ଶ୍ରିଯା ଜୁଷ୍ଟଃ ପୃଥୁଯଶାଃ ସ କୁମାରୋ ଵରସ୍ତଦା। ନିଷଣ୍ଣୋ ଦୃଶ୍ଯତେ ଭୂତୈଃ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଯଥା ଶଶୀ
ଶ୍ରୀ ଓ ବଡ଼ କୀର୍ତି ସହିତ, ସେଇ କୁମାର, ତେଜସ୍ବୀ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିର ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଏ।
ଅପୂଜଯନ୍ମହାତ୍ମାନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତଂ ମହାବଲମ୍
ବଡ଼ ଆତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେଇ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଇଦମାହୁସ୍ତଦା ଚୈଵ ସ୍କନ୍ଦଂ ତତ୍ର ମହର୍ଷଯଃ
ସେଠାରେ ମହାର୍ଷିମାନେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଲୋକାନାଂ ଶଂକରୋ ଭଵ। ତ୍ଵଯା ଷଡ୍ରାତ୍ରଜାତେନ ସର୍ଵେ ଲୋକା ଵଶୀକୃତାଃ
ହେ ସୁନା ରଙ୍ଗର, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭଲ କର। ତୁମେ ଛଠ ରାତିରେ ଜନ୍ମିଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମର ଅଧୀନରେ ଆସିଛି।
ଅଭଯଂଚ ପୁନର୍ଦତ୍ତଂ ତ୍ଵଯୈଵୈଷାଂ ସୁରୋତ୍ତମ। ତସ୍ମାଦିନ୍ଦ୍ରୋ ଭଵାନସ୍ତୁ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯାଭଯଂକରଃ
ତୁମେ ପୁନିଥରେ ଏହି ଉତ୍ତମ ଦେବମାନେକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଲ। ତେଣୁ ତୁମେ ତିନି ଜଗତକୁ ନିର୍ଭୟ କରୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ହେଉ।
କିମିନ୍ଦ୍ରଃ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ କରୋତୀହ ତପୋଧନାଃ। କଥଂ ଦେଵଗଣାଂଶ୍ଚୈଵ ପାତି ନିତ୍ଯଂ ସୁରେଶ୍ଵରଃ
ହେ ତପସ୍ବୀମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଜଗତ ପାଇଁ କଣ କରନ୍ତି? ସେ କିପରି ସବୁଦିନ ଦେବମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି?
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଦଧାତି ଭୂତାନାଂ ବଲଂ ତେଜଃ ପ୍ରଜାଃ ସୁଖମ୍। ତୁଷ୍ଟଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ତଥା ସର୍ଵାନ୍କାମାନ୍ସୁରେଶ୍ଵରଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ଭୂତମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତି, ଉତ୍ସାହ, ସନ୍ତାନ ଓ ସୁଖ ଦେଇଥାନ୍ତି; ସେ ଖୁସି ହେଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି।
ଦୁର୍ଵୃତ୍ତାନାଂ ସଂହରତି ଵ୍ରତସ୍ଥାନାଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି। ଅନୁଶାସ୍ତି ଚ ଭୂତାନି କାର୍ଯେଷୁ ବଲସୂଦନଃ
ଅସଦ୍ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବାମାନେଙ୍କୁ ସେ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି, ନିୟମରେ ରହୁଥିବାମାନେଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରନ୍ତି; ଶକ୍ତିକୁ ଦମନ କରୁଥିବା ସେ ଭୂତମାନଙ୍କୁ କାମରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି।
ଅସୂର୍ଯେ ଚ ଭଵେତ୍ସୂର୍ଯସ୍ତଥାଽଚନଦ୍ରେ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ। ଭଵତ୍ଯଗ୍ନିଶ୍ଚ ଵାଯୁଶ୍ଚ ପୃଥିଵ୍ଯାପଶ୍ଚ ସ୍ଵଂ ତଥା
ଯେଉଁଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ; ଏଭଳି, ଚନ୍ଦ୍ରମା ନଥିବାଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେଖାଯାଏ; ଏହିପରି ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ପାଣି ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଏତଦିନ୍ଦ୍ରେଣ କର୍ତଵ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରେ ହି ଵିପୁଲଂ ବଲମ୍। ତ୍ଵଂ ଚ ଵୀର ବଲୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ତସ୍ମାଦିନ୍ଦ୍ରୋ ଭଵସ୍ଵ ନ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ, କାରଣ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ବିପୁଳ ଶକ୍ତି ଅଛି; ଆଉ ତୁମେ, ବୀର, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେଣୁ ମୁଁ ନୁହେଁ, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବା ଉଚିତ।
ଭଵସ୍ଵେନ୍ଦ୍ରୋ ମହାବାହୋ ସର୍ଵେଷାଂ ନଃ ସୁଖାଵହଃ। ଅଭିଷିଚ୍ଯସ୍ଵ ଚୈଵାଦ୍ଯ ପ୍ରାପ୍ତରୂପୋଽସି ସତ୍ତମ
ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ହେଉ, ମହାବାହୁ, ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁଖ ଦିଅ; ଆଜି ଅଭିଷେକ କର, କାରଣ ତୁମେ ଏହା ପାଇଁ ସତ୍ୟରେ ଯୋଗ୍ୟ।
ଶାଧି ତ୍ଵମେଵ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମଵ୍ଯାଗ୍ରେ ନିଜଯେ ରତଃ। ଅହଂ ତେ କିଂକରଃ ଶକ୍ର ନ ମମେନ୍ଦ୍ରତ୍ଵମୀପ୍ସିତମ୍
ତୁମେ ନିଜେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ ତିନି ଲୋକରେ ଶାସନ କର, ଜିତିବାରେ ଏକାଗ୍ର ରୁହ; ମୁଁ ତୁମର ଦାସ, ଶକ୍ର, ମୋତେ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବାର ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ।
ବଲଂତଵାଦ୍ଭୁତଂ ଵୀର ତ୍ଵଂ ଦେଵାନାମରୀଞ୍ଜହି। ଅଵଜ୍ଞାସ୍ଯନ୍ତି ମାଂ ଲୋକା ଵୀର୍ଯଣ ତଵ ଵିସ୍ମିତାଃ
ତୁମର ଶକ୍ତି ଅଦ୍ଭୁତ, ବୀର; ତୁମେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ହରାଅ; ତୁମର ପ୍ରଭାବରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ମୁଁକୁ ଅବହେଳା କରିଦେବେ।
ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ଵେ ତୁ ସ୍ଥିତଂ ଵୀର ବଲହୀନଂ ପରାଜିତମ୍। `ତ୍ଵତ୍ତେଜସାଽଵମଂସ୍ଯନ୍ତି ଲୋକା ମାଂ ସୁରସତ୍ତମ
ଯଦି ଏକ ଅଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପରାଜିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ର ପଦବୀରେ ରହିଥାଏ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ମୋତେ ଅବମାନ କରିବେ।
ଆଵଯୋଶ୍ଚ ମିଥୋ ଭେଦେ ପ୍ରଯତିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯତନ୍ଦ୍ରିତାଃ। ଭେଦିତେ ଚ ତ୍ଵଯି ଵିଭୋ ଲୋକୋ ଦ୍ଵୈଧମୁପେଷ୍ଯତି
ଆମ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଦି ମତଭେଦ ହୁଏ, ଅନ୍ୟମାନେ ଭିନ୍ନତା ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ; ଏବଂ ତୁମେ ଭିନ୍ନ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦ୍ୱିତୀୟତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।
ଦ୍ଵିଧାଭୂତେଷୁ ଲୋକେଷୁ ନିଶ୍ଚିତେଷ୍ଵାଵଯୋସ୍ତଥା। ଵିଗ୍ରହଃ ସଂପ୍ରଵର୍ତେତ ଭୂତଭେଦାନ୍ମହାବଲ
ଲୋକମାନେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ଭାଗିଯିବାବେଳେ ଏବଂ ଆମ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଏଭଳି ହେଲେ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ଭିନ୍ନତାରୁ ବିରୋଧ ଆରମ୍ଭ ହେବ।
ତତ୍ର ତ୍ଵଂ ମାଂ ରଣେ ତାତ ଯଥାଶ୍ରଦ୍ଧଂ ଵିଜେଷ୍ଯସି। ତସ୍ମାଦିନ୍ଦ୍ରୋ ଭଵାନେଵ ଭଵିତା ମା ଵିଚାରଯ
ତେଣୁ, ପ୍ରିୟ, ସେଠାରେ ଯେପରି ଚାହଁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ହରାଇଦେବ; ତେଣୁ ତୁମେ ଏକାକି ଇନ୍ଦ୍ର ହେଉ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ।
ତ୍ଵମେଵ ରାଜା ଭଦ୍ରଂ ତେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯ ମମୈଵ ଚ। କରୋମି କିଂ ଚ ତେଶକ୍ର ଶାସନାତ୍ତଦ୍ବ୍ରଵୀହି ମେ
ତୁମେ ଏକାକି ରାଜା, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ତିନି ଲୋକ ଓ ମୋର ମଧ୍ୟରେ; ଶକ୍ର, ତୁମେ ଯାହା ଆଦେଶ କରିବ, ସେଇ କାମ ମୋତେ କହ।
ଅହମିନ୍ଦ୍ରୋ ଭଵିଷ୍ଯାମି ତଵ ଵାକ୍ଯାନ୍ମହାବଲ। ଯଦି ସତ୍ଯମିଦଂ ଵାକ୍ଯଂ ନିଶ୍ଚଯାଦ୍ଭାଷିତଂ ତ୍ଵଯା
ମୁଁ ତୁମର କଥା ଅନୁଯାୟୀ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବି, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯଦି ଏହି କଥା ତୁମେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପରେ ସତ୍ୟ କହିଛ।
ଯଦି ଵା ଶାସନଂ ସ୍କନ୍ଦ କର୍ତୁମିଚ୍ଛସି ମେ ଶୃଣୁ। ଅଭିଷିଚ୍ଯସ୍ଵ ଦେଵାନାଂ ସୈନାପତ୍ଯେ ମହାବଲ
କିମ୍ବା, ଯଦି ତୁମେ, ସ୍କନ୍ଦ, ମୋ ଆଦେଶ ପାଳନ କରିବାକୁ ଚାହଁ, ଶୁଣ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେନାପତି ଭାବେ ଅଭିଷେକ ହେଉ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଦାନଵାନାଂ ଵିନାଶାଯ ଦେଵାନାମର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ। ଗୋବ୍ରାହ୍ମଣହିତାର୍ଥାଯ ସୈନାପତ୍ଯେଽଭିଷିଞ୍ଚ ମାମ୍
ଦାନବମାନଙ୍କ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ କାମ ସାଧନ କରିବାକୁ, ଗୋଓ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ମୋତେ ସେନାପତି ଭାବେ ଅଭିଷେକ କର।
ସୋଽଭିଷିକ୍ତୋ ମଘଵତା ସର୍ଵୈର୍ଦେଵଗଣୈଃ ସହ। ଅତୀଵ ଶୁଶୁଭେ ତତ୍ର ପୂଜ୍ଯମାନୋ ମହର୍ଷିଭିଃ
ଏହିପରି ମଘବାନଙ୍କ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ, ସେଠାରେ ସେ ବହୁତ ଦୀପ୍ତିମାନ ଲାଗିଲେ, ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଲେ।
ତତ୍ର ତତ୍କାଞ୍ଚନଂ ଛତ୍ରଂ ଧ୍ରିଯମାଣଂ ଵ୍ଯରୋଚତ। ତଥୈଵ ସୁସମିଦ୍ଧସ୍ଯ ପାଵକସ୍ଯାତ୍ମମଣ୍ଡଲମ୍
ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧରାଯାଇଥିବା ସୁନାର ଛତା ବହୁତ ଦୀପ୍ତିମାନ ଲାଗୁଥିଲା; ଏହିପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଆତ୍ମା ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟ ଦୀପ୍ତି ଦେଉଥିଲା।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମକୃତା ଚାସ୍ଯ ଦିଵ୍ଯା ମାଲା ହିରଣ୍ମଯୀ। ଆବଦ୍ଧା ତ୍ରିପୁରଘ୍ନେନ ସ୍ଵଯମେଵ ଯଶସ୍ଵିନା
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ତିଆରି କରା ଦିବ୍ୟ ସୁନାର ମାଳା, ତ୍ରିପୁର ନାଶକ ତାଙ୍କୁ ନିଜେ ହାତରେ ପିନ୍ଧାଇଦେଲେ।
ଆଗମ୍ଯ ମନୁଜଵ୍ଯାଘ୍ର ସହ ଦେଵ୍ଯା ପରଂତପ। ଅର୍ଚଯାମାସ ସୁପ୍ରୀତୋ ଭଗଵାନ୍ଗୋଵୃଷଧ୍ଵଜଃ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୀର, ସେ ତାଙ୍କର ରାଣୀ ସହିତ ଆସି, ଶିବଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସିରେ ପୂଜା କଲେ।
ରୁଦ୍ରମଗ୍ନିଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ପ୍ରାହୂ ରୁଦ୍ରସୂନୁସ୍ତତସ୍ତୁ ସଃ। `କୀର୍ତ୍ଯତେ ସୁମହାତେଜାଃ କୁମାରୋଽଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନଃ
ଦ୍ୱିଜମାନେ ରୁଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକିଲେ; ତାପରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ, ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଯାହାକୁ କୁମାର କୁହାଯାଏ।
ରୁଦ୍ରେଣ ଶୁକ୍ରମୁତ୍ସୃଷ୍ଟଂ ତଚ୍ଛ୍ଵେତଃ ପର୍ଵତୋଽଭଵତ୍। ପାଵକସ୍ଯେନଦ୍ରିଯଂ ଶ୍ଵେତେ କୃତ୍ତିକାଭିଃ କୃତଂ ନଗେ
ରୁଦ୍ରଙ୍କ ତରଫରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ବୀଜ ଧଳା ପାହାଡ଼ ହେଲା; ଏହି ଧଳା ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କ ନିବାସ କୃତ୍ତିକାମାନେ ତିଆରି କଲେ।
ପୂଜ୍ଯମାନଂ ତୁ ରୁଦ୍ରେଣ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵେଦିଵୌକସଃ। ରୁଦ୍ରସୂନୁଂ ତତଃ ପ୍ରାହୁର୍ଗୁହଂ ଗୁଣଵତାଂଵରମ୍
ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଉଥିବା ଦେଖି ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ 'ଗୁହ' ବୋଲି କହିଲେ, ଯିଏ ଗୁଣବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଅନୁପ୍ରଵିଶ୍ଯ ରୁଦ୍ରେଣ ଵହ୍ନିଂ ଜାତୋ ହ୍ଯଯଂ ଶିଶୁଃ। ତତ୍ର ଜାତସ୍ତତଃ ସ୍କନ୍ଦୋ ରୁଦ୍ରସୂନୁସ୍ତତୋଽଭଵତ୍
ରୁଦ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସହିତ, ଏହି ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସେଠି ହେଉଛନ୍ତି ସ୍କନ୍ଦ, ଏଭଳି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ।
ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଵହ୍ନେଃ ସ୍ଵାହାଯାଃ ଷଣ୍ଣାଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚ ତେଜସା। ଜାତଃ ସ୍କନ୍ଦଃ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ରୁଦ୍ରସୂନୁସ୍ତତୋଽଭଵତ୍
ରୁଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ସ୍ୱାହା ଓ ଛଅ ଜଣୀ ଜନନୀଙ୍କ ତେଜରୁ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା, ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ।