ତତୋ ମଣଲୂରୁପତିକନ୍ଯାଯାଂ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦାଯାମର୍ଜୁନଃ ପୁତ୍ରମୁତ୍ପାଦଯାମାସ ବଭ୍ରୁଵାହନଂ ନାମ। ଏତେ ତ୍ରଯୋଦଶ ପୁତ୍ରାଃ ପାଣ୍ଡଵାନାମ୍
ତାପରେ ମଣଲୂର ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦାଠାରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ, ନାମ ବଭ୍ରୁବାହନ। ଏହିମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ତେରଟି ପୁଅ।
ଵିରାଟସ୍ଯ ଦୁହିତରମୁତ୍ତରାଂ ନାମାଭିମନ୍ଯୁରୁପେଯେମେ। ତସ୍ଯାମସ୍ଯ ପରାସୁର୍ଗର୍ଭୋଽଜାଯତ
ଅଭିମନ୍ୟୁ ବିରାଟଙ୍କ ଝିଅ ଉତ୍ତରାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କଠାରେ ତାଙ୍କର ପରେ ଗର୍ଭରେ ପୁଅ ହେଲା।
ତମୁତ୍ସଙ୍ଗେ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ପୃଥା ନିଯୋଗାତ୍ପୁରୁଷୋତ୍ତମସ୍ଯ। ଷାଣ୍ମାସିକଂ ଗର୍ଭମହଂ ଜୀଵଯାମି ପାଦସ୍ପର୍ଶାଦିତି ଵାସୁଦେଵ ଉଵାଚ
ପୃଥା ତାକୁ ଆଖିଅଂକୁ ଧରିଲେ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କ ଆଦେଶରେ; ବାସୁଦେବ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଏହି ଛଅ ମାସର ଗର୍ଭକୁ ପାଦସ୍ପର୍ଶରେ ଜୀବନ ଦେବି।'
ଅହଂ ଜୀଵଯାମି କୁମାରମନନ୍ତଵୀର୍ଯଂ ଜାତ ଏଵାଯମଜାଯତ। ଅଭିମନ୍ଯୋଃ ସତ୍ଯେନ ଚେଯଂ ପୃଥିଵୀ ଧାରଯତ୍ଵିତି ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ପାଦସ୍ପର୍ଶାତ୍ସଜୀଵୋଽଜାଯତ। ନାମ ତସ୍ଯାକରୋତ୍ସୁଭଦ୍ରା
'ମୁଁ ଏହି ଅସୀମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଶୁକୁ ଜୀବନ ଦେଉଛି; ସେ ଏବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି,' ବାସୁଦେବ କହିଲେ। 'ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ସତ୍ୟରେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଧରାଯାଉ।' ବାସୁଦେବଙ୍କ ପାଦସ୍ପର୍ଶରେ ସେ ଜୀବନ୍ତ ହେଲେ; ସୁଭଦ୍ରା ତାଙ୍କର ନାମ ରଖିଲେ।
ପରିକ୍ଷୀଣେ କୁଲେ ଜାତ ଉତ୍ତରାଯାଂ ପରଂତପଃ। ପରିକ୍ଷିଦଭଵତ୍ତସ୍ମାତ୍ସୌଭଦ୍ରାତ୍ତୁ ଯଶସ୍ଵିନଃ
ଯେତେବେଳେ ସେ ବଂଶ ଦୁର୍ବଳ ହେଲା, ତେବେ ଉତ୍ତରା ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମହାନ ଯଶସ୍ବୀ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା।
ପରୀକ୍ଷିତ୍ତୁ ଖଲୁ ଭଦ୍ରଵତୀଂ ନାମୋପଯେମେ। ତସ୍ଯାଂ ତତ୍ର ଭଵାଞ୍ଜନମେଜଯଃ
ପରୀକ୍ଷିତ ଭଦ୍ରାବତୀ ନାମକ ଜନୀକୁ ବିବାହ କଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ତୁମେ, ଜନମେଜୟ, ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଜନମେଜଯାତ୍ତୁ ଭଵତଃ ଖଲୁ ଵପୁଷ୍ଟମାଯାଂ ପୁତ୍ରୌ ଦ୍ଵୌ ଶତାନୀକଃ ଶଙ୍କୁକର୍ଣଶ୍ଚ
ଜନମେଜୟଙ୍କଠାରୁ ଦୁଇଜଣ ଦୀପ୍ତିମାନ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ—ଶତାନୀକ ଓ ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ।
ଶତାନୀକସ୍ତୁ ଖଲୁ ଵୈଦେହୀମୁପଯେମେ। ତସ୍ଯାମସ୍ଯ ଜଜ୍ଞେ ପୁତ୍ରୋଽଶ୍ଵମେଧଦତ୍ତଃ
ଶତାନୀକ ଏକ ବୈଦେହୀ ରାଜକୁମାରୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅଶ୍ୱମେଧଦତ୍ତ ଜନ୍ମିଲେ।
ଇତ୍ଯେଷ ପୂରୋର୍ଵଂଶସ୍ତୁ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ କୀର୍ତିତଃ। ପୂରୋର୍ଵଂଶମିମଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଏଭଳି ରୂପେ ପୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବଂଶର କଥା କହାଯାଇଛି; ଯେଉଁଠି ଏହି ପୁରୁ ବଂଶର କଥା ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।
ରାଜୋପରିଚରୋ ନାମ ଧର୍ମନିତ୍ଯୋ ମହୀପତିଃ। ବଭୂଵ ମୃଗଯାଶୀଲଃ ଶଶ୍ଵତ୍ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଵାଞ୍ଛୁଚିଃ
ଉପରିଚର ନାମକ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ, ସେ ଶିକାରରେ ଆସକ୍ତ, ସବୁବେଳେ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲିନ ଓ ପବିତ୍ର ଥିଲେ।
ସ ଚେଦିଵିଷଯଂ ରମ୍ଯଂ ଵସୁଃ ପୌରଵନନ୍ଦନଃ। ଇନ୍ଦ୍ରୋପଦେଶାଜ୍ଜଗ୍ରାହ ରମଣୀଯଂ ମହୀପତିଃ
ସେଇ ପୌରବ ବଂଶର ଆନନ୍ଦ ବସୁ ରାଜା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ସୁନ୍ଦର ଚେଦି ଦେଶକୁ ଅଧିକାର କଲେ।
ତମାଶ୍ରମେ ନ୍ଯସ୍ତଶସ୍ତ୍ରଂ ନିଵସନ୍ତଂ ତପୋନିଧିମ୍। ଦେଵାଃ ଶକ୍ରପୁରୋଗା ଵୈ ରାଜାନମୁପତସ୍ଥିରେ
ସେ ରାଜା ଅସ୍ତ୍ର ରଖି ଆଶ୍ରମରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ଵମର୍ହୋ ରାଜାଯଂ ତପସେତ୍ଯନୁଚିନ୍ତ୍ଯ ଵୈ। ତଂ ସାନ୍ତ୍ଵେନ ନୃପଂ ସାକ୍ଷାତ୍ତପସଃ ସଂନ୍ଯଵର୍ତଯନ୍
‘ଏହି ରାଜା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ’ ବୋଲି ଭାବି, ସେମାନେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରୁ ଫେରାଇଲେ।
ନ ସଂକୀର୍ଯେତ ଧର୍ମୋଽଯଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପୃଥିଵୀପତେ। ତ୍ଵଯା ହି ଧର୍ମୋ ଵିଧୃତଃ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଧାରଯତେ ଜଗତ୍
ହେ ରାଜା, ଏହି ଧର୍ମକୁ ପୃଥିବୀରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ କରିବାଠାରୁ ବଞ୍ଚ; କାରଣ, ତୁମେ ଧର୍ମକୁ ଧାରଣ କରୁଛ, ଏହି ଧର୍ମ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରେ।
ଦେଵାନହଂ ପାଲଯିତା ପାଲଯ ତ୍ଵଂ ହି ମାନୁଷାନ୍।' ଲୋକେ ଧର୍ମଂ ପାଲଯ ତ୍ଵଂ ନିତ୍ଯଯୁକ୍ତଃ ସମାହିତଃ। ଧର୍ମଯୁକ୍ତସ୍ତତୋ ଲୋକାନ୍ପୁଣ୍ଯାନ୍ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ଶାଶ୍ଵତାନ୍
ଆମେ ଦେବତାମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଛୁ; ତୁମେ ମାନବମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ସବୁବେଳେ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରୁହ, ଲୋକରେ ଧର୍ମକୁ ପାଳନ କର। ଏପରି ଧର୍ମରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଲେ, ତୁମେ ଶାଶ୍ୱତ ପୁଣ୍ୟ ଲୋକ ପାଇବ।
ଦିଵିଷ୍ଠସ୍ଯ ଭୁଵିଷ୍ଠସ୍ତ୍ଵଂ ସଖାଭୂତୋ ମମ ପ୍ରିଯଃ। ଊଧଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଯୋ ଦେଶସ୍ତମାଵସ ନରାଧିପ
ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିଲେ, ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ମୋର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ; ହେ ରାଜା, ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ଦେଶକୁ ଉଦ୍ଧ କୁହାଯାଏ, ସେଠାରେ ରୁହ।
ପଶଵ୍ଯଶ୍ଚୈଵ ପୁଣ୍ଯଶ୍ଚ ପ୍ରଭୂତଧନଧାନ୍ଯଵାନ୍। ସ୍ଵାରକ୍ଷ୍ଯଶ୍ଚୈଵ ସୌମ୍ଯଶ୍ଚ ଭୋଗ୍ଯୈର୍ଭୂମିଗୁଣୈର୍ଯୁତଃ
ସେ ଦେଶ ପବିତ୍ର, ଗୋଧନ ଓ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ପ୍ରଚୁର, ସୁରକ୍ଷିତ, ମୃଦୁ ଓ ଭୋଗ୍ୟ ଭୂମିର ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଅର୍ଥଵାନେଷ ଦେଶୋ ହି ଧନରତ୍ନାଦିଭିର୍ଯୁତଃ। ଵସୁପୂର୍ଣା ଚ ଵସୁଧା ଵସ ଚେଦିଷୁ ଚେଦିପ
ଏହି ଦେଶ ଧନ, ରତ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧନ-ସମ୍ପଦରେ ପ୍ରଚୁର; ପୃଥିବୀ ଧନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ—ହେ ଚେଦିପତି, ଚେଦି ଦେଶରେ ବସ।
ଧର୍ମଶୀଲା ଜନପଦାଃ ସୁସଂତୋଷାଶ୍ଚ ସାଧଵଃ। ନ ଚ ମିଥ୍ଯା ପ୍ରଲାପୋଽତ୍ର ସ୍ଵୈରେଷ୍ଵପି କୁତୋଽନ୍ଯଥା
ସେଠାର ଲୋକମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ; ସ୍ୱାଧୀନ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ କେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହନ୍ତି ନାହିଁ, ଅନ୍ୟଥା ତ ଅସମ୍ଭବ।
ନ ଚ ପିତ୍ରା ଵିଭଜ୍ଯନ୍ତେ ପୁତ୍ରା ଗୁରୁହିତେ ରତାଃ। ଯୁଞ୍ଜତେ ଧୁରି ନୋ ଗାଶ୍ଚ କୃଶାନ୍ସଂଧୁକ୍ଷଯନ୍ତି ଚ
ପିତାମାନେ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ବିଭକ୍ତ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ବଡମାନେଙ୍କ ଭଲରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି; ସେମାନେ ବଳଦମାନେକୁ ହାଳରେ ଯୋଗାନ୍ତି ଓ କ୍ଷୀଣ ବଳଦକୁ ମଧ୍ୟ ଚଳାନ୍ତି।
ସର୍ଵେ ଵର୍ଣାଃ ସ୍ଵଧର୍ମସ୍ଥାଃ ସଦା ଚେଦିଷୁ ମାନଦ। ନ ତେଽସ୍ତ୍ଯଵିଦିତଂ କିଂଚିତ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଯଦ୍ଭଵେତ୍
ହେ ମାନ୍ୟଦାତା, ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ସେଠି ସବୁବେଳେ ନିଜ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ; ତିନୋଟି ଲୋକରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସେମାନେ କିଛି ଅଜଣା ନାହିଁ।
ଦୈଵୋପଭୋଗ୍ଯଂ ଦିଵ୍ଯଂ ତ୍ଵାମାକାଶେ ସ୍ଫାଟିକଂ ମହତ୍। ଆକାଶଗଂ ତ୍ଵାଂ ମଦ୍ଦତ୍ତଂ ଵିମାନମୁପପତ୍ସ୍ଯତେ
ଦେବତାମାନେ ଭୋଗ କରିପାରିବା ଦିବ୍ୟ, ବଡ ଏକ ସ୍ଫଟିକ ଭଳି ଆକାଶରେ ଥିବା ରଥ, ମୁଁ ଦେଇଥିବା, ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବ।
ତ୍ଵମେକଃ ସର୍ଵମର୍ତ୍ଯେଷୁ ଵିମାନଵରମାସ୍ଥିତଃ। ଚରିଷ୍ଯସ୍ଯୁପରିସ୍ଥୋ ହି ଦେଵୋ ଵିଗ୍ରହଵାନିଵ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକମାତ୍ର, ଦେବତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ବସି, ଉପରେ ଚଳିବେ, ଯେପରି ଦେବତା ଦେହ ଧାରଣ କରି ଚଳନ୍ତି।
ଦଦାମି ତେ ଵୈଜଯନ୍ତୀଂ ମାଲାମମ୍ଲାନପଙ୍କଜାମ୍। ଧାରଯିଷ୍ଯତି ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ଯା ତ୍ଵାଂ ଶସ୍ତ୍ରୈରଵିକ୍ଷତମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଅକ୍ଷୟ ପଦ୍ମରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବୈଜୟନ୍ତୀ ମାଳା ଦେଉଛି; ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ମାଳା ପିନ୍ଧିବା ପରେ, କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ତୁମକୁ ଆଘାତ କରିପାରିବ ନାହିଁ।
ଲକ୍ଷଣଂ ଚୈତଦେଵେହ ଭଵିତା ତେ ନରାଧିପ। ଇନ୍ଦ୍ରମାଲେତି ଵିଖ୍ଯାତଂ ଧନ୍ଯମପ୍ରତିମଂ ମହତ୍
ହେ ନରପତି, ଏହା ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ତୁମର ଚିହ୍ନ ହେବ; 'ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର' ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଧନ୍ୟ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ମହାନ।
ଯଷ୍ଟିଂ ଚ ଵୈଣଵୀଂ ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ଵୃତ୍ରନିଷୂଦନଃ। ଇଷ୍ଟପ୍ରଦାନମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଶିଷ୍ଟାନାଂ ପ୍ରତିପାଲିନୀମ୍
ବୃତ୍ର ନାଶକ ତାଙ୍କୁ ବେଣୁର ଲାଠି ଦେଲେ, ଯାହା ଇଚ୍ଛିତ ଦାନ ଦେଉଥାଏ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ।
ଏଵଂ ସଂସାନ୍ତ୍ଵ୍ଯ ନୃପତିଂ ତପସଃ ସଂନ୍ଯଵର୍ତଯତ୍। ପ୍ରଯଯୌ ଦୈଵତୈଃ ସାର୍ଧଂ କୃତ୍ଵା କାର୍ଯଂ ଦିଵୌକସାମ୍
ଏଭଳି ରାଜାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରୁ ଫେରାଇଲେ; ଦେବତାଙ୍କର କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସେ ଦେବମାନେ ସହ ଚାଲିଗଲେ।
ତତସ୍ତୁ ରାଜା ଚେଦୀନାମିନ୍ଦ୍ରାଭରଣଭୂଷିତଃ। ଇନ୍ଦ୍ରଦତ୍ତଂ ଵିମାନଂ ତଦାସ୍ଥାଯ ପ୍ରଯଯୌ ପୁରୀମ୍
ତାପରେ ଚେଦି ରାଜା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଇନ୍ଦ୍ର ଦିଆ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି ନିଜ ସହରକୁ ଗଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ଶକ୍ରସ୍ଯ ପୂଜାର୍ଥଂ ଭୂମୌ ଭୂମିପତିସ୍ତଦା। ପ୍ରଵେଶଂ କାରଯାମାସ ସର୍ଵୋତ୍ସଵଵରଂ ତଦା
ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ, ଭୂମିର ରାଜା ତାବେ ଭୂମିରେ ସମସ୍ତ ଉତ୍ସବ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରବେଶ ଆୟୋଜନ କଲେ।
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ମହାରାଜ ପୂର୍ଵପକ୍ଷେ ମହାମଖମ୍। ତତଃପ୍ରଭୃତି ଚାଦ୍ଯାପି ଯଷ୍ଟେଃ କ୍ଷିତିପସତ୍ତମୈଃ
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ପୂର୍ବପକ୍ଷରେ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ହେଲା; ସେଠାରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ ଏହି ଲାଠି ଉତ୍ସବ ଚାଲାଇ ଆସୁଛନ୍ତି।