ଅଥ ତଦ୍ଵିଦ୍ରୁତଂ ସୈନ୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵଃ ପୁରଂଦରଃ। ଆଶ୍ଵାସଯନ୍ନୁଵାଚେଦଂ ବଲଭିଦ୍ଦାନଵାର୍ଦିତମ୍
ତାପରେ, ସେଇ ଭୟଭୀତ ଦେବସେନାକୁ ଦେଖି, ପୁରନ୍ଦର ଦେବତା ସେମାନେ ଭଲ ହେଉନ୍ତୁ ବୋଲି ଉତ୍ସାହ ଦେଲେ ଓ ଦାନବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ସେନାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ଭଯଂ ତ୍ଯଜତ ଭଦ୍ରଂ ଵ ଶୂରାଃ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଗୃହ୍ଣତ। କୁରୁଧ୍ଵଂଵିକ୍ରମେ ବୁଦ୍ଧିଂ ମା ଵଃ କାଚିଦ୍ଵ୍ଯଥା ଭଵେତ୍
ଭୟ ଛାଡ଼, ଭଲ ରୁହ, ହେ ଶୂରମାନେ; ଅସ୍ତ୍ର ଧର, ସାହସ ରଖ, ମନ ଦୃଢ଼ କର, କୌଣସି ଭୟ କିମ୍ବା ଅସ୍ଥିରତା ଆସିବା ଦିଅନାହିଁ।
ଜଯତୈନାମ୍ସୁଦୁର୍ଵୃତ୍ତାନ୍ଦାନଵାନ୍ଘୋରଦର୍ଶନାନ୍। ଅଭିଦ୍ରଵତ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ମଯା ସହ ମହାସୁରାନ୍
ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯିବା ଦାନବମାନେକୁ ଜିତ, ମୋ ସହିତ ମିଶି ବଡ଼ ଅସୁରମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କର, ତୁମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।
ଶକ୍ରସ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସମାଶ୍ଵସ୍ତା ଦିଵୌକସଃ। ଦାନଵାନ୍ପ୍ରତ୍ଯଯୁଧ୍ଯନ୍ତ ଶକ୍ରଂ କୃତ୍ଵା ଵ୍ଯପାଶ୍ରଯମ୍
ଶକ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦେବମାନେ ପୁନି ଆତ୍ମବଳ ଫେରାଇଲେ ଓ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଦାନବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ତତସ୍ତେ ତ୍ରିଦଶାଃ ସର୍ଵେମରୁତଶ୍ଚ ମହାବଲାଃ। ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଯଯୁର୍ମହାଭାଗାଃ ସାଧ୍ଯାଶ୍ଚ ଵସୁଭିଃ ସହ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ବଳଶାଳୀ ମାରୁତ, ମହାଭାଗ ସାଧ୍ୟ ଓ ବସୁମାନେ ଏକାଠି ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ତୈର୍ଵିସୃଷ୍ଟାନ୍ଯନୀକେଷୁ କ୍ରୁଦ୍ଧୈଃ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ସଂଯୁଗେ। ଶରାଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯକାଯେଷୁ ପିବନ୍ତି ରୁଧିରଂ ବହୁ
ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ, କ୍ରୋଧିତ ଦେବମାନେ ଶତ୍ରୁ ଦଳରେ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କଲେ; ତୀରଗୁଡ଼ିକ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଦେହକୁ ଭେଦି ଅନେକ ରକ୍ତ ପିଇଲା।
ତେଷାଂ ଦେହାନ୍ଵିନିର୍ଭିଦ୍ଯ ଶରାସ୍ତେ ନିଶିତାସ୍ତଦା। ନିପତନ୍ତୋଽଭ୍ଯଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ନଗେଭ୍ଯ ଇଵ ପନ୍ନଗାଃ
ସେଇ ସମୟରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣଗୁଡ଼ିକ ଦେୟତ୍ୟମାନଙ୍କ ଦେହକୁ ଭେଦିଦେଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ଯେପରି ଗିରିରୁ ସର୍ପ ଖସିଯାଏ, ସେପରି ଭୂମିକୁ ପଡ଼ୁଥିବା ଦେଖାଗଲା।
ତାନି ଦୈତ୍ଯଶରୀରାଣି ନିର୍ଭିନ୍ନାନିସ୍ମ ସାଯକୈଃ। ଅପତନ୍ଭୂତଲେରାଜଂଶ୍ଛିନ୍ନାଭ୍ରାଣୀଵ ସର୍ଵଶଃ
ବାଣରେ ବିଛିନ୍ନ ହୋଇଥିବା ସେଇ ଦେୟତ୍ୟମାନଙ୍କ ଦେହ ଏ ରାଜା, ମେଘ ଭାଙ୍ଗି ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଭୂମିକୁ ଖସିଯାଏ ଯେପରି, ସେପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିରେ ଖସିପଡ଼ିଲା।
ତତସ୍ତଦ୍ଦାନଵଂ ସୈନ୍ଯଂ ସର୍ଵୈର୍ଦେଵଗଣୈର୍ଯୁଧି। ତ୍ରାସିତଂ ଵିଵିଧୈର୍ବାଣୈଃ କୃତଂଚୈଵ ପରାଙ୍ଯୁଖମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବାଣ ମାରି ଦାନବ ସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଳାଇଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ।
ଅଥୋତ୍କ୍ରୁଷ୍ଟଂ ତଦା ହୃଷ୍ଟୈଃ ସର୍ଵୈର୍ଦେଵୈରୁଦାଯୁଧୈଃ। ସଂହତାନି ଚ ତୂର୍ଯାଣି ପ୍ରାଵାଦ୍ଯନ୍ତ ହ୍ଯନେକଶଃ
ସେଇ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ବଡ଼ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ହୁଁକାର ଦେଲେ, ଏବଂ ବହୁ ପ୍ରକାର ତୁରୀ, ବାଁଶୀ, ଢୋଳ ଏକାସାଥିରେ ବଜିଉଠିଲା।
ଏଵମନ୍ଯୋନ୍ରସଂଯୁକ୍ତଂ ଯୁଦ୍ଧମାସୀତ୍ସୁଦାରୁଣମ୍। ଦେଵାନାଂ ଦାନଵାନାଂ ଚ ମାଂସଶୋଣିତକର୍ଦମମ୍
ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ମିଶ୍ରିତ ଯୁଦ୍ଧ ଦେବମାନେ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତରେ ମାଟି ଗଢ଼ିଯାଇଥିଲା।
ଅନଯୋ ଦେଵଲୋକସ୍ଯ ସହସୈଵାଭ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ। ତଥହି ଦାନଵା ଘୋରା ଵିନିଘ୍ନନ୍ତି ଦିଵୌକସଃ
ଏହିପରି ଅଚାନକ ଦେବଲୋକ ପାଇଁ ବିପଦ ଆସିଗଲା, କାରଣ ଭୟଙ୍କର ଦାନବମାନେ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ।
ତତସ୍ତୂର୍ଯପ୍ରଣାଦାଶ୍ଚ ଭେରୀଣାଂ ଚ ମହାସ୍ଵନାଃ। ବଭୂଵୁର୍ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ସିଂହନାଦାଶ୍ଚ ଦାରୁଣାଃ
ତାପରେ ଦାନବନାୟକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁରୀ ଓ ଢୋଳର ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର ଉଠିଲା, ସେମାନଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ସିଂହ ଦହାଡ଼ି ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଗଲା।
ଅଥ ଦୈତ୍ଯବଲାଦ୍ଘୋରାନ୍ନିଷ୍ପପାତ ମହାବଲଃ। ଦାନଵୋ ମହିଷୋ ନାମ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଵିପୁଲଂ ଗିରିମ୍
ତାପରେ ଦେୟତ୍ୟ ସେନା ମଧ୍ୟରୁ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ମହିଷ ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଧରି ବାହାରିଆସିଲା।
ତେ ତଂ ଧନୈରିଵାଦିତ୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାସଂପରିଵାରିତମ୍। ତମୁଦ୍ଯତଗିରିଂ ରାଜନ୍ଵ୍ଯଦ୍ରଵନ୍ତ ଦିଵୌକସଃ
ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ ସେ ମହିଷ ଏପରି ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଉଠାଇଥିଲେ ଏବଂ ସେ ଧନରେ ଘିରିଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଦେବମାନେ ଭୟରେ ଚାରିପଟେ ପଳାଇଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଅଥାଭିଦ୍ରୁତ୍ଯ ମହିଷୋ ଦେଵାଂଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ତଂ ଗିରିମ୍। `ମହାକାଯଂ ମହାରାଜ ସତୋଯମିଵ ତୋଯଦମ୍
ତାପରେ ମହିଷ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଉପରେ ଏହି ବଡ଼ ପାହାଡ଼ଟି ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ହେ ମହାରାଜ, ଯେପରି ବଡ଼ ମେଘ ଜଳ ଝରାଏ।
ପତତା ତେନ ଗିରିଣା ଦେଵସୈନ୍ଯସ୍ ପାର୍ଥିଵ। ଭୀମରୂପେଣ ନିହତମଯୁତଂ ପ୍ରାପତଦ୍ଭୁଵି
ହେ ରାଜା, ସେଇ ପାହାଡ଼ ଖସିପଡ଼ିବା ସମୟରେ ଦେବସେନା ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ଆକାର ନେଇ ପଡ଼ିଲା, ଏବଂ ଦଶ ହଜାର ଦେବମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ଭୂମିକୁ ଖସିପଡ଼ିଲେ।
ଅଥ ତୈର୍ଦାନଵୈଃ ସାର୍ଧଂ ମହିଷସ୍ତ୍ରାସଯନ୍ସୁରାନ୍। ଅଭ୍ଯଦ୍ରଵଦ୍ରଣେ ତୂର୍ଣଂ ସିଂହଃ କ୍ଷୁଦ୍ରମୃଗାନିଵ
ତାପରେ ସେଇ ଦାନବମାନଙ୍କ ସହିତ ମହିଷ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି ଦ୍ରୁତ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ସିଂହ ଛୋଟ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଭଗାଇଦିଏ।
ତମାପତନ୍ତଂ ମହିଷଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସେନ୍ଦ୍ରା ଦିଵୌକସଃ। ଵ୍ଯଦ୍ରଵନ୍ତରଣେ ବୀତା ଵିକୀର୍ଣାଯୁଧକେତନାଃ
ମହିଷ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୟରେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପତାକା ଛିଟିଯାଇ ପଳାଇଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତତଃସ ମହିଷଃ କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତୂର୍ଣଂ ରୁଦ୍ରରଥଂ ଯଯୌ। ଅଭିଦ୍ରୁତ୍ଯ ଚ ଜଗ୍ରାହ ରୁଦ୍ରସ୍ ରଥକୂଵରମ୍
ତାପରେ ରାଗରେ ଭରିଥିବା ମହିଷ ତୁରନ୍ତ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ଦିଗକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଦୃତ ଗତିରେ ଯାଇ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ରଥର ଦଣ୍ଡ ଧରିଦେଲେ।
ଯଦା ରୁଦ୍ରରଥଂ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହିଷଃ ସହସା ଗତଃ। ରେସତୂ ରୋଦସୀ ଗାଢଂ ମୁମୁହୁଶ୍ ମହର୍ଷଯଃ
ଯେତେବେଳେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ମହିଷ ହଠାତ୍ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସମସ୍ତ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଉଠିଲା, ଏବଂ ମହାର୍ଷିମାନେ ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇପଡ଼ିଲେ।
ଅନଦଂଶ୍ଚମହାକାଯା ଦୈତ୍ଯା ଜଲଧରୋପମାଃ। ଆସୀଚ୍ଚନିଶ୍ଚିତଂ ତେଷାଂ ଜିତମସ୍ମାଭିରିତ୍ଯୁତ
ବଡ଼ ଶରୀର ଥିବା ଦେୟତ୍ୟମାନେ ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ପାରିବେ କି ନାହିଁ ବୋଲି ସନ୍ଦେହ ହେଉଥିଲା।
ତଥାଭୂତେ ତୁ ଭଗଵାନାହୂଯ ଗୁହମାତ୍ମଜମ୍। `ଦୌରାତ୍ମ୍ଯଂ ପଶ୍ଯ ପୁତର୍ ତ୍ଵଂ ଦାନଵସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ। ଜହି ଶୀଘ୍ରଂ ଦୁରାଚାରଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି ତେ ବଲମ୍
ଏପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଭଗବାନ ଗୁହଙ୍କ ପୁଅକୁ ଡାକି କହିଲେ, 'ପୁଅ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବର ଦୁର୍ବୃତ୍ତି ଦେଖ। ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ଏହି ଦୁର୍ଚରିତ୍ରକୁ ମାର, ମୁଁ ତୁମର ଶକ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତାଵ ଭଗଵାନ୍ସ୍କନ୍ଦଂ ପରିପୂଜ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରଃ। ଅଯୋଜଯନ୍ନିଗ୍ରହାର୍ଥଂ ମହିଷସ୍ ଗତାଯୁଷଃ'। ସସ୍ମାର ଚ ତଦା ସ୍କନ୍ଦଂ ମୃତ୍ଯୁଂ ତସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ
ଏପରି କହି, ଭଗବାନ ମହେଶ୍ୱର ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ସହିତ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ଏବଂ ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଯିଥିବା ମହିଷଙ୍କୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ସେ ସମୟରେ ଭଗବାନ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବର ମୃତ୍ୟୁ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ମହିଷୋଽପି ରଥଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୌଦ୍ରଂ ରୁଦ୍ରସ୍ ଚାନଦତ୍। ଦେଵାନ୍ସଂତ୍ରାସଯଂଶ୍ଚାପି ଦୈତ୍ଯାଂସ୍ଚାପିପ୍ରହର୍ଷଯତ୍
ମହିଷଟିଏ ରୌଦ୍ର ରଥ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲା; ଏହା ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କଲା ଓ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲା।
ତତସ୍ତସ୍ମିନଭଯେ ଘୋରେ ଦେଵାନାଂ ସମୁପସ୍ଥିତେ। ଆଜଗାମ ମହାସେନଃ କ୍ରୋଧାତ୍ସୂର୍ଯ ଇଵ ଜ୍ଵଲନ୍
ସେଇ ଭୟଙ୍କର ସମୟରେ, ଦେବତାମାନେ ଆପଦାସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବାବେଳେ, ମହାସେନ କ୍ରୋଧରେ ତପ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ଲୋହିତାମ୍ବରସଂଵୀତୋ ଲୋହିତସ୍ରଗ୍ଵିଭୂଷଣଃ। ଲୋହିତାଶ୍ଵୋ ମହାବାହୁର୍ହିରଣ୍ଯକଵଚଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଲାଲ ଜମା ପିନ୍ଧି, ଲାଲ ମାଳା ଓ ଗହଣା ପିନ୍ଧି, ଲାଲ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଓ ସୁନାର କବଚ ପିନ୍ଧି, ସେ ପ୍ରଭୁ ଦେଖାଦେଲେ।
ରଥମାଦିତ୍ଯସଂକାଶମାସ୍ଥିତଃ କନକପ୍ରଭମ୍। ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୈତ୍ଯସେନା ସା ଵ୍ଯଦ୍ରଵତ୍ସହସା ରଣେ
ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ସୁନା ଝଲମଲ କରୁଥିବା ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦାନବ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୁତ ଭାଗିଗଲା।
ସ ଚାପି ତାଂ ପ୍ରଜ୍ଵଲିତାଂ ମହିଷସ୍ ଵିଦାରିଣୀମ୍। ମୁମୋଚ ଶକ୍ତିଂ ରାଜେନଦ୍ର ମହାସେନୋ ମହାବଲଃ
ମହାବଳୀ ମହାସେନ ଯୁଦ୍ଧରେ ତପ୍ତ ଓ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ମହିଷ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ।
ସା ମୁକ୍ତାଽଭ୍ଯହରତ୍ତସ୍ଯ ମହିଷସ୍ଯ ଶିରୋ ମହତ୍। ପପାତ ଭିନ୍ନେ ଶିରସି ମହିଷସ୍ତ୍ଯକ୍ତଜୀଵିତଃ
ସେଇ ଶକ୍ତି ମହିଷର ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡକୁ ଆଘାତ କଲା; ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଗଲା, ମହିଷ ପଡ଼ିଗଲା, ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଗଲା।