ତୃପ୍ତାଶ୍ଚୈଵାନ୍ନଦାତାରୋ ହ୍ଯତୃପ୍ତାଶ୍ଚାପ୍ଯନନ୍ନଦାଃ। ଵସ୍ତ୍ରିଣୋ ଵସ୍ତ୍ରଦା ଯାନ୍ତି ଅଵସ୍ତ୍ରା ଯାନ୍ତ୍ଯଵସ୍ତ୍ରଦାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ସେମାନେ ପୁର୍ଣ୍ଣତୃପ୍ତିରେ ଯାଆନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଦେଇନଥିଲେ ସେମାନେ ଅତୃପ୍ତିରେ ଯାଆନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇଥିଲେ ସେମାନେ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ଯାଆନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଦେଇନଥିଲେ ସେମାନେ ନଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ଯାଆନ୍ତି।
ହିରଣ୍ଯଦାଃ ସୁଖଂ ଯାନ୍ତି ପୁରୁଷାସ୍ତ୍ଵଭ୍ଯଲଂକୃତାଃ। ଭୂମିଦାସ୍ତୁସୁଖଂ ଯାନ୍ତି ସର୍ଵୈଃ କାମୈଃ ସୁତର୍ପିତାଃ
ଯେଉଁମାନେ ସୁନା ଦେଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି ସୁଖରେ ଯାଆନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ଜମି ଦେଇଥିଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣତୃପ୍ତି ସହିତ ସୁଖରେ ଯାଆନ୍ତି।
ଯାନ୍ତି ଚୈଵାପରିକ୍ଲିଷ୍ଟା ନରା ସସ୍ଯପ୍ରଦାଵକାଃ। ନରାଃ ସୁଖତରଂ ଯାନ୍ତି ଵିମାନେଷୁ ଗୃହପ୍ରଦାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଧାନ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ସେମାନେ କଷ୍ଟ ଛାଡ଼ି ଯାଆନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ଘର ଦେଇଥିଲେ ସେମାନେ ଆଉ ଅଧିକ ସୁଖରେ ଦେବତାଙ୍କ ରଥରେ ଯାଆନ୍ତି।
ପାନୀଯଦା ହ୍ଯତୃଷିତାଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟମନସୋ ନରାଃ। ପନ୍ଥାନଂ ଦ୍ଯୋତଯନ୍ତଶ୍ଚ ଯାନ୍ତି ଦୀପପ୍ରଦାଃ ସୁଖମ୍
ଯେଉଁମାନେ ପାନୀୟ ଦେଇଥିଲେ ସେମାନେ ତୃଷ୍ଣା ଛାଡ଼ି ଖୁସି ମନେ ଯାଆନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ଦୀପ ଦେଇଥିଲେ ସେମାନେ ପଥକୁ ଆଲୋକିତ କରି ସୁଖରେ ଯାଆନ୍ତି।
ଗୋପ୍ରଦାସ୍ତୁ ସୁଖଂ ଯାନ୍ତି ନିର୍ମୁକ୍ତାଃ ସର୍ଵପାତକୈଃ। ଵିମାନୈର୍ହଂସସଂଯୁକ୍ତୈର୍ଯାନ୍ତି ମାସୋପଵାସିନଃ
ଯେଉଁମାନେ ଗାଈ ଦେଇଥିଲେ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସୁଖରେ ଯାଆନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପବାସ କରିଥିଲେ ସେମାନେ ହଂସ ଯୁକ୍ତ ଦେବ ରଥରେ ଯାଆନ୍ତି।
ତଥା ବର୍ହିପ୍ରଯୁକ୍ତୈଶ୍ଚ ଷଷ୍ଠରାତ୍ରୋପଵାସିନଃ। ତ୍ରିରାତ୍ରଂ କ୍ଷପତେ ଯସ୍ତୁ ଏକଭକ୍ତେନ ପାଣ୍ଡଵ
ଏହିପରି, ଯେଉଁମାନେ ଛଅ ରାତି ଉପବାସ କରନ୍ତି ସେମାନେ ପକ୍ଷୀ ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଯାଆନ୍ତି; ଓ ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଯିଏ ତିନି ରାତି ଧରି ଦିନକୁ ଏକଥର ଖାଇ ଉପବାସ କରେ, ସେ ଏହି ପଥ ଅଟିଯାଏ।
ଅନ୍ତରା ଚୈଵ ନାଶ୍ନାତି ତସ୍ଯ ଲୋକା ହ୍ଯନାମଯାଃ। ପାନୀଯସ୍ଯ ଗୁଣା ଦିଵ୍ଯାଃ ପ୍ରେତଲୋକସୁଖାଵହାଃ
ଯଦି ମଧ୍ୟରେ ଖାଇ ନାହିଁ, ତାହାର ଲୋକଗୁଡିକ ଦୁଃଖରହିତ ହୁଏ; ପାଣିର ଗୁଣ ଦିବ୍ୟ, ପିତୃଲୋକରେ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ତତ୍ର ପୁଷ୍ପୋଦକା ନାମ ନଦୀ ତେଷାଂ ଵିଧୀଯତେ। ଶୀତଲଂ ସଲିଲଂ ତତ୍ରପିବନ୍ତି ହ୍ଯମୃତୋପମମ୍
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଷ୍ପୋଦକ ନାମକ ଏକ ନଦୀ ରହିଛି; ସେଠାରେ ସେମାନେ ଶୀତଳ ପାଣି ପିଉନ୍ତି, ଯାହା ଅମୃତ ସମାନ।
ଯେ ଚଦୃଷ୍କୃତକର୍ମାଣଃ ପୂଯଂ ତେଷାଂ ଵିଧୀଯତେ। ଏଵଂ ନଦୀ ମହାରାଜ ସର୍ଵକାମପ୍ରଦା ହି ସା
ଯେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ପାଣି ଦିଆଯାଏ; ଏହି ନଦୀ, ମହାରାଜ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମପି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପୂଜଯୈନାନ୍ଯଥାଵିଧି। ଅଧ୍ଵନିଂ କ୍ଷୀଣଗାତ୍ରଶ୍ଚ ପଥି ପାଂଶୁସମନ୍ଵିତଃ
ତେଣୁ ତୁମେ ମଧ୍ୟ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏହାକୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କର; ଦୂର ଯାତ୍ରାରେ ଶରୀର କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ପଥରେ ଧୂଳି ଲଗିଥିବାବେଳେ।
ପୃଚ୍ଛତେ ହ୍ଯନ୍ନଦାତାରଂ ଗୃହମାଯାତି ଚାଶଯା। ତଂ ପୂଜଯାଥ ଯତ୍ନେନ ସୋଽତିଥିର୍ବ୍ରାହ୍ଯଣଶ୍ଚ ସଃ
ଅତିଥି ଭାଗ୍ୟର ଆଶା ନେଇ ଘରକୁ ଆସି, ଖାଦ୍ୟ ଦାତାକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରେ; ତାହାକୁ ଉତ୍ସାହରେ ସମ୍ମାନ କର, କାରଣ ସେ ଅତିଥି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ତଂ ଯାନ୍ତମନୁଗଚ୍ଛନ୍ତି ଦେଵାଃ ସର୍ଵେ ସଵାସଵାଃ। ତସ୍ମିନ୍ସଂପୂଜିତେ ପ୍ରୀତା ନିରାଶା ଯାନ୍ତ୍ଯପୂଜିତେ
ଅତିଥି ଯାଉଥିବାବେଳେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସହ ଯାନ୍ତି; ସମ୍ମାନ ମିଳିଲେ ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ, ନାମିଳିଲେ ନିରାଶ ହୋଇ ଚାଲିଯାନ୍ତି।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମପି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପୂଜଯୈନଂ ଯଥାଵିଧି। ଏତତ୍ତେ ଶତଶଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ କିଂ ଭୂଯଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ତେଣୁ ତୁମେ ମଧ୍ୟ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏହାକୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କର; ଏହି କଥା ତୁମକୁ ଶତଶଃ କହିଛି—ଏଠାରେ ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ।
ପୁନଃ ପୁନରହଂ ଶ୍ରୋତୁଂ କଥାଂ ଧର୍ମସମାଶ୍ରଯାମ୍। ପୁଣ୍ଯାମିଚ୍ଛାମି ଧର୍ମଜ୍ଞ କଥ୍ଯମାନାଂ ତ୍ଵଯା ଵିଭୋ
ମୁଁ ପୁନିପୁନି ଧର୍ମ ଆଧାରିତ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଧର୍ମଜ୍ଞ; ତୁମେ କହୁଥିବା ପୁଣ୍ୟ କଥା ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
ଧର୍ମାନ୍ତରଂ ପ୍ରତି କଥାଂ କଥ୍ଯମାନାଂ ମଯା ନୃପ। ସର୍ଵପାପହରାଂ ନିତ୍ଯଂ ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋ ମମ
ମୁଁ ଏବେ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ଏକ କଥା କହିବି, ଯାହା ସବୁ ପାପକୁ ଦୂର କରେ; ରାଜା, ଏହାକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ।
କପିଲାଯାଂ ତୁ ଦତ୍ତାଯାଂ ଯତ୍ଫଲଂଜ୍ଯେଷ୍ଠପୁଷ୍କରେ। ତତ୍ଫଲଂଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵିପ୍ରାଣାଂ ପାଦଧାଵନେ
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଷ୍କରରେ କପିଳା ଗାଁ ଦେଇ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦ ଧୋଇଲେ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।
ଦ୍ଵିଜପାଦୋଦକକ୍ଲିନ୍ନା ଯାଵତ୍ତିଷ୍ଠତି ମେଦିନୀ। ତାଵତ୍ପୁଷ୍କରପର୍ଣେନ ପିବନ୍ତି ପିତରୋ ଜଲମ୍
ଦ୍ୱିଜ ପାଦ ଜଳରେ ମେଦିନୀ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭିଜି ରହିଥାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃଗଣ ପୁଷ୍କର ପତ୍ରରେ ପାଣି ପିଉନ୍ତି।
ସ୍ଵାଗତେନାଗ୍ନଯସ୍ତୃପ୍ତା ଆସନେନ ଶତକ୍ରତୁଃ। ପିତରଃ ପାଦଶୌଚେନ ଅନ୍ନାଦ୍ଯେନ ପ୍ରଜାପତିଃ
ସ୍ୱାଗତ କରିଲେ ଅଗ୍ନି ତୃପ୍ତି ହୁଏ; ଆସନ ଦେଇଲେ ଶତକ୍ରତୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ; ପାଦ ଧୋଇଲେ ପିତୃଗଣ ତୃପ୍ତି ହୁଏ; ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଲେ ପ୍ରଜାପତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ।
ଯାଵଦ୍ଵତ୍ସସ୍ଯ ପାଦୌ ଦ୍ଵୌ ଶିରଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ। ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ପ୍ରଯତେନାନ୍ତରାତ୍ମନା
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମେଉଁ ଛେନାର ଦୁଇଟି ପାଦ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଦେଖାଯାଏ, ସେଇ ସମୟରେ ଅନ୍ତର ଦିଆଯାଏ।
ଅନ୍ତରିକ୍ଷଗତୋ ଵତ୍ସୋ ଯାଵଦ୍ଯୋନ୍ଯାଂ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ। ତାଵଦ୍ଗୌଃ ପୃଥିଵୀ ଜ୍ଞେଯା ଯାଵଦ୍ଗର୍ଭଂ ନ ମୁଞ୍ଚତି
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛେନା ଗର୍ଭରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗାଁ ପୃଥିବୀର ହିସାବରେ ରହେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ଭ ଛାଡ଼ି ନାହିଁ।
ଯାଵନ୍ତି ତସ୍ଯାଂ ରୋମାଣି ଵତ୍ସସ୍ଯ ଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ତାଵଦ୍ଯୁଗସହସ୍ରାଣି ସ୍ଵର୍ଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଯେତେ ଚୁଅ ଗାଁ ଓ ଛେନାର ଗାଁରେ ଅଛି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସେତେ ଯୁଗ ସହସ୍ର ଶ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ।
ସୁଵର୍ଣନାସାଂ ଯଃ କୃତ୍ଵା ସଖୁରାଂ କୃଷ୍ଣଧେନୁକାମ୍। ତିଲୈଃ ପ୍ରଚ୍ଛାଦିତାଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ସର୍ଵରତ୍ନୈରଲଂକୃତାମ୍
ଯେଉଁ ଜଣେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାକ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଖୁର ଥିବା କୃଷ୍ଣ ଗାଁ, ତିଳରେ ଢାକି ଏବଂ ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ସଜାଇ ଦେଇଥାଏ—
ପ୍ରତିଗ୍ରହଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଯଃ ପୁନର୍ଦଦତି ସାଧଵେ। ଫଲାନାଂ ଫଲମଶ୍ନାତି ତଦା ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଭାରତ
ଯେଉଁ ଜଣେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରି, ପୁନି ସେଇ ଦାନକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ଭାରତ, ସେ ଦାନର ଫଳର ଫଳ ଭୋଗ କରେ।
ସସମୁଦ୍ରଗୁହା ତେନ ସଶୈଲଵନକାନନା। ଚତୁରନ୍ତା ଭଵେଦ୍ଦତ୍ତା ପୃଥିଵୀ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମୁଦ୍ର, ଗୁହା, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, କାନନ ସହିତ ଚାରି ଦିଗର ପୃଥିବୀ ଦାନ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଅନ୍ତର୍ଜାନୁଶଯୋ ଯସ୍ତୁ ଭୁଞ୍ଜତେ ସକ୍ତଭାଜନଃ। ଯୋ ଦ୍ଵିଜଃ ଶବ୍ଦରହିତଂ ସଂଯନ୍ତୁସ୍ତାରଣାଯ ଵୈ
ଯେଉଁଠି ଭୋଜନ ଦୁଇ ହାଟୁ ମଧ୍ୟରେ ରଖି ଖାଯାଯାଏ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଭାଜନରୁ ଖାଯାଯାଏ, ଏବଂ ଯେ ଦ୍ୱିଜ ମନେ ଚୁପ୍ଚାପ୍ ଜପ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସଂଯମୀ ହୋଇ ଜୀବନ ସାଗର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।
ଯେ ପାନୀଯାନି ଦଦତି ତଥାଽନ୍ଯେ ଯେ ଦ୍ଵିଜାତଯଃ। ଜପନ୍ତି ସଂହିତାଂ ସମ୍ଯକ୍ତେ ନିତ୍ଯଂ ତାରଣକ୍ଷମାଃ
ଯେମାନେ ଜଳ ଦାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱିଜମାନେ ନିତ୍ୟ ଭାବେ ଠିକ୍ ଭଳି ସଂହିତା ପାଠ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାରେ ସମର୍ଥ।
ହଵ୍ଯଂକଵ୍ଯଂ ଚ ଯତ୍କିଂଚିତ୍ସର୍ଵଂ ତଚ୍ଛ୍ରୋତ୍ରିଯୋଽର୍ହତି। ଦତ୍ତଂ ହି ଶ୍ରୋତ୍ରିଯେ ସାଧୌଜ୍ଯଲିତେଽଗ୍ନୌ ଯଥା ହୁତମ୍
ଦେବତା କିମ୍ବା ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେ ସବୁ ଶ୍ରୋତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦେବାଯୋଗ୍ୟ। ଯେପରି ଘୃତ ଅଗ୍ନିରେ ଦିଆଯାଏ, ଶ୍ରୋତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମଧ୍ୟ ସେପରି ପବିତ୍ର।
ମନ୍ଯୁପ୍ରହରଣା ଵିପ୍ରା ନ ଵିପ୍ରାଃ ଶସ୍ତ୍ରଯୋଧିନଃ। ନିହନ୍ଯୁର୍ମନ୍ଯୁନା ଵିପ୍ରା ଵଜ୍ରପାଣିରିଵାସୁରାନ୍
ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ରୋଧକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ଧରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଯୋଦ୍ଧା ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କ୍ରୋଧ ଦ୍ୱାରା ଭଳି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି ଦାନବମାନେ ଉପରେ ଆଘାତ କରନ୍ତି।
ଧର୍ମାଶ୍ରିତେଯଂ ତୁ କଥା କଥିତା ହି ତଵାନଘ। ଯାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମୁନଯଃ ପ୍ରୀତା ନୈମିଷାରଣ୍ଯଵାସିନଃ
ଧର୍ମ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏହି କଥା ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି, ହେ ପାପହୀନ, ଯାହା ଶୁଣି ନୈମିଷାରଣ୍ୟର ମୁନିମାନେ ଖୁସି ହୋଇଥିଲେ।
ଵୀତଶୋକଭଯକ୍ରୋଧା ଵିପାପ୍ମାନସ୍ତଥୈଵ ଚ। ଶ୍ରୁତ୍ଵେମାଂ ତୁ କଥାଂ ରାଜନ୍ଭଵନ୍ତୀହ ତୁ ମାନଵାଃ
ଯେମାନେ ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଜନ୍ମରେ ଦୁଃଖ, ଭୟ, କ୍ରୋଧ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ରାଜା।