ନଦୀଂ ତାମ୍ରାଂ ଚ ଵେଣାଂ ଚ ପୁଣ୍ଯତୋଯାଂ ଶୁଭାଵହାମ୍। ସୁଵେଣାଂ କୃଷ୍ଣଵେଣାଂ ଚ ଇରାମାଂ ଚ ମହାନଦୀମ୍
ମୁଁ ପବିତ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଜଳ ଥିବା ତାମ୍ରା ଓ ବେଣା ନଦୀ, ସୁବେଣା, କୃଷ୍ଣବେଣୀ ଓ ମହାନ ଇରାମା ନଦୀକୁ ଦେଖିଲି।
ଵିତସ୍ତାଂ ଚ ମହାରାଜ କାଵେରୀଂ ଚ ମହାନଦୀମ୍। `ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରାଂ କୃଷ୍ଣଵେଣୀଂ କମଲାଂ ଚ ମହାନଦୀମ୍'। ଶୋଣଂ ଚ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ଵିଶଲ୍ଯାଂ କିଂପୁନାମପି
ମହାରାଜ, ମୁଁ ଭିତସ୍ତା ଓ ମହାନ କାଭେରୀ, ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା, କୃଷ୍ଣବେଣୀ, କମଳା ନଦୀ, ଶୋଣ ନଦୀ, ବିଶଳ୍ୟା ଓ କିମ୍ପୁନା ନଦୀକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି।
ଏତାଶ୍ଚାନ୍ଯାଶ୍ଚ ନଦ୍ଯୋଽହଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯା ନରୋତ୍ତମ। ପରିକ୍ରାମନ୍ପ୍ରପଶ୍ଯାମି ତସ୍ଯ କୁକ୍ଷୌ ମହାତ୍ମନଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ନଦୀ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ନଦୀକୁ ମୁଁ ତାହାର ପେଟ ଭିତରେ ଘୁରିଘୁରି ଦେଖିଲି।
ତତଃ ସମୁଦ୍ରଂ ପଶ୍ମାମି ଯାଦୋଗଣନିଷେଵିତମ୍। ରତ୍ନାକରମମିତ୍ରଘ୍ନ ପଯସୋନିଧିମୁତ୍ତମମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ସମୁଦ୍ରକୁ ଦେଖିଲି, ଯେଉଁଠାରେ ବହୁତ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ ରହେ, ଯାହା ରତ୍ନର ଭଣ୍ଡାର ଓ ସମସ୍ତ ଜଳର ମହାନ ଆଶ୍ରୟ।
ତତଃ ପଶ୍ଯାମି ଗଗନଂ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯଵିରାଜିତମ୍। ଜାଜ୍ଵଲ୍ଯମାନଂ ତେଜୋଭିଃ ପାଵକାର୍କସମପ୍ରଭମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ଆକାଶକୁ ଦେଖିଲି, ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଶୋଭିତ, ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲା।
ପଶ୍ଯାମି ଚ ମହୀଂ ରାଜନ୍କାନନୈରୁପଶୋଭିତାମ୍। `ସପର୍ଵତଵନଦ୍ଵୀପାଂ ନିମ୍ନଗାଶତସଂକୁଲାମ୍
ହେ ରାଜା, ମୁଁ ଅନେକ ଜଙ୍ଗଲ, ପାହାଡ଼, ଦ୍ୱୀପ ଓ ଶତଶତ ନଦୀରେ ଭରିଥିବା ପୃଥିବୀକୁ ଦେଖିଲି।
ଯଜନ୍ତେ ହି ତତୋ ରାଜନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣା ବହୁଭିର୍ମଖୈଃ। କ୍ଷତ୍ରିଯାଶ୍ ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ସର୍ଵଵର୍ଣାନୁରଞ୍ଜନୈଃ
ସେଠାରେ, ହେ ରାଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବହୁତ ଯଜ୍ଞ କରୁଛନ୍ତି ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା କାମ କରୁଛନ୍ତି।
ଵୈଶ୍ଯାଃ କୃଷିଂ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ କାରଯନ୍ତି ନରାଧିପ। ଶୁଶ୍ରୂଷାଯାଂ ଚ ନିରତା ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଵୃଷଲାସ୍ତଥା
ହେ ନରାଧିପ, ବୈଶ୍ୟମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କୃଷି କରୁଛନ୍ତି ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କ ସେବାରେ ନିରତ।
ତତଃ ପରିପତନ୍ରାଜଂସ୍ତସ୍ଯ କୁକ୍ଷୌ ମହାତ୍ମନଃ। ହିମଵନ୍ତଂ ଚ ପଶ୍ଯାମି ହେମକୂଟଂ ଚ ପର୍ଵତମ୍
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ମୁଁ ସେ ମହାନ୍ ଆତ୍ମାଙ୍କର ପେଟ ଭିତରେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, ହିମାଳୟ ଓ ସୁନା ଶିଖର ଥିବା ହେମକୂଟ ପାହାଡ଼କୁ ଦେଖିଲି।
ନିଷଧଂ ଚାପି ପଶ୍ଯାମି ଶ୍ଵେତଂ ଚ ରଜତାନ୍ଵିତମ୍। ପଶ୍ଯାମି ଚ ମହୀପାଲ ପର୍ଵତଂ ଗନ୍ଧମାଦନମ୍
ମୁଁ ନିଷଧ ଓ ଧଳା ରଜତ ପାହାଡ଼, ଏବଂ ହେ ମହୀପାଳ, ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି।
ମନ୍ଦରଂ ମନୁଜଵ୍ଯାଘ୍ର ନୀଲଂ ଚାପି ମହାଗିରିମ୍। ପଶ୍ଯାମି ଚ ମହାରାଜ ମେରୁ କନକପର୍ଵତମ୍
ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ମୁଁ ମନ୍ଦର ଓ ନୀଳ ପାହାଡ଼, ଏବଂ ମହାରାଜ, ସୁନାର ପାହାଡ଼ ମେରୁକୁ ଦେଖିଲି।
ମହେନ୍ଦ୍ରଂ ଚୈଵ ପଶ୍ଯାମି ଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ଚ ଗିରିମୁତ୍ତମମ୍। ମଲଯଂ ଚାପି ପଶ୍ଯାମି ପାରିଯାତ୍ରଂ ଚ ପର୍ଵତମ୍
ମୁଁ ମହେନ୍ଦ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼, ମଲୟ ଓ ପାରିୟାତ୍ର ପାହାଡ଼କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି।
ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ଯାଵନ୍ତଃ ପୃଥିଵୀଧରାଃ। ତସ୍ଯୋଦରେ ମଯା ଦୃଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵେ ରତ୍ନଵିଭୂଷିତାଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପାହାଡ଼, ଯେଉଁମାନେ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ତାର ପେଟ ଭିତରେ ଦେଖିଲି।
ସିଂହାନ୍ଵ୍ଯାଘ୍ରାନ୍ଵରାହାଂଶ୍ଚ ପଶ୍ଯାମି ମନୁଜାଧିପ। ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯାନି ଚାନ୍ଯାନି ସତ୍ତ୍ଵାନି ଜଗତୀପତେ। ତାନି ସର୍ଵାଣ୍ଯହଂ ତତ୍ର ପଶ୍ଯନ୍ପର୍ଯଚରଂ ତଦା
ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ରାଜା, ମୁଁ ସିଂହ, ବାଘ, ବନ୍ଦର ଓ ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଦେଖି, ସେଠି ଘୁରୁଥିଲି।
କୁକ୍ଷୌ ତସ୍ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ସଂଚରନ୍ଦିଶଃ। ଶକ୍ରାଦୀଂଶ୍ଚାପି ପଶ୍ଯାମି କୃତ୍ସ୍ନାନ୍ଦେଵଗଣାନହମ୍
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ପେଟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଘୁଞ୍ଚୁଛି; ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଛି।
ସାଧ୍ଯାନ୍ରୁଦ୍ରାଂସ୍ତଥାଽଽଦିତ୍ଯାନ୍ଗୁହ୍ଯକାନ୍ପିତରସ୍ତଥା। ସର୍ପାନ୍ନାଗାନ୍ସୁପର୍ଣାଂଶ୍ଚ ଵସୂନପ୍ଯଶ୍ଵିନାଵପି
ମୁଁ ସାଧ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ଗୁହ୍ୟକ, ପିତୃଗଣ, ସର୍ପ, ନାଗ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ବସୁ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଛି।
ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସୋ ଯକ୍ଷାନୃଷୀଂଶ୍ଚୈଵ ମହୀପତେ। ଦୈତ୍ଯଦାନଵସଙ୍ଘାଂଶ୍ଚ ନାଗାଂଶ୍ଚ ମନୁଜାଧିପ
ହେ ରାଜା, ମୁଁ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ଯକ୍ଷ ଓ ଋଷିମାନେ, ଦୈତ୍ୟ-ଦାନବମାନେ ଓ ନାଗମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଛି।
ସିଂହିକାତନଯାଂଶ୍ଚାପି ଯେ ଚାନ୍ଯେ ସୁରଶତ୍ରଵଃ। ଯଚ୍ଚ କିଂଚିନ୍ମଯା ଲୋକେ ଦୃଷ୍ଟଂ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍
ସିଂହିକାର ପୁଅମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବଶତ୍ରୁମାନେ, ଏବଂ ଏହି ଜଗତରେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ ମୁଁ ଦେଖିଛି, ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଛି।
ସର୍ଵଂ ପଶ୍ଯାମ୍ଯହଂ ରାଜଂସ୍ତସ୍ଯ କୁକ୍ଷୌ ମହାତ୍ମନଃ। ତ୍ଵରମାଣଃ ଫଲାହାରଃ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଜଗଦିଦଂ ଵିଭୋ
ହେ ରାଜା, ଫଳ ଖାଇବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ତାହା ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ପେଟରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ମୁଁ ଦେଖୁଛି।
ଅନ୍ତଃଶରୀରେ ତସ୍ଯାହଂ ଵର୍ଷାଣାମଧିକଂ ଶତମ୍। ନ ଚ ପଶ୍ଯାମି ଯସ୍ଯାହଂ ଦେହସ୍ଯାନ୍ତଂ କଦାଚନ
ତାଙ୍କର ଶରୀର ଭିତରେ ମୁଁ ଶତ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ରହିଲି, କିନ୍ତୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଶରୀରର ସୀମା ଦେଖିପାରିଲିନି।
ସତତଂ ଧାଵମାନଶ୍ଚ ଚିନ୍ତଯାନୋ ଵିଶାଂପତେ। `ଭ୍ରମଂସ୍ତତ୍ର ମହୀପାଲ ଯଦା ଵର୍ଷଗଣାନ୍ବହୂନ୍'। ଆସାଦଯାମି ନୈଵାନ୍ତଂ ତସ୍ଯ ରାଜନ୍ମହାତ୍ମନଃ
ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ମୁଁ ଦୌଡ଼ିବା ଓ ଚିନ୍ତା କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସୀମାକୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚିପାରିଲିନି।
ତତସ୍ତମେଵ ଶରଣଂ ଗତୋସ୍ମି ଵିଧିଵତ୍ତଦା। ଵରେଣ୍ଯଂ ଵରଦଂ ଦେଵଂ ମନସା କର୍ମଣୈଵ ଚ
ତାପରେ ଯଥାବିଧି ମୁଁ ସେଇ ମହାଦେବଙ୍କୁ ମନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶରଣ ଗଲି, ଯିଏ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦଦାତା।
ତତୋଽହଂ ସହସା ରାଜନ୍ଵାଯୁଵେଗେନ ନିଃସୃତଃ। ମହାତ୍ମନୋ ମୁଖାତ୍ତସ୍ଯ ଵିଵୃତାତ୍ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ଏକ ବଡ଼ ବାତାସରେ ମୁଁ ସେଇ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ଖୋଲା ମୁଁହରୁ ହଠାତ୍ ବାହାରି ପଡ଼ିଲି।
ତତସ୍ତସ୍ଯୈଵ ଶାଖାଯାଂ ନ୍ଯଗ୍ରୋଧସ୍ଯ ଵିଶାଂପତେ। ଆସ୍ତେ ମନୁଜଶାର୍ଦୂଲ କୃତ୍ସ୍ନମାଦାଯ ଵୈ ଜଗତ୍
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ସେଇ ବଡ଼ ବଟବୃକ୍ଷର ଏକ ଶାଖାରେ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ମହାପୁରୁଷ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ବସିଛନ୍ତି।
ତେ ନୈଵ ବାଲଵେଷେଣ ଶ୍ରୀଵତ୍ସକୃତଲକ୍ଷଣମ୍। ଆସୀନଂ ତଂ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ପଶ୍ଯାମ୍ଯମିତତେଜସମ୍
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଓ ଅନ୍ୟ ଚିହ୍ନ ସହିତ, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ଆକୃତିରେ, କିନ୍ତୁ ଶିଶୁ ରୂପରେ ନୁହେଁ, ବସିଥିବା ଦେଖିଲି।
ତତୋ ମାମବ୍ରଵୀଦ୍ବାଲଃ ସ ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ। ଶ୍ରୀଵତ୍ସଧାରୀ ଦ୍ଯୁତିମାନ୍ପୀତଵାସା ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ତାପରେ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଧାରଣ କରିଥିବା, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଏହି ଶିଶୁ ମୋତେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ହସି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଅପୀଦାନୀଂ ଶରୀରେଽସ୍ମିନ୍ମାମକେ ମୁନିସତ୍ତମ। ଉଷିତସ୍ତ୍ଵଂ ପରିଶ୍ରାନ୍ତୋ ମାର୍କଣ୍ଡେଯ ବ୍ରଵୀହି ମେ
“ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବେ ତୁମେ ମୋ ଏହି ଦେହ ଭିତରେ ଥାଇ, କ୍ଲାନ୍ତ ହେଇଛ? କହ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ।”
ମୁହୂର୍ତାଦଥ ମେ ଦୃଷ୍ଟିଃ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତା ପୁନର୍ନଵା। ମାଯାନିର୍ମୁକ୍ତମାତ୍ମନମପଶ୍ଯଂ ଲବ୍ଧଚେତସମ୍
ତାପରେ କିଛି ଖଣ୍ଡ ପରେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟି ପୁନି ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମାୟାରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ସ୍ଥିର ଚିତ୍ତ ସହିତ ଦେଖିଲି।
ତସ୍ଯ ତାମ୍ରତଲୌ ତାତ ଚରଣୌ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତୌ। ସୁଜାତୌ ମୃଦୁରକ୍ତାଭିରଙ୍ଗୁଲୀଭିର୍ଵିରାଜିତୌ
ହେ ପୁତ୍ର, ତାଙ୍କର ପାଦ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ, ଭଲ ଗଠିତ, ଦୃଢ଼, ସୁନ୍ଦର ଓ ମୃଦୁ ଲାଲ ଆଙ୍ଗୁଠିମାନେ ସହିତ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
ପ୍ରଯତ୍ନେନ ମଯା ମୂର୍ଧ୍ନା ଗୃହୀତ୍ଵା ହ୍ଯଭିଵନଦିତୌ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽପରିମିତଂ ତସ୍ ପ୍ରଭାଵମମିତୌଜସଃ
ମୁଁ ଶିର ଦେଇ ସେଇ ପାଦକୁ ଧରି ଆଲିଙ୍ଗନ କଲି, ଏବଂ ସେ ଅସୀମ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କର ଅପାର ପ୍ରଭାବ ଦେଖିଲି।