ନିତ୍ଯଂ କ୍ରୋଧାତ୍ତପୋ ରକ୍ଷେନ୍ଛ୍ରିଯଂ ରକ୍ଷେଚ୍ଚ ମତ୍ସରାତ୍। ଵିଦ୍ଯାଂ ମାନାପମାନାଭ୍ଯାମାତ୍ମାନଂ ତୁ ପ୍ରମାଦତଃ
ସଦା କ୍ରୋଧରୁ ତପସ୍ୟାକୁ, ଇର୍ଷ୍ୟାରୁ ଧନକୁ, ଅହଂକାର ଓ ଅପମାନରୁ ଜ୍ଞାନକୁ, ଓ ଅବିଚାରରୁ ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଆନୃଶଂସ୍ଯଂ ପରୋ ଧର୍ମଃ କ୍ଷମା ଚ ପରମଂ ବଲମ୍। ଆତ୍ମଜ୍ଞାନଂ ପରଂ ଜ୍ଞାନଂ ପରଂ ସତ୍ଯଵ୍ରତଵ୍ରତମ୍
ଦୟା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ, ଖ୍ଷମା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି; ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ, ଓ ସତ୍ୟବ୍ରତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରତିଜ୍ଞା।
ସତ୍ଯସ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରେଯଃ ସତ୍ଯଂ ଜ୍ଞାନଂ ହିତଂ ଭଵେତ୍। ଯଦ୍ବୂତହିତମତ୍ଯନ୍ତଂ ତଦ୍ଵୈ ସତ୍ଯଂ ପରଂ ମତମ୍
ସତ୍ୟ କଥା ଉତ୍ତମ; ସତ୍ୟ ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ ଓ ମଙ୍ଗଳକର; ଯାହା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭଲ, ସେଇ ହେଉଛି ପରମ ସତ୍ୟ।
ଯସ୍ ସର୍ଵେ ସମାରମ୍ଭା ନିରାଶୀର୍ବନ୍ଧନାଃ ସଦା। ତ୍ଯାଗେ ଯସ୍ ହୁତଂ ସର୍ଵଂ ସ ତ୍ଯାଗୀ ସ ଚ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍
ଯାହାର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଦା ଆଶା ଓ ବନ୍ଧନ ରହିତ, ଯିଏ ସବୁକିଛି ତ୍ୟାଗ କରିଦେଇଛି—ସେଇ ହେଉଛି ସତ୍ୟ ତ୍ୟାଗୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ଯଦା ନ ଗୁରୁତାଂ ଚୈନଂ ଚ୍ଯାଵଯେଦୁପପାଦଯନ୍। ତଂ ଵିଦ୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଯୋଗମଯୋଗଂ ଯୋଗସଂଜ୍ଞିତମ୍
ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଭାର କିମ୍ବା ଅସ୍ଥିରତା ତାଙ୍କୁ ଭଙ୍ଗ କରେନାହିଁ, ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଯୋଗ ଓ ଅଯୋଗ ଅବସ୍ଥାରେ ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି ଜାଣ।
ନ ହିଂସ୍ଯାତ୍ସର୍ଵଭୂତାନି ମୈତ୍ରାଯଣଗତଶ୍ଚରେତ୍। ନେଦଂ ଜୀଵିତମାସାଦ୍ଯଵୈରଂ କୁର୍ଵୀତ କେନଚିତ୍
କୌଣସି ପ୍ରାଣୀକୁ କ୍ଷତି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା ରଖିବା ଉଚିତ; ଏହି ଜୀବନ ପାଇଲାପରେ କାହା ସହିତ ବି ଦ୍ୱେଷ ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଆକିଂଚନ୍ଯଂ ସୁସଂତୋଷୋ ନିରାଶିତ୍ଵମଚାପଲମ୍। ଏତଦେଵ ପରଂ ଜ୍ଞାନଂ ସଦାତ୍ମଜ୍ଞାନମୁତ୍ତମମ୍
ଅସଙ୍ଗତା, ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୋଷ, ଆଶା ରହିତା ଓ ଶାନ୍ତି—ଏହିଠାରେ ପରମ ଜ୍ଞାନ, ସଦା ଉତ୍ତମ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ।
ପରିଗ୍ରହଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଭଵେଦ୍ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଯତଵ୍ରତଃ। ଅଶୋକଂ ସ୍ଥାନମାଶ୍ରିତ୍ ନିଶ୍ଚଲଂ ପ୍ରେତ୍ଯ ଚେହ ଚ
ସମସ୍ତ ଜମା ଛାଡ଼ି, ବୁଦ୍ଧିରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ନିୟମ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ; ଦୁଃଖ ରହିତ ଏବଂ ଅଚଳ ସ୍ଥାନକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ, ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ।
ତପୋନିତ୍ଯେନ ଦାନ୍ତେନ ମୁନିନା ସଂଯତାତ୍ମନା। ଅଜିତଂ ଜେତୁକାମେନ ଭାଵ୍ଯଂ ସଙ୍ଗେଷ୍ଵସଙ୍ଗିନା
ଯିଏ ସଦା ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟମରେ ଦୃଢ଼, ଏବଂ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ, ସେଠି ଅଜୟକୁ ଜିତିବାକୁ ଚାହିଁଥିବା ମୁନି, ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ଅସଙ୍ଗ ହୋଇ ରହିବା ଉଚିତ।
ଗୁଣାଗୁଣମନାସଙ୍ଗମେକକାର୍ଯମନନ୍ତରମ୍। ଏତତ୍ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵୃତ୍ତମାହୁରେକପଦଂ ସୁଖମ୍
ଗୁଣ ଓ ଦୋଷ ପ୍ରତି ଅସଙ୍ଗତା, ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ମନ—ଏହିଠାରେ ହିଁ ସମସ୍ତେ କହନ୍ତି, ଏହା ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମର ଚରିତ୍ର, ଏକମାତ୍ର ସୁଖର ପଥ।
ପରିତ୍ଯଜତି ଯୋ ଦୁଃଖଂ ସୁଖଂ ଚାପ୍ଯୁଭଯଂ ନରଃ। ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ସୋତ୍ଯନ୍ତମାସଙ୍ଗଂ ଚ ନ ଗଚ୍ଛତି
ଯିଏ ଦୁଃଖ ଓ ସୁଖ, ଦୁଇଟିକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଏବଂ କେବେ ମଧ୍ୟ ଆସକ୍ତିରେ ପଡ଼େନାହିଁ।
ଯଥାଶ୍ରୁତମିଦଂ ସର୍ଵଂ ସମାସେନ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ। ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ କିଂ ଭୂଯଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଦେଲି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏଠାରେ ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
ଏଵଂ ସଂକଥିତେ କୃତ୍ସ୍ନେ ମୋକ୍ଷଧର୍ମେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ଦୃଢପ୍ରୀତମନା ଵିପ୍ରୋ ଧର୍ମଵ୍ଯାଧମୁଵାଚ ହ
ଏଭଳି ମୋକ୍ଷ ଧର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେବା ପରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ମନ ଭଲ ପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଏବଂ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଧର୍ମବ୍ୟାଧଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନ୍ଯାଯଯୁକ୍ତମିଦଂ ସର୍ଵଂ ଭଵତା ପରିକୀର୍ତିତମ୍। ନ ତେଽସ୍ତ୍ଯଵିଦିତଂ କିଂଚିଦ୍ଧର୍ମେଷ୍ଵଭିସମୀକ୍ଷ୍ଯତେ
ଆପଣ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଛନ୍ତି, ସେସବୁ ନ୍ୟାୟ ଅନୁଯାୟୀ; ଧର୍ମ ସମ୍ପର୍କରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ଅପରିଚିତ ନାହିଁ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ମମ ଯୋ ଧର୍ମସ୍ତଂ ଚ ପଶ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ। ଯେନ ସିଦ୍ଧିରିଯଂ ପ୍ରାପ୍ତା ମଯା ବ୍ରାହ୍ମଣପୁଙ୍ଗଵ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋ ପାଖରେ ଯେଉଁ ଧର୍ମ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅଛି, ତାହା ଦେଖ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି ସିଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଭଗଵନ୍କ୍ଷିପ୍ରଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରଂ ଗୃହମ୍। ଦ୍ରଷ୍ଟୁମର୍ହସି ଧର୍ମଜ୍ଞ ମାତରଂ ପିତରଂ ଚ ମେ
ଉଠନ୍ତୁ, ଭଗବନ୍ତୁ, ଶୀଘ୍ର ଭିତର ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ; ଆପଣ ମୋର ମାତା ଓ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ, ଧର୍ମଜ୍ଞ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ ପ୍ରଵିଶ୍ଯାଥ ଦଦର୍ଶ ପରମାର୍ଚିତମ୍। ସୌଧଂ ହୃଦ୍ଯଂ ଚତୁଃଶାଲମତୀଵ ଚ ମନୋରମମ୍
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ଏକ ଅତି ସମ୍ମାନିତ ମହଳ, ଚାରିଟି ମଣ୍ଡପ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦେଖିଲେ।
ଦେଵତାଗୃହସଂକାଶ ଦୈଵତୈଶ୍ଚ ସୁପୂଜିତମ୍। ଶଯନାସନସଂବାଧଂ ଗନ୍ଧୈଶ୍ଚ ପରମୈର୍ଯୁତମ୍
ସେ ଘର ଦେବତାଙ୍କ ଗୃହ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଭଲଭାବେ ପୂଜା କରିଥିଲେ; ଉତ୍ତମ ଶଯ୍ୟା ଓ ଆସନ ଥିଲା ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିଲା।
ତତ୍ରଶୁକ୍ଲାମ୍ବରଧରୌ ପିତରାଵସ୍ଯ ପୂଜିତୌ। କୃତାହାରୌ ତୁ ସଂତୁଷ୍ଟାଵୁପଵିଷ୍ଟୌ ଵରାସନେ
ସେଠାରେ, ତାଙ୍କର ପିତାମାତା ଧଳା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ସମ୍ମାନିତ ଓ ତୃପ୍ତି ହୋଇ ଭଲ ଆସନରେ ବସିଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ଵ୍ଯାଧସ୍ଯ ପିତରୌ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ସଂଦଦର୍ଶ ହ'। ଧର୍ମଵ୍ଯାଧସ୍ତୁ ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଦେଷୁ ଶିରସାଽପତତ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଇ ବ୍ୟାଧର ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ଧର୍ମବ୍ୟାଧ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ମାଥା ନମାଇ ପାଦରେ ପଡ଼ିଲେ।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠୋତ୍ତିଷ୍ଠ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଧର୍ମସ୍ତ୍ଵାମଭିରକ୍ଷତୁ। ପ୍ରୀତୌ ସ୍ଵସ୍ତଵ ଶୌଚେନ ଦୀର୍ଘମାଯୁରଵାପ୍ନୁହି। [ଗତିମିଷ୍ଟାଂ ତପୋ ଜ୍ଞାନଂ ମେଧାଂ ଚ ପରମାଂ ଗତଃ]
ଉଠ, ଉଠ, ଧର୍ମଜ୍ଞ! ଧର୍ମ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁ। ଆମେ ଖୁସି ଅଛୁ; ତୁମର ପବିତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଲାଭ କର, ଚାହିଁଥିବା ଗତି, ତପସ୍ୟା, ଜ୍ଞାନ ଓ ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧି ପାଇଅ।
ସତ୍ପୁତ୍ରେଣ ତ୍ଵଯା ପୁତ୍ର ନିତ୍ଯଂ କାଲେ ସୁପୂଜିତୌ। `ସୁଖମେଵ ଵସାଵୋଽତ୍ର ଦେଵଲୋକଗତାଵିଵ
ତୁମେ, ପୁଅ, ସଦା ସମୟରେ ଆମକୁ ସମ୍ମାନ କରିଛ; ଏଠି ଆମେ ଦେବତା ଲୋକକୁ ଯାଇଥିବା ପରି ଖୁସିରେ ବସୁଛୁ।
ନ ତେଽନ୍ଯଦ୍ଦୈଵତଂ କିଂଚିଦ୍ଦୈଵତେଷ୍ଵପି ଵର୍ତତେ। ପ୍ରଯତସତ୍ଵାଦ୍ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂଦମେନାସି ସମନଵିତଃ
ତୁମର କୌଣସି ଅନ୍ୟ ଦେବତା ନାହିଁ; ଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ତୁମେ ନିଜକୁ ନିୟମରେ ରଖିଛ।
ପିତୁଃ ପିତାମହା ଯେ ଚ ତଥୈଵ ପ୍ରପିତାମହାଃ। ପ୍ରୀତାସ୍ତେ ସତତଂ ପୁତ୍ର ଦମେନାଵାଂ ଚ ପୂଜଯା
ପିତା, ପିତାମହ ଓ ପ୍ରପିତାମହମାନେ ସଦା ଖୁସି ଅଛନ୍ତି, ପୁଅ, ତୁମର ନିୟମ ଓ ଆମ ପୂଜାରେ।
ମନସା କର୍ମଣା ଵାଚା ଶୁଶ୍ରୂଷା ନୈଵ ହୀଯତେ। ନ ଚାନ୍ଯା ହି ତଥା ବୁଦ୍ଧିର୍ଦୃଶ୍ଯତେ ସାଂପ୍ରତଂ ତଵ
ମନ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କଥାରେ ତୁମର ସେବା କେବେ କମିନାହିଁ; ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ତୁମର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବୁଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।
ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯେନ ରାମେଣ ଯଥା ଵୃଦ୍ଧୌ ସୁପୂଜିତୌ। ତଥା ତ୍ଵଯା କୃତଂସର୍ଵଂତଦ୍ଵିଶିଷ୍ଟଂ ଚ ପୁତ୍ରକ
ଯେପରି ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ରାମ ତାଙ୍କ ବୟସ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ, ସେପରି ତୁମେ ସବୁ କରିଛ, ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ କରିଛ, ପ୍ରିୟ ପୁଅ।
ତତସ୍ତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ତାଭ୍ଯାଂ ଧର୍ମଵ୍ଯାଧୋ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍। ତୌ ସ୍ଵାଗତେନ ତଂ ଵିପ୍ରମର୍ଚଯାମାସତୁସ୍ତଦା
ତାପରେ ଧର୍ମବ୍ୟାଧ ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲେ । ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଦର ସହିତ ସ୍ୱାଗତ କରି, ସମ୍ମାନ ଦେଲେ ।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯଚ ତାଂ ପୂଜାଂ ଦ୍ଵିଜଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ତାଵୁଭୌ। ସପୁତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ସଭୃତ୍ଯାଭ୍ଯାଂ କଚ୍ଚିଦ୍ଵାଂ କୁଶଲଂ ଗୃହେ। ଅନାମଯ ଚ ଵାଂ କଚ୍ଚିତ୍ସୁଖଂ ଵେହ ଶରୀରଯୋଃ
ସେ ସମ୍ମାନ ଗ୍ରହଣ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ତୁମ ଘରେ, ପୁଅମାନେ ଓ ଚାକରମାନେ ସମସ୍ତେ ଭଲ ଅଛନ୍ତି କି? ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଶରୀର ଓ ମନ ଭଲ ଅଛି କି?"
କୁଶଲଂ ନୌ ଗୃହେ ଵିପ୍ର ଭୃତ୍ଯଵର୍ଗେ ଚ ସର୍ଵଶଃ। କଚ୍ଚିତ୍ତ୍ଵମପ୍ଯଵିଘ୍ନେନ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ଭଗଵନ୍ନିତି
"ମୋ ଘରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଚାକରମାନେ ଭଲ ଅଛନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ । ଆଶା କରୁଛି ଆପଣ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ବାଧା ବିନା ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ପ୍ରଭୁ ।"
ହାଢମିତ୍ଯେଵ ତୌ ଵିପ୍ରଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମୁଦାନ୍ଵିତଃ। ଧର୍ମଵ୍ଯାଧସ୍ତୁ ତଂ ଵିପ୍ରମର୍ଥଵଦ୍ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ, "ହଁ, ନିଶ୍ଚୟ ।" ତାପରେ ଧର୍ମବ୍ୟାଧ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ ।