ନୈତାମତିଶଯେ ଜାତୁ ଵସ୍ତ୍ରଭୂଷଣଭୋଜନୈଃ। ନ ଵଦେ ଚାପ୍ଯତିଵାଚା ତାଂ ପୃଥାଂ ପୃଥିଵୀସମାମ୍
ମୁଁ କେବେ ତାଙ୍କୁ ବେଶି ପୋଶାକ, ଭୂଷଣ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ଅତିକ୍ରମ କରେନି। ଏବଂ ପୃଥା, ଯିଏ ପୃଥିବୀ ସମାନ, ତାଙ୍କୁ କେବେ ମଧ୍ୟ କଠୋର କଥା କହେନି।
ଅଷ୍ଟାଵଗ୍ରେ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ସ୍ମ ନିତ୍ଯଦା। ଭୁଞ୍ଜତେ ରୁକ୍ମପାତ୍ରୀଷୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରନିଵେଶନେ
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଗୃହରେ ସଦା ଅଷ୍ଟ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି।
ଅଷ୍ଟାଶୀତିସହସ୍ରାଣି ସ୍ନାତକା ଗୃହମେଧିନଃ। ତ୍ରିଂଶଦ୍ଦାସୀକ ଏକୈକୋ ଯାନ୍ଵିଭର୍ତି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଅଠାସି ହଜାର ଶିକ୍ଷିତ ଗୃହସ୍ଥ, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ପାଖରେ ତିରିଶି ଦାସୀ ରହନ୍ତି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି।
ଦଶାନ୍ଯାନି ସହସ୍ରାଣି ଯେଷାମନ୍ନଂ ସୁସଂସ୍କୃତମ୍। ହ୍ରିଯତେ ରୁକ୍ମପାତ୍ରୀଭିର୍ଯତୀନାମୂର୍ଧ୍ଵରେତସାମ୍
ଅନ୍ୟ ଦଶ ହଜାର ନିଷ୍ଠାବାନ ତ୍ୟାଗୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୁସଂସ୍କୃତ ଖାଦ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ।
ତାନ୍ସର୍ଵାନଗ୍ରହାରେଣ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଵେଦଵାଦିନଃ। ଯଥାର୍ହଂ ପୂଜଯାମି ସ୍ମ ପାନାଚ୍ଛାଦନଭୋଜନୈଃ
ଗ୍ରାମରେ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ଯଥାଯଥିକ ଆଦର ସହିତ ପାନୀୟ, ପୋଶାକ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ମୁଁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲି।
ଶତଂ ଦାସୀସହସ୍ରାଣି କୌନ୍ତେଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। କମ୍ବୁକେଯୂରଧାରିଣ୍ଯୋ ନିଷ୍କକଣ୍ଠ୍ଯଃ ସ୍ଵଲଂକୃତାଃ
କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାଖରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଦାସୀ ଥିଲେ, ସେମାନେ କମ୍ବୁ ଓ କେୟୂର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଗଳାରେ ନିଷ୍କ ଲଗାଇ ଭଲଭଲ ଭାବେ ସଜିଥିଲେ।
ମହାର୍ହମାଲ୍ଯାଭରଣାଃ ସୁଵର୍ଣାଶ୍ଚନ୍ଦନୋକ୍ଷିତାଃ। ମଣୀନ୍ହେମ ଚ ଵିଭ୍ରତ୍ଯୋ ନୃତ୍ତଗୀତଵିଶାରଦାଃ
ସେମାନେ ମୂଲ୍ୟବାନ ମାଳା ଓ ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଚନ୍ଦନ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଲଗାଇଥିଲେ, ମଣି ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।
ତାସାଂ ନାମ ଚ ରୂପଂଚ ଭୋଜନାଚ୍ଛାଦନାନି ଚ। ସର୍ଵାସାମେଵ ଵେଦାହଂ କର୍ମ ଚୈଵ କୃତାକୃତମ୍
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ନାମ, ରୂପ, ଖାଦ୍ୟ, ପୋଶାକ ଓ ସମସ୍ତ କାମ କରାଯାଇଥିବା ଓ ଅକରାଯାଇଥିବା ଜାଣିଛି।
ଶତଂ ଦାସୀସହସ୍ରାଣି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ପାତ୍ରୀପସ୍ତା ଦିଵାରାତ୍ରମତିଥୀନ୍ଭୋଜଯନ୍ତ୍ଯୁତ
କୁନ୍ତୀଙ୍କ ଜ୍ଞାନୀ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଦାସୀ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଦିନ ଓ ରାତି ଅତିଥିମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେଇ ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଶତମଶ୍ଵସହସ୍ରାଣି ଦଶନାଗାଯୁତାନି ଚ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯାନୁଯାତ୍ରମିନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥନିଵାସିନଃ
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ବସୁଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଲକ୍ଷ ଘୋଡା ଓ ଦଶ ହଜାର ହାତୀ ଥିଲେ।
ଏତଦାସୀତ୍ତଦା ରାଜ୍ଞୋ ଯନ୍ମହୀଂ ପର୍ଯପାଲଯତ୍। ଯେଷାଂ ସଙ୍ଖ୍ଯାଵିଧିଂ ଚୈଵ ପ୍ରଦିଶାମି ଶୃଣୋମି ଚ
ରାଜା ଯେତେବେଳେ ଭୂମିରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ, ଏହିପରି ଏକ ସମୃଦ୍ଧି ଥିଲା; ସେମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମୁଁ ଜାଣିଛି ଓ କହିପାରିବି।
ଅନ୍ତଃପୂରାଣାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଭୃତ୍ଯାନାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଶଃ। ଆଗୋପାଲାଵିପାଲେଭ୍ଯଃ ସର୍ଵଂ ଵେଦ କୃତାକୃତମ୍
ସମସ୍ତ ଅନ୍ତଃପୁର ଓ ସମସ୍ତ ଭୃତ୍ୟମାନେ, ଗୋପାଳ ଓ ମେଷପାଳ ଯାଏଁ, ସମସ୍ତ କାମ କରାଯାଇଥିବା ଓ ଅକରାଯାଇଥିବା ମୁଁ ଜାଣିଛି।
ସର୍ଵଂ ରାଜ୍ଞଃ ସମୁଦଯମାଯଂ ଚ ଵ୍ଯଯମେଵ ଚ। ଏକାଽହଂଵେଦ୍ମି କଲ୍ଯାଣି ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଯଶସ୍ଵିନି
ମୁଁ ଏକା, ମଙ୍ଗଳମୟେ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ରାଜାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଆୟ ଓ ବ୍ୟୟ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣିଛି।
ମଯି ସର୍ଵଂ ସମାସଜ୍ଯକୁଟୁମ୍ବଂ ଭରତର୍ଷଭାଃ। ଉପାସନରତାଃ ସର୍ଵେ ଘଟଯନ୍ତି ଵରାନନେ
ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଗୃହକାର୍ଯ୍ୟ ମୋତେ ଭରସା କରାଯାଇଛି; ସମସ୍ତେ ସେବାରେ ଲଗିଥିବା, ମୋ ନିର୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ମୁଖ୍ୟା।
ତମହଂ ଭାରମାସକ୍ତମନାଧୃଷ୍ଯଂ ଦୁରାତ୍ମଭିଃ। ସୁଖଂ ସର୍ଵଂପରିତ୍ଯଜ୍ଯରାତ୍ର୍ଯହାନି ଘଟାମି ଵୈ
ମୁଁ ଏହି ଭାରକୁ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଅପରାଜିତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଅବିଚଳ ମନରେ ଉଠାଇଛି; ଦିନ ଓ ରାତି ସମସ୍ତ କାମ ସହଜରେ କରି, ସୁଖକୁ ଛାଡି ଦେଇଛି।
ଅଧୃଷ୍ଯଂ ଵରୁଣସ୍ଯେଵ ନିଧିପୂର୍ଣମିଵୋଦଧିମ୍। ଏକାହଂ ଵେଦ୍ମି କୋଶଂ ଵୈ ପତୀନାଂ ଧର୍ମଚାରିଣାମ୍
ମୁଁ ଏକା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପତିମାନଙ୍କର ଧନକୁ ଜାଣିଛି, ଯେପରି ବରୁଣଙ୍କର ଧନ ଅପରାଜିତ, କିମ୍ବା ଧନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ର।
ଅନିଶାଯାଂ ନିଶାଯାଂ ଚ ଵିହାଯ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସଯୋଃ। ଆରାଧଯନ୍ତ୍ଯାଃ କୌରଵ୍ଯାଂସ୍ତୁଲ୍ଯା ରାତ୍ରିରହଶ୍ଚ ମେ
ମୁଁ ଦିନ ଓ ରାତି ଭୋକ ଓ ତିଆଁକୁ ଛାଡି ଦେଇ କୌରବମାନେକୁ ସେବା କରୁଛି; ମୋ ପାଇଁ ଦିନ ଓ ରାତି ଏକ ସମାନ।
ପ୍ରଥମଂ ପ୍ରତିବୁଧ୍ଯାମି ଚରମଂ ସଂଵିଶାମି ଚ। ନିତ୍ଯକାଲମହଂ ସତ୍ଯେ ଏତତ୍ସଂଵନନଂ ମମ
ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଉଠିଥିବି ଓ ଶେଷରେ ଶୋଇଥିବି; ସବୁବେଳେ ସତ୍ୟରେ ଲଗିଥିବି—ଏହା ମୋ ଆଚରଣ।
ଏତଜ୍ଜାନାମ୍ଯହଂ କର୍ତୁଂ ଭର୍ତୃସଂଵନନଂ ମହତ୍। ଅସତ୍ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ସମାଚାରଂ ନାହଂ କୁର୍ଯାଂ ନ କାମଯେ
ମୁଁ ଏହି ମହା କାର୍ଯ୍ୟ, ପତିମାନଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଜାଣିଛି; ଦୁଷ୍ଟ ଜନନୀମାନଙ୍କ ଆଚରଣ ମୁଁ କରେ ନାହିଁ, ଚାହେ ନାହିଁ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମସହିତଂ ଵ୍ଯାହୃତଂ କୃଷ୍ଣଯା ତଦା। ଉଵାଚ ସତ୍ଯା ସତ୍କୃତ୍ଯ ପାଞ୍ଚାଲୀଂ ଧର୍ମଚାରିଣୀଂ
କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ଧର୍ମ ଭରିତ କଥା ଶୁଣି, ସତ୍ୟଭାମା ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଡ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି କହିଲେ।
ଅଭିପନ୍ନାଽସ୍ମି ପାଞ୍ଚାଲି ଯାଜ୍ଞସେନି କ୍ଷମସ୍ଵ ମେ। କାମକାରଃ ସଖୀନଂ ହି ସୋପହାସଂ ପ୍ରଭାଷିତମ୍
ପାଞ୍ଚାଳୀ, ଯଜ୍ଞସେନୀ, ମୁଁ ଭୁଲ କରିଛି; ମୋତେ କ୍ଷମା କର। ଇଚ୍ଛାବଶତା, ସଖୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ହସି କହିଥିଲି।
ଇମଂ ତୁ ତେ ମାର୍ଗମପେତଦୋଷଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଚିତ୍ତଗ୍ରହଣାଯ ଭର୍ତୁଃ। ଅସ୍ମିନ୍ଯଥାଵତ୍ସଖି ଵର୍ତମାନା ଭର୍ତାରମାଚ୍ଛେତ୍ସ୍ଯସି କାମିନୀଭ୍ଯଃ
ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖାଇବି, ଦୋଷ ନଥିବା ପଥ, ପତିଙ୍କ ହୃଦୟ ଜିତିବା ପାଇଁ; ଏହାକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଅନୁସରିଲେ, ସଖୀ, ପତିଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନନୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ।
ନୈତାଦୃଶଂ ଦୈଵତମସ୍ତି କିଂଚି- ତ୍ସର୍ଵେଷୁଲୋକେଷୁ ସଦେଵକେଷୁ। ଯଥା ପତିସ୍ତସ୍ଯ ତୁ ସର୍ଵକାମା ଲଭ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦେ କୁପିତଶ୍ ହନ୍ଯାତ୍
ପୁରୁଷ, ଦେବତା ଓ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି ଭି ଏପରି ଦେବତା ନୁହେଁ; ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କର କୃପାରେ ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କରିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ପତି କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେବେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଛାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇପାରେ।
ତସ୍ମାଦପତ୍ଯଂ ଵିଵିଧାଶ୍ ଭୋଗାଃ ଶଯ୍ଯାସନାନ୍ଯଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନାନି। ଵସ୍ତ୍ରାଣି ମାଲ୍ଯାନି ତଥୈଵ ଗନ୍ଧାଃ ସ୍ଵର୍ଗଶ୍ଚଲୋକୋ ଵିପୁଲା ଚ କୀର୍ତିଃ
ଏହିପରି ଭାବରୁ ସନ୍ତାନ, ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଶୟା ଓ ଆସନ, ଜଳି ଦେଖିବା, ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ସୁଗନ୍ଧ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ବ୍ୟପକ କୀର୍ତି ମିଳେ।
ସୁଖଂ ସୁଖନେହ ନ ଜାତୁ ଲଭ୍ଯଂ ଦୁଃଖେନ ସାଧ୍ଵୀ ଲଭତେ ସୁଖାନି। ସା କୃଷ୍ଣମାରାଧଯ ସୌହୃଦେନ ପ୍ରେମ୍ଣା ଚ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରତିକର୍ମଣା ଚ
ଏଠାରେ ମାତ୍ର ଆନନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ସୁଖ ମିଳେନାହିଁ; ଏକ ସତୀ ମହିଳା କଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ସୁଖ ପାଇଥାଏ। ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମିତ୍ରତା, ପ୍ରେମ ଓ ସଦା ସେବାରେ ଆରାଧନା କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାନାସନୈଶ୍ଚାରୁଭିରଗ୍ରମାଲ୍ଯୈ- ର୍ଦାକ୍ଷିଣ୍ଯଯୋଗୈର୍ଵିଵିଧୈଶ୍ଚ ଗନ୍ଧୈଃ। ଅସ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯୋସ୍ମୀତି ଯଥା ଵିଦିତ୍ଵା ତ୍ଵାମେଵ ସଂଶ୍ଲିଷ୍ଯତି ସର୍ଵଭାଵୈଃ
ସୁନ୍ଦର ସ୍ନାନ, ଆସନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଳା, ଦୟା ଓ ବିଭିନ୍ନ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା, 'ମୁଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ' ବୋଲି ଜାଣି, ସେ ସମସ୍ତ ଭାବରେ ତୁମକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ଵରଂ ଦ୍ଵାରଗତସ୍ ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥିତା ତିଷ୍ଠ ଗୃହସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଵିଷ୍ଟଂ ତ୍ଵରିତାଽସନେନ ପାଦ୍ଯେନ ଚୈନଂ ପ୍ରତିପୂଜଯସ୍ଵ
ପତିଙ୍କର ସ୍ୱର ଦ୍ୱାରରେ ଶୁଣି, ସେ ଉଠି ଘରର ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ି ରହେ; ପତି ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଦେଖି, ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ଆସନ ଓ ପାଦ ପାଇଁ ଜଳ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି।
ସଂପ୍ରେଷିତାଯାମଥ ଚୈଵ ଦାସ୍ଯା- ମୁତ୍ଥାଯ ସର୍ଵଂ ସ୍ଵଯମେଵ କାର୍ଯମ୍। ଜାନାତୁ କୃଷ୍ଣସ୍ତଵ ଭାଵମେତଂ ସର୍ଵାତ୍ମନା ମାଂ ଭଜତୀତି ସତ୍ଯେ
ଦାସୀ ପଠାଯିବା ପରେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସ୍ୱୟଂ ଉଠି ସମସ୍ତ କାମ କରେ; କୃଷ୍ଣ ଜାଣନ୍ତୁ ଯେ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଭାବରେ ମୋତେ ଭଜୁଛ, ଏହି ଭକ୍ତି ସତ୍ୟ।
ତ୍ଵତ୍ସଂନିଧୌ ଯତ୍କଥଯେତ୍ପତିସ୍ତେ ଯଦ୍ଯପ୍ଯଗୁହ୍ଯଂ ପରିରକ୍ଷିତଵ୍ଯମ୍। କାଚିତ୍ସପତ୍ନୀ ତଵ ଵାସୁଦେଵଂ ପ୍ରତ୍ଯାଦିଶେତ୍ତେନ ଭଵେଦ୍ଵିରାଗଃ
ପତି ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ଯାହା କହନ୍ତି, ତାହା ଗୁପ୍ତ ନହେଲେ ମଧ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ଉଚିତ; ଯଦି କୌଣସି ସପତ୍ନୀ ତୁମକୁ ବାସୁଦେବ ବିଷୟରେ କିଛି କହିଁ, ତାହା ଦୂରତା ଆଣେ।
ପ୍ରିଯାଂଶ୍ଚ ରମ୍ଯାଂଶ୍ଚ ହିତାଂଶ୍ ଭର୍ତୁ- ସ୍ତାନ୍ଭୋଜଯେଥା ରଵିଵିଧୈରୁପାଯୈଃ। ଦ୍ଵେଷ୍ଯୈରୁପେକ୍ଷ୍ଯୈରହିତୈଶ୍ ତସ୍ଯ ଭିଦ୍ସ୍ଵନିତ୍ଯଂ କୁହକୋଦ୍ଧତୈଶ୍ଚ
ପତିଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ରମ୍ୟ ଓ ହିତକାରୀ ମିତ୍ରମାନେକୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ଭୋଜନ କରାଅ; ଦ୍ୱେଷୀ, ଉପେକ୍ଷିତ, ଅହିତକାରୀ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଆଣୁଥିବା ଓ ଚତୁର ମିତ୍ରମାନେକୁ ଅନଦେଖି କର।