ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି ନରା ଵିପ୍ର ଯତ୍କୃତ୍ଵା କର୍ମ ଶୋଭନମ୍। ସତ୍ଯଂ ଦାନଂ ତପଶ୍ଚୋଗ୍ରମହିଂସା ଚୈଵ ଜନ୍ତୁଷୁ
ମଣିଷ୍ୟମାନେ ଯେଉଁ ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଯେପରିକି ସତ୍ୟ, ଦାନ, କଠିନ ତପସ୍ୟା ଓ ପ୍ରାଣୀମାନେ ପ୍ରତି ଅହିଂସା—
ମଦ୍ଵିଧାନେନ ଵିହିତା ମମ ଦେହଵିହାରିଣଃ। ମଯାଽଭିଭୂତଵିଜ୍ଞାନା ଵିଚେଷ୍ଟନ୍ତେ ନ କାମତଃ
ମୋର ନିୟମରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ମୋର ଦେହରେ ବସୁଥିବା ଏମାନେ, ଯାହାଙ୍କର ଜ୍ଞାନକୁ ମୁଁ ଅଧୀନ କରିଛି, ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କାମ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ସମ୍ଯଗ୍ଵେଦମଧୀଯାନା ଯଜନ୍ତେ ଵିଵିଧୈର୍ମଖୈଃ। ଶାନ୍ତାତ୍ମାନୋ ଜିତକ୍ରୋଧାଃ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଭଲଭାବେ ବେଦ ପଢନ୍ତି ଓ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ମନ ଶାନ୍ତ ଓ କ୍ରୋଧ ଜିତ, ସେମାନେ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
---ନ ଶକ୍ଯୋ ଯୋ ଵିଦ୍ଵନ୍ନରୈର୍ଦୁଷ୍କୃତକର୍ମଭିଃ। ---ଭାଭିଭୂତୈଃ କୃପଣୈରନାର୍ଯୈରକୃତାତ୍ମଭିଃ
ହେ ପଣ୍ଡିତ, ଦୁଷ୍କର୍ମ କରୁଥିବା, ପାପରେ ଲିପ୍ତ, ଦୁଃଖୀ, ନିଚ୍ଚ, ଅନିୟମିତ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାନ୍ମହାଫଲଂଵିଦ୍ଧି ପଦଂ ସୁକୃତକର୍ମଣଃ। ସୁଦୁଷ୍ପ୍ରାପଂ ଵିମୂଢାନାଂ ମାର୍ଗଂ ଯୋଗୈର୍ନିଷେଵିତମ୍
ସେଥିପାଇଁ, ମହାଫଳ ଦେବା ଦଶା କେବଳ ସୁକର୍ମ କରୁଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ; ମୂଢ଼ମାନେ ପାଇବାକୁ ଅତି କଷ୍ଟକର, ଏହା ଯୋଗୀମାନେ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ପଥ।
ଯଦା ଯଦା ଚ ଧର୍ମସ୍ଯ ଗ୍ଲାନିର୍ଭଵତି ସତ୍ତମ। ଅଭ୍ଯୁତ୍ଥାନମଧର୍ମସ୍ଯ ତଦାଽଽତ୍ମାନଂ ସୃଜାମ୍ଯହମ୍
ଯେତେବେଳେ ଧର୍ମର ଅବନତି ଓ ଅଧର୍ମର ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ନିଜକୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ଦୈତ୍ଯା ହିଂସାନୁରକ୍ତାଶ୍ଚ ଅଵଧ୍ଯାଃ ସୁରସତ୍ତମୈଃ। ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚାପି ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ଯଦୋତ୍ପତ୍ସ୍ଯନ୍ତି ଦାରୁଣାଃ
ଦୈତ୍ୟମାନେ ହିଂସାରେ ଆସକ୍ତ ଓ ସୁରମାନେ ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେବେ।
ତଦାଽହଂସଂପ୍ରସୂଯାମି ଗୃହେଷୁ ଶୁଭକର୍ମଣାମ୍। ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ମାନୁଷଂ ଦେହଂ ସର୍ଵଂ ପ୍ରଶମଯାମ୍ଯହମ୍
ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି; ମାନବ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରେ।
ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵମନୁଷ୍ଯାଂସ୍ତୁ ଗନ୍ଧର୍ଵୋରଗରାକ୍ଷସାନ୍। ସ୍ଥାଵରାଣି ଚ ଭୂତାନି ସଂହରାମ୍ଯାତ୍ମମାଯଯା
ମୁଁ ଦେବତା, ମଣିଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ନିଜ ମାୟା ଶକ୍ତିରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୁନି ଅପସାରଣ କରେ।
କର୍ମକାଲେ ପୁନର୍ଦେହମନୁଚିନ୍ତ୍ଯ ସୃଜାମ୍ଯହମ୍। ଆଵିଶ୍ଯ ମାନଷଂ ଦେହଂ ମର୍ଯାଦାବନ୍ଧକାରଣାତ୍
କାର୍ଯ୍ୟର ସମୟରେ, ପୁନି ଭାବି, ମୁଁ ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ; ମଣିଷ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ନୀତି ଓ ଶିମା ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହି କାମ କରେ।
ଶ୍ଵେତଃ କୃତଯୁଗେ ଵର୍ଣଃ ପୀତସ୍ତ୍ରେତାଯୁଗେ ମମ। ଶ୍ଯାମୋ ଦ୍ଵାପରମାସାଦ୍ଯ କୃଷ୍ଣଃ କଲିଯୁଗେ ତଥା
ସତ୍ୟଯୁଗରେ ମୋର ବର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱେତ, ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ପୀତ, ଦ୍ୱାପରଯୁଗରେ ଶ୍ୟାମ ଓ କଳିଯୁଗରେ କୃଷ୍ଣ ହୁଏ।
ତ୍ରଯୋ ଭାଗା ହ୍ଯଧର୍ମସ୍ ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ଭଵନତି ଚ। `ଯଦା ଭଵତି ମେ ଵର୍ଣଃ କୃଷ୍ଣୋ ଵୈ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ୍
ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେତେବେଳେ ମୋର ବର୍ଣ୍ଣ କଳିଯୁଗରେ କଳା ହୁଏ, ସେ ସମୟରେ ଅନ୍ୟାୟ ତିନି ଭାଗରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ଅନ୍ତକାଲେ ଚ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ କାଲୋ ଭୂତ୍ଵାଽତିଦାରୁଣଃ। ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ନାଶଯାମ୍ଯେକଃ କୃତ୍ସ୍ନଂ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍
ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତର ସେଷ ଦିନ ଆସେ, ମୁଁ ଦାରୁଣ କାଳ ହୋଇ, ଏକା ହୋଇ, ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ, ଚଳାୟମାନ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତକୁ ନଶ୍ଚୟ କରେ।
ଅହଂ ତ୍ରିଵର୍ତ୍ମା ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ସର୍ଵଲୋକସୁଖାଵହଃ। ଅଜିତଃ ସର୍ଵଗୋଽନନ୍ତୋ ହୃଷୀକେଶ ଉରୁକ୍ରମଃ। କାଲଚକ୍ରଂ ନଯାମ୍ଯେକୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନହମରୂପକମ୍
ମୁଁ ତିନି ପଥରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ସୁଖ ଦେଇଥିବା, ଅଜୟ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଅନନ୍ତ, ହୃଷୀକେଶ, ବିଶାଳ ପଦ ଧାରୀ; ମୁଁ ଏକା ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମନ୍, ରୂପହୀନ ହୋଇ, କାଳଚକ୍ରକୁ ଚଳାଇଥାଏ।
ଶମନଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସର୍ଵକାଲକୃତୋଦ୍ଯମମ୍। ଏଵଂ ପ୍ରଣିହିତଃ ସମ୍ଯଙ୍ମାଯଯା ମୁନିସତ୍ତମ। ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ନ ଚ ମାଂ ଵେତ୍ତି କଶ୍ଚନ
ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରେ, ସମସ୍ତ କାଳରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରାଏ; ଏଭଳି ମୋର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଠିକ୍ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ କେହି ମୋତେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣିପାରିନାହାନ୍ତି।
ସର୍ଵଲୋକେ ଚ ମାଂ ଭକ୍ତାଃ ପୂଜଯନ୍ତି ଚ ସର୍ଵଶଃ
ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ମୋର ଭକ୍ତମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରରେ ମୋତେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଯଚ୍ଚ କିଂଚିତ୍ତ୍ଵଯା ପ୍ରାପ୍ତଂ ମଯି କ୍ଲେଶାତ୍ମକଂ ଦ୍ଵିଜ। ସୁଖୋଦଯାଯ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଶ୍ରେଯସେ ଚ ତଵାନଘ
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ତୁମେ ମୋ ସମ୍ପର୍କରେ ଯେଉଁ କଷ୍ଟ ଅନୁଭବ କରିଛ, ସେ ସବୁ ତୁମ ପାଇଁ ସୁଖ ଓ ଶ୍ରେୟସ୍ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ।
ଯଚ୍ଚ କିଂଚିତ୍ତ୍ଵଯା ଲୋକେ ଦୃଷ୍ଟଂ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍। ଵିହିତ ସର୍ଵଥୈଵାସୌ ମମାତ୍ମା ଭୂତଭାଵନଃ
ତୁମେ ଏହି ଲୋକରେ ଯେଉଁ କିଛି ଚଳାୟମାନ କିମ୍ବା ଅଚଳ ଦେଖିଛ, ସେ ସବୁ ମୋ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆତ୍ମା ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା।
ଅର୍ଧଂ ମମ ଶରୀରସ୍ଯ ସର୍ଵଲୋକପିତାମହଃ। ଅହଂ ନାରାଯଣୋ ନାମ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ
ମୋ ଦେହର ଅର୍ଧାଂଶ ସମସ୍ତ ଲୋକର ପିତାମହ; ମୁଁ ନାରାୟଣ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରୁଥିବା।
ଯାଵଦ୍ଯୁଗାନାଂ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ସହସ୍ରପରିଵର୍ତନମ୍। ତାଵତ୍ସ୍ଵପିମି ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ସର୍ଵଲୋକପିତାମହଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି, ଯେତେ ଯୁଗ ହଜାର ହଜାର ଥାଏ, ସେତେ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକର ପିତାମହ, ଶୟନ କରେ।
ଏଵଂ ସର୍ଵମହଂ କାଲମିହାସେ ମୁନିସତ୍ତମ। ଅଶିଶୁଃ ଶିଶୁରୂପେଣ ଯାଵଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ନ ବୁଧ୍ଯତେ
ଏଭଳି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମା ଜାଗିନଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ମୁଁ ଏଠାରେ ଶିଶୁ ରୂପରେ ସମସ୍ତ ସମୟ ରହେ।
ମଯା ଚ ଦତ୍ତୋ ଵିପ୍ରାଗ୍ର୍ଯ ଵରସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମରୂପିଣା। ଅସକୃତ୍ପରିତଷ୍ଟେନ ଵିପ୍ରର୍ଷିଗଣପୂଜିତ
ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମା ରୂପରେ ତୁମକୁ ଯେଉଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବରାଦାନ ଦେଇଛି, ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିମାନେ ପୁନିପୁନି ପୂଜା କରିଛନ୍ତି, ସେହି ଦାନ ପ୍ରଦାନ ହୋଇଛି।
ସର୍ଵମେକାର୍ଣଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନଷ୍ଟଂ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍। ଵିକ୍ଲବୋସି ମଯା ଜ୍ଞାତସ୍ତତସ୍ତେ ଦର୍ଶିତଂ ଜଗତ୍
ସମସ୍ତ ଚଳାୟମାନ ଓ ଅଚଳ ବିନଶ୍ଟ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଏକ ମହାସାଗର ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେଲ; ଏହା ଜାଣି, ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁନି ଏହି ବିଶ୍ୱ ଦେଖାଇଲି।
ଅଭ୍ଯନ୍ତରଂ ଶରୀରସ୍ଯ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋସି ଯଦା ମମ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲୋକଂ ସମସ୍ତଂ ଚ ଵିସ୍ମିତୋ ନାଵବୁଧ୍ଯସେ
ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ମୋ ଦେହ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲ, ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଦେଖି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲ, କିନ୍ତୁ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତତୋସି ଵକ୍ରାଦ୍ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଦ୍ରୁତଂ ନିଃସାରିତୋ ମଯା। ଆଖ୍ଯାତସ୍ତେ ମଯା ଚାତ୍ମା ଦୁର୍ଜ୍ଞେ ଯୋପି ସୁରାସୁରୈଃ
ତାପରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି, ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ଦେହରୁ ତୁରନ୍ତ ବାହାର କରିଦେଲି; ଏବଂ ମୁଁ ଯେଉଁକି ସୁର ଓ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରନ୍ତିନାହିଁ, ସେହି ଆତ୍ମାକୁ ତୁମକୁ ଦେଖାଇଲି।
ଯାଵତ୍ସ ଭଗଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମା ନ ବୁଧ୍ଯେତ ମହାତପାଃ। ତାଵତ୍ତ୍ଵମିହ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଵିସ୍ରବ୍ଧଶ୍ଚର ଵୈ ସୁଖମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ମହାତପସ୍ବୀ ବ୍ରହ୍ମା ଜାଗିନାନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଏଠାରେ ନିର୍ଭୟ ଓ ସୁଖରେ ରୁହ।
ତତୋ ଵିବୁଦ୍ଧେ ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ସର୍ଵଲୋକପିତାମହେ। ଏକୀଭୂତଃ ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯାମି ଶରୀରାଣି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପିତାମହ ଜାଗ୍ରତ ହେଲେ, ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଆକାଶଂ ପୃଥିଵୀଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଵାଯୁଂ ସଲିଲମେଵ ଚ। ଲୋକେ ଯଚ୍ଚ ଭଵେଚ୍ଛେଷମିହ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍
ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଓ ଜଳ, ଏହି ସମସ୍ତ ଓ ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ଅଚଳ ଓ ଚଳ ଜଗତର ଯେଉଁ କିଛି ଅଛି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାନ୍ତର୍ହିତସ୍ତାତ ସ ଦେଵଃ ପରମାଦ୍ଭୁତଃ। ପ୍ରଜାଶ୍ଚେମାଃ ପ୍ରପଶ୍ଯାମି ଵିଚିତ୍ରା ଵିଵିଧାଃ କୃତାଃ
ଏଭଳି କହି ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେବତା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ମୁଁ ଏହି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସୃଷ୍ଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖୁଛି।
ଏଵଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ମଯା ରାଜଂସ୍ତସ୍ମିନ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ଯୁଗକ୍ଷଯେ। ଆଶ୍ଚର୍ଯଂ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ସର୍ଵଧର୍ମଭୃତାଂଵରଃ
ଏଭଳି ଦୃଶ୍ୟ ମୁଁ ଦେଖିଥିଲି, ରାଜା, ଯୁଗର ଶେଷରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଳକ।