ଦୁଃଶାସନାଦଯଶ୍ଚାସ୍ଯ ଭ୍ରାତରଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ। ଭୂରିଶ୍ରଵାଃ ସୋମଦତ୍ତୋ ମାରାଜଶ୍ଚ ବାହ୍ଲିକଃ
ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ, ଦୁଃଶାସନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଭୂରିଶ୍ରବା, ସୋମଦତ୍ତ ଓ ବାହ୍ଲିକ ରାଜା ସହିତ ଥିଲେ।
ରଥୈର୍ନାନାଵିଧାକାରୈର୍ହଯୈର୍ଗଜଵରୈସ୍ତଥା। ପ୍ରଯାନ୍ତଂ ନୃପସିଂହଂ ତମନୁଜଗ୍ମୁଃ କୁରୂଦ୍ଵହାଃ
ନାନା ପ୍ରକାର ରଥ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଉତ୍ତମ ହାତୀ ସହିତ କୁରୁମାନେ ସେ ରାଜା ସିଂହଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ଯାଉଥିଲେ।
ପ୍ରହୃଷ୍ଟମନସଃ ସର୍ଵେ ଦୁର୍ଯୋଧନପୁରୋଗମାଃ' ।। କାଲେନାଲ୍ପେନ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵପୁରଂ ଵିଵିଶୁସ୍ତଦା
ସମସ୍ତେ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଆଗୁଆଇ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ନଗରକୁ ଅତି ଅଲ୍ପ ସମୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଏଵଂ ଗତେଷୁ ପାର୍ଥେଷୁ ଵନେ ତସ୍ମିନ୍ମହାତ୍ମସୁ। ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରା ମହେଷ୍ଵାସାଃ କିମକୁର୍ଵତ ସତ୍ତମାଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏପରି ଭାବେ ଅରଣ୍ୟରେ ରହୁଥିଲେ, ତେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ମହାବଳୀମାନେ କଣ କରୁଥିଲେ, ମହାନୁଭାବ?
କର୍ଣୋ ଵୈକର୍ତନଶ୍ଚୈଵ ଶକୁନିଶ୍ଚ ମହାବଲଃ। ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣକୃପାଶ୍ଚୈଵ ତନ୍ମେ ଶଂସିତୁମର୍ହସି
କର୍ଣ୍ଣ, ରାଧାର ପୁଅ, ଶକୁନି ଏବଂ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ କୃପା—ଦୟାକରି ଏହା ମୋତେ କହିଦିଅ।
ଏଵଂ ଗତେଷୁ ପାର୍ଥେଷୁ ଵିସୃଷ୍ଟେ ଚ ସୁଯୋଧନେ। ଆଗତେ ହାସ୍ତିନପୁରଂ ମୋକ୍ଷିତେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନୈଃ। ଭୀଷ୍ମୋଽବ୍ରଵୀନ୍ମହାରାଜ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରମିଦଂ ଵଚ
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଯାଇଥିବାବେଳେ ଏବଂ ସୁୟୋଧନ କୁ ଛାଡିଦେଇ, ସେ ହାସ୍ତିନାପୁରକୁ ଫେରିଲାପରେ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ତାକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ଭୀଷ୍ମ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଉକ୍ତଂ ତାତ ମଯା ପୂର୍ଵଂ ଗଚ୍ଛତସ୍ତେ ତପୋଵନମ୍। ଵଚନଂ ତେ ନ ରୁଚିତଂ ମମ ତନ୍ନ କୃତଂ ଚ ତେ
ପ୍ରିୟ, ଆଗରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ତପୋବନକୁ ଯିବାକୁ କହିଥିଲି, ମୋର କଥା ତୁମକୁ ଭଲ ଲାଗିନାହିଁ, ଏବଂ ତୁମେ ଏହା କରିନାହିଁ।
ତତଃ ପ୍ରାପ୍ତଂ ତ୍ଵଯା ଵୀର ଗ୍ରହଣଂ ଶତ୍ରୁଭିର୍ବଲାତ୍। ମୋକ୍ଷିତଶ୍ଚାସି ଧର୍ମଜ୍ଞୈଃ ପାଣ୍ଡଵୈର୍ନ ଚ ଲଜ୍ଜସେ
ଏହିପରି, ଶୂର, ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜବରଦସ୍ତି ଧରାଯାଇଥିଲା, ପରେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମକୁ ଛାଡିଦେଲେ, ତଥାପି ତୁମେ କିଛି ଲଜ୍ଜା ଅନୁଭବ କରୁନାହିଁ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ତଵ ଗାନ୍ଧାରେ ସସୈନ୍ଯସ୍ ଵିଶାଂପତେ। ସୂତପୁତ୍ରୋଽପଯାଦ୍ଭୀତୋ ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ତଦା ରଣାତ୍
ତୁମର ଦୃଷ୍ଟିସାମ୍ନାରେ, ରାଜା, ସେନା ସହିତ, ସୂତପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସଂଗ୍ରାମରୁ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲା।
କ୍ରୋଶତସ୍ତଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସସୈନ୍ଯସ୍ଯ ନୃପାତ୍ମଜ। `ଵ୍ଯପାଯାତ୍ପୃଷ୍ଠତସ୍ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରେକ୍ଷମାଣଃ ପୁନଃପୁନଃ
ତୁମେ ଏବଂ ସେନାର ଲୋକମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବାବେଳେ, ସେ ପଛୁଆ ଦିଗରୁ ପଳାଇଗଲା, ବାରମ୍ବାର ପଛକୁ ଦେଖୁଥିଲା।
ଦୃଷ୍ଟସ୍ତେ ଵିକ୍ରମଶ୍ଚୈଵ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍। କର୍ଣସ୍ଯ ଚ ମହାବାହୋ ସୂତପୁତ୍ରସ୍ଯ ଦୁର୍ମତେ
ତୁମେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ବିରତା ଦେଖିଛ, ଏବଂ ସୂତପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ବିରତା ମଧ୍ୟ ଦେଖିଛ, ଦୁଷ୍ଟ ମନର ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ନ ଚାପି ପାଦଭାକ୍କର୍ଣଃ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍। ଧନୁର୍ଵେଦେ ଚ ଶୌର୍ଯେ ଚ ଧର୍ମେ ଵା ଧର୍ମଵତ୍ସଲ
ଧର୍ମପ୍ରିୟ, କର୍ଣ୍ଣ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା, ସାହସ ଓ ଧର୍ମରେ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଏକ ପଦ ମଧ୍ୟ ସମାନ ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାଦହଂ କ୍ଷମଂ ମନ୍ଯେ ପାଣ୍ଡଵୈସ୍ତୈର୍ମହାତ୍ମଭିଃ। ରସନ୍ଧିଂ ସନ୍ଧିଵିଦାଂଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଲସ୍ଯାସ୍ଯ ଵିଵୃଦ୍ଧଯେ
ଏହିଯୋଗୁ ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଏହି ବଂଶର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ, ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ମିଳିତି କରିବା ଉଚିତ, ମିଳିତି କରିବାରେ ତୁମେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଏଵମୁକ୍ତଶ୍ଚ ଭୀଷ୍ମେଣ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ଜନେଶ୍ଵରଃ। ପ୍ରହସ୍ଯ ସହସା ରାଜନ୍ଵିପ୍ରତସ୍ଥେ ସସୌବଲଃ
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା ହସିଲେ ଏବଂ ସୁବଳଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଗଲେ।
ତଂ ତୁ ପ୍ରସ୍ଥିତମାଜ୍ଞାଯ କର୍ଣଦୁଃଶାସନାଦଯଃ। ଅନୁଜଗ୍ମୁର୍ମହେଷ୍ଵାସା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ମହାବଲମ୍
ତାଙ୍କ ଚାଲିଯିବା ଜାଣି, କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଃଶାସନ ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁଅଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଗଲେ।
ତାଂସ୍ତୁ ସଂପ୍ରସ୍ଥିତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୀଷ୍ମଃ କୁରୁପିତାମହଃ। ଲଜ୍ଜଯା ଵ୍ରୀଡିତୋ ରାଜଞ୍ଜଗାମ ସ୍ଵଂ ନିଵେଶନମ୍
ସେମାନେ ଚାଲିଯିବାକୁ ଦେଖି, କୁରୁମାନଙ୍କ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ ଲଜ୍ଜାରେ, ରାଜା, ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଗତେ ଭୀଷ୍ମେ ମହାରାଜ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ଜନେଶ୍ଵରଃ। ପୁନରାଗମ୍ଯ ତଂ ଦେଶମମନ୍ତ୍ରଯତ ମନ୍ତ୍ରିଭିଃ
ଭୀଷ୍ମ ଚାଲିଯିବାପରେ, ରାଜା, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା ପୁନି ସେଠାକୁ ଫେରି, ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଆଲୋଚନା କଲେ।
କିମସ୍ମାକଂ ଭଵେଚ୍ଛ୍ରେଯଃ କିଂ କାର୍ଯମଵଶିଷ୍ଯତେ। କଥଂ ଚ ସୁକୃତଂ ତତ୍ସ୍ଯାନ୍ମନ୍ତ୍ରଯାମାସ ଭାରତ
ଆମ ପାଇଁ କଣ ଭଲ? କଣ କରିବା ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି? ଏହା କିପରି ଭଲଭାବେ କରିହେବ?—ଏଭଳି ଭାରତ, ସେ ବିଚାର କଲେ।
ଦୁର୍ଯୋଧନ ନିବୋଧେଦଂ ଯତ୍ତ୍ଵାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି କୌରଵ। ଭୀଷ୍ମୋସ୍ମାନ୍ନିନ୍ଦତି ସଦା ପାଣ୍ଡଵାଂଶ୍ଚ ପ୍ରଶଂସତି
ଦୁର୍ୟୋଧନ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା କହିବି, ଶୁଣ, କୌରବ; ଭୀଷ୍ମ ସଦା ଆମକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।
ତ୍ଵଦ୍ଵେଷାଚ୍ଚ ମହାବାହୋ ମାମପି ଦ୍ଵେଷ୍ଟୁମର୍ହତି। ଵିଗର୍ହତେ ଚ ମାଂ ନିତ୍ଯଂ ତ୍ଵତ୍ସମୀପେ ନରେଶ୍ଵର
ତୁମପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଦ୍ୱେଷ ଦ୍ୱାରା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱେଷ କରିବାର ଅଧିକାରୀ; ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ସେ ସଦା ମୋତେ ଅପମାନ କରନ୍ତି, ରାଜା।
ସୋଽହଂ ଭୀଷ୍ମଵଚସ୍ତଦ୍ଵୈ ନ ମୃଷ୍ଯାମୀହ ଭାରତ। ତ୍ଵତ୍ସମଂ ଯଦୁକ୍ତଂ ଚ ଭୀଷ୍ମେଣାମିତ୍ରକର୍ଶନ
ଏହିଯୋଗୁ, ଭାରତ, ମୁଁ ଏଠାରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ କଥା ସହିପାରିବିନାହିଁ, ଏବଂ ତୁମ ବିଷୟରେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦମନ କରିଥିବା।
ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଯଶୋ ରାଜଂସ୍ତଵ ନିନ୍ଦାଂ ଚ ଭାରତ। ଅନୁଜାନୀହି ମାଂ ରାଜନ୍ସଭୃତ୍ଯବଲଵାହନମ୍
ରାଜା, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଓ ତୁମର ନିନ୍ଦା ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେବାକୁ, ମୋ ସହିତ ନିଜ ଦାସ, ସେନା ଓ ଯାନ ସହିତ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅ, ଭାରତ।
ଜେଷ୍ଯାମି ପୃଥିଵୀଂ ରାଜନ୍ସଶୈଲଵନକାନନାମ୍। ଜିତା ଚ ପାଣ୍ଡଵୈର୍ଭୂମିଶ୍ଚତୁର୍ଭିର୍ବଲଶାଲିଭିଃ
ରାଜା, ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ତାର ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ କାନନ ସହିତ ଜିତିବି; ଚାରିଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଭୂମି ଆଗରୁ ଜିତାଯାଇଛି, ସେଉଁଠି ମୁଁ ମୋ ଜୟ ନିଶ୍ଚିତ କରିବି।
ତାମହଂ ତେ ଵିଜେଷ୍ଯାମି ଏକ ଏଵ ନ ସଂଶଯଃ। ସଂପଶ୍ଯତୁ ସୁଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିର୍ଭୀଷ୍ମଃ କୁରୁକୁଲାଧମଃ
ମୁଁ ଏକା ତୁମ ପାଇଁ ସେମାନେଠିକୁ ଜିତିଦେବି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କୁରୁବଂଶର ଅପମାନ ଭୀଷ୍ମ, ଯାହାର ବୁଦ୍ଧି ଅତି ଖରାପ, ସେ ଏହା ଦେଖୁନ।
ଅନିନ୍ଦ୍ଯଂ ନିନ୍ଦତେ ଯୋ ହି ଅପ୍ରଶଂସ୍ଯଂ ପ୍ରଶଂସତି। ସ ପଶ୍ଯତୁ ବଲଂ ମେଽଦ୍ଯ ଆତ୍ମାନଂ ତୁ ଵିଗର୍ହତୁ
ଯିଏ ଦୋଷହୀନକୁ ଦୋଷ ଦେଇଥାଏ ଓ ଅପାତ୍ରକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ସେ ଆଜି ମୋ ଶକ୍ତି ଦେଖୁନ ଓ ନିଜକୁ ନିଜେ ଦୋଷ ଦେଉ।
ଅନୁଜାନୀହି ମାଂ ରାଜନ୍ଧ୍ରୁଵୋ ହି ଵିଜଯସ୍ତଵ। ପ୍ରତିଜାନାମି ତେ ସତ୍ଯଂ ରାଜନ୍ନାଯୁଧମାଲଭେ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି, ରାଜା, ତୁମ ଜୟ ନିଶ୍ଚିତ। ମୁଁ ଏହା ସତ୍ୟ ଭାବରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରୁଛି, ରାଜା, ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇବି ନାହିଁ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚୋ ରାଜନ୍କର୍ଣସ୍ଯ ଭରତର୍ଷଭ। ପ୍ରୀତ୍ଯା ପରମଯା ଯୁକ୍ତଃ କର୍ଣମାହ ନରାଧିପଃ
ଭାରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହୋଇ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଧନ୍ଯୋସ୍ମ୍ଯନୁଗୃହୀତୋସ୍ମି ଯସ୍ଯ ମେ ତ୍ଵଂ ମହାବଲଃ। ହିତେଷୁ ଵର୍ତସେ ନିତ୍ଯଂ ସଫଲଂଜନ୍ମ ଚାଦ୍ଯ ମେ
ମୁଁ ଧନ୍ୟ ଓ ଅନୁଗୃହୀତ, କାରଣ ତୁମେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କର୍ଣ୍ଣ, ସଦା ମୋ ମଙ୍ଗଳରେ ଲାଗିଥିବା; ଆଜି ମୋ ଜନ୍ମ ଫଳବତୀ ହେଲା।
ଯଦା ଚ ମନ୍ଯସେ ଵୀର ସର୍ଵଶତ୍ରୁନିବର୍ହଣମ୍। ତଦା ନିର୍ଗଚ୍ଛ ଭଦ୍ରଂ ତେ ହ୍ଯନୁଶାଧି ଚ ମାମିତି
ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଭାବିବ, ବୀର, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିବା ସମୟ ଆସିଛି, ସେତେବେଳେ ଯାଉ—ତୁମର ଭଲ ହେଉ—ଏବଂ ମୋତେ ସୂଚନା ଦିଅ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା କର୍ଣୋ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ଧୀମତା। ସର୍ଵମଜ୍ଞାପଯାମାସ ପ୍ରାଯାତ୍ରିକମରିଂଦମ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଅଟେ, ସେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, କର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯାତ୍ରାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ବିଷୟରେ ଜଣାଇଦେଲେ।