ଯୋଽକୃତାର୍ଥଂ ହି ମାଂ ଗ୍ରୂର ବାଣେନାଘ୍ନା ମୃଗଵ୍ରତମ୍। ତ୍ଵାମପ୍ଯେତାଦୃଶୋ ଭାଵଃ କ୍ଷିପ୍ରମେଵାଗମିଷ୍ଯତି
‘ହେ କ୍ରୁର, ମୁଁ ମୃଗବ୍ରତ ରଖିଥିଲି ଏବଂ ମୋ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇନଥିଲା, ଏପରି ସମୟରେ ତୁମେ ମୋତେ ତୀରରେ ମାରିଦେଲା; ଏହିପରି ଦୁଃଖ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଅନୁଭବ କରିବ।’
ଇତି ମୃଗଵ୍ରତଚାରିଣା ଋଷିଣା ଶପ୍ତଃ। ସ ଵିଷଣ୍ଣରୂପଃ ପାଣ୍ଡୁସ୍ତଂ ଶାପଂ ପରିହରନ୍ନୋପସର୍ପତି ଭାର୍ଯେ
ଏପରି ମୃଗବ୍ରତୀ ଋଷିଙ୍କ ଶାପରେ ପାଣ୍ଡୁ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଶାପକୁ ଟାଳିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେଠାରେ ଯିବା ବନ୍ଦ କଲେ।
କଦାଚିତ୍ସ ଆହ। ସ୍ଵଚାପଲ୍ଯାଦିଦଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନହମ୍। ପୁରାଣେଷୁ ପଠ୍ଯମାନଂ ଶୃଣୋମି ନାନପତ୍ଯସ୍ଯ ଲୋକାଃ ସନ୍ତୀତି
କେତେବେଳେ ସେ କହିଲେ— 'ମୋର ଅବିବେକ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦୁଃଖ ଆସିଛି। ପୁରାଣ ଗଳ୍ପରେ ଶୁଣେ, ସନ୍ତାନ ନଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ଲୋକ ନାହିଁ।'
ସା ତ୍ଵଂ ମଦର୍ଥେ ପୁତ୍ରାନୁତ୍ପାଦଯେତି କୁନ୍ତୀମୁଵାଚ
‘ତେଣୁ, ମୋ ପାଇଁ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦିଅ’, ବୋଲି ସେ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସା କୁନ୍ତୀ ପୁତ୍ରାନୁତ୍ପାଦଯାମାସ ଧର୍ମାଦ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ମାରୁତାଦ୍ଭୀମସେନମିନ୍ଦ୍ରାଦର୍ଜୁନମିତି। ସ ହୃଷ୍ଟରୂପଃ ପାଣ୍ଡୁରୁଵାଚ। ଇଯଂ ତେ ସପତ୍ନୀ ଭଵତି ମାଦ୍ର୍ଯନପତ୍ଯା ଵ୍ରୀଡିତା ସାଧ୍ଵୀ ଅସ୍ଯାମପତ୍ଯମୁତ୍ପାଦ୍ଯତାମିତି
ତା'ପରେ କୁନ୍ତୀ ଧର୍ମଦେବଙ୍କୁ ଯୋଗୁଁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବାୟୁଦେବଙ୍କୁ ଭୀମସେନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ପାଣ୍ଡୁ ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ— 'ଏହି ତୁମ ସହପତ୍ନୀ ମାଦ୍ରୀ, ସେ ସନ୍ତାନହୀନ ଏବଂ ଲଜ୍ଜିତ; ତାଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ପୁଅ ହେଉ।'
ସା କୁନ୍ତୀ ତସ୍ଯୈ ମାଦ୍ର୍ଯୈ ତଥେତି ଵ୍ରତମାଦିଦେଶ। ତତସ୍ତସ୍ଯାଂ ନକୁଲସହଦେଵୌ ଯମାଵଶ୍ଵିଭ୍ଯାଂ ଜଜ୍ଞାତେ
କୁନ୍ତୀ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହିପରି କରିବାକୁ ସମ୍ମତି ଦେଲେ ଏବଂ ଉପାୟ ଶିଖାଇଲେ। ତା'ପରେ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତାଙ୍କୁ ଯୋଗୁଁ ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ମାଦ୍ରୀଂ ତୁ ଖଲୁ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଣ୍ଡୁର୍ଭାଵଂ ଚକ୍ରେ। ସ ତାଂ ପ୍ରାପ୍ଯୈଵ ଵିଦେହତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ
ପାଣ୍ଡୁ ଯେତେବେଳେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ସଜ୍ଜିତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଦେଖିଲେ, ସେ ଭାବବିହ୍ୱଳ ହେଲେ; ଏହିପରି ସେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ପାଇଁ, ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଶେଷ ହେଲା।
ତତସ୍ତେନ ସହ ଚିତାମନ୍ଵାରୁରୋହ ମାଦ୍ରୀ। କୁନ୍ତୀଂ ଚୋଵାଚ ଯମଯୋରାର୍ଯଯାଽପ୍ରମତ୍ତଯା ଭଵିତଵ୍ଯମିତି
ତାପରେ ମାଦ୍ରୀ ତାଙ୍କ ସହ ଚିତାରେ ଆରୋହଣ କଲେ; ସେ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଏକ ଉତ୍ତମ ନାରୀ ଭାବେ ଯମର ପୁଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଚେତନ ରୁହ।'
ତତଃ ପଞ୍ଚପାଣ୍ଡଵାନ୍ସହ କୁନ୍ତ୍ଯା ହାସ୍ତିନପୁରଂ ନଯନ୍ତି ସ୍ମ ତପସ୍ଵିନଃ
ଏହା ପରେ ତପସ୍ୱୀମାନେ କୁନ୍ତୀ ସହିତ ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ନେଇଗଲେ।
ତତ୍ର ଭୀଷ୍ମାଯ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଵିଦୁରଯୋଃ ପାଣ୍ଡୋଃ ସ୍ଵର୍ଗଗମନଂ ଯାଥାତଥ୍ଯଂ ନିଵେଦଯନ୍ତିସ୍ମ ତପସ୍ଵିନଃ
ସେଠାରେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଭୀଷ୍ମ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ବିଦୁରଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣ ବିଷୟରେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଜଣାଇଲେ।
ପାଣ୍ଡଵାନ୍ସହ କୁନ୍ତ୍ଯା ଜତୁଗୃହେ ଦାହଯିତୁକାମୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରାତ୍ମଜୋଽଭୂତ୍
ତାପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଲାକଡ଼ିଘରରେ ପିଡ଼ିବାକୁ ଚାହିଲେ।
ତାଂଶ୍ଚ ଵିଦୁରୋ ମୋକ୍ଷଯାମାସ। ତତୋ ଭୀମୋ ହିଡିମ୍ବଂ ହତ୍ଵା ପୁତ୍ରମୁତ୍ପାଦଯାମାସ ହିଡିମ୍ବାଯାଂ ଘଟୋତ୍କଚଂ ନାମ
ବିଦୁର ସେମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ; ପରେ ଭୀମ ହିଡିମ୍ବାକୁ ମାରିଲେ ଓ ହିଡିମ୍ବାଙ୍କୁ ଘଟୋତ୍କଚ ନାମକ ପୁଅ ହେଲା।
ତତଶ୍ଚୈକଚକ୍ରାଂ ଜଗ୍ମୁଃ କୁଶଲିନଃ। ତତଃ ପାଞ୍ଚାଲଵିଷଯଂ ଗତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂଵରେ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ଲବ୍ଧ୍ଵାଽର୍ଧରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯେନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥନିଵାସିନସ୍ତସ୍ଯାଂ ପୁତ୍ରାନୁତ୍ପାଦଯାମାସୁର୍ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାମ୍
ତାପରେ ସେମାନେ ସୁସ୍ଥ ଭାବେ ଏକଚକ୍ରାକୁ ପହଁଚିଲେ; ପରେ ପାଞ୍ଚାଳ ଦେଶକୁ ଯାଇ, ସ୍ୱୟଂବରରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଜିତିଲେ, ଅର୍ଧ ରାଜ୍ୟ ଲାଗିଲା, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ବସି ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ପୁଅମାନେ ହେଲେ।
ଶ୍ରୁତସେନଂ ସହଦେଵ ଇତି
ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଶ୍ରୁତସେନ ଓ ସହଦେବ।
ଶୈଵ୍ଯସ୍ଯ କନ୍ଯାଂ ଦେଵକୀଂ ନାମୋପଯେମେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ତସ୍ଯାଂ ପୁତ୍ରଂ ଜନଯାମାସ ଯୌଧେଯଂ ନାମ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶୈବ୍ୟଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବକୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କଠାରେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଲା, ନାମ ଯୌଧେୟ।
ଭୀମସେନସ୍ତୁ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ କାଶିରାଜକନ୍ଯାଂ ଜଲନ୍ଧରାଂ ନାମୋପଯେମେ ସ୍ଵଯଂଵରସ୍ଥାଂ। ତସ୍ଯାମସ୍ଯ ଜଜ୍ଞେ ଶର୍ଵତ୍ରାତଃ
ଭୀମସେନ ବାରାଣସୀରେ କାଶୀରାଜଙ୍କ କନ୍ୟା ଜଲନ୍ଧରାଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂବରରେ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କଠାରେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଲା, ନାମ ଶର୍ବତ୍ରାତ।
ଅର୍ଜୁନସ୍ତୁ ଖଲୁ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ଗତ୍ଵା ଭଗଵତୋ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଭଗିନୀଂ ସୁଭଦ୍ରାଂ ନାମୋଦଵହଦ୍ଭାର୍ଯାଂ। ତସ୍ଯାମଭିମନ୍ଯୁଂ ନାମ ପୁତ୍ରଂ ଜନଯାମାସ
ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ୱାରାବତୀକୁ ଯାଇ, ଭଗବାନ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କଠାରେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଲା, ନାମ ଅଭିମନ୍ୟୁ।
ନକୁଲସ୍ତୁ ଖଲୁ ଚୈଦ୍ଯାଂ ରେଣୁମତୀଂ ନାମୋଦଵହତ୍। ତସ୍ଯାଂ ପୁତ୍ରଂ ଜନଯାମାସ ନିରମିତ୍ରଂ ନାମ
ନକୁଳ ଚେଦି ଦେଶର ରେଣୁମତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କଠାରେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଲା, ନାମ ନିରମିତ୍ର।
ସହଦେଵସ୍ତୁ ଖଲୁ ମାଦ୍ରୀମେଵ ସ୍ଵଯଂଵରେ ଵିଜଯାଂ ନାମୋଦଵହଦ୍ଭାର୍ଯାମ୍। ତସ୍ଯାଂ ପୁତ୍ରଂ ଜନଯାମାସ ସୁହୋତ୍ରଂ ନାମ
ସହଦେବ ନିଜ ସ୍ୱୟଂବରରେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଝିଅ ବିଜୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କଠାରେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଲା, ନାମ ସୁହୋତ୍ର।
ଭୀମସେନଶ୍ଚ ପୂର୍ଵମେଵ ହିଡିମ୍ବାଯାଂ ରାକ୍ଷସ୍ଯାଂ ପୁତ୍ରମୁତ୍ପାଦଯାମାସ ଘଟୋତ୍କଚଂ ନାମ। ଅର୍ଜୁନସ୍ତୁ ନାଗକନ୍ଯାଯାମୁଲୂପ୍ଯାମିରାଵନ୍ତଂ ନାମ ପୁତ୍ରଂ ଜନଯାମାସ
ଭୀମସେନ ପୂର୍ବରୁ ହିଡିମ୍ବା ରାକ୍ଷସୀଠାରେ ଘଟୋତ୍କଚ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ; ଅର୍ଜୁନ ନାଗକନ୍ୟା ଉଲୂପୀଠାରେ ଇରାବତ୍ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ।
ତତୋ ମଣଲୂରୁପତିକନ୍ଯାଯାଂ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦାଯାମର୍ଜୁନଃ ପୁତ୍ରମୁତ୍ପାଦଯାମାସ ବଭ୍ରୁଵାହନଂ ନାମ। ଏତେ ତ୍ରଯୋଦଶ ପୁତ୍ରାଃ ପାଣ୍ଡଵାନାମ୍
ତାପରେ ମଣଲୂର ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦାଠାରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ, ନାମ ବଭ୍ରୁବାହନ। ଏହିମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ତେରଟି ପୁଅ।
ଵିରାଟସ୍ଯ ଦୁହିତରମୁତ୍ତରାଂ ନାମାଭିମନ୍ଯୁରୁପେଯେମେ। ତସ୍ଯାମସ୍ଯ ପରାସୁର୍ଗର୍ଭୋଽଜାଯତ
ଅଭିମନ୍ୟୁ ବିରାଟଙ୍କ ଝିଅ ଉତ୍ତରାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କଠାରେ ତାଙ୍କର ପରେ ଗର୍ଭରେ ପୁଅ ହେଲା।
ତମୁତ୍ସଙ୍ଗେ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ପୃଥା ନିଯୋଗାତ୍ପୁରୁଷୋତ୍ତମସ୍ଯ। ଷାଣ୍ମାସିକଂ ଗର୍ଭମହଂ ଜୀଵଯାମି ପାଦସ୍ପର୍ଶାଦିତି ଵାସୁଦେଵ ଉଵାଚ
ପୃଥା ତାକୁ ଆଖିଅଂକୁ ଧରିଲେ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କ ଆଦେଶରେ; ବାସୁଦେବ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଏହି ଛଅ ମାସର ଗର୍ଭକୁ ପାଦସ୍ପର୍ଶରେ ଜୀବନ ଦେବି।'
ଅହଂ ଜୀଵଯାମି କୁମାରମନନ୍ତଵୀର୍ଯଂ ଜାତ ଏଵାଯମଜାଯତ। ଅଭିମନ୍ଯୋଃ ସତ୍ଯେନ ଚେଯଂ ପୃଥିଵୀ ଧାରଯତ୍ଵିତି ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ପାଦସ୍ପର୍ଶାତ୍ସଜୀଵୋଽଜାଯତ। ନାମ ତସ୍ଯାକରୋତ୍ସୁଭଦ୍ରା
'ମୁଁ ଏହି ଅସୀମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଶୁକୁ ଜୀବନ ଦେଉଛି; ସେ ଏବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି,' ବାସୁଦେବ କହିଲେ। 'ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ସତ୍ୟରେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଧରାଯାଉ।' ବାସୁଦେବଙ୍କ ପାଦସ୍ପର୍ଶରେ ସେ ଜୀବନ୍ତ ହେଲେ; ସୁଭଦ୍ରା ତାଙ୍କର ନାମ ରଖିଲେ।
ପରିକ୍ଷୀଣେ କୁଲେ ଜାତ ଉତ୍ତରାଯାଂ ପରଂତପଃ। ପରିକ୍ଷିଦଭଵତ୍ତସ୍ମାତ୍ସୌଭଦ୍ରାତ୍ତୁ ଯଶସ୍ଵିନଃ
ଯେତେବେଳେ ସେ ବଂଶ ଦୁର୍ବଳ ହେଲା, ତେବେ ଉତ୍ତରା ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମହାନ ଯଶସ୍ବୀ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା।
ପରୀକ୍ଷିତ୍ତୁ ଖଲୁ ଭଦ୍ରଵତୀଂ ନାମୋପଯେମେ। ତସ୍ଯାଂ ତତ୍ର ଭଵାଞ୍ଜନମେଜଯଃ
ପରୀକ୍ଷିତ ଭଦ୍ରାବତୀ ନାମକ ଜନୀକୁ ବିବାହ କଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ତୁମେ, ଜନମେଜୟ, ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଜନମେଜଯାତ୍ତୁ ଭଵତଃ ଖଲୁ ଵପୁଷ୍ଟମାଯାଂ ପୁତ୍ରୌ ଦ୍ଵୌ ଶତାନୀକଃ ଶଙ୍କୁକର୍ଣଶ୍ଚ
ଜନମେଜୟଙ୍କଠାରୁ ଦୁଇଜଣ ଦୀପ୍ତିମାନ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ—ଶତାନୀକ ଓ ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ।
ଶତାନୀକସ୍ତୁ ଖଲୁ ଵୈଦେହୀମୁପଯେମେ। ତସ୍ଯାମସ୍ଯ ଜଜ୍ଞେ ପୁତ୍ରୋଽଶ୍ଵମେଧଦତ୍ତଃ
ଶତାନୀକ ଏକ ବୈଦେହୀ ରାଜକୁମାରୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅଶ୍ୱମେଧଦତ୍ତ ଜନ୍ମିଲେ।
ଇତ୍ଯେଷ ପୂରୋର୍ଵଂଶସ୍ତୁ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ କୀର୍ତିତଃ। ପୂରୋର୍ଵଂଶମିମଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଏଭଳି ରୂପେ ପୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବଂଶର କଥା କହାଯାଇଛି; ଯେଉଁଠି ଏହି ପୁରୁ ବଂଶର କଥା ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।
ରାଜୋପରିଚରୋ ନାମ ଧର୍ମନିତ୍ଯୋ ମହୀପତିଃ। ବଭୂଵ ମୃଗଯାଶୀଲଃ ଶଶ୍ଵତ୍ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଵାଞ୍ଛୁଚିଃ
ଉପରିଚର ନାମକ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ, ସେ ଶିକାରରେ ଆସକ୍ତ, ସବୁବେଳେ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲିନ ଓ ପବିତ୍ର ଥିଲେ।