ସ ଚେଦିଵିଷଯଂ ରମ୍ଯଂ ଵସୁଃ ପୌରଵନନ୍ଦନଃ। ଇନ୍ଦ୍ରୋପଦେଶାଜ୍ଜଗ୍ରାହ ରମଣୀଯଂ ମହୀପତିଃ
ସେଇ ପୌରବ ବଂଶର ଆନନ୍ଦ ବସୁ ରାଜା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ସୁନ୍ଦର ଚେଦି ଦେଶକୁ ଅଧିକାର କଲେ।
ତମାଶ୍ରମେ ନ୍ଯସ୍ତଶସ୍ତ୍ରଂ ନିଵସନ୍ତଂ ତପୋନିଧିମ୍। ଦେଵାଃ ଶକ୍ରପୁରୋଗା ଵୈ ରାଜାନମୁପତସ୍ଥିରେ
ସେ ରାଜା ଅସ୍ତ୍ର ରଖି ଆଶ୍ରମରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ଵମର୍ହୋ ରାଜାଯଂ ତପସେତ୍ଯନୁଚିନ୍ତ୍ଯ ଵୈ। ତଂ ସାନ୍ତ୍ଵେନ ନୃପଂ ସାକ୍ଷାତ୍ତପସଃ ସଂନ୍ଯଵର୍ତଯନ୍
‘ଏହି ରାଜା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ’ ବୋଲି ଭାବି, ସେମାନେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରୁ ଫେରାଇଲେ।
ନ ସଂକୀର୍ଯେତ ଧର୍ମୋଽଯଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପୃଥିଵୀପତେ। ତ୍ଵଯା ହି ଧର୍ମୋ ଵିଧୃତଃ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଧାରଯତେ ଜଗତ୍
ହେ ରାଜା, ଏହି ଧର୍ମକୁ ପୃଥିବୀରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ କରିବାଠାରୁ ବଞ୍ଚ; କାରଣ, ତୁମେ ଧର୍ମକୁ ଧାରଣ କରୁଛ, ଏହି ଧର୍ମ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରେ।
ଦେଵାନହଂ ପାଲଯିତା ପାଲଯ ତ୍ଵଂ ହି ମାନୁଷାନ୍।' ଲୋକେ ଧର୍ମଂ ପାଲଯ ତ୍ଵଂ ନିତ୍ଯଯୁକ୍ତଃ ସମାହିତଃ। ଧର୍ମଯୁକ୍ତସ୍ତତୋ ଲୋକାନ୍ପୁଣ୍ଯାନ୍ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ଶାଶ୍ଵତାନ୍
ଆମେ ଦେବତାମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଛୁ; ତୁମେ ମାନବମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ସବୁବେଳେ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରୁହ, ଲୋକରେ ଧର୍ମକୁ ପାଳନ କର। ଏପରି ଧର୍ମରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଲେ, ତୁମେ ଶାଶ୍ୱତ ପୁଣ୍ୟ ଲୋକ ପାଇବ।
ଦିଵିଷ୍ଠସ୍ଯ ଭୁଵିଷ୍ଠସ୍ତ୍ଵଂ ସଖାଭୂତୋ ମମ ପ୍ରିଯଃ। ଊଧଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଯୋ ଦେଶସ୍ତମାଵସ ନରାଧିପ
ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିଲେ, ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ମୋର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ; ହେ ରାଜା, ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ଦେଶକୁ ଉଦ୍ଧ କୁହାଯାଏ, ସେଠାରେ ରୁହ।
ପଶଵ୍ଯଶ୍ଚୈଵ ପୁଣ୍ଯଶ୍ଚ ପ୍ରଭୂତଧନଧାନ୍ଯଵାନ୍। ସ୍ଵାରକ୍ଷ୍ଯଶ୍ଚୈଵ ସୌମ୍ଯଶ୍ଚ ଭୋଗ୍ଯୈର୍ଭୂମିଗୁଣୈର୍ଯୁତଃ
ସେ ଦେଶ ପବିତ୍ର, ଗୋଧନ ଓ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ପ୍ରଚୁର, ସୁରକ୍ଷିତ, ମୃଦୁ ଓ ଭୋଗ୍ୟ ଭୂମିର ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଅର୍ଥଵାନେଷ ଦେଶୋ ହି ଧନରତ୍ନାଦିଭିର୍ଯୁତଃ। ଵସୁପୂର୍ଣା ଚ ଵସୁଧା ଵସ ଚେଦିଷୁ ଚେଦିପ
ଏହି ଦେଶ ଧନ, ରତ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧନ-ସମ୍ପଦରେ ପ୍ରଚୁର; ପୃଥିବୀ ଧନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ—ହେ ଚେଦିପତି, ଚେଦି ଦେଶରେ ବସ।
ଧର୍ମଶୀଲା ଜନପଦାଃ ସୁସଂତୋଷାଶ୍ଚ ସାଧଵଃ। ନ ଚ ମିଥ୍ଯା ପ୍ରଲାପୋଽତ୍ର ସ୍ଵୈରେଷ୍ଵପି କୁତୋଽନ୍ଯଥା
ସେଠାର ଲୋକମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ; ସ୍ୱାଧୀନ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ କେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହନ୍ତି ନାହିଁ, ଅନ୍ୟଥା ତ ଅସମ୍ଭବ।
ନ ଚ ପିତ୍ରା ଵିଭଜ୍ଯନ୍ତେ ପୁତ୍ରା ଗୁରୁହିତେ ରତାଃ। ଯୁଞ୍ଜତେ ଧୁରି ନୋ ଗାଶ୍ଚ କୃଶାନ୍ସଂଧୁକ୍ଷଯନ୍ତି ଚ
ପିତାମାନେ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ବିଭକ୍ତ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ବଡମାନେଙ୍କ ଭଲରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି; ସେମାନେ ବଳଦମାନେକୁ ହାଳରେ ଯୋଗାନ୍ତି ଓ କ୍ଷୀଣ ବଳଦକୁ ମଧ୍ୟ ଚଳାନ୍ତି।
ସର୍ଵେ ଵର୍ଣାଃ ସ୍ଵଧର୍ମସ୍ଥାଃ ସଦା ଚେଦିଷୁ ମାନଦ। ନ ତେଽସ୍ତ୍ଯଵିଦିତଂ କିଂଚିତ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଯଦ୍ଭଵେତ୍
ହେ ମାନ୍ୟଦାତା, ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ସେଠି ସବୁବେଳେ ନିଜ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ; ତିନୋଟି ଲୋକରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସେମାନେ କିଛି ଅଜଣା ନାହିଁ।
ଦୈଵୋପଭୋଗ୍ଯଂ ଦିଵ୍ଯଂ ତ୍ଵାମାକାଶେ ସ୍ଫାଟିକଂ ମହତ୍। ଆକାଶଗଂ ତ୍ଵାଂ ମଦ୍ଦତ୍ତଂ ଵିମାନମୁପପତ୍ସ୍ଯତେ
ଦେବତାମାନେ ଭୋଗ କରିପାରିବା ଦିବ୍ୟ, ବଡ ଏକ ସ୍ଫଟିକ ଭଳି ଆକାଶରେ ଥିବା ରଥ, ମୁଁ ଦେଇଥିବା, ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବ।
ତ୍ଵମେକଃ ସର୍ଵମର୍ତ୍ଯେଷୁ ଵିମାନଵରମାସ୍ଥିତଃ। ଚରିଷ୍ଯସ୍ଯୁପରିସ୍ଥୋ ହି ଦେଵୋ ଵିଗ୍ରହଵାନିଵ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକମାତ୍ର, ଦେବତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ବସି, ଉପରେ ଚଳିବେ, ଯେପରି ଦେବତା ଦେହ ଧାରଣ କରି ଚଳନ୍ତି।
ଦଦାମି ତେ ଵୈଜଯନ୍ତୀଂ ମାଲାମମ୍ଲାନପଙ୍କଜାମ୍। ଧାରଯିଷ୍ଯତି ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ଯା ତ୍ଵାଂ ଶସ୍ତ୍ରୈରଵିକ୍ଷତମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଅକ୍ଷୟ ପଦ୍ମରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବୈଜୟନ୍ତୀ ମାଳା ଦେଉଛି; ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ମାଳା ପିନ୍ଧିବା ପରେ, କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ତୁମକୁ ଆଘାତ କରିପାରିବ ନାହିଁ।
ଲକ୍ଷଣଂ ଚୈତଦେଵେହ ଭଵିତା ତେ ନରାଧିପ। ଇନ୍ଦ୍ରମାଲେତି ଵିଖ୍ଯାତଂ ଧନ୍ଯମପ୍ରତିମଂ ମହତ୍
ହେ ନରପତି, ଏହା ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ତୁମର ଚିହ୍ନ ହେବ; 'ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର' ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଧନ୍ୟ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ମହାନ।
ଯଷ୍ଟିଂ ଚ ଵୈଣଵୀଂ ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ଵୃତ୍ରନିଷୂଦନଃ। ଇଷ୍ଟପ୍ରଦାନମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଶିଷ୍ଟାନାଂ ପ୍ରତିପାଲିନୀମ୍
ବୃତ୍ର ନାଶକ ତାଙ୍କୁ ବେଣୁର ଲାଠି ଦେଲେ, ଯାହା ଇଚ୍ଛିତ ଦାନ ଦେଉଥାଏ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ।
ଏଵଂ ସଂସାନ୍ତ୍ଵ୍ଯ ନୃପତିଂ ତପସଃ ସଂନ୍ଯଵର୍ତଯତ୍। ପ୍ରଯଯୌ ଦୈଵତୈଃ ସାର୍ଧଂ କୃତ୍ଵା କାର୍ଯଂ ଦିଵୌକସାମ୍
ଏଭଳି ରାଜାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରୁ ଫେରାଇଲେ; ଦେବତାଙ୍କର କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସେ ଦେବମାନେ ସହ ଚାଲିଗଲେ।
ତତସ୍ତୁ ରାଜା ଚେଦୀନାମିନ୍ଦ୍ରାଭରଣଭୂଷିତଃ। ଇନ୍ଦ୍ରଦତ୍ତଂ ଵିମାନଂ ତଦାସ୍ଥାଯ ପ୍ରଯଯୌ ପୁରୀମ୍
ତାପରେ ଚେଦି ରାଜା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଇନ୍ଦ୍ର ଦିଆ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି ନିଜ ସହରକୁ ଗଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ଶକ୍ରସ୍ଯ ପୂଜାର୍ଥଂ ଭୂମୌ ଭୂମିପତିସ୍ତଦା। ପ୍ରଵେଶଂ କାରଯାମାସ ସର୍ଵୋତ୍ସଵଵରଂ ତଦା
ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ, ଭୂମିର ରାଜା ତାବେ ଭୂମିରେ ସମସ୍ତ ଉତ୍ସବ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରବେଶ ଆୟୋଜନ କଲେ।
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ମହାରାଜ ପୂର୍ଵପକ୍ଷେ ମହାମଖମ୍। ତତଃପ୍ରଭୃତି ଚାଦ୍ଯାପି ଯଷ୍ଟେଃ କ୍ଷିତିପସତ୍ତମୈଃ
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ପୂର୍ବପକ୍ଷରେ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ହେଲା; ସେଠାରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ ଏହି ଲାଠି ଉତ୍ସବ ଚାଲାଇ ଆସୁଛନ୍ତି।
ପ୍ରଵେଶଃ କ୍ରିଯତେ ରାଜନ୍ଯଥା ତେନ ପ୍ରଵର୍ତିତଃ। ଅପରେଦ୍ଯୁସ୍ତତସ୍ତସ୍ଯାଃ କ୍ରିଯତେଽତ୍ଯୁଚ୍ଛ୍ରଯୋ ନୃପୈଃ
ସେ ଯେପରି ଆରମ୍ଭ କଲେ, ରାଜାମାନେ ଏହି ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; ପରଦିନ ରାଜାମାନେ ଏହି ଲାଠିକୁ ବଡ଼ ଉଚ୍ଚତାରେ ଉଠାନ୍ତି।
ଅଲଙ୍କୃତାଯା ପିଟକୈର୍ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯୈଶ୍ଚ ଭୂଷଣୈଃ। `ମାଲ୍ଯଦାମପରିକ୍ଷିପ୍ତାଂ ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶତ୍କିଷ୍କୁସଂମିତାମ୍
ପିଠା, ସୁଗନ୍ଧ ମାଳା ଓ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ମାଳା ଓ ବନ୍ଧନୀରେ ଘେରାଯାଇଥିବା, ବତିସ ହାତ ଉଚ୍ଚ ଲାଠି।
ଉଦ୍ଧୃତ୍ଯ ପିଟକେ ଚାପି ଦ୍ଵାଦଶାରତ୍ନିକୋଚ୍ଛ୍ରଯେ। ମହାରଜନଵାସାଂସି ପରିକ୍ଷିପ୍ଯ ଧ୍ଵଜୋତ୍ତମମ୍
ବାରଟି ହାତ ଉଚ୍ଚ ପିଠାରେ ଲାଠିକୁ ଉଠାଇ, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ମହାନ ଚିତ୍ରିତ ବସ୍ତ୍ରରେ ଧ୍ୱଜକୁ ଘେରିଦେଉଛନ୍ତି।
ଵାସୋଭିରନ୍ନପାନୈଶ୍ଚ ପୂଜିତୈର୍ବ୍ରାହ୍ମଣର୍ଷଭୈଃ। ପୁଣ୍ଯାହଂ ଵାଚଯିତ୍ଵାଥ ଧ୍ଵଜ ଉଚ୍ଛ୍ରିଯତେ ତଦା
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବସ୍ତ୍ର, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନରେ ସମ୍ମାନ କରି, ପୁଣ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି, ତାପରେ ଧ୍ୱଜକୁ ଉଠାଯାଏ।
ଶଙ୍ଖଭେରୀମୃଦଙ୍ଗୈଶ୍ଚ ସଂନାଦଃ କ୍ରିଯତେ ତଦା'। ଭଗଵାନ୍ପୂଜ୍ଯତେ ଚାତ୍ର ଯଷ୍ଟିରୂପେଣ ଵାସଵଃ
ସେଇ ସମୟରେ ଶଂଖ, ଭେରି ଓ ମୃଦଙ୍ଗର ଧ୍ୱନି ହୁଏ; ଏଠାରେ ଲାଠି ରୂପରେ ଭଗବାନ ବାସବଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ସ୍ଵଯମେଵ ଗୃହୀତେନ ଵସୋଃ ପ୍ରୀତ୍ଯା ମହାତ୍ମନଃ। `ମାଣିଭଦ୍ରାଦଯୋ ଯକ୍ଷାଃ ପୂଜ୍ଯନ୍ତେ ଦୈଵତୈଃ ସହ
ମହାତ୍ମା ବାସବଙ୍କ ପ୍ରେମରେ, ସେ ନିଜେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବାରୁ, ମାଣିଭଦ୍ର ଆଦି ଯକ୍ଷମାନେ ଦେବମାନେ ସହ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।
ନାନାଵିଧାନି ଦାନାନି ଦତ୍ତ୍ଵାର୍ଥିଭ୍ଯଃ ସୁହୃଜ୍ଜନୈଃ। ଅଲଙ୍କୃତ୍ଵା ମାଲ୍ଯଦାମୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ନାନାଵିଧୈସ୍ତଥା
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦାନ ଆବଶ୍ୟକ ଲୋକ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ; ଲାଠିକୁ ମାଳା, ବନ୍ଧନୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତ୍ରରେ ଶୋଭିତ କରାଯାଏ।
ଦୃତିଭିଃ ସଜଲୈଃ ସର୍ଵୈଃ କ୍ରୀଡିତ୍ଵା ନୃପଶାସନାତ୍। ସଭାଜଯିତ୍ଵା ରାଜାନଂ କୃତ୍ଵା ନର୍ମାଶ୍ରଯାଃ କଥାଃ
ସମସ୍ତେ ପାଣି ଭରା ପାତ୍ର ନେଇ, ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଖେଳନ୍ତି; ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ହସ୍ୟରସ ଭରା କଥା କହନ୍ତି।
ରମନ୍ତେ ନାଗରାଃ ସର୍ଵେ ତଥା ଜାନପଦୈଃ ସହ। ସୂତାଶ୍ଚ ମାଗଧାଶ୍ଚୈଵ ରମନ୍ତେ ନଟନର୍ତକାଃ
ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ଏବଂ ଗ୍ରାମବାସୀ ମିଶି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ସୂତ, ମାଗଧ, ନଟ ଓ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।
ପ୍ରୀତ୍ଯା ତୁ ନୃପଶାର୍ଦୂଲ ସର୍ଵେ ଚକ୍ରୁର୍ମହୋତ୍ସଵମ୍। ସାନ୍ତଃପୁରଃ ସହାମାତ୍ଯଃ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତଃ
ହେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କଲେ; ଘରେ ଘରେ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ, ସମସ୍ତ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି।