ସୂର୍ଯଵୈଶ୍ଵାନରସମାନ୍ସୋମକଲ୍ପାନ୍ମହାରଥାନ୍। ସେଵେ ଚକ୍ଷୁର୍ହଣଃ ପାର୍ଥାନୁଗ୍ରଵୀର୍ଯପ୍ରତାପିନଃ
ମୁଁ ପାର୍ଥମାନେଙ୍କୁ ସେବା କରେଉଛି, ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ସୋମ ପରି ଶିତଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି କଠିନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଓ ପ୍ରତାପ ବହୁତ ଭୟଙ୍କର।
ଦେଵୋ ମନୁଷ୍ଯୋ ଗନ୍ଧର୍ଵୋ ଯୁଵା ଚାପି ସ୍ଵଲଂକୃତଃ। ଦ୍ରଵ୍ଯଵାନଭିରୂପୋ ଵା ନ ମେଽନ୍ଯଃ ପୁରୁଷୋ ମତଃ
ମୋ ପାଇଁ ଦେବତା, ମଣିଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ କିମ୍ବା ଯୁବକ ଯେତେ ସୁନ୍ଦର, ଭଲ ଭାବରେ ଶୋଭିତ, ଧନୀ କିମ୍ବା ଆକର୍ଷକ ହେଉନାହିଁ, ମୋ ପତିମାନେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁରୁଷ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ନାହିଁ।
ନ ଭୁକ୍ତଵତି ନ ସ୍ନାତେ ନାସଂଵିଷ୍ଟେ ଚ ଭର୍ତରି। ନ ସଂଵିଶାମି ନାଶ୍ନାମି ନ ସ୍ନାଯେ କର୍ମ କୁର୍ଵତୀ
ମୋ ପତି ଯଦି ଖାଇନାହାନ୍ତି, ସ୍ନାନ କରିନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ବସିନାହାନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଶୋଇ ନାହିଁ, ଖାଏ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ସ୍ନାନ କରେ ନାହିଁ, ଯେପରି ମୁଁ କାମ କରୁଥିଲି ମଧ୍ୟ।
କ୍ଷେତ୍ରାଦ୍ଵନାଦ୍ଵା ଗ୍ରାମାଦ୍ଵା ଭର୍ତାରଂ ଗୁହମାଗତମ୍। ଅଭ୍ଯୁତ୍ଥାଯାଭିନନ୍ଦାମି ଆସନେନୋଦକେନ ଚ
ମୋ ପତି କ୍ଷେତ୍ର, ଜଙ୍ଗଲ କିମ୍ବା ଗାଁଠାରୁ ଯେଉଁଠୁ ଫେରନ୍ତି, ମୁଁ ଉଠି ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରେଉଛି, ତାଙ୍କୁ ବସିବାକୁ ଏବଂ ପାଣି ଦେଇ ଆଦର କରେଉଛି।
ପ୍ରସନ୍ନଭାଣ୍ଡା ମୃଷ୍ଟାନ୍ନା କାଲେ ଭୋଜନଦାଯିନୀ। ସଂଯତା ଗୁପ୍ତଧାନ୍ଯା ଚ ସୁସଂମୃଷ୍ଟନିଵେଶନା
ମୁଁ ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସଫା ରଖେଁ, ସମୟରେ ଭଲ ରାନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ଦେଉଛି, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେଁ, ଧାନ୍ୟ ଭଣ୍ଡାରକୁ ଲୁଚାଇ ରଖେଁ, ଘରକୁ ସବୁବେଳେ ଭଲଭାବେ ପୋଖାଲି ରଖେଁ।
ଅତିରସ୍କୃତସଂଭାଷା ଦୁଃସ୍ତ୍ରିଯୋ ନାନୁସେଵତୀ। ଅନୁକୂଲଵତୀ ନିତ୍ଯଂ ଭଵାମ୍ଯନଲସା ସଦା
ଅପମାନଜନକ କଥା କହୁଥିବା କିମ୍ବା ଖରାପ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ମିଶେନି, ସବୁବେଳେ ମୁଁ ଚେଷ୍ଟାଶୀଳ ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରେଁ।
ଅନର୍ମ ଚାପି ହସିତଂ ଦ୍ଵାରି ସ୍ଥାନମଭୀକ୍ଷ୍ଣଶଃ। ଅଵସ୍କରେ ଚିରସ୍ଥାନଂ ନିଷ୍କୁଟେଷୁ ଚ ଵର୍ଜଯେ
ଅସମ୍ବିଧାନ ହସ, ବାହାର ଦ୍ୱାରରେ ବେସି ସମୟ ରହିବା, ଶୌଚାଳୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବିତାଇବା ଓ ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଅନବରତ ରହିବା — ଏହା ସବୁକୁ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ।
ଅତ୍ଯାଲାପମସନ୍ତୋଷଂ ପରଵ୍ଯାପାରସଂକଥାଃ'। ଅତିହାସାତିରୋଷୌ ଚ କ୍ରୋଧସ୍ଥାନଂ ଚ ଵର୍ଜଯେ
ଅତିକଥାବାର୍ତ୍ତା, ଅସନ୍ତୋଷ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ କଥାରେ ଚର୍ଚ୍ଚା, ଅତିରିକ୍ତ ହସ ଓ ରୋଷ, ଏବଂ କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା ସ୍ଥାନ — ଏହା ସବୁକୁ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ।
ନିରତାଽହଂ ସଦା ସତ୍ଯେ ପାପାନାଂ ଚ ଵିଵର୍ଜନେ। ସର୍ଵଥା ଭର୍ତୁରହିତଂ ନ ମମେଷ୍ଟଂ କଥଂଚନ
ମୁଁ ସଦା ସତ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ଓ ପାପ କାମରୁ ଦୂରେଇ ରହେ। କେବେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସ୍ୱାମୀଠାରୁ ଦୂର ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେନି।
ଯଦା ପ୍ରଵସତେ ଭର୍ତା କୁଟୁମ୍ବାର୍ଥେନ କେନଚିତ୍। ସୁମନୋଵର୍ଣକାପେତା ଭଵାମି ଵ୍ରତଚାରିଣୀ
ମୋର ସ୍ୱାମୀ କେବେ ଯଦି ପରିବାର କାମରେ ବାହାରେ ଯାଆନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ସଦା ଖୁସି, ଶୁଦ୍ଧ ଚରିତ୍ର ଓ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ରହେ।
ଯଚ୍ଚ ଭର୍ତା ନ ପିବତି ଯଚ୍ଚ ଭର୍ତା ନ ସେଵତେ। ଯଚ୍ଚ ନାଶ୍ନାତି ମେ ଭର୍ତା ସର୍ଵଂ ତଦ୍ଵର୍ଜଯାମ୍ଯହମ୍
ମୋ ସ୍ୱାମୀ ଯାହା ପିଉନ୍ତି ନାହିଁ, ଯାହା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯାହା ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ — ସେ ସବୁକୁ ମୁଁ ଏଡ଼ି ଚାଲେ।
ଯଥୋପଦେଶଂ ନିଯତା ଵର୍ତମାନା ଵରାଙ୍ଗନେ। ସ୍ଵଲଂକୃତା ସୁପ୍ରଯତା ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରିଯହିତେ ରତା
ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ନିୟମିତ ଚାଲି, ସୁସଜ୍ଜିତ ଓ ସଜାଗ ରହି, ମୁଁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ଭଲ ପାଇଁ ସଦା ନିଷ୍ଠା ରହେ।
ଯେ ଚ ଧର୍ମାଃ କୁଟୁମ୍ବେଷୁ ଶ୍ଵଶ୍ର୍ଵାମେ କଥିତାଃ ପୁରା। `ଅନୁତିଷ୍ଠାମି ତାନ୍ସତ୍ଯେ ନିତ୍ଯକାଲମତନ୍ଦ୍ରିତା
ଘରେ ଯେ ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ମୋ ଶ୍ୱଶୁରୀ ପୂର୍ବରୁ ଶିଖାଇଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ସତ୍ୟ ଓ ଅଲସତା ବିନା ସଦା ପାଳନ କରେ।
ଭିକ୍ଷାବଲିଶ୍ରାଦ୍ଧଵିଧିସ୍ଥାଲୀପାକାଶ୍ଚ ପର୍ଵସୁ। ମାନ୍ଯାନାଂ ମାନସତ୍କାରା ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଵିଦିତା ମମ
ଭିକ୍ଷା, ବଳି, ପିତୃକର୍ମ, ପର୍ବଦିନରେ ପାକାଳ, ଓ ମାନ୍ୟ ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ — ଏବଂ ମୋତେ ଯାହା ଜଣା ଅଛି, ସେ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ—
ତାନ୍ସର୍ଵାନନୁଵର୍ତାମି ଦିଵାରାତ୍ରମତନ୍ଦ୍ରିତା। ଵିନଯାନନିଯମାଂଶ୍ଚୈଵ ସଦା ସର୍ଵାତ୍ମନା ଶ୍ରିତା
ସେ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମୁଁ ଦିନ ଓ ରାତି ଅଲସତା ବିନା ପାଳନ କରେ। ମୁଁ ସଦା ମନ, ଦେହ ଓ ଆତ୍ମାରୁ ନମ୍ରତା ଓ ନିୟମକୁ ଧାରଣ କରେ।
ମୃଦୂନ୍ସତଃ ସତ୍ଯଶୀଲାନ୍ସତ୍ଯଧର୍ମାନୁପାଲିନଃ। ସ ଦେଵଃ ସା ଗତିର୍ନାର୍ଯାସ୍ତସ୍ଯ କା ଵିପ୍ରିଯଂ ଚରେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ମୃଦୁ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ, ସେମାନେ ନାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତା ସମାନ ଓ ଆଶ୍ରୟ। ଏମିତି ପୁରୁଷଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିପରୀତ କିଏ କରିପାରିବ?
ପତ୍ଯାଶ୍ରଯୋ ହି ମେ ଧର୍ମୋ ମତଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ସନାତନଃ। ସ ଦେଵଃ ସା ଗତିର୍ନାର୍ଯାସ୍ତସ୍ଯ କାଵିପ୍ରିଯଂ ଚରେତ୍
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀ ଉପରେ ନିର୍ଭରତା ହେଉଛି ସନାତନ ଧର୍ମ। ସେ ଦେବତା ସମାନ ଓ ନାରୀଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ। ତେଣୁ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିପରୀତ କିଏ କରିପାରିବ?
ଅହଂ ପତୀନ୍ନାତିଶଯେ ନାତ୍ଯଶ୍ନେ ନାତିଭୂଷଯେ। ନାପି ଶ୍ଵଶ୍ରୂଂ ପରିଵଦେ ସର୍ଵଦା ପରିଯନ୍ତ୍ରିତା
ମୁଁ କେବେ ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେନି, ଅତିରିକ୍ତ ଖାଏ ନାହିଁ, ବେଶି ଶୃଙ୍ଗାର କରେନି, ଏବଂ କେବେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ୱଶୁରୀଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ କଥା କହେନି। ସଦା ସଂଯମରେ ରହେ।
ଅଵଧାନେନ ସୁଭଗେ ନିତ୍ଯୋତ୍ଥିତତଯୈଵ ଚ। ଭର୍ତାରୋ ଵଶଗା ମହ୍ଯଂ ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷଯୈଵ ଚ
ସଚେତନତା, ସଦା ସମୟରେ ଉଠିବା ଓ ବଡ଼ମାନେଙ୍କ ସେବା ଦ୍ୱାରା, ମୋ ସ୍ୱାମୀମାନେ ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ରହନ୍ତି।
ନିତ୍ଯମାର୍ଯାମହଂ କୁନ୍ତୀଂ ଵୀରସୂଂ ସତ୍ଯଵାଦିନୀମ୍। ସ୍ଵଯଂ ପରିଚରାମ୍ଯତାଂ ପାନାଚ୍ଛାଦନଭୋଜନୈଃ
ମୁଁ ସଦା ଆପଣେ ନିଜେ ମହାନୀୟ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ବୀରମାତା କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ପାନୀୟ, ପୋଶାକ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ସେବା କରେ।
ନୈତାମତିଶଯେ ଜାତୁ ଵସ୍ତ୍ରଭୂଷଣଭୋଜନୈଃ। ନ ଵଦେ ଚାପ୍ଯତିଵାଚା ତାଂ ପୃଥାଂ ପୃଥିଵୀସମାମ୍
ମୁଁ କେବେ ତାଙ୍କୁ ବେଶି ପୋଶାକ, ଭୂଷଣ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ଅତିକ୍ରମ କରେନି। ଏବଂ ପୃଥା, ଯିଏ ପୃଥିବୀ ସମାନ, ତାଙ୍କୁ କେବେ ମଧ୍ୟ କଠୋର କଥା କହେନି।
ଅଷ୍ଟାଵଗ୍ରେ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ସ୍ମ ନିତ୍ଯଦା। ଭୁଞ୍ଜତେ ରୁକ୍ମପାତ୍ରୀଷୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରନିଵେଶନେ
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଗୃହରେ ସଦା ଅଷ୍ଟ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି।
ଅଷ୍ଟାଶୀତିସହସ୍ରାଣି ସ୍ନାତକା ଗୃହମେଧିନଃ। ତ୍ରିଂଶଦ୍ଦାସୀକ ଏକୈକୋ ଯାନ୍ଵିଭର୍ତି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଅଠାସି ହଜାର ଶିକ୍ଷିତ ଗୃହସ୍ଥ, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ପାଖରେ ତିରିଶି ଦାସୀ ରହନ୍ତି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି।
ଦଶାନ୍ଯାନି ସହସ୍ରାଣି ଯେଷାମନ୍ନଂ ସୁସଂସ୍କୃତମ୍। ହ୍ରିଯତେ ରୁକ୍ମପାତ୍ରୀଭିର୍ଯତୀନାମୂର୍ଧ୍ଵରେତସାମ୍
ଅନ୍ୟ ଦଶ ହଜାର ନିଷ୍ଠାବାନ ତ୍ୟାଗୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୁସଂସ୍କୃତ ଖାଦ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ।
ତାନ୍ସର୍ଵାନଗ୍ରହାରେଣ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଵେଦଵାଦିନଃ। ଯଥାର୍ହଂ ପୂଜଯାମି ସ୍ମ ପାନାଚ୍ଛାଦନଭୋଜନୈଃ
ଗ୍ରାମରେ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ଯଥାଯଥିକ ଆଦର ସହିତ ପାନୀୟ, ପୋଶାକ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ମୁଁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲି।
ଶତଂ ଦାସୀସହସ୍ରାଣି କୌନ୍ତେଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। କମ୍ବୁକେଯୂରଧାରିଣ୍ଯୋ ନିଷ୍କକଣ୍ଠ୍ଯଃ ସ୍ଵଲଂକୃତାଃ
କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାଖରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଦାସୀ ଥିଲେ, ସେମାନେ କମ୍ବୁ ଓ କେୟୂର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଗଳାରେ ନିଷ୍କ ଲଗାଇ ଭଲଭଲ ଭାବେ ସଜିଥିଲେ।
ମହାର୍ହମାଲ୍ଯାଭରଣାଃ ସୁଵର୍ଣାଶ୍ଚନ୍ଦନୋକ୍ଷିତାଃ। ମଣୀନ୍ହେମ ଚ ଵିଭ୍ରତ୍ଯୋ ନୃତ୍ତଗୀତଵିଶାରଦାଃ
ସେମାନେ ମୂଲ୍ୟବାନ ମାଳା ଓ ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଚନ୍ଦନ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଲଗାଇଥିଲେ, ମଣି ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।
ତାସାଂ ନାମ ଚ ରୂପଂଚ ଭୋଜନାଚ୍ଛାଦନାନି ଚ। ସର୍ଵାସାମେଵ ଵେଦାହଂ କର୍ମ ଚୈଵ କୃତାକୃତମ୍
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ନାମ, ରୂପ, ଖାଦ୍ୟ, ପୋଶାକ ଓ ସମସ୍ତ କାମ କରାଯାଇଥିବା ଓ ଅକରାଯାଇଥିବା ଜାଣିଛି।
ଶତଂ ଦାସୀସହସ୍ରାଣି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ପାତ୍ରୀପସ୍ତା ଦିଵାରାତ୍ରମତିଥୀନ୍ଭୋଜଯନ୍ତ୍ଯୁତ
କୁନ୍ତୀଙ୍କ ଜ୍ଞାନୀ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଦାସୀ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଦିନ ଓ ରାତି ଅତିଥିମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେଇ ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଶତମଶ୍ଵସହସ୍ରାଣି ଦଶନାଗାଯୁତାନି ଚ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯାନୁଯାତ୍ରମିନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥନିଵାସିନଃ
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ବସୁଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଲକ୍ଷ ଘୋଡା ଓ ଦଶ ହଜାର ହାତୀ ଥିଲେ।