ଅଗ୍ନିର୍ଭୂତ୍ଵା ତତଶ୍ଚୈନଂ ଛାଗଵକ୍ରୋ ବହୁପ୍ରଜଃ। ରମଯାମାସ ଶୈଲସ୍ଥଂ ବଲଂ କ୍ରୀଡନକୈରିଵ
ତାପରେ ସେ ଅଗ୍ନି ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଛାଗ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଅନେକ ସନ୍ତାନ ସହିତ, ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଥିବା ଶିଶୁକୁ ଖେଳନା ଦେଇ ଖୁସି କରିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରକଲ୍ପ୍ଯ ପୁତ୍ରତ୍ଵେ ସ୍କନ୍ଦଂ ମାତୃଗଣୋଽଗମତ୍। କାକୀ ଚ ହଲିମା ଚୈଵ ମାତା ଚାଥ ହଲୀ ତଥା। ଆର୍ଯା ବାଲା ଚ ଧାତ୍ରୀ ଚ ସପ୍ତୈତା ଶିଶୁମାତରଃ
ତାପରେ ସେଇ ମାଆମାନେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ପୁଅ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ—କାକୀ, ହଳିମା, ମାତା, ହଳୀ, ଆର୍ଯ୍ୟା, ବାଳା ଓ ଧାତ୍ରୀ—ଏହି ସାତଜଣ ଶିଶୁର ମାଆ।
ଏତାସାଂ ଵୀର୍ଯସଂପନ୍ନଃ ଶିଶୁର୍ନାମାତିଦାରୁଣଃ। ସ୍କନ୍ଦପ୍ରସାଦଜଃ ପୁତ୍ରୋ ଲୋହିତାକ୍ଷୋ ଭଯଂକରଃ
ଏମାନଙ୍କଠାରୁ ଏକ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଅତିଦାରୁଣ, ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ କୃପାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ଲାଲ ଆଖି ଓ ଭୟଙ୍କର।
ଏଷ ଵୀରୋଽଷ୍ଟମଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସ୍କନ୍ଦୋ ମାତୃଗଣୋଦ୍ଭଵଃ। ଛାଗଵକ୍ରେଣ ସହିତୋ ନଵମଃ ପରିକୀର୍ତ୍ଯତେ
ଏହି ଅଟିଦାରୁଣ ଅଷ୍ଟମ ବୀର, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ମାଆମାନଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଛାଗବକ୍ର ସହିତ ଏହିଁ ନବମ ଗଣାଯାନ୍ତି।
ଷଷ୍ଠଂ ଛାଗମଯଂ ଵକ୍ରଂ ସ୍କନ୍ଦସ୍ଯୈଵେତି ଵିଦ୍ଧି ତମ୍। ଷଟ୍ଶିରୋଭ୍ଯନ୍ତରଂ ରାଜନ୍ନିତ୍ଯଂ ମାତୃଗଣାର୍ଚିତମ୍
ଛଠଠାରେ ଛାଗ ମୁଣ୍ଡିଆ ବକ୍ର ସ୍କନ୍ଦଙ୍କର ଅଂଶ ଅଟେ। ଏହି ଛଠ ମୁଣ୍ଡ ମାଆମାନେ ସବୁବେଳେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଷଣ୍ଣାଂ ତୁ ପ୍ରଵରଂ ତସ୍ଯ ଶୀର୍ଷାଣାମିହ ଶବ୍ଦ୍ଯତେ। ଶକ୍ତିଂ ଯେନାସୃଜଦ୍ଦିଵ୍ଯାଂ ଭଦ୍ରଶାଖ ଇତି ସ୍ମ ହ
ତାଙ୍କ ଛଅଟି ମୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁଣ୍ଡକୁ ଭଦ୍ରଶାଖା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ତିଆରି କରିଥିଲେ।
ଇତ୍ଯେତଦ୍ଦ୍ଵିଵିଧାକାରଂ ଵୃତ୍ତଂ ଶୁକ୍ଲସ୍ଯ ପଞ୍ଚମୀମ୍। ତତ୍ର ଯୁଦ୍ଧଂ ମହାଘୋରଂ ଵୃତ୍ତଂ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ଜନାଧିପ
ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଘଟଣା ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ଘଟିଲା। ଛଠ ଦିନରେ, ରାଜା, ଏକ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
ଉପଵିଷ୍ଟଂ ତୁ ତଂ ସ୍କନ୍ଦମାମୁକ୍ତକଵଚସ୍ରଜମ୍। ହିରଣ୍ଯଚୂଡମୁକୁଟଂ ହିରଣ୍ଯାଂକ୍ଷଂ ମହାପ୍ରଭମ୍
ସେଠାରେ ସ୍କନ୍ଦ ବସିଥିଲେ, ବାହାନ୍ଧିଆ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ସୁନା ମୁକୁଟ ଓ ସୁନା ଆଖି ସହିତ, ବଡ଼ ତେଜସ୍ବୀ।
ଲୋହିତାମ୍ବରସଂଵୀତଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରଂ ମନୋରମମ୍। ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯାପି ସୁପ୍ରିଯମ୍
ଲାଲ ଜମା ପିନ୍ଧିଥିବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଁତ, ଆକର୍ଷକ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା, ଏବଂ ତିନି ଜଗତରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରିୟ।
ତତସ୍ତଂ ଵରଦଂ ଶୂରଂ ଯୁଵାନଂ ମୃଷ୍ଟକୁଣ୍ଡଲମ୍। ଅଭଜତ୍ପଦ୍ମରୂପା ଶ୍ରୀଃ ସ୍ଵଯମେଵ ଶରୀରିଣୀ
ତାପରେ ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ନିଜେ ପଦ୍ମ ରୂପେ, ସେଇ ଯୁବକ, ବୀର, ଦାତା, ଚମକୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ବର୍ଚ୍ଛିଲେ।
ଶ୍ରିଯା ଜୁଷ୍ଟଃ ପୃଥୁଯଶାଃ ସ କୁମାରୋ ଵରସ୍ତଦା। ନିଷଣ୍ଣୋ ଦୃଶ୍ଯତେ ଭୂତୈଃ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଯଥା ଶଶୀ
ଶ୍ରୀ ଓ ବଡ଼ କୀର୍ତି ସହିତ, ସେଇ କୁମାର, ତେଜସ୍ବୀ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିର ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଏ।
ଅପୂଜଯନ୍ମହାତ୍ମାନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତଂ ମହାବଲମ୍
ବଡ଼ ଆତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେଇ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଇଦମାହୁସ୍ତଦା ଚୈଵ ସ୍କନ୍ଦଂ ତତ୍ର ମହର୍ଷଯଃ
ସେଠାରେ ମହାର୍ଷିମାନେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଲୋକାନାଂ ଶଂକରୋ ଭଵ। ତ୍ଵଯା ଷଡ୍ରାତ୍ରଜାତେନ ସର୍ଵେ ଲୋକା ଵଶୀକୃତାଃ
ହେ ସୁନା ରଙ୍ଗର, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭଲ କର। ତୁମେ ଛଠ ରାତିରେ ଜନ୍ମିଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମର ଅଧୀନରେ ଆସିଛି।
ଅଭଯଂଚ ପୁନର୍ଦତ୍ତଂ ତ୍ଵଯୈଵୈଷାଂ ସୁରୋତ୍ତମ। ତସ୍ମାଦିନ୍ଦ୍ରୋ ଭଵାନସ୍ତୁ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯାଭଯଂକରଃ
ତୁମେ ପୁନିଥରେ ଏହି ଉତ୍ତମ ଦେବମାନେକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଲ। ତେଣୁ ତୁମେ ତିନି ଜଗତକୁ ନିର୍ଭୟ କରୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ହେଉ।
କିମିନ୍ଦ୍ରଃ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ କରୋତୀହ ତପୋଧନାଃ। କଥଂ ଦେଵଗଣାଂଶ୍ଚୈଵ ପାତି ନିତ୍ଯଂ ସୁରେଶ୍ଵରଃ
ହେ ତପସ୍ବୀମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଜଗତ ପାଇଁ କଣ କରନ୍ତି? ସେ କିପରି ସବୁଦିନ ଦେବମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି?
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଦଧାତି ଭୂତାନାଂ ବଲଂ ତେଜଃ ପ୍ରଜାଃ ସୁଖମ୍। ତୁଷ୍ଟଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ତଥା ସର୍ଵାନ୍କାମାନ୍ସୁରେଶ୍ଵରଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ଭୂତମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତି, ଉତ୍ସାହ, ସନ୍ତାନ ଓ ସୁଖ ଦେଇଥାନ୍ତି; ସେ ଖୁସି ହେଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି।
ଦୁର୍ଵୃତ୍ତାନାଂ ସଂହରତି ଵ୍ରତସ୍ଥାନାଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି। ଅନୁଶାସ୍ତି ଚ ଭୂତାନି କାର୍ଯେଷୁ ବଲସୂଦନଃ
ଅସଦ୍ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବାମାନେଙ୍କୁ ସେ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି, ନିୟମରେ ରହୁଥିବାମାନେଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରନ୍ତି; ଶକ୍ତିକୁ ଦମନ କରୁଥିବା ସେ ଭୂତମାନଙ୍କୁ କାମରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି।
ଅସୂର୍ଯେ ଚ ଭଵେତ୍ସୂର୍ଯସ୍ତଥାଽଚନଦ୍ରେ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ। ଭଵତ୍ଯଗ୍ନିଶ୍ଚ ଵାଯୁଶ୍ଚ ପୃଥିଵ୍ଯାପଶ୍ଚ ସ୍ଵଂ ତଥା
ଯେଉଁଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ; ଏଭଳି, ଚନ୍ଦ୍ରମା ନଥିବାଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେଖାଯାଏ; ଏହିପରି ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ପାଣି ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଏତଦିନ୍ଦ୍ରେଣ କର୍ତଵ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରେ ହି ଵିପୁଲଂ ବଲମ୍। ତ୍ଵଂ ଚ ଵୀର ବଲୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ତସ୍ମାଦିନ୍ଦ୍ରୋ ଭଵସ୍ଵ ନ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ, କାରଣ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ବିପୁଳ ଶକ୍ତି ଅଛି; ଆଉ ତୁମେ, ବୀର, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେଣୁ ମୁଁ ନୁହେଁ, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବା ଉଚିତ।
ଭଵସ୍ଵେନ୍ଦ୍ରୋ ମହାବାହୋ ସର୍ଵେଷାଂ ନଃ ସୁଖାଵହଃ। ଅଭିଷିଚ୍ଯସ୍ଵ ଚୈଵାଦ୍ଯ ପ୍ରାପ୍ତରୂପୋଽସି ସତ୍ତମ
ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ହେଉ, ମହାବାହୁ, ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁଖ ଦିଅ; ଆଜି ଅଭିଷେକ କର, କାରଣ ତୁମେ ଏହା ପାଇଁ ସତ୍ୟରେ ଯୋଗ୍ୟ।
ଶାଧି ତ୍ଵମେଵ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମଵ୍ଯାଗ୍ରେ ନିଜଯେ ରତଃ। ଅହଂ ତେ କିଂକରଃ ଶକ୍ର ନ ମମେନ୍ଦ୍ରତ୍ଵମୀପ୍ସିତମ୍
ତୁମେ ନିଜେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ ତିନି ଲୋକରେ ଶାସନ କର, ଜିତିବାରେ ଏକାଗ୍ର ରୁହ; ମୁଁ ତୁମର ଦାସ, ଶକ୍ର, ମୋତେ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବାର ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ।
ବଲଂତଵାଦ୍ଭୁତଂ ଵୀର ତ୍ଵଂ ଦେଵାନାମରୀଞ୍ଜହି। ଅଵଜ୍ଞାସ୍ଯନ୍ତି ମାଂ ଲୋକା ଵୀର୍ଯଣ ତଵ ଵିସ୍ମିତାଃ
ତୁମର ଶକ୍ତି ଅଦ୍ଭୁତ, ବୀର; ତୁମେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ହରାଅ; ତୁମର ପ୍ରଭାବରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ମୁଁକୁ ଅବହେଳା କରିଦେବେ।
ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ଵେ ତୁ ସ୍ଥିତଂ ଵୀର ବଲହୀନଂ ପରାଜିତମ୍। `ତ୍ଵତ୍ତେଜସାଽଵମଂସ୍ଯନ୍ତି ଲୋକା ମାଂ ସୁରସତ୍ତମ
ଯଦି ଏକ ଅଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପରାଜିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ର ପଦବୀରେ ରହିଥାଏ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ମୋତେ ଅବମାନ କରିବେ।
ଆଵଯୋଶ୍ଚ ମିଥୋ ଭେଦେ ପ୍ରଯତିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯତନ୍ଦ୍ରିତାଃ। ଭେଦିତେ ଚ ତ୍ଵଯି ଵିଭୋ ଲୋକୋ ଦ୍ଵୈଧମୁପେଷ୍ଯତି
ଆମ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଦି ମତଭେଦ ହୁଏ, ଅନ୍ୟମାନେ ଭିନ୍ନତା ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ; ଏବଂ ତୁମେ ଭିନ୍ନ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦ୍ୱିତୀୟତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।
ଦ୍ଵିଧାଭୂତେଷୁ ଲୋକେଷୁ ନିଶ୍ଚିତେଷ୍ଵାଵଯୋସ୍ତଥା। ଵିଗ୍ରହଃ ସଂପ୍ରଵର୍ତେତ ଭୂତଭେଦାନ୍ମହାବଲ
ଲୋକମାନେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ଭାଗିଯିବାବେଳେ ଏବଂ ଆମ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଏଭଳି ହେଲେ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ଭିନ୍ନତାରୁ ବିରୋଧ ଆରମ୍ଭ ହେବ।
ତତ୍ର ତ୍ଵଂ ମାଂ ରଣେ ତାତ ଯଥାଶ୍ରଦ୍ଧଂ ଵିଜେଷ୍ଯସି। ତସ୍ମାଦିନ୍ଦ୍ରୋ ଭଵାନେଵ ଭଵିତା ମା ଵିଚାରଯ
ତେଣୁ, ପ୍ରିୟ, ସେଠାରେ ଯେପରି ଚାହଁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ହରାଇଦେବ; ତେଣୁ ତୁମେ ଏକାକି ଇନ୍ଦ୍ର ହେଉ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ।
ତ୍ଵମେଵ ରାଜା ଭଦ୍ରଂ ତେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯ ମମୈଵ ଚ। କରୋମି କିଂ ଚ ତେଶକ୍ର ଶାସନାତ୍ତଦ୍ବ୍ରଵୀହି ମେ
ତୁମେ ଏକାକି ରାଜା, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ତିନି ଲୋକ ଓ ମୋର ମଧ୍ୟରେ; ଶକ୍ର, ତୁମେ ଯାହା ଆଦେଶ କରିବ, ସେଇ କାମ ମୋତେ କହ।
ଅହମିନ୍ଦ୍ରୋ ଭଵିଷ୍ଯାମି ତଵ ଵାକ୍ଯାନ୍ମହାବଲ। ଯଦି ସତ୍ଯମିଦଂ ଵାକ୍ଯଂ ନିଶ୍ଚଯାଦ୍ଭାଷିତଂ ତ୍ଵଯା
ମୁଁ ତୁମର କଥା ଅନୁଯାୟୀ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବି, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯଦି ଏହି କଥା ତୁମେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପରେ ସତ୍ୟ କହିଛ।
ଯଦି ଵା ଶାସନଂ ସ୍କନ୍ଦ କର୍ତୁମିଚ୍ଛସି ମେ ଶୃଣୁ। ଅଭିଷିଚ୍ଯସ୍ଵ ଦେଵାନାଂ ସୈନାପତ୍ଯେ ମହାବଲ
କିମ୍ବା, ଯଦି ତୁମେ, ସ୍କନ୍ଦ, ମୋ ଆଦେଶ ପାଳନ କରିବାକୁ ଚାହଁ, ଶୁଣ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେନାପତି ଭାବେ ଅଭିଷେକ ହେଉ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ।