ଦୁର୍ଵାସସମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯତେ ସର୍ଵେ ମୁନଯୋଽବ୍ରୁଵନ୍। ରାଜ୍ଞା ହିକାରଯିତ୍ଵାଽନ୍ନଂ ଵଯଂ ସ୍ନାତୁଂ ସମାଗତାଃ
ଦୁର୍ବାସାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ କହିଲେ—‘ରାଜା ଆମକୁ ଭୋଜନ ପାଇଁ ଡାକିଛନ୍ତି, ଆମେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ।’
ଆକଣ୍ଠତୃପ୍ତା ଵିପ୍ରର୍ଷେ କିଂସ୍ଵିଦ୍ଭୁଞ୍ଜାମହେ ଵଯମ୍। ଵୃଥା ପାକଃ କୃତୋସ୍ମାଭିସ୍ତତ୍ର କିଂ କରଵାମହେ
‘ମହାମାନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତି ହୋଇଛୁ; ଏବେ ଆମେ କଣ ଖାଇବା? ଆମେ ଯାହା ପାକ କରିଛୁ, ତାହା ଅନବସ୍ଥାରେ ହେଇଗଲା—ଏଠାରେ ଆମେ କଣ କରିବା?’
ଵୃଥା ପାକେନ ରାଜର୍ଷେରପରାଧଃ କୃତୋ ମହାନ୍। ମାଽସ୍ମାନଧାକ୍ଷୁର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ପାଣ୍ଡଵାଃ କ୍ରୂରଚକ୍ଷୁଷା
ଅନବସ୍ଥାରେ ପାକ କରି, ରାଜା ଋଷିଙ୍କୁ ଏକ ବଡ଼ ଅପରାଧ କରିଛୁ; ଆମକୁ ଦେଖି ଦୟାକରି ପାଣ୍ଡବମାନେ କ୍ରୁର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦୋଷ ଦେଉନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ସ୍ମୃତ୍ଵାଽନୁଭାଵଂ ରାଜର୍ଷେରମ୍ବରୀଷସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ବିଭେମି ସୁତରାଂ ଵିପ୍ରା ହରିପାଦାଶ୍ରଯାଜ୍ଜନାତ୍
ଧୀର ରାଜା ଋଷି ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ମନେ ପକାଇ, ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ହରିଙ୍କ ପାଦରେ ଶରଣ ନେଇଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ବହୁତ ଭୟଭିତ ହେଉଛି।
ପାଣ୍ଡଵାଶ୍ଚ ମହାତ୍ମାନଃ ସର୍ଵେ ଧର୍ମପରାଯଣାଃ। ଶୂରାଶ୍ଚକୃତଵିଦ୍ଯାଶ୍ଚ ଵ୍ରତିନସ୍ତପସି ସ୍ଥିତାଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାତ୍ମା, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ଶୂର, ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ନିୟମ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ।
ସଦାଚାରରତା ନିତ୍ଯଂ ଵାସୁଦେଵପରାଯଣାଃ। କ୍ରୁଦ୍ଧାସ୍ତେ ନିର୍ଦହେଯୁର୍ଵୈ ତୂଲରାଶିମିଵାନଲଃ। ତତ ଏତାନପୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ଶିଷ୍ଯାଃ ଶୀଘ୍ରଂ ପଲାଯତ
ସେମାନେ ସଦା ଉତ୍ତମ ଆଚରଣରେ ଲଗିଥିବା, ନିତ୍ୟ ଭାବେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଶରଣ କରିଥିବା; କ୍ରୁଧିତ ହେଲେ, ଅଗ୍ନି ତୁଳା ଗଛକୁ ଜଳାଇଦେଇଥିବା ପରି ସେମାନେ ଦହିପାରିବେ। ଏହିପରି ଭୟରେ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସେମାନେ ପଚାରିବା ଛାଡ଼ି ଶୀଘ୍ର ପଳାଇଗଲେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତାସ୍ତେ ଦ୍ଵିଜାଃ ସର୍ଵେ ମୁନିନା ଗୁରୁଣା ତଦା। ପାଣ୍ଡଵେଭ୍ଯୋ ଭୃଶଂ ଭୀତା ଦୁଦ୍ରୁଵୁସ୍ତେ ଦିଶୋ ଦଶ
ଗୁରୁଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେ ସମୟରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଇଁ ବହୁତ ଭୟଭିତ ହୋଇ, ଦଶ ଦିଶାରେ ପଳାଇଗଲେ।
ଭୀମସେନୋ ଦେଵନଦ୍ଯାମପଶ୍ଯନ୍ମୁନିସତ୍ତମାନ୍। ତୀର୍ଥେ ଷ୍ଵିତସ୍ତତସ୍ତସ୍ଯା ଵିଚଚାର ଗଵେଷଯନ୍
ଭୀମସେନ ଦେବନଦୀରେ ମୁନିମାନେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ସେ ତୀରରେ ଏଉଁଠାଉଁ ଘୁଞ୍ଚି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଖୋଜିଲେ।
ତତ୍ରସ୍ଥେଭ୍ଯସ୍ତାପସେଭ୍ଯଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତାଶ୍ଚୈଵ ଵିଦ୍ରୁତାନ୍। ଯୁଧିଷ୍ଠିରମଥାଭ୍ଯେତ୍ଯ ତଂ ଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ସେଠାରେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଠାରୁ ସେମାନେ ପଳାଇଯିବା ବିଷୟ ଶୁଣି, ଭୀମସେନ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଜଣାଇଲେ।
ତତସ୍ତେ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ର୍ଯାଗମନକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ। ପ୍ରତୀକ୍ଷନତଃ କିଯତ୍କାଲଂ ଜିତାତ୍ମାନୋଽଵତସ୍ଥିରେ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅତିଥିମାନେ ଆସିବାକୁ ଆଶା କରି, କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରି, ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ରହିଲେ।
ନିଶୀଥେଽଭ୍ଯେତ୍ଯ ଚାକସ୍ମାଦସ୍ମାନ୍ସ ଚ୍ଛଲଯିଷ୍ଯତି। କଥଂ ଚ ନିସ୍ତରେମାସ୍ମାତ୍କୃଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଦୈଵୋପସାଦିତାତ୍
ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ସେ ଅଚିନ୍ତାତ୍ମକ ଭାବରେ ଆସି, ଆମକୁ ଠକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ; ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ଆସିଥିବା ଏହି କଷ୍ଟରୁ ଆମେ କିପରି ମୁକ୍ତି ପାଇବା?
ଇତି ଚିନ୍ତାପରାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିଃଶ୍ଵସନ୍ତୋ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ। ଉଵାଚ ଵଚନଂ ଶ୍ରୀମାନ୍କୃଷ୍ଣଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷତାଂ ଗତଃ
ଏପରି ଚିନ୍ତାରେ ଲଗିଥିବା, ବାରମ୍ବାର ଦୀର୍ଘନିଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଦେଖି, ସମ୍ମାନିତ କୃଷ୍ଣ ସାମ୍ନାରେ ଥିବା, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଭଵତାମାପଦଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଋଷେଃ ପରମକୋପନାତ୍। ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ଚିନ୍ତିତଃ ପାର୍ଥା ଅହଂ ସତ୍ଵରମାଗତଃ
ମୁଁ ତୁମମାନେର ଦୁଃଖ, ଋଷିଙ୍କ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଏବଂ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ଚିନ୍ତା ଜାଣି, ଶୀଘ୍ର ଆସିଛି।
ନ ଭଯଂ ଵିଦ୍ଯତେତସ୍ମାଦୃଷେର୍ଦୁର୍ଵାସସୋଽଲ୍ପକମ୍। ତେଜସା ଭଵତାଂ ଭୀତଃ ପୂର୍ଵମେଵ ପଲାଯିତଃ
ଦୁର୍ବାସା ଋଷିଠାରୁ କିଛି ଭୟ ନାହିଁ; ତୁମମାନେର ଶକ୍ତିରେ ଭୟଭିତ ହୋଇ, ସେ ପୂର୍ବରୁ ଏହିଠାରୁ ପଳାଇଯାଇଛି।
ଧର୍ମନିତ୍ଯାସ୍ତୁ ଯେ କେଚିନ୍ନ ତେ ସୀଦନ୍ତି କର୍ହିଚିତ୍। ଆପୃଚ୍ଛେ ଵୋ ଗମିଷ୍ଯାମି ନିଯତଂ ଭଦ୍ରମସ୍ତୁ ଵଃ
ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ଭିତି ହୋଇନାହାନ୍ତି। ମୁଁ ଏଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଉଛି, ଯାଉଛି। ସବୁବେଳେ ତୁମମାନଙ୍କର ଭଲ ହେଉ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵେରିତଂ କେଶଵସ୍ଯ ବଭୂଵୁଃ ସ୍ଵସ୍ଥାମାନସାଃ। ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ସହିତାଃ ପାର୍ଥାସ୍ତମୂଚୁର୍ଵିଗତଜ୍ଵରାଃ
କେଶବଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା ପରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀ ଶାନ୍ତ ମନରେ ହେଲେ, ଦୁଃଖ ହିନ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ତ୍ଵଯା ନାଥେନ ଗୋଵିନ୍ଦ ଦୁସ୍ତରାମାପଦଂ ଵିଭୋ। ତୀର୍ଣାଃ ପ୍ଲଵମିଵାସାଦ୍ଯ ମଜ୍ଜମାନା ମହାର୍ଣଵେ
ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ଆମର ରକ୍ଷକ ହେବାରୁ, ଆମେ ଏହି କଷ୍ଟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିଛୁ। ବଡ଼ ସାଗରରେ ଡୁବୁଥିବା ଲୋକ ଜାହାଜ ପାଇଲେ ଯେପରି ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ, ସେପରି ଆମେ ତୁମ ଆଶ୍ରୟରେ ରକ୍ଷିତ ହେଲୁ।
ସ୍ଵସ୍ତି ସାଧଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଇତ୍ଯାଜ୍ଞାତୋ ଯଯୌ ପୁରୀମ୍
‘ସୁସ୍ଥ ରହ, ଭଲ ହେଉ’ ବୋଲି ଅନୁମତି ଦେବା ପରେ, ସେ ଶହରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ପାଣ୍ଡଵାଶ୍ଚ ମହାଭାଗ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ସହିତାଃ ପ୍ରଭୋ। ଊଷୁଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟମନସୋ ଵିହରନ୍ତୋ ଵନାଦ୍ଵନମ୍। ଇତି ତେଽଭିହିତଂ ରାଜନ୍ଯତ୍ପୃଷ୍ଟୋଽହମିହ ତ୍ଵଯା
ମହାଭାଗ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦ୍ରୌପଦୀ ସହ ଖୁସି ମନେ ରହି, ଜଙ୍ଗଲରୁ ଜଙ୍ଗଲ ଘୁଞ୍ଚି ମଜା କରୁଥିଲେ। ରାଜା, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ମୁଁ ଏଠାରେ ସେ କଥା କହିଦେଲି।
ଏଵଂଵିଧାନ୍ଯଲୀକାନି ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୈର୍ଦୁରାତ୍ମଭିଃ। ପାଣ୍ଡଵେଷୁ ଵନସ୍ଥେଷୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତାନି ଵୃଥାଽଭଵନ୍
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମନ୍ଦ ମନରେ ଯେପରି ଚତୁର୍ୟ ଚାଳ ଚାଲିଥିଲେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହୁଥିବାବେଳେ, ସେଗୁଡିକ କିଛି ଫଳ ଦେଇନାହିଁ।
ତସ୍ମିନ୍ବହୁମୃଗେଽରଣ୍ଯେ ଅଟମାନା ମହାରଥାଃ। କାମ୍ଯକେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵିଜହ୍ଵୁସ୍ତେ ଯଥାମରାଃ
ଏହି ଅନେକ ପଶୁ ଥିବା ଜଙ୍ଗଲରେ, ମହାରଥୀ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ କାମ୍ୟକ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦେବତାମାନେ ପରି ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ।
ପ୍ରେକ୍ଷମାଣା ବହୁଵିଧାନ୍ଵନୋଦ୍ଦେଶାନ୍ସମନ୍ତତଃ। ଯଥର୍ତୁକାଲରମ୍ଯାଶ୍ଚଵନରାଜୀଃ ସୁଷୁଷ୍ପିତାଃ
ସେମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଖୁଥିଲେ, ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ଫୁଲିଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ଗଛମାନେ ଦେଖି ମନ ହରିଥିଲେ।
ପାଣ୍ଡଵା ମୃଗଯାଶୀଲାଶ୍ଚରନ୍ତସ୍ତନ୍ମହଦ୍ଵନମ୍। ଵିଜହ୍ନରିନ୍ଦ୍ରପ୍ରିମାଃ କଂଚିତ୍କାଲମରିଂଦମାଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶିକାରକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଏହି ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅନ୍ଦ୍ର ପରି ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଦିନ ମଜା କରି ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ।
ତତସ୍ତେ ଯୌଗପଦ୍ଯେନ ଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ଚତୁର୍ଦିଶମ୍। ମୃଗଯାଂ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରା ବ୍ରାହ୍ମଣାର୍ଥେ ପରତପାଃ
ତାପରେ, ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି ଚାରି ଦିଗରେ ଶିକାରକୁ ଗଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିଲେ।
ଦ୍ରୌପଦୀମାଶ୍ରମେ ନ୍ଯସ୍ ତୃଣବିନ୍ଦୋରନୁଜ୍ଞଯା। ମହର୍ଷେର୍ଦୀପ୍ତତପସୋ ଘୌମ୍ଯସ୍ଯ ଚ ପୁରୋଧସଃ
ସେମାନେ ଦ୍ରୌପଦୀକୁ ଆଶ୍ରମରେ ରଖିଲେ, ତ୍ରଣବିନ୍ଦୁ ଋଷି ଓ ଘୌମ୍ୟ ପୁରୋହିତଙ୍କ ଅନୁମତିରେ।
ତସ୍ତୁ ରାଜା ସିଂଧୂନାଂ ଵାର୍ଧକ୍ଷତ୍ରିର୍ମହାଯଶାଃ। ଵିଵାହକାମଃ ସାଲ୍ଵେଯାନ୍ପ୍ରଯାତଃ ସୋଽଭଵତ୍ତଦା
ସେ ସମୟରେ, ସିନ୍ଧୁ ରାଜା ବାର୍ଧକ୍ଷତ୍ରି, ବିବାହ ଇଚ୍ଛାରେ, ସାଲ୍ବେୟ ଦେଶକୁ ଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।
ମହତା ପରିବର୍ହେଣ ରାଜଯୋଗ୍ଯେନ ସଂଵୃତଃ। ରାଜଭିର୍ବହୁଭିଃ ସାର୍ଧମୁପାଯାତ୍କାମ୍ଯକଂ ଚ ସଃ
ବଡ଼ ଦଳ ଓ ଅନେକ ରାଜାମାନେ ସହିତ, ରାଜାଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ଉପକରଣ ନେଇ, ସେ କାମ୍ୟକ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତତ୍ରାପଶ୍ଯତ୍ପ୍ରିଯାଂ ଭାର୍ଯାଂ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍। ତିଷ୍ଠନ୍ତୀମାଶ୍ରମଦ୍ଵାରି ଦ୍ରୌପଦୀଂ ନିର୍ଜନେ ଵନେ
ସେଠାରେ, ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଯଶସ୍ବିନୀ ଜଣେ ଭାର୍ଯା, ଦ୍ରୌପଦୀକୁ ଆଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରରେ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକା ଦେଖିଲେ।
ଵିଭ୍ରାଜମାନାଂ ଵପୁଷା ବିଭ୍ରତୀଂ ରୂପମୁତ୍ତମମ୍। ଭ୍ରାଜଯନ୍ତୀଂ ଵନୋଦ୍ଦେଶଂ ନୀଲାଭ୍ରମିଵ ଵିଦ୍ଯୁତମ୍
ସେ ଅତି ରୂପବତୀ, ଦେହରେ ଚମକ ଥିଲା, ତାଙ୍କ ରୂପ ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିଲା, ନୀଳ ମେଘରେ ବିଜୁଳି ପରି।
ଅପ୍ସରା ଦେଵକନ୍ଯା ଵା ମାଯା ଵା ଦେଵନିର୍ମିତା। ଇତିକୃତ୍ଵାଞ୍ଜଲିଂ ସର୍ଵେ ଦଦୃଶୃସ୍ତାମନିନ୍ଦିତାମ୍
‘ଏହି ଅପ୍ସରା, ଦେବକନ୍ୟା, କିମ୍ବା ଦେବମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା ମାୟା?’ ଭାବି, ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ, ଅପରାଧ ହିନ।