ଯୂଯଂଚାପ୍ଯପରାଧ୍ଯେଯୁର୍ଦର୍ପମୋହସମନ୍ଵିତାଃ। ତତୋ ଵିନିର୍ଦହେଯୁସ୍ତେ ତପସା ହି ସମନ୍ଵିତାଃ
ଯଦି ତୁମେମାନେ ଅହଂକାର ଓ ଭ୍ରମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବ, ତେବେ ସେମାନେ ତାପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ତୁମେମାନଙ୍କୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବେ।
ଅଥଵା ସାଯୁଧାଵୀରା ମନ୍ଯୁନାଽଭିପରିପ୍ଲୁତାଃ। ସହିତା ବଦ୍ଧନିସ୍ତ୍ରିଶା ଦହେଯୁଃ ଶସ୍ତ୍ରତେଜସା
କିମ୍ବା ସେମାନେ ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ବୀରତା ଓ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ଏକାଠି ହୋଇ ତାଲୱାର ଉଠାଇ, ନିଜ ଶସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ତୁମେମାନଙ୍କୁ ଦାହ କରିପାରନ୍ତି।
ଅଥ ଯୂଯଂ ବହୁତ୍ଵାତ୍ତାନ୍ନାରଭଧ୍ଵଂ କଥଂଚନ। ଅନାର୍ଯଂ ପରମଂ ତତ୍ସ୍ଯାଦଶକ୍ଯଂ ତଚ୍ଚ ଵୈ ମତମ୍
ସେମାନେ ବହୁ ଥିବାରୁ, କେବେଠି ମଧ୍ୟ ତୁମେମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନି। ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଧର୍ମ ହେବ ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ କେବେ ହେବ ନାହିଁ—ମୋ ମତ ଏହି।
ଉଷିତୋ ହି ମହାବାହୁରିନ୍ଦ୍ରଲୋକେ ଧନଂଜଯଃ। ଦିଵ୍ଯାନ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯଵାପ୍ଯାଥ ତତଃ ପ୍ରତ୍ଯାଗତୋ ଵନଂ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନଞ୍ଜୟ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକରେ ବସିଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଲାଭ କରି, ପୁନି ଅରଣ୍ୟକୁ ଫେରିଆସିଛନ୍ତି।
ଅକୃତାସ୍ତ୍ରେଣ ପୃଥିଵୀ ଜିତା ବୀଭତ୍ସୁନା ପୁରା। କିଂ ପୁନଃ ସକୃତାସ୍ତ୍ରୋଽଦ୍ଯ ନ ହନ୍ଯାଦ୍ଵୋ ମହାରଥଃ
ପୂର୍ବେ ବୀଭତ୍ସୁନେ ଅସ୍ତ୍ର ବିନା ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀକୁ ଜିତିଥିଲେ। ଏବେ ସେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହେବା ପରେ, ସେଇ ମହାବୀର ତୁମମାନେଙ୍କୁ ମାରିଦେବେନି କି?
ଅଥଵା ମଦ୍ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍ର ଯତ୍ତା ଭଵିଷ୍ଯଥ। ଉଦ୍ଵିଗ୍ରଵାସା ଵିସ୍ରବ୍ଧା ଦୁଃଖଂ ତତ୍ରଗମିଷ୍ଯଥ
ନହେଲେ, ମୋ କଥା ଶୁଣି ଯଦି ତୁମେ ସେଠାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସହିତ ଯିବ, ତେବେ ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ଥିର ହେଇ, ସେଠାରେ ଦୁଃଖ ପାଇବ।
ଅଥଵା ସୈନିକାଃ କେଚିଦପକୁର୍ଯୁର୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରେ। ତଦବୁଦ୍ଧିକୃତଂକର୍ମ ଦୋଷମୁତ୍ପାଦଯେଚ୍ଚ ଵଃ
ନାହିଁଲେ, କିଛି ସେନା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କରିପାରନ୍ତି; ଏହି କାମ ଅଜାଣିରେ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମମାନେଙ୍କୁ ଦୋଷ ଲାଗିପାରେ।
ତସ୍ମାଦନ୍ଯେ ନରା ଯାନ୍ତୁ ସ୍ମାରଣାଯାପ୍ତକାରିଣଃ। ନ ସ୍ଵଯଂ ତତ୍ରଗମନଂ ରୋଚଯେ ତଵ ଭାରତ
ତେଣୁ, ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଇ ସ୍ମରଣ କରାନ୍ତୁ ଓ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ; ମୁଁ ଚାହେଁ ନାହିଁ ଯେ ତୁମେ ନିଜେ ଯାଅ।
ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ପାଣ୍ଡଵୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାତଂ ଚ ସଂସଦି। ତେନ ଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷାଣି ଵସ୍ତଵ୍ଯାନୀତି ଭାରତ
ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ବଡ଼ ପାଣ୍ଡବ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏହି କଥା ସଭାରେ ସପଥ କରିଥିଲେ, ହେ ଭାରତ, ଯେ ଆମେ ବାରୋଟି ବର୍ଷ ଦେଶଛାଡ଼ା ରେହିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଅନୁଵୃତ୍ତାଶ୍ଚ ରତଂ ସର୍ଵେ ପାଣ୍ଡଵା ଧର୍ମଚାରିଣଃ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ତୁ କୌନ୍ତେଯୋ ନ ନଃ କୋପଂ କରିଷ୍ଯତି
ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଧର୍ମରେ ଚାଲିଥିବା ଏବଂ ସବୁ କଥାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମାନିଥାନ୍ତି। କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଆମ ପ୍ରତି କେବେ କ୍ରୋଧ କରିବେ ନାହିଁ।
ମୃଗଯାଂ ଚୈଵ ନୋ ଗନ୍ତୁମିଚ୍ଛା ସଂଵର୍ଧତେ ଭୃଶମ୍। ସ୍ମାରଣଂ ତୁ ଚିକୀର୍ଷାମୋ ନ ତୁ ପାଣ୍ଡଵଦର୍ସନମ୍
ଆମେ ଶିକାରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଭଲ ଭାବରେ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ। ଆମେ କେବଳ ସେମାନେ ମନେପକାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ନୁହେଁ।
ନ ଚାନାର୍ଯସମାଚାରଃ କଶ୍ଚିତ୍ତତ୍ର ଭଵିଷ୍ଯତି। ନ ଚ ତତ୍ର ଗମିଷ୍ଯାମୋ ଯତ୍ର ତେଷାଂ ପ୍ରତିଶ୍ରଯଃ
ସେଠାରେ କେହି ଅଧର୍ମ କାମ କରିବେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଆମେ ଯିବୁ ନାହିଁ।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ଶକୁନିନା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ଜନେଶ୍ଵରଃ। ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ସହାମାତ୍ଯମନୁଜଜ୍ଞେ ନ କାମତଃ
ଶକୁନିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ରାଜା, ଚାହିଁନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ।
ଅନୁଜ୍ଞାତସ୍ତୁ ଗାନ୍ଧାରିଃ କର୍ଣେନ ସହିତସ୍ତଦା। ନିର୍ଯଯୌ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ବଲେନ ମହତା ଵୃତଃ
ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ଭାରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ କର୍ଣ୍ଣ ସହିତ, ବଡ଼ ସେନା ନେଇ ବାହାରିଲେ।
ଦୁଃଶାସନେନ ଚ ତଥା ସୌବଲେନ ଚ ଧୀମତା। ସଂଵୃତୋ ଭ୍ରାତୃଭିଶ୍ଚାନ୍ଯୈଃ ସ୍ତ୍ରୀଭିଶ୍ଚାପି ସହସ୍ରଶଃ
ସେ ଦୁଃଶାସନ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସୁବଳପୁତ୍ର ସହିତ, ଅନ୍ୟ ଭାଇମାନେ ଓ ହଜାର-ହଜାର ଜଣେ ମହିଳା ସହିତ ଘିରିଥିଲେ।
ତଂ ନିର୍ଯାନ୍ତଂ ମହାବାହୁଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଦ୍ଵୈତଵନଂ ସରଃ। ପୌରାଶ୍ଚାନୁଯଯୁଃ ସର୍ଵେସହଦାରା ଵନଂ ଚ ତତ୍
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱୈତବନ ସରୋବର ଦେଖିବାକୁ ବାହାରିଲେ, ସମସ୍ତ ପୌରଜନ ତାଙ୍କର ଘରବାଳୀମାନେ ସହିତ ସେଠାକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ଅଷ୍ଟୌ ରଥସହସ୍ରାଣି ତ୍ରୀଣି ନାଗାଯୁତାନି ଚ। ପତ୍ତଯୋ ବହୁସାହସ୍ରା ହଯାଶ୍ଚ ନଵତିଃ ଶତାଃ
ସେଠାରେ ଆଠ ହଜାର ରଥ, ତିନି ଦଳ ହାତୀ, ଅଗଣନୀୟ ସେନା ଓ ନବଶଏ ଘୋଡ଼ା ଦଳ ଥିଲେ।
ଶକଟାପଣଵେଶାଶ୍ଚ ଵଣିଜୋ ଵନ୍ଦିନସ୍ତଥା। ନରାଶ୍ଚ ମୃଗଯାଶୀଲାଃ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ସେଠି ଗଡ଼ି, ବଜାର ଦୋକାନ, ବ୍ୟବସାୟୀ, ଗାୟକ ଓ ଶତଶଏ ହଜାରେ ଶିକାରକୁ ଭଲପାଉଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଯାଣେ ନୃପତେଃ ସୁମହାନଭଵତ୍ସ୍ଵନଃ। ପ୍ରାଵୃଷୀଵ ମହାଵାଯୋରୁତ୍ଥିତସ୍ଯ ଵିଶାଂପତେ
ତାପରେ ରାଜା ଯାତ୍ରା କରିବା ସମୟରେ ଏମିତି ଏକ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଯେଉଁପରି ବର୍ଷାକାଳରେ ତୀବ୍ର ପବନର ଗର୍ଜନ।
ଗଵ୍ଯୂତିମାତ୍ରେନ୍ଯଵସଦ୍ରାଜା ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତଦା। ପ୍ରଯାତୋ ଵାହନୈଃ ସର୍ଵୈସ୍ତତୋ ଦ୍ଵୈତଵନଂ ସରଃ
ତାପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ରାଜା ସମସ୍ତ ଯାନ ସହିତ ଦ୍ୱୈତବନ ସରୋବରରୁ ଗାଈ ଚାଲିବା ଦୂରରେ ଶିବିର କଲେ।
ଅଥ ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ରାଜା ତତ୍ରତତ୍ର ଵନେ ଵସନ୍। ଜଗାମ ଘୋଷାନଭିତସ୍ତତ୍ର ଚକ୍ରେ ନିଵେଶନମ୍
ତାପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ରାଜା ଜଙ୍ଗଲରେ ଏଠା ସେଠା ରହିଥିଲେ, ଗୋଉଁଠାରୁ ଗୋଉଁଠାକୁ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ନିଜ ଶିବିର ଗଢ଼ିଲେ।
ରମଣୀଯେ ସମାଜ୍ଞାତେ ସୋଦକେ ସମହୀରୁହେ। ଦେଶେ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତେ ଚକ୍ରୁରାଵସଥାନ୍ନରାଃ
ସେଠାରେ ଜଳ ଓ ଗଛପାଳା ଥିବା, ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଭରିପୁରି ଏକ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଲୋକମାନେ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ନିଜ ଘରବାଡ଼ି ତିଆରି କଲେ।
ତଥୈଵ ତତ୍ସମୀପସ୍ଥାନ୍ପୃଥଗାଵସଥାନ୍ବହୂନ୍। କର୍ଣସ୍ଯ ଶକୁନେଶ୍ଚୈଵ ଭ୍ରାତୄଣାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଶଃ
ଏହିପରି, କର୍ଣ୍ଣ, ଶକୁନି ଓ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେଠା ପାଖରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ଘରବାଡ଼ି ବହୁତ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା।
ପଶ୍ଯନ୍ତସ୍ତେ ତଦା ଗାଵଃ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ। ଅଙ୍କର୍ଲକ୍ଷୈଶ୍ଚ ତାଃ ସର୍ଵା ଲକ୍ଷଯାମାସ ପାର୍ଥିଵଃ
ସେମାନେ ସେଠାରେ ଶତେ ଶତେ, ହଜାରେ ହଜାରେ ଗାଈ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ରାଜା ସେ ସମସ୍ତ ଗାଈଁକୁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷର ଦଳରେ ଗଣନା କଲେ।
ଅଙ୍କଯାମାସ ଵତ୍ସାଂଶ୍ଚ ଜଜ୍ଞେ ଚୋପସୃତାଂସ୍ତ୍ଵପି। ବାଲଵତ୍ସାଶ୍ଚ ଯାଂ ଗାଵଃ କାଲଯାମାସ ତା ଅପି
ସେ ଛୁଆଁଗୁଡ଼ିକୁ ଗଣିଲେ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ନିକଟକୁ ଆସିଥିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଗଣିଲେ। ଯେଉଁ ଗାଈମାନେ ଛୋଟ ଛୁଆଁ ଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଗଣାଯିଲେ।
ଅଥ ସ ସ୍ମାରଣଂ କୃତ୍ଵା ଲକ୍ଷଯିତ୍ଵା ତ୍ରିହାଯନାନ୍। ଵୃତୋ ଗୋପାଲକୈଃ ପ୍ରୀତୋ ଵ୍ଯାହରତ୍କୁରୁନନ୍ଦନଃ
ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ଗାଈ ଓ ଛୁଆଁମାନେ ଗଣି ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ଗୋପାଳମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବାବେଳେ, କୁରୁବଂଶୀ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରି କଥା କହିଲେ।
ସ ଚ ପୌରଜନଃ ସର୍ଵଃ ସର୍ଵଃ ସୈନିକାଶ୍ଚ ସହସ୍ରଶଃ। ଯଥୋପଜୋଷଂ ଚିକ୍ରୀଡୁର୍ଵନେ ତସ୍ମିନ୍ଯଥାଽମରାଃ
ସମସ୍ତ ସହରବାସୀ ଏବଂ ହଜାର-ହଜାର ସେନା ମନମତାବେଳେ ସେଇ ଜଙ୍ଗଲରେ ଖେଳିଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଖେଳନ୍ତି।
ତତୋଽଧ୍ଵଗମନାଚ୍ଛ୍ରାନ୍ତଂ କୁଶଲା ନୃତ୍ଯଵାଦିତୈଃ। ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରମୁପାତିଷ୍ଠନ୍କନ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ସ୍ଵଲଂକୃତାଃ
ତାପରେ, ଯାତ୍ରାରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଦକ୍ଷ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା ଓ ବାଦକମାନେ, ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ କନ୍ୟାମାନେ ସେବା କଲେ।
ସ ସ୍ତ୍ରୀଗଣଵୃତୋ ରାଜା ପ୍ରହୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରଦଦୌ ଵସୁ। ତେଭ୍ଯୋ ଯଥାର୍ହମନ୍ନାନି ପାନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସେ ରାଜା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଧନ ଦେଲେ, ଏବଂ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପାନୀୟ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ।
ତତସ୍ତେ ସହିତାଃ ସର୍ଵେ ତରକ୍ଷୂନ୍ମହିଷାନ୍ମୃଗାନ୍। ଗଵଯର୍କ୍ଷଵରାହାଂଶ୍ଚ ସମନ୍ତାତ୍ପର୍ଯଵାରଯନ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ, ଚାରିପଟେ ଜଙ୍ଗଲ ମୃଗ, ମହିଷ, ହରିଣ, ଗବୟ, ଭାଲୁ ଓ ବନଶୁଆଙ୍କୁ ଘେରିଲେ।