କଲ୍କୀ ଵିଷ୍ଣୁଯଶା ନାମ ଦ୍ଵିଜଃ କାଲପ୍ରଚୋଦିତଃ। ଉତ୍ପତ୍ସ୍ଯତେ ମହାଵୀର୍ଯୋ ମହାବୁଦ୍ଧିପରାକ୍ରମଃ
କାଳର ଉଦ୍ବୋଧନରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଯଶ ଧାରଣ କରିଥିବା, ବ୍ରାହ୍ମଣ କଳ୍କି ନାମକ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମହାବୁଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଜନ୍ମ ନେବେ।
ସଂଭୂତଃ ସଂଭଲଗ୍ରାମେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଵସଥେ ଶୁଭେ। `ମହାତ୍ମା ଵୃତ୍ତସଂପନ୍ନଃ ପ୍ରଜାନାଂ ହିତକୃନ୍ନୃପ
ସେ ଶୁଭ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଘରେ, ସମ୍ଭଳ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମ ନେବେ; ସେ ମହାତ୍ମା, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଓ ଲୋକଙ୍କ ଉପକାରୀ ହେବେ, ହେ ରାଜା।
ମନସା ତସ୍ଯ ସର୍ଵାଣି ଵାହନାନ୍ଯାଯୁଧାନି ଚ। ଉପସ୍ତାସ୍ଯନ୍ତି ଯୋଧାଶ୍ଚ ଶସ୍ତ୍ରାଣି କଵଚାନି ଚ
ତାଙ୍କର ମନେ ଭାବିଲେ ସମସ୍ତ ଯାନ, ଅସ୍ତ୍ର, ଯୋଦ୍ଧା, ଶସ୍ତ୍ର ଓ କବଚ ଉପସ୍ଥିତ ହେବ।
ସ ଧର୍ମଵିଜଯୀ ରାଜା ଚକ୍ରଵର୍ତୀ ଭଵିଷ୍ଯତି। ସଚେମଂ ସଂକୁଲଂ ଲୋକଂ ପ୍ରସାଦମୁପନେଷ୍ଯତି
ସେ ଧର୍ମରେ ବିଜୟୀ ରାଜା, ଏକ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ହେବେ ଏବଂ ଏହି ଅସ୍ଥିର ଜଗତକୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇବେ।
ଉତ୍ଥିତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଦୀପ୍ତଃ କ୍ଷଯାନ୍ତକୃଦୁଦାରଧୀଃ। ସଂକ୍ଷେପକୋ ହି ସର୍ଵସ୍ଯ ଯୁଗସ୍ଯ ପରିଵର୍ତକଃ
ଉଦୟମାନ, ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ବିଶାଳ ମନ ଥିବା, ଜରାକୁ ନଶ୍ୱ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ସମସ୍ତ ଯୁଗର ସାର ଉପସଂହାରକ ଏବଂ ଯୁଗର ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ ହେବେ।
ସ ସର୍ଵତ୍ର ଗତାନ୍କ୍ଷୁଦ୍ରାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ପରିଵାରିତଃ। ଉତ୍ସାଦଯିଷ୍ଯତି ତଦା ସର୍ଵମ୍ଲେଚ୍ଛଗଣାନ୍ଦ୍ଵିଜଃ
ସେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଦେଶୀ ବାହାରା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସେଇ ସମୟରେ ଦୂର କରିଦେବେ।
ତତଶ୍ଚୋରକ୍ଷଯଂକୃତ୍ଵାଦ୍ଵିଜେଭ୍ଯଃ ପୃଥିଵୀମିମାମ୍। ଵାଜିମେଧେ ମହାଯଜ୍ଞେ ଵିଧିଵତ୍କଲ୍ପଯିଷ୍ଯତି
ତାପରେ ଚୋରମାନେ ନଶ୍ୱ କରି, ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ବିକଳ୍ପ କରିବେ ଏବଂ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବଡ଼ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବେ।
ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ଚ ମର୍ଯାଦାଃ ସ୍ଵଯଂଭୁଵିହିତାଃ ଶୁଭାଃ। ପୁନଃ ପୁଣ୍ଯଯଶଃକର୍ମ ଜରଯା ସଂଶ୍ରଯିଷ୍ଯତି
ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଭ ମର୍ୟାଦା ସ୍ଥାପନ କରି, ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ଖ୍ୟାତି ଦ୍ୱାରା ପୁନି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।
ତଚ୍ଛୀଲମନୁଵର୍ସ୍ଯନ୍ତି ମନୁଷ୍ଯା ଲୋକଵାସିନଃ। ଵିପ୍ରୈଶ୍ଚୋରକ୍ଷଯେ ଚୈଵ କୃତେକ୍ଷେମଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଲୋକମାନେ ସେହି ଆଚରଣକୁ ଅନୁସରିବେ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚୋରମାନେ ନଶ୍ୱ କରିବା ପରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଆସିବ।
କୃଷ୍ଣାଜିନାନି ଶକ୍ତୀଶ୍ଚ ତ୍ରିଶୂଲାନ୍ଯାଯୁଧାନି ଚ। ସ୍ଥାପଯନ୍ଦ୍ଵିଜଶାର୍ଦୂଲୋ ଦେଶେଷୁ ଵିଜିତେଷୁ ଚ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଘ ସଦୃଶ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି, ଜିତ ଦେଶମାନେ ଓ ଅଞ୍ଚଳମାନେ କଳା କୃଷ୍ଣାଚଳ, ବଣ, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ରଖିବେ।
ସଂସ୍ତୂଯମାନୋ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରୈର୍ମାନଯାନୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍। କଲ୍କୀଚରିଷ୍ଯତି ମହୀଂ ସଦା ଦସ୍ଯୁଵଧେ ରତଃ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବେ, ସେ କଳ୍କି ସଦା ଦୁଷ୍ଟମାନେ ନଶ୍ୱ କରିବାରେ ଲାଗି ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଘୁରିବେ।
ହା ମାତସ୍ତାତ ପୁତ୍ରେତି ତାସ୍ତା ଵାଚଃ ସୁଦାରୁଣାଃ। ଵିକ୍ରୋଶମାନାନ୍ସୁଭୃଶଂ ଦସ୍ଯୂନନେଷ୍ଯତି ସଂକ୍ଷଯମ୍
‘ହା ମାଆ! ହା ବାପା! ହା ପୁଅ!’—ଏପରି କଠୋର ଦୁଃଖର ଆକୁଳ ଚିତ୍କାର ହେବ; ସେ ଦୁଷ୍ଟମାନେକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଶ୍ୱ କରିଦେବେ।
ତତୋଽଧର଼୍ମଵିନାଶୋ ଵୈ ଧର୍ମଵୃଦ୍ଧିଶ୍ଚ ଭାରତ। ଭଵିଷ୍ଯତି କୃତେପ୍ରାପ୍ତେ କ୍ରିଯାଵାଂଶ୍ଚ ଜନସ୍ତଥା
ତାପରେ, ହେ ଭାରତ, ଅନ୍ୟାୟ ନଶ୍ୱ ହେବ ଏବଂ ଧର୍ମ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ; କୃତ ଯୁଗ ଆସିଲେ ଲୋକମାନେ ନିତ୍ୟ ନିୟମ ଓ ନ୍ୟାୟରେ ଲାଗି ରହିବେ।
ଆରାମାଶ୍ଚୈଵ ଚୈତ୍ଯାଶ୍ଚ ତଟାକାଵସଥାସ୍ତଥା। ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯଶ୍ଚ ଵିଵିଧା ଦେଵତାଯତନାନି ଚ
ଉଦ୍ୟାନ, ଦେବସ୍ଥଳୀ, ପୋଖରୀ, ଗୃହ, ବିଭିନ୍ନ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ଦିର ରହିବ।
ଯଜ୍ଞକ୍ରିଯାଶ୍ଚ ଵିଵିଧା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କୃତେ ଯୁଗେ। ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସାଧଵଶ୍ଚୈଵ ମୁନଯଶ୍ଚ ତପସ୍ଵିନଃ
କୃତ ଯୁଗରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞ ହେବ; ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସଜ୍ଜନ ଏବଂ ତପସ୍ୱୀ ଋଷିମାନେ ଫଳିବେ।
ଆଶ୍ରମା ହତପାଷଣ୍ଡାଃ ସ୍ଥିତାଃ ସତ୍ଯେ ଜନାସ୍ତଦା। ଜାଯନ୍ତି ସର୍ଵଭୂତାନି ଶୁଧ୍ଯମାନାନି ଚୈଵ ହି
ପାଖଣ୍ଡ ଶୂନ୍ୟ ଆଶ୍ରମ ଥିବ; ଲୋକମାନେ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ରହିବେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଶୁଦ୍ଧ ହେବେ।
ସର୍ଵେଷ୍ଵୃତୁଷୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସର୍ଵଂ ସସ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି। ନରା ଦାନେଷୁ ନିରତା ଵ୍ରତେଷୁ ନିଯମେଷୁ ଚ
ସମସ୍ତ ଋତୁରେ, ହେ ରାଜା, ସମସ୍ତ ଶସ୍ୟ ଭଲ ହେବ; ଲୋକମାନେ ଦାନ, ବ୍ରତ ଓ ନିୟମରେ ଲାଗି ରହିବେ।
ଜପଯଜ୍ଞପରା ଵିପ୍ରା ଧର୍ମକାମା ମୁଦା ଯୁତାଃ। ପାଲଯିଷ୍ଯନ୍ତି ରାଜାନୋ ଧର୍ମେଣେମାଂ ଵସୁଂଧରାମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଜପ ଓ ଯଜ୍ଞରେ ଲାଗିଥିବେ, ଧର୍ମକୁ ଆଶା କରି ଆନନ୍ଦରେ ରହିବେ; ରାଜାମାନେ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବେ।
ଵ୍ଯଵହାରରତା ଵୈଶ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କୃତେ ଯୁଗେ। ଷଟ୍କର୍ମନିରତା ଵିପ୍ରାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ରକ୍ଷଣେ ରତାଃ
କୃତ ଯୁଗରେ ବ୍ୟବସାୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେବେ ବୈଶ୍ୟମାନେ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଛଅ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିବେ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ରକ୍ଷାରେ ଲାଗି ରହିବେ।
ଶୁଶ୍ରୂଷାଯାଂ ରତାଃ ଶୂଦ୍ରାସ୍ତଥା ଵର୍ଣତ୍ରଯସ୍ଯ ଚ। ଏଷ ଧର୍ମଃ କୃତଯୁଗେ ତ୍ରେତାଯାଂ ଦ୍ଵାପରେ ତଥା
ଶୂଦ୍ରମାନେ ତିନି ବର୍ଣ୍ଣର ସେବାରେ ଲାଗି ରହିବେ; ଏହି ହେଉଛି କୃତ ଯୁଗର ଧର୍ମ, ଏହିପରି ତ୍ରେତା ଓ ଦ୍ୱାପରରେ ମଧ୍ୟ।
ପଶ୍ଚିମେ ଯୁଗକାଲେ ଚ ଯଃ ସ ତେ ସଂପ୍ରକୀର୍ତିତଃ। ସର୍ଵଲୋକସ୍ ଵିଦିତା ଯୁଗସହ୍ଖ୍ଯା ଚ ପାଣ୍ଡଵ
ଯୁଗର ଶେଷ ସମୟରେ ତୁମକୁ ଯାହା କୁହାଯାଇଛି, ଏହି ଯୁଗଗଣନା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଜଣାଶୁଣା, ହେ ପାଣ୍ଡବ।
ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତମତୀତାନାଗତଂ ମଯା। ଵାଯୁପ୍ରୋକ୍ତମନୁସ୍ମୃତ୍ଯପୁରାଣମୃଷିସଂସ୍ତୁତମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ପୁରୁଣା ଓ ଆଗାମୀ କଥା, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି; ବାୟୁଙ୍କ କହିଥିବା, ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ କଥାକୁ ମନେ ପକାଇ।
ଏଵଂ ସଂସାରମାର୍ଗା ମେ ବହୁଶଶ୍ଚିରଜୀଵିନଃ। ଦୃଷ୍ଟାଶ୍ଚୈଵାନୁଭୂତାଶ୍ଚ କିଂ ଭୂଯଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ଏଭଳି ଦୀର୍ଘଜୀବୀ, ମୁଁ ଏହି ସଂସାରର ଅନେକ ପଥ ଦେଖିଛି ଏବଂ ଅନୁଭବ କରିଛି; ଏହା ଛଡ଼ା ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
ଇଦଂ ଚୈଵାପରଂ ଭୂଯଃ ସହ ଭ୍ରାତୃଭିରଚ୍ଯୁତ। ଧର୍ମସଂଶଯମୋକ୍ଷାର୍ଥଂ ନିବୋଧ ଵଚନଂ ମମ
ଏବେ ମୋର ଏହି ଅନ୍ୟ କଥାଟିଏ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ତୁମ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଶୁଣ; ଏହା ଧର୍ମ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ କହୁଛି।
ନ ତେଽନ୍ଯଥାଽତ୍ର ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଧର୍ମୋ ଧର୍ମଭୃତାଂଵର। ଧର୍ମାତ୍ମା ହି ସୁଖଂ ରାଜନ୍ପ୍ରେତ୍ଯ ଚେହ ଚ ନନ୍ଦତି
ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ଧର୍ମକୁ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ ଅଛି, ସେଠି ଲୋକେ ଏଉଁଠି ଓ ପରଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛନ୍ତି।
ନ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପରିଭଵଃ କର୍ତଵ୍ଯସ୍ତେ କଦାଚନ। ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କୁପିତୋଽହନ୍ଯାଦପି ଲୋକାନ୍ପ୍ରତିଜ୍ଞଯା
ତୁମେ କେବେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅବମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ସେ ନିଜ ଶପଥରେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରନ୍ତି।
ମାର୍କଣ୍ଡେଯଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୁରୂଣାଂ ପ୍ରଵରୋ ନୃପଃ। ଉଵାଚ ଵଚନଂ ଧୀମାନ୍ପରମଂ ପରମଦ୍ଯୁତିଃ
ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା କହିଲେ:
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମଯା କିଂ ସ୍ଯାତ୍କର୍ତଵ୍ଯଂ ମୁନିସତ୍ତମ। କଥଂ ଚାଯଂ ଜିତୋଲୋକୋ ରକ୍ଷିତଵ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ କଣ କରିବି? ଏହି ଜିତା ଜଗତକୁ କିପରି ରକ୍ଷା କରିପାରିବି?
କସ୍ମିନ୍ଧର୍ମେ ମଯା ସ୍ଥେଯଂ ପ୍ରଜାଃ ସଂରକ୍ଷତା ମୁନେ। କଥଂଚ ଵର୍ତମାନୋ ଵୈ ନ ଚ୍ଯଵେଯଂ ସ୍ଵଧର୍ମତଃ
ମୁନି, ମୁଁ କେଉଁ ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ରହି, ମୋ ପ୍ରଜାମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରିବି? ଏବଂ ଏଭଳି କରି, କିପରି ମୁଁ ମୋର ଧର୍ମରୁ ଅପସ୍ଥିତ ହେବିନାହିଁ?
ଦଯାଵାନ୍ସର୍ଵବୂତେଷୁ ହିତୋ ରକ୍ତୋଽନସୂଯକଃ। ଉପତ୍ଯାନାମିଵ ସ୍ନେହାତ୍ପ୍ରଜାନାଂ ରକ୍ଷଣେ ରତଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲରେ ଲାଗିଥିବା, ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିବା ଏବଂ ପିତା ଯେପରି ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ସ୍ନେହ କରନ୍ତି, ସେପରି ପ୍ରଜାମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିବା ଉଚିତ।