ଭଗଵାଂଶ୍ଚାପି ଦେଵେଶୋ ଯତ୍ର ଦେଵୀ ଚ କୀର୍ତ୍ଯତେ। ଅନେକଜନନୋ ଯତ୍ର କାର୍ତିକେଯସ୍ଯ ସଂଭଵଃ
ଏଠାରେ ଭଗବାନ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରାଯାଏ, କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ଅନେକ ଜନ୍ମ ଏବଂ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଏଠାରେ କହାଯାଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଗଵାଂ ଚୈଵ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଯତ୍ର କୀର୍ତ୍ଯତେ। ସର୍ଵଶ୍ରୁତିସମୂହୋଽଯଂ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯୋ ଧର୍ମବୁଦ୍ଧିଭିଃ
ଏଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ଗାଈଙ୍କ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ; ଏହି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର କଥା ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
ଯ ଇଦଂ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନିହ ପର୍ଵସୁ। ଧୂତପାପ୍ମା ଜିତସ୍ଵର୍ଗୋ ବ୍ରହ୍ମ ଗଚ୍ଛତି ଶାଶ୍ଵତମ୍
ଯେ ଜ୍ଞାନୀ ଏହି କଥାକୁ ପବିତ୍ର ଦିନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଶୁଣାଏ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଜିତି ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଞ୍ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଯଶ୍ଚେମଂ ପାଦମନ୍ତତଃ। ଅକ୍ଷଯ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ତଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧମୁପାଵର୍ତେତ୍ପିତୄନିହ
ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଏହି ପଦକୁ ଶୁଣାଯାଏ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ ଏବଂ ପିତୃମାନେ ପୁନି ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଅହ୍ନା ଯଦେନଃ କ୍ରିଯତେ ଇନ୍ଦ୍ରିଯୈର୍ମନସାଽପି ଵା। ଜ୍ଞାନାଦଜ୍ଞାନତୋ ଵାପି ପ୍ରକରୋତି ନରଶ୍ଚ ଯତ୍
ଦିନରେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ କିମ୍ବା ମନରେ, ଜାଣି କିମ୍ବା ଅଜାଣି, ଯେଉଁ ପାପ କରେ—
ତନ୍ମହାଭାରତାଖ୍ଯାନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ପ୍ରଵିଲୀଯତେ। ଭରତାନାଂ ମହଜ୍ଜନ୍ମ ମହାଭାରତମୁଚ୍ଯତେ
ସେହି ପାପ କେବଳ ଏହି ମହାଭାରତ କଥା ଶୁଣିଲେ ଗଳିଯାଏ; ଭାରତମାନଙ୍କର ମହାନ ଜନ୍ମକୁ ମହାଭାରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ନିରୁକ୍ତମସ୍ଯ ଯୋ ଵେଦ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ। ଭରତାନାଂ ମହଜ୍ଜନ୍ମ ମହାଭାରତମୁଚ୍ଯତେ
ଏହାର ଅର୍ଥ ଯିଏ ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଭାରତମାନଙ୍କର ମହାନ ଜନ୍ମକୁ ମହାଭାରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ମହତୋ ହ୍ଯେନସୋ ମର୍ତ୍ଯାନ୍ମୋଚଯେଦନୁକୀର୍ତିତଃ। ତ୍ରିଭିର୍ଵର୍ଷୈର୍ମହାଭାଗଃ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ଏହାକୁ ପୁନଃପୁନଃ ପଢିଲେ ମଣିଷ ମହାପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱୈପାୟନ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।
ନିତ୍ଯୋତ୍ଥିତଃ ଶୁଚିଃ ଶକ୍ତୋ ମହାଭାରତମାଦିତଃ। ତପୋନିଯମମାସ୍ଥାଯ କୃତମେତନ୍ମହର୍ଷିଣା
ନିତ୍ୟ ଉଠି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ତପସ୍ୟା ଏବଂ ନିୟମ ଧରି, ମହାର୍ଷି ଏହି ମହାଭାରତକୁ ଆରମ୍ଭରୁ ରଚନା କରିଥିଲେ।
ତସ୍ମାନ୍ନିଯମସଂଯୁକ୍ତୈଃ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୈରିଦମ୍। କୃଷ୍ଣପ୍ରୋକ୍ତାମିମାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ଭାରତୀମୁତ୍ତମାଂ କଥାମ୍
ସେହିପରି, ନିୟମିତ ଆଚରଣ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି କୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥିତ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାରତୀ କଥାକୁ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରାଵଯିଷ୍ଯନ୍ତି ଯେ ଵିପ୍ରା ଯେ ଚ ଶ୍ରୋଷ୍ଯନ୍ତି ମାନଵାଃ। ସର୍ଵଥା ଵର୍ତମାନା ଵୈ ନ ତେ ଶୋଚ୍ଯାଃ କୃତାକୃତୈଃ
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହାକୁ ପଢିବେ ଏବଂ ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ଶୁଣିବେ, ସେମାନେ ଯେପରିସ୍ଥିତିରେ ଥିବେ, କୃତ କିମ୍ବା ଅକୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ଯାହାହେଉ, ଦୁଃଖ କରିବା ଦରକାର ନୁହେଁ।
ନରେଣ ଧର୍ମକାମେନ ସର୍ଵଃ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯ ଇତ୍ଯପି। ନିଖିଲେନେତିହାସୋଽଯଂ ତତଃ ସିଦ୍ଧିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଧର୍ମକୁ ଚାହେ, ସେ ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇତିହାସକୁ ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେ ସିଦ୍ଧି ପାଏ।
ନ ତାଂ ସ୍ଵର୍ଗଗତିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତୁଷ୍ଟିଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ। ଯାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵଂ ମହାପୁଣ୍ଯମିତିହାସମୁପାଶ୍ନୁତେ
ମଣିଷ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଇଲେ ଯେପରି ତୃପ୍ତି ମିଳେନି, ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟ ଇତିହାସ ଶୁଣିଲେ ସେଠାରୁ ଅଧିକ ତୃପ୍ତି ମିଳେ।
ଶୃଣ୍ଵଞ୍ଶ୍ରାଦ୍ଧଃ ପୁଣ୍ଯଶୀଲଃ ଶ୍ରାଵଯଂଶ୍ଚେଦମଦ୍ଭୁତମ୍। ନରଃ ଫଲମଵାପ୍ନୋତି ରାଜସୂଯାଶ୍ଵମେଧଯୋଃ
ଯଦି କେହି ପବିତ୍ର ଏବଂ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ହୋଇ ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଥାକୁ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ପଢେ, ସେ ରାଜସୂୟ ଏବଂ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।
ଯଥା ସମୁଦ୍ରୋ ଭଗଵାନ୍ଯଥା ମେରୁର୍ମହାଗିରିଃ। ଉଭୌ ଖ୍ଯାତୌ ରତ୍ନନିଧୀ ତଥା ଭାରତମୁଚ୍ଯତେ
ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ଏବଂ ମହାଗିରି ମେରୁ ଦୁହିଁଠି ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ଭଣ୍ଡାର ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେପରି ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ନାମରେ ଚିରପରିଚିତ।
ଇଦଂ ହି ଵେଦୈଃ ସମିତଂ ପଵିତ୍ରମଷି ଚୋତ୍ତମମ୍। ଶ୍ରାଵ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତିସୁଖଂ ଚୈଵ ପାଵନଂ ଶୀଲଵର୍ଧନମ୍
ଏହି କଥା ବେଦରୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି, ଏହା ପବିତ୍ର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଣିବାକୁ ମଧୁର, ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ପାପ ଦୂର କରେ ଏବଂ ଚରିତ୍ର ଉନ୍ନତି କରାଏ।
ଯ ଇଦଂ ଭାରତଂ ରାଜନ୍ଵାଚକାଯ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି। ତେନ ସର୍ଵା ମହୀ ଦତ୍ତା ଭଵେତ୍ସାଗରମେଖଲା
ହେ ରାଜା, ଯିଏ ଏହି ଭାରତ କଥାକୁ କାହାରୋ ପାଖରେ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ଦେଉଛି, ସେ ମାନେ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଦାନ କଲା ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।
ପାରିକ୍ଷିତ କଥାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ପୁଣ୍ଯାଯ ଵିଜଯାଯ ଚ। କଥ୍ଯମାନାଂ ମଯା କୃତ୍ସ୍ନାଂ ଶୃଣୁ ହର୍ଷକରୀମିମାମ୍
ପାରୀକ୍ଷିତଙ୍କର ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥା, ଯାହା ପୁଣ୍ୟ ଓ ବିଜୟ ଦେଇଥାଏ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ମୁଁ କହୁଛି, ଶୁଣ, ଏହା ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି।
ତ୍ରିଭିର୍ଵର୍ଷୈଃ ସଦୋତ୍ଥାଯୀ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନୋ ମୁନିଃ। ମହାଭାରତମାଖ୍ଯାନଂ କୃତଵାନିଦମଦ୍ଭୁତମ୍
ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ସଦା ଉତ୍ସାହିତ ଥିବା ମୁନି କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ମହାଭାରତ କଥା ରଚନା କରିଥିଲେ।
ଶୃଣୁ କୀର୍ତଯତସ୍ତନ୍ମ ଇତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍
ମୁଁ ଏହି ପୁରାତନ ଇତିହାସ ଗାଇଁଉଛି, ଶୁଣ।
ପୂରୋର୍ଵଂଶମହଂ ଧନ୍ଯଂ ରାଜ୍ଞାମମିତତେଜସାମ୍। ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପିତୄଣାଂ ତେ ତେଷାଂ ନାମାନି ମେ ଶୃମୁ
ମୁଁ ପୁରୁଙ୍କର ଗୌରବମୟ ରାଜବଂଶ, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ରାଜାମାନଙ୍କ ବଂଶାବଳୀ କଥା କହିବି; ତୁମର ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣ।
ଅଵ୍ଯକ୍ତପ୍ରଭଵୋ ବ୍ରହ୍ମା ଶାଶ୍ଵତୋ ନିତ୍ଯ ଅଵ୍ଯଯଃ। ତସ୍ମାନ୍ମରୀଚିଃ ସଂଜଜ୍ଞେ ଦକ୍ଷଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଜାପତିଃ
ଅଦୃଶ୍ୟ ମୂଳର, ଚିରନ୍ତନ, ନିତ୍ୟ ଓ ଅକ୍ଷୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଥିରୁ ମରୀଚି ଏବଂ ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଦ୍ଦକ୍ଷମସୃଜଚ୍ଚକ୍ଷୁର୍ଭ୍ଯାଂ ଚ ମରୀଚିନମ୍। ମରୀଚେଃ କଶ୍ଯପଃ ପୁତ୍ରୋ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଦୁହିତାଽଽଦିତିଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଙ୍ଗୁଠିରୁ ଦକ୍ଷ ଏବଂ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମରୀଚି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ମରୀଚିଙ୍କ ପୁଅ କଶ୍ୟପ ଏବଂ ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା ଥିଲେ ଅଦିତି।
ଅଦିତ୍ଯାଂ କଶ୍ଯପାଦ୍ଵିଵସ୍ଥାନ୍। ଵିଵସ୍ଵତୋ ମନୁର୍ମନୋରିଲା
କଶ୍ୟପ ଓ ଅଦିତିଙ୍କୁ ଥିରୁ ବିବସ୍ବାନ୍, ବିବସ୍ବାନ୍ଙ୍କୁ ମନୁ, ମନୁଙ୍କୁ ଇଳା ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଇଲାଯାଃ ପୁରୂରଵାଃ। ପୁରୂରଵସ ଆଯୁଃ। ଆଯୁଷୋ ନହୁଷଃ। ନହୁଷସ୍ଯ ଯଯାତିଃ
ଇଳାଙ୍କୁ ଥିରୁ ପୁରୁରବା, ପୁରୁରବାଙ୍କୁ ଆୟୁ, ଆୟୁଙ୍କୁ ନହୁଷ, ନହୁଷଙ୍କୁ ଯୟାତି ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଯଯାତେର୍ଦ୍ଵେ ଭାର୍ଯେ ବଭୂଵତୁଃ। ଉଶନସୋ ଦୁହିତା ଦେଵଯାନୀ ଵୃଷପର୍ଵଣଶ୍ଚ ଦୁହିତା ଶର୍ମିଷ୍ଠା ନାମ
ଯୟାତିଙ୍କ ଦୁଇଜଣ ଜଣା ଝିଅ ଥିଲେ—ଉଶନାଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବୟାନୀ ଏବଂ ବୃଷପର୍ବାନଙ୍କ କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠା।
ତତ୍ରାନୁଵଂଶୋ ଭଵତି। ଯଦୁଂ ଚ ତୁର୍ଵସୁଂ ଚୈଵ ଦେଵଯାନୀ ଵ୍ଯଜାଯତ। ଦ୍ରୁହ୍ଯଂ ଚାନୁଂ ଚ ପୂରୁଂ ଚ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଵାର୍ଷପର୍ଵଣୀ
ଏଠି ବଂଶାବଳୀ ଏପରି—ଦେବୟାନୀ ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବସୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ବୃଷପର୍ବାନଙ୍କ କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଓ ପୁରୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ତତ୍ର ଯଦୋର୍ଯାଦଵାଃ। ପୂରୋଃ ପୌରଵାଃ। ପୂରୋର୍ଭାର୍ଯା କୌସଲ୍ଯା ବଭୂଵ। ତସ୍ଯାମସ୍ଯ ଜଜ୍ଞେ ଜନମେଜଯଃ
ଯଦୁଙ୍କୁ ଥିରୁ ଯାଦବ, ପୁରୁଙ୍କୁ ଥିରୁ ପୌରବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ପୁରୁଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା କୌଶଲ୍ୟା, ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଜନମେଜୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସ ତ୍ରୀନ୍ହଯମେଧାନାଜହାର। ଵିଶ୍ଵଜିତା ଚେଷ୍ଟ୍ଵା ଵନଂ ପ୍ରଵିଵେଶ
ସେ ତିନିଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱଜିତ୍ ଯଜ୍ଞ ଶେଷରେ ବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଜନମେଜଯସ୍ତୁ ସୁନନ୍ଦାଂ ନାମୋପଯେମେ ମାଗଧୀଂ। ତସ୍ଯାମସ୍ଯ ଜଜ୍ଞେ ପ୍ରାଚୀନ୍ଵାନ୍
ଜନମେଜୟ ମାଗଧୀ ରାଜକୁମାରୀ ସୁନନ୍ଦାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ସେଠି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାଚୀନ୍ବାନ୍ ଜନ୍ମ ନେଲେ।