ତତଃ ପ୍ରହସିତାଃ ସର୍ଵେ ତେଽନ୍ଯୋନ୍ଯସ୍ଯ ତଲାନ୍ଦଦୁଃ। ତଦେଵ ଚ ଵିନିଶ୍ଚେତ୍ଯ ଦଦୃଶୁଃ କୁରୁସତ୍ତମମ୍
ତାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ହସିଲେ ଓ ପାଖାପାଖି ହାତ ତାଳି ଦେଲେ; ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି ସେମାନେ କୁରୁମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ତତଃ ସର୍ଵେଦଦୃଶୁର୍ଜନମେଜଯ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁଖମଥୋ ରାଜ୍ଞଃ ପୃଷ୍ଟା ରାଜ୍ଞା ଚ ଭାରତ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଜନମେଜୟ; ରାଜାଙ୍କୁ ସୁଖରେ ଦେଖି ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ଭାରତ।
ତତସ୍ତୈର୍ଵିହିତଃ ପୂର୍ଵଂ ସଂଗଵୋ ନାମ ଵଲ୍ଲଵଃ। ସମୀପସ୍ଥାସ୍ତଦା ଗାଵୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ତାପରେ, ସେମାନେ ଯିଏକି ପୂର୍ବରୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ସେ ସଂଗବ ନାମକ ଗୋପାଳ ନିକଟରେ ଥିଲେ । ସେ ଗାଈମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ ।
ଅନନ୍ତରଂ ଚ ରାଧେଯଃ ଶକୁନିଶ୍ଚ ଵିଶାଂପତେ। ଆହତୁଃ ପାର୍ଥିଵଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଜନାଧିପମ୍
ତାପରେ ସହସା, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶକୁନି, ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ ।
ରମଣୀଯେଷୁ ଦେଶେଷୁ ଘୋଷାଃ ସଂପ୍ରତି କୌରଵ। ସ୍ମାରଣେ ସମଯଃ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵତ୍ସାନାମପି ଚାଙ୍କନମ୍
ହେ କୌରବ, ଏହି ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ବଛାମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଓ ଗୋପାଳମାନଙ୍କ କାମର ସମୟ ଏବେ ଆସିଛି ।
ମୃଗଯା ଚୋଚିତା ରାଜନ୍ନସ୍ମିନ୍କାଲେ ସୁତସ୍ଯତେ। ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ ଗମନଂ ତ୍ଵମନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହସି
ଏହି ସମୟରେ ତୁମ ପୁଅ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକାର କରିବା ରିତି ଅଟୁଟ ଅଛି; ତେଣୁ ତୁମେ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବା ଉଚିତ ।
ମୃଗଯା ଶୋଭନା ତାତ ଗଵାଂ ହି ସମଵେକ୍ଷଣମ୍। ଵିସ୍ରମ୍ଭସ୍ତୁ ନ ଗନ୍ତଵ୍ଯୋ ଵଲ୍ଲଵାନାମିତି ସ୍ମରେ
ଶିକାର ମଜାଦାର ହୁଏ, ପୁଆ, ଗାଁମାନେ ଠିକ୍ ଅଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ଦେଖିବା ମଧ୍ୟ ଭଲ; କିନ୍ତୁ ଗୋପାଳମାନେ ଅସାବଧାନ ହୋଇ କେବେଁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—ଏହି କଥା ମନେ ରଖ।
ତେ ତୁ ତତ୍ରନରଵ୍ଯାଘ୍ରାଃ ସମୀପ ଇତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍। ଅତୋ ନାଭ୍ଯନୁଜାନାମି ଗମନଂ ତତ୍ର ଵଃ ସ୍ଵଯମ୍
କିନ୍ତୁ ଆମେ ଶୁଣିଛୁ, ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସିଂହ ସମାନ, ସେମାନେ ଏଠାରେ ନିକଟରେ ଅଛନ୍ତି; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମମାନେ ସ୍ୱୟଂ ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଉନି।
ଛଦ୍ମନା ନିର୍ଜିତାସ୍ତେ ତୁ କର୍ଶିତାଶ୍ଚ ମହାଵନେ। ତପୋନିତ୍ଯାଶ୍ଚ ରାଧେଯ ସମର୍ଥାଶ୍ଚ ମହାରଥାଃ
ସେମାନେ ଚତୁର୍ତ୍ରିକା ଦ୍ୱାରା ହାରିଗଲେ ଏବଂ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛନ୍ତି; ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ରହନ୍ତି, ରାଧେୟ, ଏବଂ ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀ।
ଧର୍ମରାଜୋ ନ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧ୍ଯେଦ୍ଭୀମସେନସ୍ତ୍ଵମର୍ଷଣଃ। ଯଜ୍ଞସେନସ୍ ଦୁହିତା ତେଜ ଏଵତୁ କେଵଲମ୍
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କେବେଁ କ୍ରୋଧିତ ହେବେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଭୀମସେନ ତ ଖୁବ ରାଗୀ; ଏବଂ ଯଜ୍ଞସେନଙ୍କ ଝିଅ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ତୀବ୍ର।
ଯୂଯଂଚାପ୍ଯପରାଧ୍ଯେଯୁର୍ଦର୍ପମୋହସମନ୍ଵିତାଃ। ତତୋ ଵିନିର୍ଦହେଯୁସ୍ତେ ତପସା ହି ସମନ୍ଵିତାଃ
ଯଦି ତୁମେମାନେ ଅହଂକାର ଓ ଭ୍ରମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବ, ତେବେ ସେମାନେ ତାପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ତୁମେମାନଙ୍କୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବେ।
ଅଥଵା ସାଯୁଧାଵୀରା ମନ୍ଯୁନାଽଭିପରିପ୍ଲୁତାଃ। ସହିତା ବଦ୍ଧନିସ୍ତ୍ରିଶା ଦହେଯୁଃ ଶସ୍ତ୍ରତେଜସା
କିମ୍ବା ସେମାନେ ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ବୀରତା ଓ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ଏକାଠି ହୋଇ ତାଲୱାର ଉଠାଇ, ନିଜ ଶସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ତୁମେମାନଙ୍କୁ ଦାହ କରିପାରନ୍ତି।
ଅଥ ଯୂଯଂ ବହୁତ୍ଵାତ୍ତାନ୍ନାରଭଧ୍ଵଂ କଥଂଚନ। ଅନାର୍ଯଂ ପରମଂ ତତ୍ସ୍ଯାଦଶକ୍ଯଂ ତଚ୍ଚ ଵୈ ମତମ୍
ସେମାନେ ବହୁ ଥିବାରୁ, କେବେଠି ମଧ୍ୟ ତୁମେମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନି। ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଧର୍ମ ହେବ ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ କେବେ ହେବ ନାହିଁ—ମୋ ମତ ଏହି।
ଉଷିତୋ ହି ମହାବାହୁରିନ୍ଦ୍ରଲୋକେ ଧନଂଜଯଃ। ଦିଵ୍ଯାନ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯଵାପ୍ଯାଥ ତତଃ ପ୍ରତ୍ଯାଗତୋ ଵନଂ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନଞ୍ଜୟ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକରେ ବସିଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଲାଭ କରି, ପୁନି ଅରଣ୍ୟକୁ ଫେରିଆସିଛନ୍ତି।
ଅକୃତାସ୍ତ୍ରେଣ ପୃଥିଵୀ ଜିତା ବୀଭତ୍ସୁନା ପୁରା। କିଂ ପୁନଃ ସକୃତାସ୍ତ୍ରୋଽଦ୍ଯ ନ ହନ୍ଯାଦ୍ଵୋ ମହାରଥଃ
ପୂର୍ବେ ବୀଭତ୍ସୁନେ ଅସ୍ତ୍ର ବିନା ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀକୁ ଜିତିଥିଲେ। ଏବେ ସେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହେବା ପରେ, ସେଇ ମହାବୀର ତୁମମାନେଙ୍କୁ ମାରିଦେବେନି କି?
ଅଥଵା ମଦ୍ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍ର ଯତ୍ତା ଭଵିଷ୍ଯଥ। ଉଦ୍ଵିଗ୍ରଵାସା ଵିସ୍ରବ୍ଧା ଦୁଃଖଂ ତତ୍ରଗମିଷ୍ଯଥ
ନହେଲେ, ମୋ କଥା ଶୁଣି ଯଦି ତୁମେ ସେଠାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସହିତ ଯିବ, ତେବେ ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ଥିର ହେଇ, ସେଠାରେ ଦୁଃଖ ପାଇବ।
ଅଥଵା ସୈନିକାଃ କେଚିଦପକୁର୍ଯୁର୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରେ। ତଦବୁଦ୍ଧିକୃତଂକର୍ମ ଦୋଷମୁତ୍ପାଦଯେଚ୍ଚ ଵଃ
ନାହିଁଲେ, କିଛି ସେନା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କରିପାରନ୍ତି; ଏହି କାମ ଅଜାଣିରେ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମମାନେଙ୍କୁ ଦୋଷ ଲାଗିପାରେ।
ତସ୍ମାଦନ୍ଯେ ନରା ଯାନ୍ତୁ ସ୍ମାରଣାଯାପ୍ତକାରିଣଃ। ନ ସ୍ଵଯଂ ତତ୍ରଗମନଂ ରୋଚଯେ ତଵ ଭାରତ
ତେଣୁ, ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଇ ସ୍ମରଣ କରାନ୍ତୁ ଓ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ; ମୁଁ ଚାହେଁ ନାହିଁ ଯେ ତୁମେ ନିଜେ ଯାଅ।
ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ପାଣ୍ଡଵୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାତଂ ଚ ସଂସଦି। ତେନ ଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷାଣି ଵସ୍ତଵ୍ଯାନୀତି ଭାରତ
ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ବଡ଼ ପାଣ୍ଡବ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏହି କଥା ସଭାରେ ସପଥ କରିଥିଲେ, ହେ ଭାରତ, ଯେ ଆମେ ବାରୋଟି ବର୍ଷ ଦେଶଛାଡ଼ା ରେହିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଅନୁଵୃତ୍ତାଶ୍ଚ ରତଂ ସର୍ଵେ ପାଣ୍ଡଵା ଧର୍ମଚାରିଣଃ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ତୁ କୌନ୍ତେଯୋ ନ ନଃ କୋପଂ କରିଷ୍ଯତି
ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଧର୍ମରେ ଚାଲିଥିବା ଏବଂ ସବୁ କଥାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମାନିଥାନ୍ତି। କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଆମ ପ୍ରତି କେବେ କ୍ରୋଧ କରିବେ ନାହିଁ।
ମୃଗଯାଂ ଚୈଵ ନୋ ଗନ୍ତୁମିଚ୍ଛା ସଂଵର୍ଧତେ ଭୃଶମ୍। ସ୍ମାରଣଂ ତୁ ଚିକୀର୍ଷାମୋ ନ ତୁ ପାଣ୍ଡଵଦର୍ସନମ୍
ଆମେ ଶିକାରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଭଲ ଭାବରେ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ। ଆମେ କେବଳ ସେମାନେ ମନେପକାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ନୁହେଁ।
ନ ଚାନାର୍ଯସମାଚାରଃ କଶ୍ଚିତ୍ତତ୍ର ଭଵିଷ୍ଯତି। ନ ଚ ତତ୍ର ଗମିଷ୍ଯାମୋ ଯତ୍ର ତେଷାଂ ପ୍ରତିଶ୍ରଯଃ
ସେଠାରେ କେହି ଅଧର୍ମ କାମ କରିବେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଆମେ ଯିବୁ ନାହିଁ।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ଶକୁନିନା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ଜନେଶ୍ଵରଃ। ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ସହାମାତ୍ଯମନୁଜଜ୍ଞେ ନ କାମତଃ
ଶକୁନିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ରାଜା, ଚାହିଁନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ।
ଅନୁଜ୍ଞାତସ୍ତୁ ଗାନ୍ଧାରିଃ କର୍ଣେନ ସହିତସ୍ତଦା। ନିର୍ଯଯୌ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ବଲେନ ମହତା ଵୃତଃ
ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ଭାରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ କର୍ଣ୍ଣ ସହିତ, ବଡ଼ ସେନା ନେଇ ବାହାରିଲେ।
ଦୁଃଶାସନେନ ଚ ତଥା ସୌବଲେନ ଚ ଧୀମତା। ସଂଵୃତୋ ଭ୍ରାତୃଭିଶ୍ଚାନ୍ଯୈଃ ସ୍ତ୍ରୀଭିଶ୍ଚାପି ସହସ୍ରଶଃ
ସେ ଦୁଃଶାସନ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସୁବଳପୁତ୍ର ସହିତ, ଅନ୍ୟ ଭାଇମାନେ ଓ ହଜାର-ହଜାର ଜଣେ ମହିଳା ସହିତ ଘିରିଥିଲେ।
ତଂ ନିର୍ଯାନ୍ତଂ ମହାବାହୁଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଦ୍ଵୈତଵନଂ ସରଃ। ପୌରାଶ୍ଚାନୁଯଯୁଃ ସର୍ଵେସହଦାରା ଵନଂ ଚ ତତ୍
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱୈତବନ ସରୋବର ଦେଖିବାକୁ ବାହାରିଲେ, ସମସ୍ତ ପୌରଜନ ତାଙ୍କର ଘରବାଳୀମାନେ ସହିତ ସେଠାକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ଅଷ୍ଟୌ ରଥସହସ୍ରାଣି ତ୍ରୀଣି ନାଗାଯୁତାନି ଚ। ପତ୍ତଯୋ ବହୁସାହସ୍ରା ହଯାଶ୍ଚ ନଵତିଃ ଶତାଃ
ସେଠାରେ ଆଠ ହଜାର ରଥ, ତିନି ଦଳ ହାତୀ, ଅଗଣନୀୟ ସେନା ଓ ନବଶଏ ଘୋଡ଼ା ଦଳ ଥିଲେ।
ଶକଟାପଣଵେଶାଶ୍ଚ ଵଣିଜୋ ଵନ୍ଦିନସ୍ତଥା। ନରାଶ୍ଚ ମୃଗଯାଶୀଲାଃ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ସେଠି ଗଡ଼ି, ବଜାର ଦୋକାନ, ବ୍ୟବସାୟୀ, ଗାୟକ ଓ ଶତଶଏ ହଜାରେ ଶିକାରକୁ ଭଲପାଉଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଯାଣେ ନୃପତେଃ ସୁମହାନଭଵତ୍ସ୍ଵନଃ। ପ୍ରାଵୃଷୀଵ ମହାଵାଯୋରୁତ୍ଥିତସ୍ଯ ଵିଶାଂପତେ
ତାପରେ ରାଜା ଯାତ୍ରା କରିବା ସମୟରେ ଏମିତି ଏକ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଯେଉଁପରି ବର୍ଷାକାଳରେ ତୀବ୍ର ପବନର ଗର୍ଜନ।
ଗଵ୍ଯୂତିମାତ୍ରେନ୍ଯଵସଦ୍ରାଜା ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତଦା। ପ୍ରଯାତୋ ଵାହନୈଃ ସର୍ଵୈସ୍ତତୋ ଦ୍ଵୈତଵନଂ ସରଃ
ତାପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ରାଜା ସମସ୍ତ ଯାନ ସହିତ ଦ୍ୱୈତବନ ସରୋବରରୁ ଗାଈ ଚାଲିବା ଦୂରରେ ଶିବିର କଲେ।