ତେ ପ୍ରଯାତା ଯଥୋଦ୍ଦିଷ୍ଟା ଦୂତାସ୍ତ୍ଵରିତଵାହନାଃ। ତତ୍ର କଚିତ୍ପ୍ରଯାନ୍ତଂ ତୁ ଦୂତଂ ଦୁଃଶାସନୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ଦୂତମାନେ ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ଯାନ ଚାଳି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ଚାଲିଗଲେ; ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଦୂତ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ଦୁଃଶାସନ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଗଚ୍ଛ ଦ୍ଵୈତଵନଂ ଶୀଘ୍ରଂ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପାପପୂରୁଷାନ୍। ନିମନ୍ତ୍ରଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଵିପ୍ରାଂସ୍ତ ସ୍ମିନ୍ଵନେ ତଦା
ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଦ୍ୱୈତବନକୁ ଯାଅ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କର, ଯଥାଯଥିକ ରୀତିରେ।
ସ ଗତ୍ଵା ପାଣ୍ଡଵାନ୍ସର୍ଵାନୁଵାଚାଭିପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ। ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ମହାରାଜ ଯଜତେ ନୃପସତ୍ତମଃ
ସେ ଗଲା, ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ନମସ୍କାର କରି, କହିଲା: 'ମହାରାଜ ଦୁର୍ୟୋଧନ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଜ୍ଞ କରୁଛନ୍ତି।'
ସ୍ଵଵୀର୍ଯାର୍ଜିତମର୍ଥୌଘମଵାପ୍ଯ କୁରୁସତ୍ତମଃ। ତତ୍ର ଗଚ୍ଛନ୍ତି ରାଜାନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚ ତତସ୍ତତଃ
ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅନେକ ଧନ ଲାଭ କରି, କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ରାଜାମାନେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଆଣୁଛନ୍ତି।
ଅହଂ ତୁ ପ୍ରେଷିତୋ ରାଜନ୍କୌରଵେଣ ମହାତ୍ମନା। ଆମନ୍ତ୍ରଯତି ଵୋ ରାଜା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ଜନେଶ୍ଵରଃ। ମନୋଭିଲଷିତଂ ରାଜ୍ଞସ୍ତଂ କ୍ରତୁଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମର୍ହଥ
ମୁଁ ତ, ରାଜା, ମହାତ୍ମା କୌରବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଛି; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ରାଜା ତୁମକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛନ୍ତି, ମନରେ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଯଜ୍ଞ ଦେଖିବାକୁ।
ତତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ରାଜା ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଦୂତଭାଷିତମ୍। ଅବ୍ରଵୀନ୍ନୃପଶାର୍ଦୂଲୋ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ରାଜା ସୁଯୋଧନଃ। ଯଜତେ କ୍ରତୁମୁଖ୍ଯେନ ପୂର୍ଵେଷାଂ କୀର୍ତିଵର୍ଧନଃ
ତାପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦୂତଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କହିଲେ: 'ଭଲ ହେଲା ଯେ ରାଜା ସୁୟୋଧନ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ କୀର୍ତି ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯଜ୍ଞ କରୁଛନ୍ତି।'
ଵଯମପ୍ଯୁପଯାସ୍ଯାମୋ ନ ତ୍ଵିଦାନୀଂ କଥଂଚନ। ସମଯଃ ପରିପାଲ୍ଯୋ ନୋ ଯାଵଦ୍ଵର୍ଷଂ ତ୍ରଯୋଦଶମ୍
ଆମେ ମଧ୍ୟ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, କିନ୍ତୁ ଏବେ କେହି ଭାବରେ ଯିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ତେର ଦିନ ଶେଷ ହେଉଅଯ୍ଯନ୍ତ ଆମର ଚୁକ୍ତି ରଖିବାକୁ ପଡିବ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତଦ୍ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଭୀମୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍। ତଦା ତୁ ନୃପତିର୍ଗନ୍ତା ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଧର୍ମରାଜଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଭୀମ କହିଲେ: 'ତାପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯିବେ।'
ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରପ୍ରଦୀପ୍ତେଽଗ୍ନୌ ଯଦା ତଂ ପାତଯିଷ୍ଯତି। ଵର୍ଷାତ୍ରଯୋଦଶାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ରଣସତ୍ରେ ନରାଧିପଃ
ତେର ଦିନ ପରେ, ଯେତେବେଳେ ରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ରର ଅଗ୍ନିରେ ତାଙ୍କୁ ଫେଙ୍ଗିବେ—
ଯଦା କ୍ରୋଧହଵିର୍ମୋକ୍ତା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରେଷୁ ପାଣ୍ଡଵଃ। ଆଗନ୍ତାରସ୍ତଦା ସ୍ମେତି ଵାଚ୍ଯସ୍ତେ ସ ସୁଯୋଧନଃ
ପାଣ୍ଡବ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ରୋଷର ହବି ଦେଇବେ, ସେତେବେଳେ ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ କହିବା: 'ସେମାନେ ଏହି ସମୟରେ ଆସିବେ।'
ଶେଷାସ୍ତୁ ପାଣ୍ଡଵା ରାଜନ୍ନୈଵୋଚୁଃ କିଂଚିଦପ୍ରିଯମ୍। ଦୂତଶ୍ଚାପି ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରେ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ଅନ୍ୟ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ରାଜା, କିଛି ଅପ୍ରିୟ କଥା କହିଲେ ନାହିଁ; ଦୂତ ଯଥାଘଟିଥିଲା ସମସ୍ତ ଖବର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅକୁ ଦେଲେ।
ଅଥାଜଗ୍ମୁର୍ନରଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାନାଜନପଦେଶ୍ଵରାଃ। ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚ ମହାଭାଗ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରପୁରଂ ପ୍ରତି
ତାପରେ ନାନା ଦେଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ଅନେକ ଦେଶର ରାଜାମାନେ ଏବଂ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସହରକୁ ଆସିଲେ।
ତେ ତ୍ଵର୍ଚିତା ଯଥାଶାସ୍ତ୍ରଂ ଯଥାଵିଧି ଯଥାକ୍ରମମ୍। ମୁଦା ପରମଯା ଯୁକ୍ତାଃ ପ୍ରୀତାଶ୍ଚାପି ନରେଶ୍ଵରାଃ
ରାଜାମାନେ ପ୍ରମାଣ ଅନୁସାରେ, ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଭାବରେ ଏବଂ ଠିକ୍ କ୍ରମରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ; ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଓ ସନ୍ତୋଷରେ ଏହା କରିଥିଲେ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽପି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସଂଵୃତଃ ସର୍ଵକୌରଵୈଃ। ହର୍ଷେଣ ମହତା ଯୁକ୍ତୋ ଵିଦୁରଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ସମସ୍ତ କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘିରିଥିବା, ବଡ଼ ଖୁସିରେ ଭରିଯାଇ, ବିଦୁରଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଯଥା ସୁଖୀ ଜନଃ ସର୍ଵଃ କ୍ଷତ୍ତଃ ସ୍ଯାଦନ୍ନସଂଯୁତଃ। ତୁଷ୍ଯେତ୍ତୁ ଯଜ୍ଞସଦନେ ତଥା ନୀତିର୍ଵିଧୀଯତାମ୍
କ୍ଷତ୍ତ, ସମସ୍ତ ଲୋକମାନେ ଯେପରିକି ସୁଖରେ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ, ଯଜ୍ଞ ଶାଳାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇପାରିବେ, ଏହିପରି ଉଚିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର।
ଵିଦୁରସ୍ତୁ ତଦାଜ୍ଞାଯ ସର୍ଵଵର୍ଣାନରିଂଦମ। ଯଥା ପ୍ରମାଣତୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ପୂଜଯାମାସ ଧର୍ମଵିତ୍
ବିଦୁର, ଏହି ଆଜ୍ଞାକୁ ବୁଝି, ସମସ୍ତ ଜାତିକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏବଂ ଠିକ୍ ପରିମାଣରେ, ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୋଇ ସମ୍ମାନିତ କଲେ।
ଭକ୍ଷ୍ଯପେଯାନ୍ନପାନେନ ମାଲ୍ଯୈଶ୍ଚାପି ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ। ଵାସୋଭିର୍ଵିଵିଧୈଶ୍ଚୈଵ ଯୋଜଯାମାସ ହୃଷ୍ଟଵତ୍
ସେ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ, ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପୋଷାକ ଦେଲେ; ଏହା ସେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହରେ କଲେ।
କୃତ୍ଵା ହ୍ଯଵଭୃଥଂ ଵୀରୋ ଯଥାଶାସ୍ତ୍ରଂ ଯଥାକ୍ରମମ୍। ସାନ୍ତ୍ଵଯିତ୍ଵା ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ରୋ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଵିଵିଧଂ ଵସୁ। ଵିସର୍ଜଯାମାସ ନପାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଂଶ୍ଚ ସହସ୍ରଶଃ
ବୀର ରାଜା ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଏବଂ ଠିକ୍ କ୍ରମରେ ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ କରି, ଅତିଥିମାନେ ଓ ଅନେକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ବିଭିନ୍ନ ଉପହାର ଦେଇ, ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ ବିଦାୟ କଲେ।
ଵିସୃଜ୍ଯଚ ନୃପାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପରିଵାରିତଃ। ଵିଵେଶ ହାସ୍ତିନପୁରଂ ସହିତଃ କର୍ଣସୌବଲୈଃ
ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଉପରେ ବିଦାୟ କରି, ଭାଇମାନେ ଘିରି ରହିଥିବା, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୁବଳପୁତ୍ରଙ୍କ ସହିତ ହାସ୍ତିନାପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପ୍ରଵିଶନ୍ତଂ ମହାରାଜ ସୂତାସ୍ତୁଷ୍ଟୁଵୁରଚ୍ଯୁତମ୍। ଜନାଶ୍ଚାପି ମହେଷ୍ଵାସଂ ତୁଷ୍ଟୁଵୂ ରାଜସତ୍ତମମ୍
ମହାରାଜା ପ୍ରବେଶ କରିବାବେଳେ, ସୂତମାନେ ଅଜୟ ନରକୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧରକୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ଲାଜୈଶ୍ଚନ୍ଦନଚୂର୍ଣୈଶ୍ଚ ଵିକୀର୍ଯ ଚ ଜନାସ୍ତତଃ। ଊଟୁର୍ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ନୃପାଵିଘ୍ନଃ ସମାପ୍ତୋଯଂ କ୍ରତୁସ୍ତଵ
ତାପରେ ଲୋକମାନେ ଲାଜ ଓ ଚନ୍ଦନ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ବିକିରି କରି, 'ରାଜା, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମର ଯଜ୍ଞ କୌଣସି ବାଧା ଛଡ଼ା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି' ବୋଲି କହିଲେ।
ଅପରେ ତ୍ଵବ୍ରୁଵଂସ୍ତତ୍ରଵାଦିକାସ୍ତଂ ମହୀପତିମ୍। ଯୌଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ନ ସମୋ ହ୍ଯେଷ ତେ କ୍ରତୁଃ
କିନ୍ତୁ କିଛି ବିବାଦକାରୀ ଲୋକ ସେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହି ଯଜ୍ଞ ଯୁଦିଷ୍ଠିରଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ସମାନ ନୁହେଁ।'
ନୈଵ ତସ୍ଯ କ୍ରତୋରେଷ କଲାମର୍ହତି ଷୋଡଶୀମ୍। ଏଵଂ ତତ୍ରାବ୍ରୁଵନ୍କେଚିଦ୍ଵାତିକାସ୍ତଂ ଜନେଶ୍ଵରମ୍
'ଏହି ଯଜ୍ଞ ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞର ଶୋଳାଁଶ ଅଂଶକୁ ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ,' ଏପରି କିଛି ବିବାଦକାରୀ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସୁହୃଦସ୍ତ୍ଵବ୍ରୁଵଂସ୍ତତ୍ର ଅତି ସର୍ଵାନଯଂ କ୍ରତୁଃ। `ପ୍ରଵର୍ତିତୋ ହ୍ଯଯଂ ରାଜ୍ଞା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ଧୀମତା
କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ କହିଲେ, 'ଏହି ଯଜ୍ଞ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି; ଏହା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଛି।'
ଯଯାତିର୍ନହୁଷଶ୍ଚାପି ମାନ୍ଧାତା ଭରତସ୍ତଥା। କ୍ରତୁମେନଂ ସମାହୃତ୍ଯ ପୂତାଃ ସର୍ଵେ ଦିଵଂ ଗତାଃ
ଯୟାତି, ନହୁଷ, ମାନ୍ଧାତା ଓ ଭରତ — ସମସ୍ତେ ଏହି ଯଜ୍ଞ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
ଏତା ଵାଚଃ ଶୁଭାଃ ଶୃଣ୍ଵନ୍ସୁହୃଦାଂ ଭରତର୍ଷଭ। ପ୍ରଵିଵେଶ ପୁରଂ ହୃଷ୍ଟଃ ସ୍ଵଵେଶ୍ମ ଚ ନରାଧିପଃ
ଭାରତମାନ୍ୟ ରାଜା, ସହଯୋଗୀମାନେ କହିଥିବା ଏହି ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଆନନ୍ଦରେ ସହର ଓ ନିଜ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅଭିଵାଦ୍ଯ ତତଃ ପାଦାନ୍ମତାପିତ୍ରୋର୍ଵିଶାଂପତେ। ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣକୃପାଦୀନାଂ ଵିଦୁରସ୍ଯ ଚ ଧୀମତଃ
ପରେ, ଲୋକମାନ୍ୟ ରାଜା ନିଜ ମାତା-ପିତା, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ବିଦୁରଙ୍କ ପାଦରେ ଶିର ନମାଇଲେ।
ଅଭିଵାଦିତଃ କନୀଯୋଭିର୍ଭ୍ରାତୃଭିର୍ଭ୍ରାତୃନନ୍ଦନଃ। ନିଷସାଦାସନେ ମୁଖ୍ଯେ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପରିଵାରିତଃ
ନିଜ ଛୋଟ ଭାଇମାନେ ସମ୍ମାନ କରିବା ପରେ, ଭାଇମାନେ ଘିରି ରହିଥିବା, ଭାଇମାନେର ଆନନ୍ଦ ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରଧାନ ଆସନରେ ବସିଲେ।
ତମୁତ୍ଥାଯ ମହାରାଜଂ ସୂତପୁତ୍ରୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ତେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମାପ୍ତୋଽଯଂ ମହାକ୍ରତୁଃ
ମହାରାଜା ଉଠିବାପରେ, ସୂତପୁତ୍ର କହିଲେ, 'ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଭାରତମାନ୍ୟ, ତୁମର ଏହି ମହାଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି।'
ହତେଷୁ ଯୁଧି ପାର୍ଥେଷୁ ରାଜସୂଯେ ତଥା ତ୍ଵଯା। ଆହୃତେଽହଂ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ତ୍ଵାଂ ସଭାଜଯିତା ପୁନଃ
ପୃଥାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହେବା ଓ ତୁମେ ରାଜସୂୟ କରିବା ପରେ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆଣାଯାଇଥିଲି, ତୁମକୁ ପୁନଃ ସମ୍ମାନ କରିବା ପାଇଁ।