି ଜାନୀମ ତଵେହ ନାଥମ୍
ତୁମେ କି ଧାତୁ, ବିଧାତୁ, ସବିତା, ବିଭବ କିମ୍ବା ଶକ୍ରଙ୍କ ଘରରୁ ଆସିଛ ? ତୁମେ ଆମକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁନାହାଁ, ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ତୁମର ରକ୍ଷକ କିଏ ତାହା ଜାଣିନାହିଁ ।
ଵଯଂ ହି ମାନଂ ତଵ ଵର୍ଧଯନ୍ତଃ ପୃଚ୍ଛାମ ଭଦ୍ରେପ୍ରଭଵଂ ପ୍ରଭୁଂ ଚ। ଆଚକ୍ଷ୍ଵ ବନ୍ଧୂଂଶ୍ଚ ପତିଂ କୁଲଂ ଚ ଜାତିଂ ଚ ଯଚ୍ଚେଗହ କରୋଷି କାର୍ଯମ୍
ଆମେ ତୁମର ଆଦର ବଢ଼ାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଭଦ୍ରେ, ତୁମର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ପ୍ରଭୁ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛୁ । ଦୟାକରି ତୁମର ବନ୍ଧୁ, ପତି, କୁଳ, ଜାତି ଓ ଏଠି କଣ କାମ କରୁଛ, ସେସବୁ କହ ।
ଅହଂ ତୁ ରାଜ୍ଞଃ ସୁରଥସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ଯଂ କୋଟିକାଶ୍ଯେତି ଵିଦୁର୍ମନୁଷ୍ଯାଃ। `ଵଶ୍ଯେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ସତ୍ଯରତିର୍ଵରୋରୁ ଵୃଦ୍ଧୋପସେଵୀ ଗୁରୁପୂଜକଶ୍ଚ
ମୁଁ ରାଜା ସୁରଥଙ୍କ ପୁଅ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମୋତେ କୋଟିକାଶ୍ୟ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି । ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ସତ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ, ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ସେବା କରେ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ଓ ସୁନ୍ଦର କଟି ଥିବା ଜଣେ ।
ଅସୌ ତୁ ଯସ୍ତିଷ୍ଠତିକାଞ୍ଚନାଙ୍ଗେ ତଥେ ହୁତୋଽଗ୍ନିଶ୍ଚଯନେ ଯଥୈଵ। ତରିଗର୍ତରାଜଃ କମଲାଯତାକ୍ଷଃ କ୍ଷେମଂକରୋ ନାମ ସ ଏଷ ଵୀରଃ
ଏହି ଯିଏ ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ ନେଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଯଜ୍ଞ କୁଣ୍ଡରେ ଜ୍ଵଳିଥାଏ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ତରିଗର୍ତ୍ତରାଜ କମଳାୟତାକ୍ଷ, କ୍ଷେମଙ୍କର ନାମକ ଏହି ବୀର ।
ଅସ୍ମାତ୍ପରସ୍ତ୍ଵେଷ ମହାଧନୁଷ୍ମା- ନ୍ପୁତ୍ରଃ କୁଲିନ୍ଦାଧିପତେର୍ଵରିଷ୍ଠଃ। ନିରୀକ୍ଷତେ ତ୍ଵାଂ ଵିପୁଲାଯତାକ୍ଷଃ ସୁପୁଷ୍ପିତଃ ପର୍ଵତଵାସନିତ୍ଯଃ
ତାଙ୍କ ପରେ ଅଛନ୍ତି ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, କୁଲିନ୍ଦ ଅଧିପତିଙ୍କ ପୁଅ, ବିଶିଷ୍ଟ, ବଡ଼ ଦୀର୍ଘ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ସଦା ପୁଷ୍ପିତ ପାହାଡରେ ବସୁଥିବା, ତୁମକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରୁଛି ।
ଅସୌ ତୁ ଯଃ ପୁଷ୍କରିଣୀସମୀପେ ଶ୍ଯାମୋ ଯୁଵା ତିଷ୍ଠତି ଦର୍ଶନୀଯଃ। ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁରାଜଃ ସୁବଲସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ସ ଏଵ ହନ୍ତା ଦ୍ଵିଷତାଂ ସୁଗାତ୍ରି
ଏହି ଯିଏ ପୁଷ୍କରିଣୀ ନିକଟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଶ୍ୟାମ, ଯୁବା, ଦେଖିବାକୁ ମନୋହର, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ରାଜା ସୁବଲଙ୍କ ପୁଅ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ହନ୍ତା, ଶୁଭ୍ର ଅଙ୍ଗ ଥିବା ଜଣେ ।
ଯସ୍ଯାନୁଯାତ୍ରଂ ଧ୍ଵଜିନଃ ପ୍ରଯାନ୍ତି ସୌଵୀରକା ଦ୍ଵାଦଶରାଜପୁତ୍ରାଃ। ଶୋଣାଶ୍ଵଯୁକ୍ତେଷୁ ରଥେଷୁ ସର୍ଵେ ମସ୍ଵେଷୁ ଦୀପ୍ତା ଇଵ ଇଵ୍ଯଵାହାଃ
ତାଙ୍କ ସହ ସଉବୀର ଦ୍ୱାଦଶ ରାଜପୁତ୍ର ଧ୍ୱଜ ନେଇ ଯାଉଛନ୍ତି । ସମସ୍ତେ ଲାଲ ଘୋଡା ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଇଥିବା ରଥରେ ଚଢ଼ିଛନ୍ତି, ଜ୍ଵଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକୁଛନ୍ତି ।
ଅଙ୍ଗାରକଃ କୁଞ୍ଜରୋ ଗୁପ୍ତକଶ୍ଚ ଶ୍ରୁଂଜଯଃ ସଂଜଯସୁପ୍ରଵୃଦ୍ଧୌ। ପ୍ରଭଂକରୋଽଥ ଭ୍ରମରୋ ରଵିଶ୍ଚ ଶୂରଃ ପ୍ରତାପଃକୁହନଶ୍ଚ ନାମ
ଅଙ୍ଗାରକ, କୁଞ୍ଜର, ଗୁପ୍ତକ, ଶ୍ରୁଞ୍ଜୟ, ସଂଜୟ, ସୁପ୍ରବୃଦ୍ଧ, ପ୍ରଭଙ୍କର, ଭ୍ରମର, ରବି, ଶୂର, ପ୍ରତାପ, କୁହନା ନାମରେ ।
ଯଂ ଷଟ୍ସହସ୍ରା ରଥିନୋଽନୁଯାନ୍ତି ନାଗା ହଯାଶ୍ଚୈଵ ପଦାତିନଶ୍ଚ। ଜଯଦ୍ରଥୋ ନାମ ଯଦି ଶ୍ରୁତସ୍ତେ ସୌଵୀରରାଜଃ ସୁଭଗେ ସ ଏଷଃ
ଏହାଙ୍କୁ ଛଅ ହଜାର ରଥୀ, ହାତୀ, ଘୋଡା ଓ ପଦାତି ସହ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି । ଯଦି ତୁମେ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛ, ଭାଗ୍ୟବତୀ, ସେ ସଉବୀର ରାଜା ।
ତସ୍ଯାପରେ ଭ୍ରାତରୋଽଦୀନସତ୍ଵା ବଲାହକାନୀକଵିଦାରଣାଦ୍ଯାଃ। ସୌଵୀରଵୀରାଃ ପ୍ରଵରା ଯୁଵାନୋ ରାଜାନମେତେ ବଲିନୋଽନୁଯାନ୍ତି
ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଭାଇମାନେ, ନିର୍ଭୟ ମନ, ବଳାହକ ଓ ଅନୀକବିଦାରଣ ଆଦି, ସଉବୀରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁବା ବୀରମାନେ, ଏହି ସମସ୍ତେ ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ।