ତସ୍ଯାଭଯଂଦଦୌ ସ୍କନ୍ଦଃ ସହସୈନ୍ଯସ୍ ସତ୍ତମ। ତତଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାସ୍ତ୍ରିଦଶା ଵାଦିତ୍ରାଣ୍ଯଭ୍ଯଵାଦଯନ୍
ସ୍କନ୍ଦ, ସେନାସହିତ ସେଇ ଉତ୍ତମ ବୀରକୁ ଭୟମୁକ୍ତି ଦେଲେ; ତାପରେ ଖୁସି ହୋଇ ଦେବତାମାନେ ବାଜା ମାରିଲେ।
ସ୍କନ୍ଦପାରିଷଦାନ୍ଧୋରାଞ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵାଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନାନ୍। ଵଜ୍ରପ୍ହହାରାତ୍ସ୍କନ୍ଦସ୍ଯ ଜଜ୍ଞୁସ୍ତତ୍ର କୁମାରକାଃ। ଯେ ହରନ୍ତି ଶିଶୂଞ୍ଜାତାନ୍ଗର୍ଭସ୍ଥାଶ୍ଚୈଵ ଦାରୁଣାଃ
ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ପାର୍ଷଦମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ, ଯେଉଁମାନେ ବଜ୍ର ପ୍ରହାରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ—ଏମିତି କିଛି ଶିଶୁ ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଶିଶୁମାନେ କିମ୍ବା ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁମାନେକୁ ଚୁରି କରିନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଥିଲେ।
ଵଜ୍ରପ୍ରହାରାତ୍କନ୍ଯାଶ୍ଚ ଜଜ୍ଞିରେଽସ୍ ମହାବଲାଃ
ବଜ୍ର ପ୍ରହାରରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କନ୍ୟାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
କୁମାରାନ୍ସ ଵିଶଖଂ ଚ ପୁତ୍ରତ୍ଵେ ସମକଲ୍ପଯତ୍। ସ ଭୂତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ସଙ୍ଖ୍ଯେ ରକ୍ଷଂଶ୍ଛାଗମୁଖସ୍ତଦା
ସେ ଶିଶୁମାନେ ଓ ବିଶାଖଙ୍କୁ ପୁଅ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ତାପରେ ଭଗବାନ୍ ଛାଗଳମୁଖୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
ଵୃତଃ କନ୍ଯାଗଣୈଃ ସର୍ଵୈରାତ୍ମୀଯୈଃ ସହ ପୁତ୍ରକୈଃ। ମାତୃଣାଂ ପ୍ରେଷିତାନାଂ ଚ ଭଦ୍ରଶାଖଶ୍ଚକୋମଲୈଃ
ସେ ସମସ୍ତ କନ୍ୟା, ନିଜ ପୁଅମାନେ ଓ ମାତୃମାନେ ପଠାଇଥିବା କୋମଳ ଶାଖାମାନେ ସହିତ ଘିରିଥିଲେ; ଭଦ୍ରଶାଖ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ।
ତତଃ କୁମାରଂ ସଂଜାତଂ ସ୍କନ୍ଦମାହୁର୍ଜନା ଭୁଵି। ରୁଦ୍ରମଗ୍ନିମୁଖାଂ ସ୍ଵାହାଂ ପ୍ରଦେଶେଷୁ ମହାବଲାଃ
ଏହିପରି ଭାବରେ ଭୂମିରେ ଲୋକେ ଏହି ଜନ୍ମା କୁମାର କିମ୍ବା ସ୍କନ୍ଦ ବୋଲି କହନ୍ତି, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରୁଦ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ସ୍ୱାହା ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଯଜନ୍ତି ପୁତ୍ରକାମାଶ୍ଚ ପୁତ୍ରିଣଶ୍ଚ ସଦା ଜନାଃ। ଯାସ୍ତାସ୍ତ୍ଵଜନଯତ୍କନ୍ଯାସ୍ତପୋ ନାମ ହୁତାଶନଃ
ଯେଉଁମାନେ ପୁଅ ଚାହାନ୍ତି କିମ୍ବା ଯେଉଁମାନେ ପୁଅ ଥିବା, ସେମାନେ ସଦା ଏମାନଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି; ଯେଉଁ କନ୍ୟାମାନେ ହୁତାଶନ ଜନ୍ମାଇଥିଲେ, ସେମାନେ 'ତପସ୍' ବୋଲି ଖ୍ୟାତ।
କିଂ କରୋମୀତି ତାଃ ସ୍କନ୍ଦଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତାଃ ସମଭାଷଯନ୍
ସେ କନ୍ୟାମାନେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ପଚାରିଲେ, 'ଆମେ କଣ କରିବୁ?'
ଭଵେମ ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ମାତରୋ ଵଯମୁତ୍ତମାଃ। ପ୍ରସାଦାତ୍ତଵ ପୂଜ୍ଯାଶ୍ଚ ପ୍ରିଯମେତତ୍କୁରୁଷ୍ଵ ନଃ
ତୁମର କୃପାରେ ଆମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଆ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଆମକୁ ସମ୍ମାନ ଓ ପ୍ରେମ ଦିଅ—ଏହି ଦୟା କର।
ସୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ବାଢମିତ୍ଯେଵଂ ଭଵିଷ୍ଯଧ୍ଵଂ ପୃଥିଗ୍ଵିଧାଃ। ଶିଵାଶ୍ଚୈଵାଶିଵାଶ୍ଚୈଵ ପୁନଃପୁନଃରୁଦାରଧୀଃ
ସେ କହିଲେ, 'ଠିକ୍ ଅଛି, ତମେ ନିଶ୍ଚୟ ଏପରି ହେବ। ତମେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ, ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଦୁହିଁ ଭାବରେ, ପୁନିପୁନି ଜନ୍ମ ନେବ।'
ଅଗ୍ନିର୍ଭୂତ୍ଵା ତତଶ୍ଚୈନଂ ଛାଗଵକ୍ରୋ ବହୁପ୍ରଜଃ। ରମଯାମାସ ଶୈଲସ୍ଥଂ ବଲଂ କ୍ରୀଡନକୈରିଵ
ତାପରେ ସେ ଅଗ୍ନି ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଛାଗ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଅନେକ ସନ୍ତାନ ସହିତ, ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଥିବା ଶିଶୁକୁ ଖେଳନା ଦେଇ ଖୁସି କରିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରକଲ୍ପ୍ଯ ପୁତ୍ରତ୍ଵେ ସ୍କନ୍ଦଂ ମାତୃଗଣୋଽଗମତ୍। କାକୀ ଚ ହଲିମା ଚୈଵ ମାତା ଚାଥ ହଲୀ ତଥା। ଆର୍ଯା ବାଲା ଚ ଧାତ୍ରୀ ଚ ସପ୍ତୈତା ଶିଶୁମାତରଃ
ତାପରେ ସେଇ ମାଆମାନେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ପୁଅ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ—କାକୀ, ହଳିମା, ମାତା, ହଳୀ, ଆର୍ଯ୍ୟା, ବାଳା ଓ ଧାତ୍ରୀ—ଏହି ସାତଜଣ ଶିଶୁର ମାଆ।
ଏତାସାଂ ଵୀର୍ଯସଂପନ୍ନଃ ଶିଶୁର୍ନାମାତିଦାରୁଣଃ। ସ୍କନ୍ଦପ୍ରସାଦଜଃ ପୁତ୍ରୋ ଲୋହିତାକ୍ଷୋ ଭଯଂକରଃ
ଏମାନଙ୍କଠାରୁ ଏକ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଅତିଦାରୁଣ, ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ କୃପାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ଲାଲ ଆଖି ଓ ଭୟଙ୍କର।
ଏଷ ଵୀରୋଽଷ୍ଟମଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସ୍କନ୍ଦୋ ମାତୃଗଣୋଦ୍ଭଵଃ। ଛାଗଵକ୍ରେଣ ସହିତୋ ନଵମଃ ପରିକୀର୍ତ୍ଯତେ
ଏହି ଅଟିଦାରୁଣ ଅଷ୍ଟମ ବୀର, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ମାଆମାନଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଛାଗବକ୍ର ସହିତ ଏହିଁ ନବମ ଗଣାଯାନ୍ତି।
ଷଷ୍ଠଂ ଛାଗମଯଂ ଵକ୍ରଂ ସ୍କନ୍ଦସ୍ଯୈଵେତି ଵିଦ୍ଧି ତମ୍। ଷଟ୍ଶିରୋଭ୍ଯନ୍ତରଂ ରାଜନ୍ନିତ୍ଯଂ ମାତୃଗଣାର୍ଚିତମ୍
ଛଠଠାରେ ଛାଗ ମୁଣ୍ଡିଆ ବକ୍ର ସ୍କନ୍ଦଙ୍କର ଅଂଶ ଅଟେ। ଏହି ଛଠ ମୁଣ୍ଡ ମାଆମାନେ ସବୁବେଳେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଷଣ୍ଣାଂ ତୁ ପ୍ରଵରଂ ତସ୍ଯ ଶୀର୍ଷାଣାମିହ ଶବ୍ଦ୍ଯତେ। ଶକ୍ତିଂ ଯେନାସୃଜଦ୍ଦିଵ୍ଯାଂ ଭଦ୍ରଶାଖ ଇତି ସ୍ମ ହ
ତାଙ୍କ ଛଅଟି ମୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁଣ୍ଡକୁ ଭଦ୍ରଶାଖା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ତିଆରି କରିଥିଲେ।
ଇତ୍ଯେତଦ୍ଦ୍ଵିଵିଧାକାରଂ ଵୃତ୍ତଂ ଶୁକ୍ଲସ୍ଯ ପଞ୍ଚମୀମ୍। ତତ୍ର ଯୁଦ୍ଧଂ ମହାଘୋରଂ ଵୃତ୍ତଂ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ଜନାଧିପ
ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଘଟଣା ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ଘଟିଲା। ଛଠ ଦିନରେ, ରାଜା, ଏକ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
ଉପଵିଷ୍ଟଂ ତୁ ତଂ ସ୍କନ୍ଦମାମୁକ୍ତକଵଚସ୍ରଜମ୍। ହିରଣ୍ଯଚୂଡମୁକୁଟଂ ହିରଣ୍ଯାଂକ୍ଷଂ ମହାପ୍ରଭମ୍
ସେଠାରେ ସ୍କନ୍ଦ ବସିଥିଲେ, ବାହାନ୍ଧିଆ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ସୁନା ମୁକୁଟ ଓ ସୁନା ଆଖି ସହିତ, ବଡ଼ ତେଜସ୍ବୀ।
ଲୋହିତାମ୍ବରସଂଵୀତଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରଂ ମନୋରମମ୍। ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯାପି ସୁପ୍ରିଯମ୍
ଲାଲ ଜମା ପିନ୍ଧିଥିବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଁତ, ଆକର୍ଷକ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା, ଏବଂ ତିନି ଜଗତରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରିୟ।
ତତସ୍ତଂ ଵରଦଂ ଶୂରଂ ଯୁଵାନଂ ମୃଷ୍ଟକୁଣ୍ଡଲମ୍। ଅଭଜତ୍ପଦ୍ମରୂପା ଶ୍ରୀଃ ସ୍ଵଯମେଵ ଶରୀରିଣୀ
ତାପରେ ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ନିଜେ ପଦ୍ମ ରୂପେ, ସେଇ ଯୁବକ, ବୀର, ଦାତା, ଚମକୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ବର୍ଚ୍ଛିଲେ।
ଶ୍ରିଯା ଜୁଷ୍ଟଃ ପୃଥୁଯଶାଃ ସ କୁମାରୋ ଵରସ୍ତଦା। ନିଷଣ୍ଣୋ ଦୃଶ୍ଯତେ ଭୂତୈଃ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଯଥା ଶଶୀ
ଶ୍ରୀ ଓ ବଡ଼ କୀର୍ତି ସହିତ, ସେଇ କୁମାର, ତେଜସ୍ବୀ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିର ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଏ।
ଅପୂଜଯନ୍ମହାତ୍ମାନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତଂ ମହାବଲମ୍
ବଡ଼ ଆତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେଇ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଇଦମାହୁସ୍ତଦା ଚୈଵ ସ୍କନ୍ଦଂ ତତ୍ର ମହର୍ଷଯଃ
ସେଠାରେ ମହାର୍ଷିମାନେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଲୋକାନାଂ ଶଂକରୋ ଭଵ। ତ୍ଵଯା ଷଡ୍ରାତ୍ରଜାତେନ ସର୍ଵେ ଲୋକା ଵଶୀକୃତାଃ
ହେ ସୁନା ରଙ୍ଗର, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭଲ କର। ତୁମେ ଛଠ ରାତିରେ ଜନ୍ମିଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମର ଅଧୀନରେ ଆସିଛି।
ଅଭଯଂଚ ପୁନର୍ଦତ୍ତଂ ତ୍ଵଯୈଵୈଷାଂ ସୁରୋତ୍ତମ। ତସ୍ମାଦିନ୍ଦ୍ରୋ ଭଵାନସ୍ତୁ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯାଭଯଂକରଃ
ତୁମେ ପୁନିଥରେ ଏହି ଉତ୍ତମ ଦେବମାନେକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଲ। ତେଣୁ ତୁମେ ତିନି ଜଗତକୁ ନିର୍ଭୟ କରୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ହେଉ।
କିମିନ୍ଦ୍ରଃ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ କରୋତୀହ ତପୋଧନାଃ। କଥଂ ଦେଵଗଣାଂଶ୍ଚୈଵ ପାତି ନିତ୍ଯଂ ସୁରେଶ୍ଵରଃ
ହେ ତପସ୍ବୀମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଜଗତ ପାଇଁ କଣ କରନ୍ତି? ସେ କିପରି ସବୁଦିନ ଦେବମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି?
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଦଧାତି ଭୂତାନାଂ ବଲଂ ତେଜଃ ପ୍ରଜାଃ ସୁଖମ୍। ତୁଷ୍ଟଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ତଥା ସର୍ଵାନ୍କାମାନ୍ସୁରେଶ୍ଵରଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ଭୂତମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତି, ଉତ୍ସାହ, ସନ୍ତାନ ଓ ସୁଖ ଦେଇଥାନ୍ତି; ସେ ଖୁସି ହେଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି।
ଦୁର୍ଵୃତ୍ତାନାଂ ସଂହରତି ଵ୍ରତସ୍ଥାନାଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି। ଅନୁଶାସ୍ତି ଚ ଭୂତାନି କାର୍ଯେଷୁ ବଲସୂଦନଃ
ଅସଦ୍ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବାମାନେଙ୍କୁ ସେ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି, ନିୟମରେ ରହୁଥିବାମାନେଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରନ୍ତି; ଶକ୍ତିକୁ ଦମନ କରୁଥିବା ସେ ଭୂତମାନଙ୍କୁ କାମରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି।
ଅସୂର୍ଯେ ଚ ଭଵେତ୍ସୂର୍ଯସ୍ତଥାଽଚନଦ୍ରେ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ। ଭଵତ୍ଯଗ୍ନିଶ୍ଚ ଵାଯୁଶ୍ଚ ପୃଥିଵ୍ଯାପଶ୍ଚ ସ୍ଵଂ ତଥା
ଯେଉଁଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ; ଏଭଳି, ଚନ୍ଦ୍ରମା ନଥିବାଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେଖାଯାଏ; ଏହିପରି ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ପାଣି ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଏତଦିନ୍ଦ୍ରେଣ କର୍ତଵ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରେ ହି ଵିପୁଲଂ ବଲମ୍। ତ୍ଵଂ ଚ ଵୀର ବଲୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ତସ୍ମାଦିନ୍ଦ୍ରୋ ଭଵସ୍ଵ ନ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ, କାରଣ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ବିପୁଳ ଶକ୍ତି ଅଛି; ଆଉ ତୁମେ, ବୀର, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେଣୁ ମୁଁ ନୁହେଁ, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବା ଉଚିତ।