ସଂସ୍ତୂଯମାନୋ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରୈର୍ମାନଯାନୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍। କଲ୍କୀଚରିଷ୍ଯତି ମହୀଂ ସଦା ଦସ୍ଯୁଵଧେ ରତଃ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବେ, ସେ କଳ୍କି ସଦା ଦୁଷ୍ଟମାନେ ନଶ୍ୱ କରିବାରେ ଲାଗି ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଘୁରିବେ।
ହା ମାତସ୍ତାତ ପୁତ୍ରେତି ତାସ୍ତା ଵାଚଃ ସୁଦାରୁଣାଃ। ଵିକ୍ରୋଶମାନାନ୍ସୁଭୃଶଂ ଦସ୍ଯୂନନେଷ୍ଯତି ସଂକ୍ଷଯମ୍
‘ହା ମାଆ! ହା ବାପା! ହା ପୁଅ!’—ଏପରି କଠୋର ଦୁଃଖର ଆକୁଳ ଚିତ୍କାର ହେବ; ସେ ଦୁଷ୍ଟମାନେକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଶ୍ୱ କରିଦେବେ।
ତତୋଽଧର଼୍ମଵିନାଶୋ ଵୈ ଧର୍ମଵୃଦ୍ଧିଶ୍ଚ ଭାରତ। ଭଵିଷ୍ଯତି କୃତେପ୍ରାପ୍ତେ କ୍ରିଯାଵାଂଶ୍ଚ ଜନସ୍ତଥା
ତାପରେ, ହେ ଭାରତ, ଅନ୍ୟାୟ ନଶ୍ୱ ହେବ ଏବଂ ଧର୍ମ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ; କୃତ ଯୁଗ ଆସିଲେ ଲୋକମାନେ ନିତ୍ୟ ନିୟମ ଓ ନ୍ୟାୟରେ ଲାଗି ରହିବେ।
ଆରାମାଶ୍ଚୈଵ ଚୈତ୍ଯାଶ୍ଚ ତଟାକାଵସଥାସ୍ତଥା। ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯଶ୍ଚ ଵିଵିଧା ଦେଵତାଯତନାନି ଚ
ଉଦ୍ୟାନ, ଦେବସ୍ଥଳୀ, ପୋଖରୀ, ଗୃହ, ବିଭିନ୍ନ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ଦିର ରହିବ।
ଯଜ୍ଞକ୍ରିଯାଶ୍ଚ ଵିଵିଧା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କୃତେ ଯୁଗେ। ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସାଧଵଶ୍ଚୈଵ ମୁନଯଶ୍ଚ ତପସ୍ଵିନଃ
କୃତ ଯୁଗରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞ ହେବ; ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସଜ୍ଜନ ଏବଂ ତପସ୍ୱୀ ଋଷିମାନେ ଫଳିବେ।
ଆଶ୍ରମା ହତପାଷଣ୍ଡାଃ ସ୍ଥିତାଃ ସତ୍ଯେ ଜନାସ୍ତଦା। ଜାଯନ୍ତି ସର୍ଵଭୂତାନି ଶୁଧ୍ଯମାନାନି ଚୈଵ ହି
ପାଖଣ୍ଡ ଶୂନ୍ୟ ଆଶ୍ରମ ଥିବ; ଲୋକମାନେ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ରହିବେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଶୁଦ୍ଧ ହେବେ।
ସର୍ଵେଷ୍ଵୃତୁଷୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସର୍ଵଂ ସସ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି। ନରା ଦାନେଷୁ ନିରତା ଵ୍ରତେଷୁ ନିଯମେଷୁ ଚ
ସମସ୍ତ ଋତୁରେ, ହେ ରାଜା, ସମସ୍ତ ଶସ୍ୟ ଭଲ ହେବ; ଲୋକମାନେ ଦାନ, ବ୍ରତ ଓ ନିୟମରେ ଲାଗି ରହିବେ।
ଜପଯଜ୍ଞପରା ଵିପ୍ରା ଧର୍ମକାମା ମୁଦା ଯୁତାଃ। ପାଲଯିଷ୍ଯନ୍ତି ରାଜାନୋ ଧର୍ମେଣେମାଂ ଵସୁଂଧରାମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଜପ ଓ ଯଜ୍ଞରେ ଲାଗିଥିବେ, ଧର୍ମକୁ ଆଶା କରି ଆନନ୍ଦରେ ରହିବେ; ରାଜାମାନେ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବେ।
ଵ୍ଯଵହାରରତା ଵୈଶ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କୃତେ ଯୁଗେ। ଷଟ୍କର୍ମନିରତା ଵିପ୍ରାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ରକ୍ଷଣେ ରତାଃ
କୃତ ଯୁଗରେ ବ୍ୟବସାୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେବେ ବୈଶ୍ୟମାନେ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଛଅ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିବେ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ରକ୍ଷାରେ ଲାଗି ରହିବେ।
ଶୁଶ୍ରୂଷାଯାଂ ରତାଃ ଶୂଦ୍ରାସ୍ତଥା ଵର୍ଣତ୍ରଯସ୍ଯ ଚ। ଏଷ ଧର୍ମଃ କୃତଯୁଗେ ତ୍ରେତାଯାଂ ଦ୍ଵାପରେ ତଥା
ଶୂଦ୍ରମାନେ ତିନି ବର୍ଣ୍ଣର ସେବାରେ ଲାଗି ରହିବେ; ଏହି ହେଉଛି କୃତ ଯୁଗର ଧର୍ମ, ଏହିପରି ତ୍ରେତା ଓ ଦ୍ୱାପରରେ ମଧ୍ୟ।
ପଶ୍ଚିମେ ଯୁଗକାଲେ ଚ ଯଃ ସ ତେ ସଂପ୍ରକୀର୍ତିତଃ। ସର୍ଵଲୋକସ୍ ଵିଦିତା ଯୁଗସହ୍ଖ୍ଯା ଚ ପାଣ୍ଡଵ
ଯୁଗର ଶେଷ ସମୟରେ ତୁମକୁ ଯାହା କୁହାଯାଇଛି, ଏହି ଯୁଗଗଣନା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଜଣାଶୁଣା, ହେ ପାଣ୍ଡବ।
ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତମତୀତାନାଗତଂ ମଯା। ଵାଯୁପ୍ରୋକ୍ତମନୁସ୍ମୃତ୍ଯପୁରାଣମୃଷିସଂସ୍ତୁତମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ପୁରୁଣା ଓ ଆଗାମୀ କଥା, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି; ବାୟୁଙ୍କ କହିଥିବା, ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ କଥାକୁ ମନେ ପକାଇ।
ଏଵଂ ସଂସାରମାର୍ଗା ମେ ବହୁଶଶ୍ଚିରଜୀଵିନଃ। ଦୃଷ୍ଟାଶ୍ଚୈଵାନୁଭୂତାଶ୍ଚ କିଂ ଭୂଯଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ଏଭଳି ଦୀର୍ଘଜୀବୀ, ମୁଁ ଏହି ସଂସାରର ଅନେକ ପଥ ଦେଖିଛି ଏବଂ ଅନୁଭବ କରିଛି; ଏହା ଛଡ଼ା ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
ଇଦଂ ଚୈଵାପରଂ ଭୂଯଃ ସହ ଭ୍ରାତୃଭିରଚ୍ଯୁତ। ଧର୍ମସଂଶଯମୋକ୍ଷାର୍ଥଂ ନିବୋଧ ଵଚନଂ ମମ
ଏବେ ମୋର ଏହି ଅନ୍ୟ କଥାଟିଏ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ତୁମ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଶୁଣ; ଏହା ଧର୍ମ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ କହୁଛି।
ନ ତେଽନ୍ଯଥାଽତ୍ର ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଧର୍ମୋ ଧର୍ମଭୃତାଂଵର। ଧର୍ମାତ୍ମା ହି ସୁଖଂ ରାଜନ୍ପ୍ରେତ୍ଯ ଚେହ ଚ ନନ୍ଦତି
ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ଧର୍ମକୁ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ ଅଛି, ସେଠି ଲୋକେ ଏଉଁଠି ଓ ପରଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛନ୍ତି।
ନ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପରିଭଵଃ କର୍ତଵ୍ଯସ୍ତେ କଦାଚନ। ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କୁପିତୋଽହନ୍ଯାଦପି ଲୋକାନ୍ପ୍ରତିଜ୍ଞଯା
ତୁମେ କେବେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅବମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ସେ ନିଜ ଶପଥରେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରନ୍ତି।
ମାର୍କଣ୍ଡେଯଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୁରୂଣାଂ ପ୍ରଵରୋ ନୃପଃ। ଉଵାଚ ଵଚନଂ ଧୀମାନ୍ପରମଂ ପରମଦ୍ଯୁତିଃ
ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା କହିଲେ:
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମଯା କିଂ ସ୍ଯାତ୍କର୍ତଵ୍ଯଂ ମୁନିସତ୍ତମ। କଥଂ ଚାଯଂ ଜିତୋଲୋକୋ ରକ୍ଷିତଵ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ କଣ କରିବି? ଏହି ଜିତା ଜଗତକୁ କିପରି ରକ୍ଷା କରିପାରିବି?
କସ୍ମିନ୍ଧର୍ମେ ମଯା ସ୍ଥେଯଂ ପ୍ରଜାଃ ସଂରକ୍ଷତା ମୁନେ। କଥଂଚ ଵର୍ତମାନୋ ଵୈ ନ ଚ୍ଯଵେଯଂ ସ୍ଵଧର୍ମତଃ
ମୁନି, ମୁଁ କେଉଁ ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ରହି, ମୋ ପ୍ରଜାମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରିବି? ଏବଂ ଏଭଳି କରି, କିପରି ମୁଁ ମୋର ଧର୍ମରୁ ଅପସ୍ଥିତ ହେବିନାହିଁ?
ଦଯାଵାନ୍ସର୍ଵବୂତେଷୁ ହିତୋ ରକ୍ତୋଽନସୂଯକଃ। ଉପତ୍ଯାନାମିଵ ସ୍ନେହାତ୍ପ୍ରଜାନାଂ ରକ୍ଷଣେ ରତଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲରେ ଲାଗିଥିବା, ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିବା ଏବଂ ପିତା ଯେପରି ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ସ୍ନେହ କରନ୍ତି, ସେପରି ପ୍ରଜାମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିବା ଉଚିତ।
ଚର ଧର୍ମଂ ତ୍ଯଜାଧର୍ମଂ ପିତୄନ୍ପୂର୍ଵାନନୁସ୍ମର। ପ୍ରମାଦାଦ୍ଯତ୍କୃତଂ ତେଽଭୂତ୍ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନେନ ତଜ୍ଜଯ
ଧର୍ମକୁ ଅନୁସର, ଅଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼; ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର; ଅବଧାନ ଅଭାବରେ ଯେଉଁ ଭୁଲ କରିଛ, ତାହାକୁ ସଠିକ୍ ଜ୍ଞାନରେ ଜୟ କର।
ଅଲଂ ତେ ମାନମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସତତଂ ପ୍ରିଯଵାଗ୍ଭଵ। ଵିଜିତ୍ଯ ପୃଥିଵୀଂ ସର୍ଵାଂ ମୋଦମାନଃ ସୁଖୀ ଭଵ
ଅହଂକାରକୁ ଛାଡ଼; ସଦା ମିଠା କଥା କହ; ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଜିତି, ଆନନ୍ଦ ଓ ସୁଖରେ ରୁହ।
ଏଷ ଭୂତୋ ଭଵିଷ୍ଯଶ୍ଚ ଧର୍ମସ୍ତେ ସମୁଦୀରିତଃ। ନ ତେଽସ୍ତ୍ଯଵିଦିତଂ କିଂଚିଦତୀତାନାଗତଂ ଭୁଵି
ଏହି ଧର୍ମ, ପୂର୍ବ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ସମ୍ବନ୍ଧରେ, ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି; ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠି ଯାହା ଘଟିଛି କିମ୍ବା ଘଟିବ, ତାହାରୁ କିଛି ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଖରେ ଅଜଣା ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାଦିମଂ ପରିକ୍ଲେଶଂ ତ୍ଵଂ ତାତ ହୃଦି ମା କୃଥାଃ। ପ୍ରାଜ୍ଞାସ୍ତାତ ନ ମୁହ୍ଯନ୍ତି କାଲେନାପି ପ୍ରପୀଡିତାଃ
ସେଥିପାଇଁ, ପୁଅ, ଏହି ଦୁଃଖକୁ ହୃଦୟରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଲୋକେ ସମୟର ଦୁଃଖରେ ମଧ୍ୟ ମନ ହାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଏଷ କାଲୋ ମହାବାହୋ ଅପି ସର୍ଵଦିବୌକସାମ୍। ମୁହ୍ଯନ୍ତି ହି ପ୍ରଜାସ୍ତାତ କାଲେନାପି ପ୍ରଚୋଦିତାଃ
ବଳଶାଳୀ, ଏହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ସମୟ; ପୁଅ, ସମୟ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ମା ଚ ତେଽତ୍ର ଵିଶଙ୍କା ଭୂଦ୍ଯନ୍ମଯୋକ୍ତଂ ତଵାନଘ। ଅତିଶଙ୍କ୍ଯ ଵଚୋ ହ୍ଯେତଦ୍ଧର୍ମଲୋପୋ ଭଵେତ୍ତଵ
ନିର୍ମଳ ମନେ, ମୁଁ ଯାହା କହିଛି, ତାହା ଉପରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଦେହ କରିନହଅ; ଏହି କଥା ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଶଙ୍କା କରିଲେ, ତୁମର ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେବ।
ଜାତୋସି ପ୍ରଥିତେ ଵଂଶେ କୁରୂଣାଂ ଭରତର୍ଷଭ। କର୍ମଣା ମନସା ଵାଚା ସର୍ଵମେତତ୍ସମାଚର
ଭାରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୁରୁବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ; କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ କଥାରେ ଏହି ସବୁ କଥା ପାଳନ କର।
ଯତ୍ତ୍ଵଯୋକ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତିମନୋହରମ୍। ତଥା କରିଷ୍ଯେ ଯତ୍ନେନ ଭଵତଃ ଶାସନଂ ଵିଭୋ
ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଯେଉଁ ମନମୋହକ କଥା କହିଛ, ମୁଁ ସେଥିରେ ଚେଷ୍ଟା କରି ତୁମ ଆଦେଶ ପାଳନ କରିବି।
ନ ମେ ଲୋଭୋସ୍ତି ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରନ ଭଯଂ ନ ଚ ମତ୍ସରଃ। କରିଷ୍ଯାମି ହି ତତ୍ସର୍ଵମୁକ୍ତଂ ଯତ୍ତେ ମଯି ପ୍ରଭୋ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋରେ ଲୋଭ ନାହିଁ, ଭୟ ନାହିଁ, ଇର୍ଷ୍ୟା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ମୁଁ ସେସବୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କରିବି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵସ୍ଯ ଯଶସ୍ଵିନଃ। ସଂହୃଷ୍ଟଃ ପାଣ୍ଡଵା ରାଜନ୍ସହିତା ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵନା
ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡବଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏବଂ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ୱୀ ସହିତ ରାଜା ଖୁସି ହେଲେ।