ଅଥଵାଽପ୍ଯନୁବୁଧ୍ଯେତ ନୃପୋଽସ୍ମାକଂ ଚିକୀର୍ଷିତମ୍। ଏତାମପ୍ଯାଯତିଂ ରକ୍ଷନ୍ନାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହତି
କିମ୍ବା ରାଜା ଆମ ଇଚ୍ଛାକୁ ବୁଝିପାରିବେ, ଏବଂ ଏହି ସଂଯୋଗକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଆମକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବେନାହିଁ।
ନ ହି ଦ୍ଵୈତଵନେ କିଂଚିଦ୍ଵିଦ୍ଯତେଽନ୍ଯତ୍ପ୍ରଯୋଜନମ୍। ଉନ୍ମାଥନମୃତେ ତେଷାଂ ଵନସ୍ଥାନାମପି ଦ୍ଵିଷାମ୍
ଦ୍ୱୈତବନରେ ଆମ ଶତ୍ରୁମାନେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ଦୁଃଖ ଦେବା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାମ ନାହିଁ।
ଜାନାସିହି ଯଥା କ୍ଷତ୍ତା ଦ୍ଯୂତକାଲ ଉପସ୍ଥିତେ। ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଯଚ୍ଚ ମାଂ ତ୍ଵାଂ ଚ ସୌବଲଂ ଵଚନଂ ତଦା
ତୁମେ ଜାଣିଛ, ଯେ ଦ୍ୟୁତ ଖେଳ ଆରମ୍ଭ ହେବାବେଳେ, ରଥଚାଳକ ମୋତେ, ତୁମକୁ ଏବଂ ସୌବଳକୁ ଯେଉଁ କଥା କହିଥିଲେ, ସେ କଥା ମୁଁ ମନେ ପକାଇଛି।
ତାନିସର୍ଵାଣି ଵାକ୍ଯାନି ଯଚ୍ଚାନ୍ଯତ୍ପରିଦେଵିତମ୍। ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯ ଗଚ୍ଛେ ଗମନାଯେତରାଯ ଵା
ସେସବୁ କଥା ଏବଂ ଅନ୍ୟ କଣ ଦୁଃଖ ଜଣାଇଥିଲେ, ସେଗୁଡିକୁ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି, ଯିବା କି ନଯିବା ନିଷ୍ପତି କର।
ମମାପି ହିମହାନ୍ହର୍ଷୋ ଯଦହଂ ଭୀମଫଲ୍ଗୁନୌ। କ୍ଲିଷ୍ଟାଵରଣ୍ଯେ ପଶ୍ଯେଯଂ କୃଷ୍ଣଯା ସହିତାଵିତି
ମୁଁ ହିମପର୍ବତରେ ଯେତେ ଖୁସି ହେବି, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଖୁସି ମୁଁ ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କ୍ରୁଷ୍ଣା ସହିତ ଅରଣ୍ୟରେ କ୍ଲାନ୍ତ ଦେଖିଲେ ହେବି।
ନ ତଥା ହ୍ଯାପ୍ନୁଯାଂ ପ୍ରୀତିମଵାପ୍ଯ ଵସୁଧାମିମାମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯଥା ପାଣ୍ଡୁସୁତାନ୍ଵଲ୍କଲାଜିନଵାସସଃ
ଏହି ପୃଥିବୀ ପାଇଲେ ମୁଁ ଯେତେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିବି, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦ ମୁଁ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଭାଲକ ଓ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେଖିଲେ ଅନୁଭବ କରିବି।
କିଂନୁ ସ୍ଯାଦଧିକଂ ତସ୍ମାଦ୍ଯଦହଂ ଦ୍ରୁପଦାତ୍ମଜାମ୍। ଦ୍ରୌପଦୀଂ କର୍ଣ ପଶ୍ଯେଯଂ କାଷାଯଵସନାଂ ଵନେ
କର୍ଣ୍ଣ, ମୁଁ ଡ୍ରୁପଦଙ୍କ ଝିଅ ଦ୍ରୌପଦୀକୁ ଅରଣ୍ୟରେ କାଷାୟବସନ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେଖିଲେ, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ କିଛି ହେବି କି?
ଯଦି ମାଂ ଦର୍ମରାଜଶ୍ଚ ଭୀମସେନଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵଃ। ଯୁକ୍ତଂ ରପରମଯା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ପଶ୍ଯେତାଂ ଜୀଵିତଂ ଭଵେତ୍
ଯଦି ଧର୍ମରାଜ ଓ ଭୀମସେନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମୋତେ ଦେଖନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ଜୀବନ ମୂଲ୍ୟବାନ ହେବ।
ଉପାଯଂ ନ ତୁ ପଶ୍ଯାମି ଯେନ ଗଚ୍ଛେମ ତଦ୍ଵନମ୍। ଯଥାଚାଭ୍ଯନୁଜାନୀଯାଦ୍ଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ମାଂ ମହୀପତିଃ
ମୁଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଉପାୟ ଦେଖୁନାହିଁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ସମୟରେ ରାଜା ମୋତେ ଅନୁମତି ଦେଇପାରିବେ।
ସ ସୌବଲେନ ସହିତସ୍ତଥା ଦୁଃଶାସନେନ ଚ। ଉପାଯଂ ପଶ୍ଯ ରନିପୁଣଂ ଯେନ ଗଚ୍ଛେମ ତଦ୍ଵନମ୍
ସୌବଳ ଓ ଦୁଃଶାସନ ସହିତ ଏକଠି, ଏମିତି ଉପାୟ ଖୋଜ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ସମ୍ଭବ।
ଅହମପ୍ଯନୁଗଚ୍ଛାମି ଗମନାଯେତରାଯ ଚ। କଲ୍ଯମେଵ ଗମିଷ୍ଯାମି ସମୀପଂ ପାର୍ଥିଵସ୍ଯ ହ
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଯିବି, ଯିବା କି ନଯିବା ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ; ଶୀଘ୍ର ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯିବି।
ମଯି ତତ୍ରୋପଵିଷ୍ଟେ ତୁ ଭୀଷ୍ମେ ଚ କୁରୁସତ୍ତମେ। ଉପାଯୋ ଯୋ ଭଵେଦ୍ଦୃଷ୍ଟସ୍ତଂ ବ୍ରୂଯାଃ ସହସୌବଲଃ
ମୁଁ ଏଠାରେ ବସିଥିବାବେଳେ ଏବଂ କୁରୁମାନ୍ୟ ଭୀଷ୍ମ ମଧ୍ୟ ବସିଥିବାବେଳେ, ଯଦି କୌଣସି ଉପାୟ ଦେଖାଯାଏ, ସୌବଳ ସହିତ ସେଥିରେ କଥା କହ।
ତତୋ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଶ୍ଚ ନିଶମ୍ଯ ରଗମନଂ ପ୍ରତି। ଵ୍ଯଵସାଯଂ କରିଷ୍ଯେଽହମନୁନୀଯ ପିତାମହମ୍
ଭୀଷ୍ମ ଓ ରାଜାଙ୍କୁ ଯାତ୍ରା ବିଷୟରେ ଶୁଣିବା ପରେ, ପିତାମହଙ୍କୁ ମନାଇ ମୁଁ ନିଷ୍ପତି କରିବି।
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ତେ ସର୍ଵେଗ୍ମୁରାଵସଥାନ୍ପ୍ରତି। ଵ୍ଯୁଷିତାଯାଂ ରଜନ୍ଯାଂ ତୁ କର୍ଣୋ ରାଜାନମଭ୍ଯଯାତ୍
‘ଠିକ୍ ଅଛି’ ଭାବେ କହି ସେମାନେ ସବୁ ନିଜ ଘରକୁ ଗଲେ; ରାତି ଶେଷ ହେଲାପରେ କର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଲେ।
ତତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନଂ କର୍ଣଃ ପ୍ରହସନ୍ନିଦମବ୍ରଵୀତ୍। ଉପାଯଃ ପରିଦୃଷ୍ଟୋଽଯଂ ତଂ ନିବୋଧଜନେଶ୍ଵର
ତାପରେ କର୍ଣ୍ଣ ହସି କହିଲେ, ‘ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଏକ ଉପାୟ ମିଳିଛି; ଏହାକୁ ଶୁଣ, ନରପତି।’
ଘୋଷା ଦ୍ଵୈତଵନେ ସର୍ଵେତ୍ଵତ୍ପ୍ରତୀକ୍ଷା ନରାଧିପ। ଘୋଷଯାତ୍ରାପଦେଶେନ ଗମିଷ୍ଯାମୋ ନ ସଂଶଯଃ
ଦ୍ୱୈତ ଅରଣ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଗୋପମାନେ ତୁମକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ରାଜା; ଗୋସଂଗ୍ରହ ଯାତ୍ରା ନାମରେ ଆମେ ଯିବା, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଉଚିତଂ ହି ସଦା ଗନ୍ତୁଂ ଘୋଷଯାତ୍ରାଂ ଵିଶାଂପତେ। ଏଵଂ ଚେତ୍ତ୍ଵାଂ ପିତା ରାଜନ୍ସମନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହତି
ଗୋସଂଗ୍ରହ ଯାତ୍ରାକୁ ଯିବା ସଦା ଉଚିତ, ଜନମାନ୍ୟ; ଏମିତି କରିଲେ, ରାଜା, ତୁମର ପିତା ନିଶ୍ଚିତ ଅନୁମତି ଦେଇବେ।
ତଥା କଥଯମାନୌ ତୁ ଘୋଷଯାତ୍ରାଵିନିଶ୍ଚଯମ୍। ଗାନ୍ଧାରରାଜଃ ଶକୁନିରିତ୍ଯୁଵାଚ ହସନ୍ନିଵ
ସେମାନେ ଗୋସଂଗ୍ରହ ଯାତ୍ରା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରୁଥିବାବେଳେ, ଗାନ୍ଧାର ରାଜା ଶକୁନି ହସିବା ପରି କହିଲେ।
ଉପାଯୋଽଯଂମଯା ଦୃଷ୍ଟୋ ଗମନାଯ ନିରାମଯଃ। ଅନୁଜ୍ଞାସ୍ଯତିନୋ ରାଜା ଚୋଦଯିଷ୍ଯତି ଚାପ୍ଯୁତ
‘ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଏକ ସୁବିଧାଜନକ ଉପାୟ ଦେଖିଛି; ରାଜା ଅନୁମତି ଦେବେ ଓ ଉତ୍ସାହିତ କରିବେ।’
ଘୋଷା ଦ୍ଵୈତଵ୍ରନେ ସର୍ଵେତ୍ଵତ୍ପ୍ରତୀକ୍ଷା ନରାଧିପ। ଘୋଷଯାତ୍ରାପଦେଶେନ ଗମିଷ୍ଯାମଃ ସରଃ ପ୍ରତି
ଦ୍ୱୈତ ଅରଣ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଗୋପମାନେ ତୁମକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ରାଜା; ଗୋସଂଗ୍ରହ ଯାତ୍ରା ନାମରେ ଆମେ ଝିଅ ଦିଗରେ ଯିବା।
ତତଃ ପ୍ରହସିତାଃ ସର୍ଵେ ତେଽନ୍ଯୋନ୍ଯସ୍ଯ ତଲାନ୍ଦଦୁଃ। ତଦେଵ ଚ ଵିନିଶ୍ଚେତ୍ଯ ଦଦୃଶୁଃ କୁରୁସତ୍ତମମ୍
ତାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ହସିଲେ ଓ ପାଖାପାଖି ହାତ ତାଳି ଦେଲେ; ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି ସେମାନେ କୁରୁମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ତତଃ ସର୍ଵେଦଦୃଶୁର୍ଜନମେଜଯ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁଖମଥୋ ରାଜ୍ଞଃ ପୃଷ୍ଟା ରାଜ୍ଞା ଚ ଭାରତ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଜନମେଜୟ; ରାଜାଙ୍କୁ ସୁଖରେ ଦେଖି ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ଭାରତ।
ତତସ୍ତୈର୍ଵିହିତଃ ପୂର୍ଵଂ ସଂଗଵୋ ନାମ ଵଲ୍ଲଵଃ। ସମୀପସ୍ଥାସ୍ତଦା ଗାଵୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ତାପରେ, ସେମାନେ ଯିଏକି ପୂର୍ବରୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ସେ ସଂଗବ ନାମକ ଗୋପାଳ ନିକଟରେ ଥିଲେ । ସେ ଗାଈମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ ।
ଅନନ୍ତରଂ ଚ ରାଧେଯଃ ଶକୁନିଶ୍ଚ ଵିଶାଂପତେ। ଆହତୁଃ ପାର୍ଥିଵଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଜନାଧିପମ୍
ତାପରେ ସହସା, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶକୁନି, ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ ।
ରମଣୀଯେଷୁ ଦେଶେଷୁ ଘୋଷାଃ ସଂପ୍ରତି କୌରଵ। ସ୍ମାରଣେ ସମଯଃ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵତ୍ସାନାମପି ଚାଙ୍କନମ୍
ହେ କୌରବ, ଏହି ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ବଛାମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଓ ଗୋପାଳମାନଙ୍କ କାମର ସମୟ ଏବେ ଆସିଛି ।
ମୃଗଯା ଚୋଚିତା ରାଜନ୍ନସ୍ମିନ୍କାଲେ ସୁତସ୍ଯତେ। ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ ଗମନଂ ତ୍ଵମନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହସି
ଏହି ସମୟରେ ତୁମ ପୁଅ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକାର କରିବା ରିତି ଅଟୁଟ ଅଛି; ତେଣୁ ତୁମେ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବା ଉଚିତ ।
ମୃଗଯା ଶୋଭନା ତାତ ଗଵାଂ ହି ସମଵେକ୍ଷଣମ୍। ଵିସ୍ରମ୍ଭସ୍ତୁ ନ ଗନ୍ତଵ୍ଯୋ ଵଲ୍ଲଵାନାମିତି ସ୍ମରେ
ଶିକାର ମଜାଦାର ହୁଏ, ପୁଆ, ଗାଁମାନେ ଠିକ୍ ଅଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ଦେଖିବା ମଧ୍ୟ ଭଲ; କିନ୍ତୁ ଗୋପାଳମାନେ ଅସାବଧାନ ହୋଇ କେବେଁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—ଏହି କଥା ମନେ ରଖ।
ତେ ତୁ ତତ୍ରନରଵ୍ଯାଘ୍ରାଃ ସମୀପ ଇତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍। ଅତୋ ନାଭ୍ଯନୁଜାନାମି ଗମନଂ ତତ୍ର ଵଃ ସ୍ଵଯମ୍
କିନ୍ତୁ ଆମେ ଶୁଣିଛୁ, ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସିଂହ ସମାନ, ସେମାନେ ଏଠାରେ ନିକଟରେ ଅଛନ୍ତି; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମମାନେ ସ୍ୱୟଂ ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଉନି।
ଛଦ୍ମନା ନିର୍ଜିତାସ୍ତେ ତୁ କର୍ଶିତାଶ୍ଚ ମହାଵନେ। ତପୋନିତ୍ଯାଶ୍ଚ ରାଧେଯ ସମର୍ଥାଶ୍ଚ ମହାରଥାଃ
ସେମାନେ ଚତୁର୍ତ୍ରିକା ଦ୍ୱାରା ହାରିଗଲେ ଏବଂ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛନ୍ତି; ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ରହନ୍ତି, ରାଧେୟ, ଏବଂ ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀ।
ଧର୍ମରାଜୋ ନ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧ୍ଯେଦ୍ଭୀମସେନସ୍ତ୍ଵମର୍ଷଣଃ। ଯଜ୍ଞସେନସ୍ ଦୁହିତା ତେଜ ଏଵତୁ କେଵଲମ୍
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କେବେଁ କ୍ରୋଧିତ ହେବେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଭୀମସେନ ତ ଖୁବ ରାଗୀ; ଏବଂ ଯଜ୍ଞସେନଙ୍କ ଝିଅ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ତୀବ୍ର।