ତସ୍ଯାଭିପତତସ୍ତୂର୍ଣଂ ଗଦାହସ୍ତସ୍ଯ ସଂଯୁଗେ। ଗଦାଂ ସର୍ଵାଯସୀଂ ପାର୍ଥଃ ଶରୈଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ସପ୍ତଧା
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗଦା ହାତରେ ଦ୍ରୁତ ଆଗେଇ ଆସୁଥିବା ସମୟରେ, ପାର୍ଥ ତାଙ୍କ ଲୋହା ଗଦାକୁ ତୀରରେ ସାତ ଭାଗରେ କାଟି ଦେଲେ।
ସ ଗଦାଂ ବହୁଧା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୃତ୍ତାଂ ବାଣୈସ୍ତରସ୍ଵିନା। ସଂଵୃତ୍ଯ ଵିଦ୍ଯଯାଽଽତ୍ମାନଂ ଯୋଧଯାମାସ ପାଣ୍ଡଵଂ
ତାଙ୍କ ଗଦାକୁ ଶୂର ଧନୁର୍ବିଦ୍ଧ ତୀରରେ ଅନେକ ଭାଗରେ ଭାଙ୍ଗି ଦେଖି, ଚିତ୍ରସେନ ଜାଦୁ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଲୁଚାଇ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ଜାରି ରଖିଲେ।
ଅସ୍ତ୍ରାଣଇ ତସ୍ଯ ଦିଵ୍ଯାନି ସଂପ୍ରଯୁକ୍ତାନି ସର୍ଵଶଃ। ଦିଵ୍ଯୈରସ୍ତ୍ରୈସ୍ତଦା ଵୀରଃ ପର୍ଯଵାରଯଦର୍ଜୁନଃ
ସେ ଯେତେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ, ଅର୍ଜୁନ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡିକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।
ସ ଵାର୍ଯମାଣସ୍ତୈରସ୍ତ୍ରୈରର୍ଜୁନେନ ମହାତ୍ମନା। ଗନ୍ଧର୍ଵରାଜୋ ବଲଵାନ୍ମାଯଯାଽନ୍ତର୍ହିତସ୍ତଦା
ମହାତ୍ମା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅଟକାଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ବେଳେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗନ୍ଧର୍ବରାଜ ତାଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ।
ଅନ୍ତର୍ହିତଂ ତମାଲକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରହରନ୍ତମଥାର୍ଜୁନଃ। ତାଡଯାମାସ ଖଚରୈର୍ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରପ୍ରତିମନ୍ତ୍ରିତୈଃ
ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଚିତ୍ରସେନକୁ ଅର୍ଜୁନ ଦେଖି, ଦିବ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆକାଶ ଚାଳି ଯିବା ତୀରରେ ଆଘାତ କଲେ।
ଅନ୍ତର୍ଧାନଵଧଂ ଚାସ୍ଯ ଚକ୍ରେ କ୍ରୁଦ୍ଧୋଽର୍ଜୁନସ୍ତଦା। ଶବ୍ଦଵେଷଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ବହୁରୂପୋ ଧନଂଜଯଃ
ତାପରେ, କ୍ରୋଧିତ ଅର୍ଜୁନ ଅଦୃଶ୍ୟ ଶତ୍ରୁକୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଶବ୍ଦକୁ ନିଜ ଦିଗଦର୍ଶନ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ରସ ଵଧ୍ଯମାନସ୍ତୈରସ୍ତ୍ରୈରର୍ଜୁନେନ ମହାତ୍ମନା। ତତୋଽସ୍ଯ ଦର୍ଶଯାମାସ ତଦାଽଽତ୍ମାନଂ ପ୍ରିଯଃ ସଖା
ମହାତ୍ମା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆକ୍ରମିତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସଖା ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ।
ଚିତ୍ରସେନସ୍ତଥୋଵାଚ ସଖାଯଂ ଯୁଧି ଵିଦ୍ଧି ମାମ୍। ଚିତ୍ରସେନମଥାଲକ୍ଷ୍ଯ ସଖାଯମିତି ଵିସ୍ମିତଃ
ଚିତ୍ରସେନ ଯୁଦ୍ଧରେ କହିଲେ: 'ମୁଁ ତୁମ ସଖା, ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ଚିନିବା।' ଅର୍ଜୁନ ଚିତ୍ରସେନକୁ ସଖା ଭାବେ ଚିନି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ।
ସଂଜହାରାସ୍ତ୍ରମଥଂ ତତ୍ପ୍ରସୃଷ୍ଟଂ ପାଣ୍ଡଵର୍ଷଭଃ
ତାପରେ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଥିବା ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଫେରାଇ ନେଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସର୍ଵେ ସଂହୃତାସ୍ତ୍ରଂ ଧନଂଜଯମ୍। ସଂଜହ୍ରୁଃ ପ୍ରଦ୍ରୁତାନଶ୍ଵାଞ୍ଶରଵେଗାନ୍ଧନୂଂଷି ଚ
ଧନଞ୍ଜୟ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଫେରାଇ ନେଇଥିବା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ତାଙ୍କ ଭଗି ଯାଇଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନେ ଓ ଧନୁଷକୁ ଫେରାଇ ନେଲେ।
ଚିତ୍ରସେନଶ୍ଚ ଭୀମଶ୍ଚ ସଵ୍ଯସାଚୀ ଯମାଵପି। ପୃଷ୍ଟ୍ଵା କୌଶଲମନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ରଥେଷ୍ଵେଵାଵତସ୍ଥିରେ
ଚିତ୍ରସେନ, ଭୀମ, ସବ୍ୟସାଚୀ ଓ ଯମଦ୍ୱୟ, ପରସ୍ପରର କୁଶଳ ଜାଣି ନେଇ, ରଥରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ତତୋଽର୍ଜୁନଶ୍ଚିତ୍ରସେନଂ ପ୍ରହସନ୍ନିଦମବ୍ରଵୀତ୍। ମଧ୍ଯେ ଗନ୍ଧର୍ଵସୈନ୍ଯାନାଂ ମହେଷ୍ଵାସୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ତାପରେ, ଅର୍ଜୁନ ଗନ୍ଧର୍ବ ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ବିଦ୍ଧ ଚିତ୍ରସେନଙ୍କୁ ହସି ହସି କହିଲେ:
କିଂ ତେ ଵ୍ଯଵସିତଂ ଵୀର କୌରଵାଣାଂ ଵିନିଗ୍ରହେ। କିମର୍ଥଂ ଚ ସଦାରୋଽଯଂ ନିଗୃହୀତଃ ସୁଯୋଧନଃ
'ବୀର, କୌରବମାନେ ଉପରେ ଅଟକାଇବାରେ ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଣ? ଏବଂ ସୁୟୋଧନ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ସହିତ କିଏଁ ଧରାଯାଇଛି?'
ଵିଦିତୋଽଯମଭିପ୍ରାଯସ୍ତତ୍ରସ୍ଥେନ ଦୁରାତ୍ମନଃ। ଇନ୍ଦ୍ରେଣ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ସକର୍ଣସ୍ଯ ଧନଂଜଯ
'ଏଠାରେ ଥିବା ଦୁଷ୍ଟର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜଣା ଅଛି, ଧନଞ୍ଜୟ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଓ କର୍ଣ୍ଣ ସଂପର୍କରେ।'
ଵନସ୍ଥାନ୍ଭଵତୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା କ୍ଲିଶ୍ଯମାନାନନର୍ହଵତ୍। ସମସ୍ଥୋ ଵିଷମସ୍ଥାଂସ୍ତାନ୍ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମୀତ୍ଯନଵସ୍ଥିତାନ୍
'ବନରେ ରହୁଥିବା ତୁମେ ଅନ୍ୟାୟରେ ଦୁଃଖିତ ହେଉଛୁ ଜାଣି, ସେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରେ ଥିବା ଏବଂ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଥିବା ଏମାନେକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଲେ।'
ଇମେଽଵହସିତୁଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଦ୍ରୌପଦୀଂ ଚ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍। ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଚିକୀର୍ଷିତଂ ଚୈଷାଂ ମାମୁଵାଚ ସୁରେଶ୍ଵରଃ
'ଏମାନେ ଯଶସ୍ବିନୀ ଦ୍ରୌପଦୀକୁ ଉପହାସ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୋତେ କହିଥିଲେ।'
ଗଚ୍ଛ ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ସହାମାତ୍ଯମିହାନଯ। ଧନଂଜଯଶ୍ଚ ତେ ରକ୍ଷ୍ଯଃ ରସହ ଭ୍ରାତୃଭିରାହଵେ
ଦୁର୍ଯୋଧନ ଓ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ଏଠାକୁ ଆଣ। କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନଞ୍ଜୟ ଓ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର।
ସ ଚ ପ୍ରିଯଃ ସଖା ତୁଭ୍ଯଂ ଶିଷ୍ଯଶ୍ ତଵ ପାଣ୍ଡଵଃ। ଵଚନାଦ୍ଦେଵରାଜସ୍ ତତୋଽସ୍ମୀହାଗତୋ ଦ୍ରୁତମ୍
ପାଣ୍ଡବ ତୁମର ପ୍ରିୟ ମିତ୍ର ଓ ଶିଷ୍ୟ। ଦେବତାମାନଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ତୁମଠାରେ ଶୀଘ୍ର ଆସିଛି।
ଅଯଂ ଦୁରାତ୍ମା ବଦ୍ଧଶ୍ଚ ଗମିଷ୍ଯାମି ସୁରାଲଯମ୍। ନେଷ୍ଯାମ୍ଯେନଂ କଦୁରାତ୍ମାନଂ ପାକଶାସନଶାସନାତ୍
ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଏବେ ବାନ୍ଧାଯାଇଛି। ମୁଁ ଦେବଲୋକକୁ ଯିବି ଓ ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମନୁଷ୍ୟକୁ ନେଇଯିବି।
ଉତ୍ସୃଜ୍ଯତାଂ ଚିତ୍ରସେନ ଭ୍ରାତାଽସ୍ମାକଂ ସୁଯୋଧନଃ। ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ସଂଦେଶାନ୍ମମ ଚେଦିଚ୍ଛସି ପ୍ରିଯମ୍
ଚିତ୍ରସେନ, ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଓ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ଆମର ଭାଇ ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ ଛାଡିଦିଅ।
ପାପୋଽଯଂ ନିତ୍ଯସଂଦୁଷ୍ଟୋ ନ ଵିମୋକ୍ଷଣମର୍ହତି। ପ୍ରଲବ୍ଧା ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ କୃଷ୍ଣାଯାଶ୍ଚ ଧନଂଜଯ
ଏହି ପାପୀ ସଦା ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ତେଣୁ ଛାଡିଦିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହିଁ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, କୃଷ୍ଣା ଓ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଛି।
ନେଦଂ ଚିକୀର୍ଷିତଂ ତସ୍ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଜାନାତି ଧର୍ମରାଜୋ ହି ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୁରୁ ଯଥେଚ୍ଛସି
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କର ଏହି ଇଚ୍ଛା ନୁହେଁ। ଧର୍ମରାଜ ଏହି କଥା ଶୁଣିଛନ୍ତି, ତୁମେ ଚାହିଁଥିବା ଭଳି କର।
ତେ ସର୍ଵ ଏଵ ରାଜନମଭିଜଗ୍ମୁର୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ଅଭିଗମ୍ଯ ଚ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଶଶଂସୁସ୍ତସ୍ଯ ଚେଷ୍ଟିତମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ଯାଇ ସମସ୍ତ କଥା ଘଟିଥିବା ଘଟଣା ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
ଅଜାତଶତ୍ରୁସ୍ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ଯ ଵଚସ୍ତଦା। ମୋକ୍ଷଯାମାସ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଗନ୍ଧର୍ଵାନ୍ପ୍ରଶଶଂସ ଚ
ଅଜାତଶତ୍ରୁ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ ଓ ସେମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ଚିତ୍ରସେନସ୍ତଦା ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ପ୍ରୌଢଯା ଗିରା। ମୁଞ୍ଚଧ୍ଵଂସାନୁଜାମାତ୍ଯଂ ସଦାରଂ ଚ ସୁଯୋଧନମ୍
ତାପରେ ଚିତ୍ରସେନ ଦୃଢ଼ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, 'ସୁୟୋଧନ, ତାଙ୍କର ଭାଇ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଜନାନୀମାନେଙ୍କୁ ଛାଡିଦିଅ।'
ଗନ୍ଧର୍ଵାସ୍ତୁ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚିତ୍ରସେନସ୍ଯ ଵୈ ଦ୍ରୁତମ୍। ରାଜାନଂ ମୋଚଯାମାସୁର୍ବଦ୍ଧଂ ନିଗଡବନ୍ଧନୈଃ
ଚିତ୍ରସେନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଶୀଘ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ଛାଡିଦେଲେ, ଯିଏ ଲୋହାର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧାଯାଇଥିଲେ।
ସଦାରଂ ସାନୁଗାମାତ୍ଯଂ ବାଲଜାଲମଯେନ ଯେ। ଲୁଛନ୍ତଶ୍ଚାପି ତେ ସର୍ଵେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରସମୀପତଃ
ସେମାନେ ଜନାନୀ, ଅନୁଚର, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଯେଉଁମାନେ ଜାଲରେ ଧରାଯାଇଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସମୀପକୁ ଗଲେ।
ପତିତା ଲଜ୍ଜିତାଶ୍ଚୈଵ ତସ୍ଥୁଶ୍ଚାଧୋମୁଖାସ୍ତଦା। ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋପି ଦଯଯା ତାନ୍ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ତଥାଗତାନ୍
ପଡିଯାଇ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତେ ମୁହଁ ନମାଇ ଦଉଡି ଦାଡି ରହିଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେମାନେଙ୍କୁ ଦୟାର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଭଵଦ୍ଭିର୍ବଲିଭିଃ ଶକ୍ତୈଃ ସର୍ଵୈର୍ନ ହିଂସିତଃ। ଦୁର୍ଵୃତ୍ତୋ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽଯଂ ସାମାତ୍ଯଜ୍ଞାତିବାନ୍ଧଵଃ
ଭାଗ୍ୟବଶତ, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ପୁଅ ସହିତ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ, ଜ୍ଞାତି ଓ ବନ୍ଧୁମାନେଙ୍କୁ କିଛି କ୍ଷତି କରିନାହ।
ଉପକାରୋ ମସାଂସ୍ତାତ କୃତୋଽଯଂ ମମ ଖେଚର। କୁଲଂ ନ ପରିଭୂତଂ ମେ ମୋକ୍ଷେଣାସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ
ଏହି ଉପକାର ମୋ ପାଇଁ କରିଛ, ଓ ଦୁଷ୍ଟ ମନୁଷ୍ୟକୁ ମୁକ୍ତ କରିବାରେ ମୋ ପରିବାରର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହାରାଇନାହିଁ।