ଦାନଵାନାଂ ଵିନାଶାଯ ଦେଵାନାମର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ। ଗୋବ୍ରାହ୍ମଣହିତାର୍ଥାଯ ସୈନାପତ୍ଯେଽଭିଷିଞ୍ଚ ମାମ୍
ଦାନବମାନଙ୍କ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ କାମ ସାଧନ କରିବାକୁ, ଗୋଓ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ମୋତେ ସେନାପତି ଭାବେ ଅଭିଷେକ କର।
ସୋଽଭିଷିକ୍ତୋ ମଘଵତା ସର୍ଵୈର୍ଦେଵଗଣୈଃ ସହ। ଅତୀଵ ଶୁଶୁଭେ ତତ୍ର ପୂଜ୍ଯମାନୋ ମହର୍ଷିଭିଃ
ଏହିପରି ମଘବାନଙ୍କ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ, ସେଠାରେ ସେ ବହୁତ ଦୀପ୍ତିମାନ ଲାଗିଲେ, ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଲେ।
ତତ୍ର ତତ୍କାଞ୍ଚନଂ ଛତ୍ରଂ ଧ୍ରିଯମାଣଂ ଵ୍ଯରୋଚତ। ତଥୈଵ ସୁସମିଦ୍ଧସ୍ଯ ପାଵକସ୍ଯାତ୍ମମଣ୍ଡଲମ୍
ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧରାଯାଇଥିବା ସୁନାର ଛତା ବହୁତ ଦୀପ୍ତିମାନ ଲାଗୁଥିଲା; ଏହିପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଆତ୍ମା ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟ ଦୀପ୍ତି ଦେଉଥିଲା।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମକୃତା ଚାସ୍ଯ ଦିଵ୍ଯା ମାଲା ହିରଣ୍ମଯୀ। ଆବଦ୍ଧା ତ୍ରିପୁରଘ୍ନେନ ସ୍ଵଯମେଵ ଯଶସ୍ଵିନା
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ତିଆରି କରା ଦିବ୍ୟ ସୁନାର ମାଳା, ତ୍ରିପୁର ନାଶକ ତାଙ୍କୁ ନିଜେ ହାତରେ ପିନ୍ଧାଇଦେଲେ।
ଆଗମ୍ଯ ମନୁଜଵ୍ଯାଘ୍ର ସହ ଦେଵ୍ଯା ପରଂତପ। ଅର୍ଚଯାମାସ ସୁପ୍ରୀତୋ ଭଗଵାନ୍ଗୋଵୃଷଧ୍ଵଜଃ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୀର, ସେ ତାଙ୍କର ରାଣୀ ସହିତ ଆସି, ଶିବଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସିରେ ପୂଜା କଲେ।
ରୁଦ୍ରମଗ୍ନିଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ପ୍ରାହୂ ରୁଦ୍ରସୂନୁସ୍ତତସ୍ତୁ ସଃ। `କୀର୍ତ୍ଯତେ ସୁମହାତେଜାଃ କୁମାରୋଽଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନଃ
ଦ୍ୱିଜମାନେ ରୁଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକିଲେ; ତାପରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ, ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଯାହାକୁ କୁମାର କୁହାଯାଏ।
ରୁଦ୍ରେଣ ଶୁକ୍ରମୁତ୍ସୃଷ୍ଟଂ ତଚ୍ଛ୍ଵେତଃ ପର୍ଵତୋଽଭଵତ୍। ପାଵକସ୍ଯେନଦ୍ରିଯଂ ଶ୍ଵେତେ କୃତ୍ତିକାଭିଃ କୃତଂ ନଗେ
ରୁଦ୍ରଙ୍କ ତରଫରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ବୀଜ ଧଳା ପାହାଡ଼ ହେଲା; ଏହି ଧଳା ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କ ନିବାସ କୃତ୍ତିକାମାନେ ତିଆରି କଲେ।
ପୂଜ୍ଯମାନଂ ତୁ ରୁଦ୍ରେଣ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵେଦିଵୌକସଃ। ରୁଦ୍ରସୂନୁଂ ତତଃ ପ୍ରାହୁର୍ଗୁହଂ ଗୁଣଵତାଂଵରମ୍
ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଉଥିବା ଦେଖି ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ 'ଗୁହ' ବୋଲି କହିଲେ, ଯିଏ ଗୁଣବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଅନୁପ୍ରଵିଶ୍ଯ ରୁଦ୍ରେଣ ଵହ୍ନିଂ ଜାତୋ ହ୍ଯଯଂ ଶିଶୁଃ। ତତ୍ର ଜାତସ୍ତତଃ ସ୍କନ୍ଦୋ ରୁଦ୍ରସୂନୁସ୍ତତୋଽଭଵତ୍
ରୁଦ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସହିତ, ଏହି ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସେଠି ହେଉଛନ୍ତି ସ୍କନ୍ଦ, ଏଭଳି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ।
ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଵହ୍ନେଃ ସ୍ଵାହାଯାଃ ଷଣ୍ଣାଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚ ତେଜସା। ଜାତଃ ସ୍କନ୍ଦଃ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ରୁଦ୍ରସୂନୁସ୍ତତୋଽଭଵତ୍
ରୁଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ସ୍ୱାହା ଓ ଛଅ ଜଣୀ ଜନନୀଙ୍କ ତେଜରୁ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା, ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ।
ଅରଜେ ଵାସସୀ ରକ୍ତେ ଵସାନଃ ପାଵକାତ୍ମଜଃ। ଭାତି ଦୀପ୍ତଵପୁଃ ଶ୍ରମାନ୍ରକ୍ତାଭ୍ରାଭ୍ଯାମିଵାଂଶୁମାନ୍
ଧଳା ଓ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ଅଗ୍ନିର ପୁଅ ତେଜମୟ ଦେହରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଛନ୍ତି, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲାଲ୍ ମେଘରେ ରଙ୍ଗିତ କିରଣରେ ଚମକେ।
କୁକ୍କୁଟଶ୍ଚାଗ୍ନିନା ଦତ୍ତସ୍ତସ୍ କେତୁରଲଂକୃତଃ। ରଥେ ସମୁଚ୍ଛିତୋ ଭାତି କାଲାଗ୍ନିରଵ ଲୋହିତଃ
ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା କୁକୁଡ଼ି ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ହେବା ସହ, ରଥରେ ଶୋଭା ପାଉଛି; ସେ କଳା ଅଗ୍ନି ପରି ତୀବ୍ର ଓ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗରେ ଚମକୁଛନ୍ତି।
ଯା ଚେଷ୍ଟା ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ପ୍ରଭା ଶକ୍ତିର୍ବଲଂ ତଥା। ଅଗ୍ରତସ୍ତସ୍ଯ ସା ଶକ୍ତିର୍ଦେଵାନାଂ ଜଯଵର୍ଧନୀ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଚଳାଚଳ, ତେଜ, ଶକ୍ତି ଓ ବଳ ଯେତେ ଅଛି, ସେହି ଶକ୍ତି ତାଙ୍କ ପାଖରେ ସବୁଠାରୁ ଆଗରେ ରହି, ଦେବମାନଙ୍କ ଜୟକୁ ବଢ଼ାଏ।
ଵିଵେଶ କଵଚଂ ଚାସ୍ଯ ଶରୀରଂ ସହଜଂ ତଥା। ଯୁଧ୍ଯମାନସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ପ୍ରାଦୁର୍ଭଵତି ତତ୍ସଦା
ତାଙ୍କର କବଚ ଓ ଜନ୍ମସିଦ୍ଧ ଦେହ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ବିଲିନ ହୋଇଯାଏ; ଦେବତା ଯେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ଏହି ସବୁ ସଦା ପ୍ରକଟ ହୁଏ।
ଶକ୍ତିର୍ଧର୍ମୋ ବଲଂ ତେଜଃ କାନ୍ତତ୍ଵଂ ସତ୍ଯମୁନ୍ନତିଃ। ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯତ୍ଵମସଂମୋହୋ ଭକ୍ତାନାଂ ପରିରକ୍ଷଣମ୍
ଶକ୍ତି, ଧର୍ମ, ବଳ, ତେଜ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ଉନ୍ନତି, ବ୍ରହ୍ମପ୍ରେମ, ସ୍ପଷ୍ଟତା ଓ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା—
ନିକୃନ୍ତନଂ ଚ ଶତ୍ରୂଣାଂ ଲୋକାନାଂ ଚାଭିରକ୍ଷଣମ୍। ସ୍କନ୍ଦେନ ସହ ଜାତାନି ସର୍ଵାଣ୍ଯେଵ ଜନାଧିପ
ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସଂହାର ଓ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା—ଏ ସବୁ ଜନାଧିପତି, ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ସହ ଏକାସାଥିରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଏଵଂ ଦେଵଗଣୈଃ ସର୍ଵୈଃ ସୋଽଭିଷିକ୍ତଃ ସ୍ଵଲଂକୃତଃ। ବଭୌ ପ୍ରତୀତଃ ସୁମନାଃ ପରିପୂର୍ଣେନ୍ଦୁଦର୍ଶନଃ
ଏଭଳି, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ ଓ ଶୋଭାଯୁକ୍ତ କରି, ସେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ ଓ ଖୁସିରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଇଷ୍ଟୈଃ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଘୋଷୈଶ୍ଚ ଦେଵତୂର୍ଯଵରୈରପି। ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଗୀତୈଶ୍ଚ ସର୍ଵୈରପ୍ସରସାଂ ଗଣୈଃ
ଅଭିଲଷିତ ବେଦପାଠ, ଦେବତାଙ୍କ ତୁରୀ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଗୀତ ଓ ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଗାନରେ,
ଏତୈଶ୍ଚାନ୍ଯୈଶ୍ଚ ବହୁଭିସ୍ତୁଷ୍ଟୈର୍ହୃଷ୍ଟୈଃ ସ୍ଵଲଂକୃତଃ। [ସୁସଂଵୃତଃ ପିଶାଚାନାଂ ଗଣୈର୍ଦେଵଗଣୈସ୍ତଥା।] କ୍ରୀଡନ୍ଭାତି ତଦା ଦେଵୈରଭିଷିକ୍ତଶ୍ଚ ପାଵକିଃ
ଏହା ସହ ଅନେକ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଖୁସି ଓ ଶୋଭାରେ, ପିଶାଚ ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ଦଳରେ ଘେରାଯାଇ, ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ, ଅଗ୍ନିପୁତ୍ର ଖେଳି ଓ ଚମକୁଥିଲେ।
ଅଭିଷିକ୍ତଂ ମହାସେନମପଶ୍ଯନ୍ତ ଦିଵୌକସଃ। ଵିନିହତ୍ଯ ତମଃ ସୂର୍ଯଂ ଯଥୈଵାଭ୍ଯୁଦିତଂ ତଥା
ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ମହାସେନଙ୍କୁ ଅଭିଷିକ୍ତ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ଧକାରକୁ ହଟାଇ ଉଦୟ ହୁଏ।
ଅଥୈନମଭ୍ଯଯୁଃ ସର୍ଵା ଦେଵସେନାଃ ସହସ୍ରଶଃ। ଅସ୍ମାକଂ ତ୍ଵଂ ପତିରିତି ବ୍ରୁଵାଣାଃ ସର୍ଵତୋ ଦିଶଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବସେନା ହଜାର ହଜାର ଦିଗରୁ ଆସି, 'ଆପଣ ଆମର ପ୍ରଭୁ' ବୋଲି କହିଲେ।
ତାଃ ସମାସାଦ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ସର୍ଵଭୂତଗଣୈର୍ଵୃତଃ। ଅର୍ଚିତସ୍ତୁ ସ୍ତୁତଶ୍ଚୈଵ ସାନ୍ତ୍ଵଯାମାସ ତା ଅପି
ସେମାନେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ, ଭଗବାନ୍ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଦଳରେ ଘେରାଯାଇ, ପୂଜିତ ଓ ସ୍ତୁତିତ, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
ଶତକ୍ରତୁଶ୍ଚାଭିଷିଚ୍ଯ ସ୍କନ୍ଦଂ ସେନାପତିଂ ତଦା। ସସ୍ମାର ତାଂ ଦେଵସେନାଂ ଯା ସା ତେନ ଵିମୋକ୍ଷିତା
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତିବାନ୍ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ସେନାପତି ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ ଏବଂ ଯେଉଁ ଦେବସେନାଙ୍କୁ ସେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ, ସେଠିକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ଅଯଂ ତସ୍ଯାଃ ପତିର୍ନୂନଂ ଵିହିତୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ସ୍ଵଯମ୍। ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ତ୍ଵାନଯାମାସ ଦେଵସେନାଂ ହ୍ଯଲଂକୃତାମ୍
ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ଏହି ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରି, ଅଲଙ୍କୃତ ଦେବସେନାଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଥିଲେ।
ସ୍କନ୍ଦଂ ପ୍ରୋଵାଚ ବଲଭିଦିଯଂ କନ୍ଯା ସୁରୋତ୍ତମ। ଅଜାତେ ତ୍ଵଯି ନିର୍ଦିଷ୍ଟା ତଵ ପତ୍ନୀ ସ୍ଵଯଂଭୁଵା
ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେନା ଭଙ୍ଗ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ଦେବମାନ୍ୟ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କନ୍ୟାକୁ ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମା ତୁମ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବରୁ ତୁମ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥିଲେ।'
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମସ୍ଯା ଵିଧିଵତ୍ପାଣିଂ ମନ୍ତ୍ରପୁରସ୍କୃତମ୍। ଗୃହାଣ ଦକ୍ଷିଣଂ ଦେଵ୍ଯାଃ ପାଣିନା ପଦ୍ମଵର୍ଚସା
ସେହିଠୁ, ଯଥାବିଧି ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବକ ଏହି ଦେବୀଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତକୁ ତୁମର ପଦ୍ମପ୍ରଭା ହାତରେ ଧର।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଜଗ୍ରାହ ତସ୍ଯାଃ ପାଣିଂ ଯଥାଵିଧି। ବୃହସ୍ପତିର୍ମନ୍ତ୍ରଵିଦ୍ଧି ଜଜାପ ଚ ଜୁହାଵ ଚ
ଏଭଳି କହାଯିବା ପରେ, ସ୍କନ୍ଦ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କର ହାତ ଧରିଲେ। ବୃହସ୍ପତି, ଯିଏ ମନ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲେ ଏବଂ ହୋମ କଲେ।
ଏଵଂ ସ୍କନ୍ଦସ୍ଯ ମହିଷୀଂ ଦେଵସେନାଂ ଵିଦୁର୍ଜନାଃ। ଷଷ୍ଠୀଂ ଯାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପ୍ରାହୁର୍ଲକ୍ଷ୍ମୀମାସାଂ ସୁଖପ୍ରଦାମ୍
ଏଭଳି ଲୋକେ ଦେବସେନାଙ୍କୁ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କର ରାଣୀ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଷଷ୍ଠୀ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏବଂ ଜନନୀମାନେ ପାଇଁ ସୁଖ ଦେଇଥିବା ଭାବେ କହନ୍ତି।
ସିନୀବାଲୀଂ କୁହୂଂ ଚୈଵ ସଦ୍ଵୃତ୍ତିମପରାଜିତାମ୍। `ଇତ୍ଯେଵମାଦିଭିର୍ଦେଵୀ ନାମଭିଃ ପରିକୀର୍ତ୍ଯତେ
ସିନୀବାଳୀ, କୁହୂ, ସଦ୍ବୃତ୍ତି ଏବଂ ଅପରାଜିତା ଭଳି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ପୁକାରାଯାଏ।
ଯଦା ସ୍କନ୍ଦଃ ପତିର୍ଲବ୍ଧଃ ଶାଶ୍ଵତୋ ଦେଵସେନଯା। ତଦା ତମାଶ୍ରଯଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସ୍ଵଯଂ ଦେଵୀ ଶରୀରିଣୀ
ଯେତେବେଳେ ସ୍କନ୍ଦ ଦେବସେନାଙ୍କର ଶାଶ୍ୱତ ସ୍ୱାମୀ ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କର ଶରଣ ନେଲେ।