ପିତା ମାତା ଚ ଭଗଵନ୍ନେତୌ ମେ ଦୈଵତଂ ପରମ୍। ଯଦ୍ଦୈଵତେଭ୍ଯଃ କର୍ତଵ୍ଯଂ ତଦେତାଭ୍ଯାଂ କରୋମ୍ଯହମ୍
"ମୋ ପିତା ଓ ମାଆ, ପ୍ରଭୁ, ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତା । ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ କର୍ମ କରାଯିବା ଉଚିତ, ସେସବୁ କାମ ମୁଁ ଏହି ଦୁଇଜଣ ପାଇଁ କରେ ।"
ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ଯଥା ଦେଵାଃ ସର୍ଵେ ଶକ୍ରପୁରୋଗମାଃ। ସଂପୂଜ୍ଯାଃ ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ତଥା ଵୃଦ୍ଧାଵିମୌ ମମ
"ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ତିରିଶିଏ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେପରି ଏହି ଦୁଇ ବୃଦ୍ଧ ମୋ ପାଇଁ ଅତି ଗରିମାମୟ ।"
ଉପାହାରାନାହରନ୍ତୋ ଦେଵତାନାଂ ଯଥା ଦ୍ଵିଜଃ। କୁର୍ଵନ୍ତି ତଦ୍ଵଦେତାଭ୍ଯାଂ କରୋମ୍ଯହମତନ୍ଦ୍ରିତଃ
"ଦେବତାଙ୍କୁ ଯେପରି ଉପହାର ଦିଆଯାଏ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେପରି ମୁଁ ଏହି ଦୁଇଜଣ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କାମ ଦୟାଳୁ ଭାବେ କରେ ।"
ଏତୌ ମେ ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ପିତା ମାତା ଚ ଦୈଵତମ୍। ଏତୌ ପୁଷ୍ପୈଃ ଫଲୈରନ୍ନୈସ୍ତୋଷଯାମି ସଦା ଦ୍ଵିଜ
"ଏହି ଦୁଇଜଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋ ପିତା ଓ ମାଆ, ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତା । ମୁଁ ସଦା ଏମାନଙ୍କୁ ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ ।"
ଏତାଵେଵାଗ୍ନଯୋ ମହ୍ଯଂ ଯାନ୍ଵଦନ୍ତି ମନୀଷିଣଃ। ଯଜ୍ଞା ଵେଦାଶ୍ଚ ଚତ୍ଵାରଃ ସର୍ଵମେତୌ ମମ ଦ୍ଵିଜ
"ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଯେଉଁ ଅଗ୍ନିକୁ କହନ୍ତି, ଏହି ଦୁଇଜଣ ସେଇ ଅଗ୍ନି ମୋ ପାଇଁ । ବଳି, ଚାରିଟିଏ ବେଦ—ସବୁ କିଛି ମୋ ପାଇଁ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ।"
ଏତଦର୍ଥଂ ମମ ପ୍ରାଣା ଭାର୍ଯା ପୁତ୍ରଃ ସୁହୃଜ୍ଜନଃ। ସପୁତ୍ରଦାରଃ ଶୁଶ୍ରୂଷାଂ ନିତ୍ଯମେଵ କରୋମ୍ଯହମ୍
"ମୋ ପ୍ରାଣ, ଭାର୍ଯ୍ୟା, ପୁଅ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସବୁ ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ । ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ପୁଅ ସହିତ ମୁଁ ସଦା ଏମାନଙ୍କୁ ସେବା କରେ ।"
ସ୍ଵଯଂ ଚ ସ୍ନାପଯାମ୍ଯେତୌ ତଥା ପାଦୌ ପ୍ରଧାଵଯେ। ଆହାରଂ ଚ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି ସ୍ଵଯଂଚ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ
"ମୁଁ ନିଜେ ଏମାନଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଏ, ପାଦ ଧୁଏ ଓ ନିଜେ ଖାଇବା ଦେଏ, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ।"
ଅନୁକୂଲାଃ କଥା ଵଚ୍ମି ଵିପ୍ରିଯଂ ପରିଵର୍ଜଯେ। ଅଧର୍ମେଣାପି ସଂଯୁକ୍ତଂ ପ୍ରିଯମାଭ୍ଯାଂ କରୋମ୍ଯହମ୍
"ମୁଁ ସଦା ଏମାନଙ୍କୁ ଭଲ କଥା କହେ, ଅପ୍ରିୟ କଥା ଟାଳି ଦେଏ । ଯଦିଓ କିଛି ଧର୍ମ ନୁହେଁ, ତଥାପି ଏମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥାଏ, ମୁଁ ସେ କାମ କରେ ।"
ଧର୍ମମେଵ ଗୁରୁଂ ମତ୍ଵା ସାକ୍ଷାଦେତୌ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ। ଅତନ୍ଦ୍ରିତଃ ସଦା ଵିପ୍ର ଶୁଶ୍ରୂଷାଂ ଵୈ କରୋମ୍ଯହମ୍
"ଧର୍ମକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମନି, ମୁଁ ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ କ୍ଲାନ୍ତି ବିନା ସଦା ସେବା କରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ।"
ପଞ୍ଚୈଵ ଗୁରଵୋ ବ୍ରହ୍ମନପୁରୁଷସ୍ଯ ବୁଭୂଷତଃ। ପିତା ମାତାଽଗ୍ନିରାତ୍ମା ଚ ଗୁରୁଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ
"ଯେଉଁ ଲୋକ ଜୀବନ ଚାହାଏ, ସେଠାରେ ପାଞ୍ଚଜଣ ଗୁରୁ ଅଛନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ—ପିତା, ମାଆ, ଅଗ୍ନି, ନିଜ ଆତ୍ମା ଓ ଗୁରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ।"
ଏତେଷୁ ଯସ୍ତୁ ଵର୍ତେତ ସମ୍ଯଗେଵ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ। ଭଵେଯୁରପ୍ରଯସ୍ତେନ ପରିଚୀର୍ଣାସ୍ତୁ ନିତ୍ଯଶଃ। ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯେ ଵର୍ତମାନସ୍ଯ ଏଷ ଧର୍ମଃ ସନାତନଃ
"ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଏମାନଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ସେବା କରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ସଦା ଏମାନଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ସେବା କରିଥାଏ ବୋଲି ମନାଯାଏ । ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରେ ଏହା ହେଉଛି ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଧର୍ମ ।"
ଗୁରୂ ନିଵେଦ୍ଯ ଵିପ୍ରାଯ ତୌ ମାତାପିତରାଵୁଭୌ। ପୁନରେଵ ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ଵ୍ଯାଧୋ ବ୍ରାହ୍ମଣମବ୍ରଵୀତ୍
ପିତା ଓ ମାଆଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରି, ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ୟାଧ ପୁଣିଥରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ପ୍ରଵୃତ୍ତଚକ୍ଷୁର୍ଜାତୋସ୍ମି ସଂପଶ୍ଯ ତପସୋ ବଲମ୍। ଯଦର୍ଥମୁକ୍ତୋସି ତଯା ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ମିଥିଲାମିତି
"ମୋର ଦୃଷ୍ଟି ସଠିକ୍ ହୋଇଛି; ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଦେଖ । ଯେ କାରଣ ପାଇଁ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି, ଏବେ ତୁମେ ମିଥିଲାକୁ ଯାଅ ।"
ପତିଶୁଶ୍ରୂଷପରଯା ଦାନ୍ତଯା ସତ୍ଯଶୀଲଯା। ମିଥିଲାଯାଂ ଵସନ୍ଵ୍ଯାଧଃ ସ ତେ ଧର୍ମାନ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯତି
"ମିଥିଲାରେ ଯିଏ ପତିସେବାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ନିୟମିତ ଓ ସତ୍ୟବାନ୍, ସେ ତୁମକୁ ଧର୍ମ ଶିଖାଇବେ, ବ୍ୟାଧ ।"
ପତିଵ୍ରତାଯାଃ ସତ୍ଯାଯାଃ ଶୀଲାଢ୍ଯାଯା ଯତଵ୍ରତ। ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ଵାକ୍ଯଂ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଗୁଣଵାନସି ମେ ମତଃ
ସେଇ ପତିବ୍ରତା, ସତ୍ୟବାନ୍, ଶିଳ୍ବାନ୍ ଓ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଜଣେ ଜନାନୀଙ୍କର କଥା ମୁଁ ମନେପକାଉଛି। ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ତୁମେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଗୁଣବାନ୍।
ଯତ୍ତଯା ତ୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଯୁକ୍ତୋ ମାଂ ପ୍ରତି ପ୍ରଭୋ। ଦୃଷ୍ଟମେଵ ତଯା ସମ୍ଯଗେକପତ୍ନ୍ଯା ନ ସଂଶଯଃ
ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଯେଉଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମୋତେ ଦେଇଥିଲ, ସେହି ଏକପତ୍ନୀବ୍ରତା ନାରୀ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଦେଖିଛନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତ୍ଵଦନୁଗ୍ରହବୁଦ୍ଧ୍ଯା ତୁ ଵିପ୍ରୈତଦ୍ଦର୍ଶିତଂ ମଯା। ଵାକ୍ଯଂ ଚ ଶୃଣୁ ମେ ତାତ ଯତ୍ତେ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ହିତଂ ଦ୍ଵିଜ
ତୁମର କୃପା ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ମୁଁ ଏହି କଥା ଦେଖାଇଛି। ଏବେ, ପ୍ରିୟ, ମୋ ଉପଦେଶ ଶୁଣ, କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଭଲ କଥା କହିବି।
ତ୍ଵଯା ନ ପୂଜିତା ମାତା ପିତା ଚ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ। ଅନିସୃଷ୍ଟୋସି ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତୋ ଗୃହାତ୍ତାଭ୍ଯାମନିନଦିତ
ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ତୁମ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କର ଅନୁମତି ଛାଡ଼ି ଘରୁ ବାହାରିଗଲ, ଏବଂ ସେମାନେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ।
ଵେଦୋଚ୍ଚାରଣକାର୍ଯାର୍ଥମଯୁକ୍ତଂ ତତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍। ତଵ ଶୋକେନ ଵୃଦ୍ଧୌ ତାଵନ୍ଧୀଭୂତୌ ତପସ୍ଵିନୌ
ତୁମେ ବେଦ ପାଠ ଓ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଠିକ୍ ଭାବେ କରିନଥିଲ। ତୁମ ପାଇଁ ଦୁଃଖରେ, ସେ ତପସ୍ୱୀ ମାତାପିତା ବୃଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।
ତୌ ପ୍ରସାଦଯିତୁଂ ଗଚ୍ଛ ମା ତ୍ଵାଂ ଧର୍ମୋଽତ୍ଯଗାଦଯମ୍। ତପସ୍ଵୀ ତ୍ଵଂ ମହାତ୍ମା ଚ ଧର୍ମେ ଚ ନିରତଃ ସଦା
ତୁମେ ଯାଉ, ସେମାନଙ୍କୁ ମାନିଆଅ। ଏହି କାରଣରେ ଧର୍ମ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ନଯାଉ। ତୁମେ ତପସ୍ୱୀ, ମହାତ୍ମା ଏବଂ ସଦା ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍।
ସର୍ଵମେତଦପାର୍ଥଂ ତେ କ୍ଷିପ୍ରଂ ତୌ ସଂପ୍ରସାଦଯ। `ତୌ ପ୍ରସାଦ୍ଯ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଚ୍ଛ୍ରେଯସ୍ତଦଵାପ୍ସ୍ଯସି
ଏସବୁ କାମ ତୁମ ପାଇଁ ଅର୍ଥହୀନ। ଶୀଘ୍ର ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କର। ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍ତମ କଲ୍ୟାଣ ପାଇବ।
ଶ୍ରଦ୍ଦଧସ୍ଵ ମମ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନାନ୍ଯଥା କର୍ତୁମର୍ହସି। ଯମ୍ଯତାମଦ୍ଯଵିପ୍ରର୍ଷେ ଶ୍ରେଯସ୍ତେ କଥଯାମ୍ଯହମ୍
ମୋ କଥାରେ ବିଶ୍ୱାସ କର, ବ୍ରାହ୍ମଣ। ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଆଜି, ମୁଁ ତୁମକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ କଲ୍ୟାଣ କଥା କହୁଛି।
ଯଦେତଦୁକ୍ତଂ ଭଵତା ସର୍ଵଂ ସତ୍ଯମସଂଶଯମ୍। ପ୍ରୀତୋସ୍ମି ତଵ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଧର୍ମାଚାରଗୁଣାନ୍ଵିତ
ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ସେସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ସତ୍ୟ। ମୁଁ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ତୁମର ଭଲ ହେଉ। ତୁମେ ଧର୍ମାଚାର ଓ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ।
ଦୈଵତପ୍ରତିମୋ ହି ତ୍ଵଂ ଯସ୍ତ୍ଵଂ ଧର୍ମମନୁଵ୍ରତଃ। ପୁରାଣଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପମକୃତାତ୍ମଭିଃ
ତୁମେ ଯେପରି ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସେପରି ଦେବତା ସମାନ। ଏହି ପୁରାତନ, ଶାଶ୍ୱତ, ଦିବ୍ୟ ଧର୍ମ ଅନ୍ୟମାନେ ସହଜରେ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ମାତାପିତ୍ରୋଃ ସକାଶଂ ହି ଗତ୍ଵାତ୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ। ଅତନ୍ଦ୍ରିତଃ କୁରୁ କ୍ଷିପ୍ରଂମାତାପିତ୍ରୋର୍ହି ପୂଜନମ୍। ଅତଃ ପରମହଂ ଧର୍ମଂ ନାନ୍ଯଂ ପଶ୍ଯାମି କଂଚନ
ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ତୁମ ମାତାପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ ଏବଂ ଦେରି ନକରି, ସମ୍ମାନରେ ଲାଗିପଡ଼। ଏହାଠାରୁ ଉପରେ ମୁଁ ଆଉ କୌଣସି ଧର୍ମ ଦେଖୁନି।
ଇହାହମାଗତୋ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ମେ ସଂଗତଂ ତ୍ଵଯା। ଈଦୃଶା ଦୁର୍ଲଭା ଲୋକେ ନରା ଧର୍ମପ୍ରଦର୍ଶକାଃ
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ଭାଗ୍ୟରେ ତୁମ ସଙ୍ଗ ମିଳିଛି। ଏପରି ଲୋକ, ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମର ପଥ ଦେଖାନ୍ତି, ସେମାନେ ଜଗତରେ ଦୁର୍ଲଭ।
ଏକୋନରସହସ୍ରେଷୁ ଧର୍ମଵାନଵିଦ୍ଯତେ ନ ଵା। ପ୍ରୀତୋସ୍ମି ତଵସତ୍ଯେନ ଭଦ୍ରଂ ତେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ
ହଜାର ଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇପାରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଧର୍ମିକ ମିଳିବ, କିମ୍ବା ମିଳିବ ନାହିଁ। ତୁମ ସତ୍ୟବାଦିତାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ, ତୁମର ଭଲ ହେଉ, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ପତମାନୋଽଦ୍ଯନରକେ ଭଵତାଽସ୍ମି ସମୁଦ୍ଧୃତଃ। ଭଵିତଵ୍ଯମଥୈଵଂ ଚ ଯଦ୍ଦୃଷ୍ଟୋସି ମଯାଽନଘ
ଆଜି ମୁଁ ନରକକୁ ପଡ଼ୁଥିଲି, ତୁମେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କଲ। ଏହିପରି ଘଟିବା ଲିଖାଯାଇଥିଲା, ଯେ ମୁଁ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ପଡ଼ିବି, ନିଷ୍ପାପ।
ରାଜା ଯଯାତିର୍ଦୌହିତ୍ରୈଃ ପତିତସ୍ତାରିତୋ ଯଥା। ସଦ୍ଭିଃ ପୁରୁଷଶାର୍ଦୂଲ ତଥାଽହଂ ଭଵତା ତ୍ଵିହ
ଯେପରି ରାଜା ଯୟାତି ତାଙ୍କର ନାତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧାର ହେଲେ, ସେପରି ମୁଁ ଏଠାରେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା ପାଇଛି, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ମାତାପିତୃଭ୍ଯାଂ ଶୁଶ୍ରୂଷାଂ କରିଷ୍ଯେ ଵଚନାତ୍ତଵ। ନାକୃତାତ୍ମା ଵେଦଯତି ଧର୍ମାଧର୍ମଵିନିଶ୍ଚଯମ୍
ତୁମ କଥା ଅନୁସାରେ, ମୁଁ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ସେବା କରିବି। ଯିଏ ନିଜକୁ ଜିତିପାରିନାହିଁ, ସେ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମକୁ ବୁଝିପାରେ ନାହିଁ।