ମହାରଜନଵାସାଂସି ଵସିତ୍ଵା ଚେଦିରାଟ୍ ତଦା। ଜାତିହିଙ୍ଗୁଲକେନାକ୍ତଃ ସଦାରୋ ମୁମୁଦେ ତଦା
ବଡ଼ ବଡ଼ ରାଜାଙ୍କ ଗୃହରେ ରହିବା ପରେ, ସେ ସମୟରେ ଚେଦି ରାଜା ନିଜ ଜନାନୀ ସହିତ ହିଙ୍ଗୁଳ ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ।
ଏଵଂ ଜାନପଦାଃ ସର୍ଵେ ଚକ୍ରୁରିନ୍ଦ୍ରମହଂ ଵସୁଃ।।' ଯଥା ଚେଦିପତିଃ ପ୍ରୀତଶ୍ଚକାରେନ୍ଦ୍ରମହଂ ଵସୁଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଜନପଦବାସୀମାନେ ଭି ଭଲ ଭାବରେ ବସୁଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ସବ କରିଥିଲେ, ଯେପରି ଚେଦିପତି ଆନନ୍ଦରେ ବସୁଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ସବ କରିଥିଲେ।
ଏତାଂ ପୂଜାଂ ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵସୁକୃତାଂ ଶୁଭାମ୍। `ହରିଭିର୍ଵାଜିଭିର୍ଯୁକ୍ତମନ୍ତରିକ୍ଷଗତଂ ରଥମ୍
ବସୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଏହି ଶୁଭ ପୂଜା ଦେଖି, ମହେନ୍ଦ୍ର ହଳଦିଆ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗିଥିବା ଆକାଶର ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ଆସ୍ଥାଯ ସହ ଶଚ୍ଯା ଚ ଵୃତୋ ହ୍ଯପ୍ସରସାଂ ଗଣୈଃ।' ଵସୁନା ରାଜମୁଖ୍ଯେନ ସମାଗମ୍ଯାବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ
ସେ ଶଚୀ ଓ ଅନେକ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହିତ ରଥରେ ବସି, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବସୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ କଥା କହିଲେ।
ଯେ ପୂଜଯିଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ମୁଦା ଯଥା ଚେଦିପତିର୍ନୃପଃ। କାରଯିଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ମୁଦା ଯଥା ଚେଦିପତିର୍ନୃପଃ
ଯେମିତି ଚେଦି ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ଯେମିତି ଉତ୍ସବ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଆନନ୍ଦରେ ପୂଜା ଓ ଉତ୍ସବ କରିବେ,
ତେଷାଂ ଶ୍ରୀର୍ଵିଜଯଶ୍ଚୈଵ ସରାଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ ଭଵିଷ୍ଯତି। ତଥା ସ୍ଫୀତୋ ଜନପଦୋ ମୁଦିତଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେମାନଙ୍କ ଦେଶରେ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଓ ବିଜୟ ଆସିବ; ତେଉଁ ଭୂମି ଉତ୍ସବମୟ ଓ ସୁଖୀ ହେବ।
ନିରୀତିକାନି ସସ୍ଯାନି ଭଵନ୍ତି ବହୁଧା ନୃପ। ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚ ପିଶାଚାଶ୍ଚ ନ ଲୁମ୍ପନ୍ତେ କଥଂଚନ
ତାଙ୍କ ଦେଶରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅନେକ ଫସଲ ହେବ, ରାକ୍ଷସ ଓ ପିଶାଚମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ କିଛି କ୍ଷତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ମହାତ୍ମନା ତେନ ମହେନ୍ଦ୍ରେଣ ନରାଧିପ। ଵସୁଃ ପ୍ରୀତ୍ଯା ମଘଵତା ମହାରାଜୋଽଭିସତ୍କୃତଃ। ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ତୁ ଜଗାମ ସ୍ଵଂ ନିଵେଶନମ୍
ଏଭଳି ମହାତ୍ମା ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବସୁଙ୍କୁ ପ୍ରେମରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଲା; ଏପରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଉତ୍ସଵଂ କାରଯିଷ୍ଯନ୍ତି ସଦା ଶକ୍ରସ୍ଯ ଯେ ନରାଃ। ଭୂମିରତ୍ନାଦିଭିର୍ଦାନୈସ୍ତଥା ପୂଜ୍ଯା ଭଵନ୍ତି ତେ। ଵରଦାନମହାଯଜ୍ଞୈସ୍ତଥା ଶକ୍ରୋତ୍ସଵେନ ଚ
ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ସଦା ଶକ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ସବ କରନ୍ତି, ଭୂମି, ମଣି, ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦାନ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଉତ୍ସବ କରନ୍ତି,
ସଂପୂଜିତୋ ମଘଵତା ଵସୁଶ୍ଚେଦୀଶ୍ଵରୋ ନୃପଃ। ପାଲଯାମାସ ଧର୍ମେଣ ଚେଦିସ୍ଥଃ ପୃଥିଵୀମିମାମ୍
ମଘବାନ୍ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିବା ଚେଦି ରାଜା ବସୁ ନୀତିରେ ଚେଦି ଦେଶରେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଶାସନ କରିଥିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରପୀତ୍ଯା ଚେଦିପତିଶ୍ଚକାରେନ୍ଦ୍ରମହଂ ଵସୁଃ। ପୁତ୍ରାଶ୍ଚାସ୍ଯ ମହାଵୀର୍ଯାଃ ପଞ୍ଚାସନ୍ନମିତୌଜସଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୃପାରେ ବସୁ ଚେଦିପତି ଇନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ସବ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପାଖରେ ପଞ୍ଚଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମାନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପୁଅ ଥିଲେ।
ନାନାରାଜ୍ଯେଷୁ ଚ ସୁତାନ୍ସ ସମ୍ରାଡଭ୍ଯଷେଚଯତ୍। ମହାରଥୋ ମାଗଧାନାଂ ଵିଶ୍ରୁତୋ ଯୋ ବୃହଦ୍ରଥଃ
ସେ ସମ୍ରାଟ୍ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟକୁ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା କରିଥିଲେ; ମାଗଧ ଦେଶରେ ବିଶ୍ରୁତ ବଡ଼ ରଥୀ ବୃହଦ୍ରଥ ଥିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ରହଃ କୁଶାମ୍ବଶ୍ଚ ଯମାହୁର୍ମଣିଵାହନମ୍। ମତ୍ସିଲ୍ଲଶ୍ଚ ଯଦୁଶ୍ଚୈଵ ରାଜନ୍ଯଶ୍ଚାପରାଜିତଃ
ପ୍ରତ୍ୟଗ୍ରହ, କୁଶାମ୍ବ (ଯାହାକୁ ମଣିବାହନ କୁହାଯାଏ), ମତ୍ସିଲ୍ଲ, ଯଦୁ ଓ ଅପରାଜିତ ନାମକ ରାଜା।
ଏତେ ତସ୍ଯ ସୁତା ରାଜନ୍ରାଜର୍ଷେର୍ଭୂରିତେଜସଃ। ନ୍ଯଵେଶଯନ୍ନାମଭିଃ ସ୍ଵୈସ୍ତେ ଦେଶାଂଶ୍ଚ ପୁରାଣି ଚ
ହେ ରାଜନ୍, ଏହିମାନେ ସେ ରାଜା ଋଷି ବସୁଙ୍କ ପଞ୍ଚଜଣ ପୁଅ; ସେମାନେ ନିଜ ନାମରେ ଦେଶ ଓ ପୁରୀମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।
ଵାସଵାଃ ପଞ୍ଚ ରାଜାନଃ ପୃଥଗ୍ଵଂଶାଶ୍ଚ ଶାସ୍ଵତାଃ। ଵସନ୍ତମିନ୍ଦ୍ରପ୍ରାସାଦେ ଆକାଶେ ସ୍ଫାଟିକେ ଚ ତମ୍
ଏହି ପଞ୍ଚଜଣ ବାସବ ରାଜା, ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଓ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ବଂଶର, ଆକାଶରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ଫଟିକ ମହଳରେ ବସୁଥିଲେ।
ଉପତସ୍ଥୁର୍ମହାତ୍ମାନଂ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସୋ ନୃପମ୍। ରାଜୋପରିଚରେତ୍ଯେଵଂ ନାମ ତସ୍ଯାଥ ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସେ ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ; ଏଭଳି ତାଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନାମ ହେଲା ରାଜୋପରିଚର।
ପୁରୋପଵାହିନୀଂ ତସ୍ଯ ନଦୀଂ ଶୁକ୍ତମତୀଂ ଗିରିଃ। ଅରୌତ୍ସୀଚ୍ଚେତନାଯୁକ୍ତଃ କାମାତ୍କୋଲାହଲଃ କିଲ
ତାଙ୍କ ସହର ନିକଟରେ ଶୁକ୍ତିମତୀ ନଦୀ ବହୁଥିଲା, ଏବଂ କୋଳାହଳ ପର୍ବତ ଚେତନାସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲା, କୁହାଯାଏ ଇଚ୍ଛାବଶତଃ ଚଳିଥିଲା।
ଗିରିଂ କୋଲାହଲଂ ତଂ ତୁ ପଦା ଵସୁରତାଡଯତ୍। ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ତତସ୍ତେନ ପ୍ରହାରଵିଵରେଣ ସା
ବସୁ ତାଙ୍କ ପାଦରେ କୋଳାହଳ ପର୍ବତକୁ ଆଘାତ କଲେ; ସେଇ ଆଘାତର ଫାଟରୁ ଶୁକ୍ତିମତୀ ନଦୀ ବାହାରିଲା।
ତସ୍ଯାଂ ନଦ୍ଯାଂ ସ ଜନଯନ୍ମିଥୁନଂ ପର୍ଵତଃ ସ୍ଵଯମ୍। ତସ୍ମାଦ୍ଵିମୋକ୍ଷଣାତ୍ପ୍ରୀତା ନଦୀ ରାଜ୍ଞେ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ସେ ନଦୀରେ ପର୍ବତ ନିଜେ ଏକ ଦମ୍ପତିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହି ମୁକ୍ତି ଦେଖି ଖୁସି ହୋଇ ନଦୀ ଏହା ରାଜାଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ।
ମହିଷୀ ଭଵିତା କନ୍ଯା ପୁମାନ୍ସେନାପତିର୍ଭଵେତ୍। ଶୁକ୍ତିମତ୍ଯା ଵଚଃଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୌ ରାଜସତ୍ତମଃ
ଶୁକ୍ତିମତୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଏବଂ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭାବିଲେ—ଏହି ଝିଅ ରାଣୀ ହେବେ, ଏବଂ ପୁଅ ସେନାପତି ହେବେ।
ଯଃ ପୁମାନଭଵତ୍ତତ୍ର ତଂ ସ ରାଜର୍ଷିସତ୍ତମଃ। ଵସୁର୍ଵସୁପ୍ରଦଶ୍ଚକ୍ରେ ସେନାପତିମରିନ୍ଦମଃ
ସେଠାରେ ଯେ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଓ ଦାନଶୀଳ ବସୁ, ତାଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କରୁଥିବା ସେନାପତି କରିଦେଲେ।
ଚକାର ପତ୍ନୀଂ କନ୍ଯାଂ ତୁ ତଥା ତାଂ ଗିରିକାଂ ନୃପଃ। ଵସୋଃ ପତ୍ନୀ ତୁ ଗିରିକା କାମକାଲଂ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ରାଜା ସେ ଝିଅକୁ ନିଜ ରାଣୀ କରିଲେ, ଏଭଳି ଗିରିକା ବସୁଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେଲେ। ଏବଂ ଗିରିକା, ବସୁଙ୍କର ରାଣୀ, ଆସା ପରି ତାଙ୍କୁ ଏହି ଖବର ଦେଲେ।
ଋତୁକାଲମନୁପ୍ରାପ୍ତା ସ୍ନାତା ପୁଂସଵନେ ଶୁଚିଃ। ତଦହଃ ପିତରଶ୍ଚୈନପୂଚୁର୍ଜହି ମୃଗାନିତି
ତାଙ୍କର ଋତୁକାଳ ଆସିଲାବେଳେ, ସେ ସ୍ନାନ କରି ପବିତ୍ର ହେଲେ। ସେହି ଦିନ ତାଙ୍କର ବାପାମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୃଗ ଶିକାର କର।'
ତଂ ରାଜସତ୍ତମଂ ପ୍ରୀତାସ୍ତଦା ମତିମତାଂ ଵରଃ। ସ ପିତୄଣାଂ ନିଯୋଗେନ ତାମତିକ୍ରମ୍ଯ ପାର୍ଥିଵଃ
ସେ ରାଜା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପିତୃମାନେ ଯେପରି ଆଦେଶ ଦେଲେ, ସେହିପରି ଗିରିକାକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ।
ଚକାର ମୃଗଯାଂ କାମୀ ଗିରିକାମେଵ ସଂସ୍ମରନ୍। ଅତୀଵ ରୂପସଂପନ୍ନାଂ ସାକ୍ଷାଚ୍ଛ୍ରିଯମିଵାପରାମ୍
କାମନାରେ ମନ ରଖି, ସେ ମୃଗ ଶିକାର କରିବାକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଗିରିକାଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପରି ଲାଗୁଥିଲେ।
ଅଶୋକୈଶ୍ଚମ୍ପକୈଶ୍ଚୂତୈରନେକୈରତିମୁକ୍ତକୈଃ। ପୁନ୍ନାଗୈଃ କର୍ଣିକାରୈଶ୍ଚ ବକୁଲୈର୍ଦିଵ୍ଯପାଟଲୈଃ
ଅଶୋକ, ଚମ୍ପକ, ଆମ୍ବ, ଅନେକ ଅତିମୁକ୍ତ, ପୁନ୍ନାଗ, କର୍ଣ୍ଣିକାର, ବକୁଳ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ପାଟଳ ଗଛରେ ଭରିଥିବା—
ପନସୈର୍ନାରିକେଲୈଶ୍ଚ ଚନ୍ଦନୈଶ୍ଚାର୍ଜୁନୈସ୍ତଥା। ଏତୈ ରମ୍ଯୈର୍ମହାଵୃକ୍ଷୈଃ ପୁଣ୍ଯୈଃ ସ୍ଵାଦୁଫଲୈର୍ଯୁତମ୍
ପନସ, ନାଡ଼ିଆ, ଚନ୍ଦନ ଏବଂ ଅର୍ଜୁନ ଗଛ ସହିତ, ସେ ସମସ୍ତ ରମଣୀୟ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ମହାବୃକ୍ଷ, ମିଠା ଫଳରେ ଭରିଥିଲା।
କୋକିଲାକୁଲସନ୍ନାଦଂ ମତ୍ତଭ୍ରମରନାଦିତମ୍। ଵସନ୍ତକାଲେ ତତ୍ପଶ୍ଯନ୍ଵନଂ ଚୈତ୍ରରଥୋପମମ୍
କୋଇଲିଙ୍କ ଡାକ ଏବଂ ମଦମତ ମଧୁମକ୍ଷିକାଙ୍କ ଗୁଞ୍ଜନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେ ବସନ୍ତକାଳରେ ଏହି ଅରଣ୍ୟକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଲାଗୁଥିଲା।
ମନ୍ମଥାଭିପରୀତାତ୍ମା ନାପଶ୍ଯଦ୍ଗିରିକାଂ ତଦା। ଅପଶ୍ଯନ୍କାମସଂତପ୍ତଶ୍ଚରମାଣୋ ଯଦୃଚ୍ଛଯା
ପ୍ରେମରେ ମନ ଭରିଯିବାରୁ, ସେ ସମୟରେ ଗିରିକାକୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଜଳି, ଅନ୍ୟେଥା ଘୁରୁଥିଲେ।
ପୁଷ୍ପସଂଛନ୍ନଶାଖାଗ୍ରଂ ପଲ୍ଲଵୈରୁପଶୋଭିତମ୍। ଅଶୋକସ୍ତବକୈଶ୍ଛନ୍ନଂ ରମଣୀଯମପଶ୍ଯତ
ଫୁଲରେ ଢାକା ଏକ ଡାଳ, ନୂଆ ପତ୍ରରେ ଶୋଭିତ, ଅଶୋକ ମାଞ୍ଚିରେ ଲୁଚିଥିବା ଏକ ରମଣୀୟ ଶାଖାକୁ ଦେଖିଲେ।