ନ ହ୍ଯସ୍ତ୍ଯଧିକମେତସ୍ମାଦ୍ଯଦାପନ୍ନଃ ସୁଯୋଧନଃ। ତ୍ଵଦ୍ବାହୁବଲମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଜୀଵିତଂ ପରିମାର୍ଗତେ
ଏଠାରେ ଏଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ନାହିଁ— ସୁୟୋଧନ ଆପଦରେ ପଡ଼ି ତୁମର ବଳ ଉପରେ ଭରସା କରି ନିଜ ପ୍ରାଣ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
ସ୍ଵଯମେଵ ପ୍ରଧାଵେଯଂ ଯଦି ନ ସ୍ଯାଦ୍ଵୃକୋଦର। ଵିତତୋ ମେ କ୍ରତୁର୍ଵୀର ନ ହି ମେଽତ୍ର ଵିଚାରଣା
ହେ ବୃକୋଦର, ମୋର ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିନଥାନ୍ତା, ତେବେ ମୁଁ ନିଜେ ଯିଏଁ। ଏଠାରେ ମୋ ପାଖରେ କୌଣସି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ନାହିଁ।
ସାମ୍ନୈଵ ତୁ ଯଥା ଭୀମ ମୋକ୍ଷଯେଥାଃ ସୁଯୋଧନମ୍। ତଥା ସର୍ଵୈରୁପାଯୈସ୍ତ୍ଵଂ ଯତେଥାଃ କୁରୁନନ୍ଦନ
ଭୀମ, ଯଦି ସମ୍ଭବ ହୁଏ, ମିଳନ ଦ୍ୱାରା ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ ଛାଡାଇଦେ। ଯଦି ତାହା ହୁଏନାହିଁ, ତେବେ ସମସ୍ତ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ଚେଷ୍ଟା କର, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ।
ନ ସାମ୍ନା ପ୍ରତିପଦ୍ଯେତ ଯଦି ଗନ୍ଧର୍ଵରାଡସୌ। ପରାକ୍ରମେଣ ମୃଦୁନା ମୋକ୍ଷଯେଥାଃ ସୁଯୋଧନମ୍
ଯଦି ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସମ୍ମିଳନରେ ମାନିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ମୃଦୁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ ଛାଡାଇଦେ।
ଅଥାସୌ ମୃଦୁଯୁଦ୍ଧେନ ନ ମୁଞ୍ଚେଦ୍ଭୀମ କୌରଵାନ୍। ସର୍ଵୋପାଯୈର୍ପିମୋଚ୍ଯାସ୍ତେ ନିଗୃହ୍ଯ ପରିପନ୍ଥିନଃ
ଯଦି ମୃଦୁ ଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ କୌରବମାନେକୁ ଛାଡିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ସମସ୍ତ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ବିପକ୍ଷମାନେକୁ ଦମନ କରି ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କର।
ଏତାଵଦ୍ଧି ମଯା ଶକ୍ଯଂ ସଂଦେଷ୍ଟୁଂ ଵୈ ଵୃକୋଦର। ଵୈତାନେ କର୍ମଣି ତତେ ଵର୍ତମାନେ ଚ ଭାରତ। `ଵରପ୍ରଦାନଂ ସୁମହଦ୍ଯାଚକସ୍ଯ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ହେ ବୃକୋଦର, ଏତିକି ମୁଁ ତୁମକୁ କହିପାରିବି, କାରଣ ମୋର ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଛି। ବଡ଼ ଦାନ ଦେବାକୁ ଯେଉଁଠି ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ, ତାହା ଯଜ୍ଞରେ ବଡ଼ ପ୍ରଶଂସିତ।
ଅଜାତସତ୍ରୋର୍ଵଚନଂ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଧନଂଜଯଃ। ପ୍ରତିଜଜ୍ଞେ ଗୁରୋର୍ଵାକ୍ଯଂ କୌରଵାଣାଂ ଵିମୋକ୍ଷଣମ୍
ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଧନଞ୍ଜୟ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ ଏବଂ କୌରବମାନେକୁ ମୁକ୍ତ କରିବେ ବୋଲି କହିଲେ।
ଯଦି କକସାମ୍ନା ନ ମୋକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ଗନ୍ଧର୍ଵା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଜାନ୍। ଅଦ୍ଯ ଗନ୍ଧର୍ଵରାଜସ୍ଯ ଭୂମିଃ ପାସ୍ଯତି ଶୋଣିତମ୍
ଯଦି ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେକୁ ସମ୍ମିଳନରେ ଛାଡିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ଆଜି ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ରାଜାଙ୍କ ରକ୍ତ ଭୂମିକୁ ପିଇବ।
ଅର୍ଜୁନସ୍ଯ ତୁ ତାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ସତ୍ଯଵାଦିନଃ। କୌରଵାଣାଂ ତଦା ରାଜନ୍ପୁନଃ ପ୍ରତ୍ଯାଗତଂ ମନଃ
ସତ୍ୟବାଦୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଶୁଣି, ରାଜା, ସେ ସମୟରେ କୌରବମାନେର ମନ ଆଶାରେ ପୁଣି ଫେରିଆସିଲା।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୀମସେନପୁରୋଗମାଃ। ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନାଃ ସର୍ଵେ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୁର୍ନରର୍ଷଭାଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଭୀମସେନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ମୁହଁରେ ଉଠିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଅଭେଦ୍ଯାନି ତତଃ ସର୍ଵେ ସମନହ୍ଯନ୍ତ ଭାରତ। ଜାମ୍ବୂନଦଵିଚିତ୍ରାଣି କଵଚାନି ମହାରଥାଃ। ଆଯୁଧାନି ଚ ଦିଵ୍ଯାନି ଵିଵିଧାନି ସମାଦଧୁଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ମହାବୀରମାନେ ଶକ୍ତ ହେବା ପାଇଁ ସୁନାର ଅଭେଦ୍ୟ କବଚ ପିନ୍ଧିଲେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଲେ।
ତେ ଦଂଶିତା ରଥୈଃ ସର୍ଵେ ଧ୍ଵଜିନଃ ସଶରାସନାଃ। ପାଣ୍ଡଵାଃ ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ଜ୍ଵଲିତା ଇଵପାଵକାଃ
ସେମାନେ ସଜିଧଜା ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଧନୁଷ ହାତରେ ଧରି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜଣେ ଜଣେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଗଲେ।
ତାନ୍ରଥାନ୍ସାଧୁସଂପନ୍ନାନ୍ସଂଯୁକ୍ତାଞ୍ଜଵନୈର୍ହଯୈଃ। ଆସ୍ଥାଯ ରଥଶାର୍ଦୂଲାଃ ଶୀଘ୍ରମେଵ ଯଯୁସ୍ତତଃ
ସେମାନେ ସଜ୍ଜିତ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ତୀବ୍ର ଗତିର ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଇ, ବାଘ ସଦୃଶ ବୀରମାନେ ଖୁବ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଚାଲିଗଲେ।
ତତଃ କୌରଵସୈନ୍ଯାନାଂ ପ୍ରାଦୁରାସୀନ୍ମହାସ୍ଵନଃ। ପ୍ରଯାତାନ୍ସହିତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାନ୍ମହାରଥାନ୍
ତାପରେ, କୌରବ ସେନା ମଧ୍ୟରୁ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା, କାରଣ ପାଣ୍ଡବ ପୁଅମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀମାନେ, ସମେତେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଜିତକାଶିନଶ୍ଚ ସ୍ଵଚରାସ୍ତ୍ଵରିତାଶ୍ଚ ମହାରଥାଃ। କ୍ଷଣେନୈଵ ଵନେ ତସ୍ମିନ୍ସମାଜଗ୍ମୁରଭୀତଵତ୍
ଜିତାଶିନ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱନିଜ ସେନା ଓ ତ୍ୱରିତ ରଥୀମାନେ, ସେଇ ଅରଣ୍ୟରେ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଏକଠା ହେଲେ।
ନ୍ଯଵର୍ତନ୍ତ ତତଃ ସର୍ଵେ ଗନ୍ଧର୍ଵା ଜିତକାଶିନଃ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରଥଗତାନ୍ଵୀରାନ୍ପାଣ୍ଡଵାଂଶ୍ଚତୁରୋ ରଣେ
ତାପରେ, ଯେଉଁ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ କୌରବମାନେକୁ ହରାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଚାରିଜଣ ପାଣ୍ଡବ ବୀରଙ୍କୁ ରଥରେ ଦେଖି, ପଛକୁ ହଟିଗଲେ।
ତାଂସ୍ତୁ ଵିଭ୍ରାଜିତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲୋକପାଲାନିଵୋଦ୍ଯତାନ୍। ଵ୍ଯୂଢାନୀକା ଵ୍ଯତିଷ୍ଠନ୍ତ ଗନ୍ଧମାଦନଵାସିନଃ
ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଳକମାନେ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦେଖି, ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ ବସୁଥିବା ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ କଲେ।
ରାଜ୍ଞସ୍ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମପୁତ୍ରସ୍ଯ ଧୀମତଃ। କ୍ରମେଣ ମୃଦୁନା ଯୁଦ୍ଧମୁପକ୍ରାନ୍ତଂ ଚ ଭାରତ
ଧୀର ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଯୁଦ୍ଧ ଶାନ୍ତ ଓ କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ହେ ଭାରତ।
ନ ତୁ ଗନ୍ଧର୍ଵରାଜସ୍ଯ ସୈନିକା ମନ୍ଦଚେତସଃ। ଶକ୍ଯନ୍ତେ ମୃଦୁନା ଶ୍ରେଯଃ ପ୍ରତିପାଦଯିତୁଂ ତଦା
କିନ୍ତୁ ସେଇ ସମୟରେ, ଗନ୍ଧର୍ବରାଜଙ୍କ ସେନାମାନେ ମନରେ ଅଲସ ଥିଲେ, ତେଣୁ ସେମାନେ ମୃଦୁ ଉପାୟରେ ଭଲ ପଥରେ ଆଣିହେବାକୁ ସମ୍ଭବ ହେଲା ନାହିଁ।
ତତସ୍ତାନ୍ଯୁଧି ଦୁର୍ଧର୍ଷାନ୍ସଵ୍ଯସାଚୀ ପରଂତପଃ। ସାନ୍ତ୍ଵପୂର୍ଵମିଦଂ ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ଖଚରାନ୍ରଣେ
ତାପରେ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ଅର୍ଜୁନ, ସେ ଅପରାଜେୟ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଥମେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ନୈତଦ୍ଗନ୍ଧର୍ଵରାଜସ୍ଯ ଯୁକ୍ତଂ କର୍ମ ଜୁଗୁପ୍ସିତମ୍। ପରଦାରାଭିମର୍ଶଶ୍ଚ ମାନୁଷୈଶ୍ଚ ସମାଗମଃ
ଗନ୍ଧର୍ବରାଜଙ୍କ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହା ନିନ୍ଦନୀୟ; ଅନ୍ୟର ଜନାନୀଙ୍କୁ ଛୁଇଁବା ଓ ମାନବମାନେ ସହିତ ମିଶିବା ଭଲ ନୁହେଁ।
ଉତ୍ସୃଜଧ୍ଵଂ ମହାଵୀର୍ଯାନ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସୁତାନିମାନ୍। ଦାରାଂଶ୍ଚୈଷାଂ ପ୍ରମୁଞ୍ଚଧ୍ଵଂ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଶାସନାତ୍
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଏହି ବଳଶାଳୀ ବୀରମାନେକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଜନାନୀମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁକ୍ତ କର।
ତ ଏଵମୁକ୍ତା ଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ପାଣ୍ଡଵେନ ଯଶସ୍ଵିନା। ଉତ୍ସ୍ମଯନ୍ତସ୍ତଦା ପାର୍ଥମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରୁଵନ୍
ଏପରି ଯଶସ୍ୱୀ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ହସି ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଏକସ୍ଯୈଵ ଵଯଂ ତାତ କୁର୍ଯାମ ଵଚନଂ ଭୁଵି। ଯସ୍ଯ ଶାସନମାଜ୍ଞାଯ ଚରାମୋ ଵିଗତଜ୍ଵରାଃ
ହେ ପ୍ରିୟ, ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଆମେ କେବଳ ଜଣେଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନିଥାଉ, ଯାହାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରି ଆମେ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ କାମ କରୁଥାଉ।
ତେନୈକେନ ରକଯଥାଦିଷ୍ଟଂ ତଥା ଵର୍ତାମ ଭାରତ। ନ ଶାସ୍ତା ଵିଦ୍ଯତେଽସ୍ମାକମନ୍ଯସ୍ତସ୍ମାତ୍ସୁରେଶ୍ଵରାତ୍
ସେ ଜଣେ ଯେମିତି କହିଛନ୍ତି, ଆମେ ସେହିପରି କରୁଛୁ, ହେ ଭାରତ; ସେଇ ସୁରେଶ୍ୱର ବ୍ୟତୀତ ଆମର ଆଉ କେହି ଶାସକ ନାହାନ୍ତି।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଧନଂଜଯଃ। ଗନ୍ଧର୍ଵାନ୍ପୁନରେଵୈତାନ୍ଵଚନଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏପରି କହିବା ପରେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ପୁଣି ସେମାନେକୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଯଦି ସାମ୍ନା ନ ମୁଞ୍ଚଧ୍ଵଂ ଗନ୍ଧର୍ଵା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଜାନ୍। ମୋକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମି ଵିକ୍ରମ୍ଯ ସ୍ଵଯମେଵ ସୁଯୋଧନମ୍
ଯଦି ତୁମେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେକୁ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାୟରେ ଛାଡ଼ିନାହଁ, ତେବେ ମୁଁ ନିଜେ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେବି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତଃ ପାର୍ଥଃ ସଵ୍ଯସାଚୀ ଧନଂଜଯଃ। ସସର୍ଜ ନିଶିତାନ୍ବାଣାନ୍ଖଚରାନ୍ଖଚରାନ୍ପ୍ରତି
ଏପରି କହି, ପାର୍ଥ ଅର୍ଜୁନ, ଦୁଇହାତରେ ସମାନ କୁଶଳ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ନେଇ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଉପରେ ମାରିଦେଲେ।
ତଥୈଵ ଶରଵର୍ଷେଣ ଗନ୍ଧର୍ଵାସ୍ତେ ବଲୋତ୍କାଟାଃ। ପାଣ୍ଡଵାନଭ୍ଯଵର୍ତନ୍ତ ପାଣ୍ଡଵାଶ୍ଚ ଦିଵୌକସଃ
ସେପରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ବାଣବୃଷ୍ଟି କରି ପାଣ୍ଡବମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ତତଃ ସୁତୁମୁଲଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ତରସ୍ଵିନାମ୍। ବଭୂଵ ଭୀମଵେଗାନାଂ ଚ ଭାତ
ତାପରେ, ତ୍ୱରିତ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଓ ଭୀମ ଗତି ଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ହେ ଭାରତ।