ସର୍ଵତଃ ସହସା ଭ୍ରାନ୍ତାସ୍ତେ ପଯୋଦା ନଭସ୍ତଲମ୍। ସଂଵେଷ୍ଟଯିତ୍ଵା ନଶ୍ଯନ୍ତି ଵାଯୁଵେଗପରାହତାଃ
ଏହିପରି, ସେଇ ମେଘମାନେ ହଠାତ୍ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଘୂରି, ଆକାଶକୁ ଢାଙ୍କିଦେଲେ, ତେବେ ବାୟୁର ତୀବ୍ର ଝଟକାରେ ସେମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ।
କତତସ୍ତଂ ମାରୁତଂ ଘୋରଂ ସ୍ଵଯଂଭୂର୍ମନୁଜାଧିପ। ଆଦିଃ ପଦ୍ମାଲଯୋ ଦେଵଃ ପୀତ୍ଵା ସ୍ଵପିତି ଭାରତ
ତାପରେ, ହେ ମଣିଷମାନଙ୍କର ରାଜା, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଭଗବାନ, ଯିଏ ପଦ୍ମରେ ବସିଥାନ୍ତି, ସେଇ ଭୟଙ୍କର ବାତାସକୁ ଗହଣ କରି, ଶୟନ କଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନେକାର୍ଣଵେ ଘୋରେ ନଷ୍ଟେ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମେ। ନଷ୍ଟେ ଦେଵାସୁରଗଣଏ ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସଵର୍ଜିତେ
ସେଇ ଏକମାତ୍ର ଭୟଙ୍କର ସମୁଦ୍ରରେ, ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା, ଦେବତା, ଅସୁର, ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ।
ନିର୍ମନୁଷ୍ଯେ ମହୀପାଲ ନିଃଶ୍ଵାପଦମହୀରୁହେ। ଅନନ୍ତରିକ୍ଷେ ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ଭ୍ରମାମ୍ଯେକୋଽହମାତୁରଃ
ହେ ମହୀରକ୍ଷକ, ସେଠାରେ କୌଣସି ମଣିଷ, ପଶୁ କିମ୍ବା ଗଛ ଥିଲେନାହିଁ, ଆକାଶ ମଧ୍ୟ ନଥିଲା, ଏମିତି ଜଗତରେ ମୁଁ ଏକା ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଘୁରୁଥିଲି।
ଏକାର୍ଣଵେ ଜଲେ ଘୋରେ ଵିଚରନ୍ପାର୍ଥିଵୋତ୍ତମ। ଅପଶ୍ଯନ୍ସର୍ଵଭୂତାନି ଵୈକ୍ଲବ୍ଯମଗମଂ ତତଃ
ହେ ରାଜା, ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଜଳରେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, କୌଣସି ପ୍ରାଣୀକୁ ଦେଖିଲିନି, ଏହାରେ ମୋର ମନ ଭାଙ୍ଗିଗଲା।
ତତଃ ସୁଦୀର୍ଘଂ ଗତ୍ଵାଽହଂ ପ୍ଲଵମାନୋ ଧରାଧିପ। ଶ୍ରାନ୍ତଃ କ୍ଵଚିନ୍ନ ଶରଣଂ ଲବ୍ଧଵାନସ୍ମ୍ଯତନ୍ଦ୍ରିତଃ
ତାପରେ, ହେ ଧରାଧିପ, ଅତି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ପାନିରେ ଭସି ଭସି ଚାଲିଥିଲି, କିନ୍ତୁ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ମିଳିଲାନି, ଯଦିଓ ମୁଁ ଅବିରତ ଜାଗ୍ରତ ଥିଲି।
ତତଃ କଦାଚିତ୍ପଶ୍ଯାମି ତସ୍ମିନ୍ସଲିଲସଂନିଘୌ। ନ୍ଯଗ୍ରୋଧଂ ସୁମହାନ୍ତଂ ଵୈ ଵିଶାଲଂ ପୃଥିଵୀପତେ
ତାପରେ, ଏକ ସମୟରେ, ସେଇ ପାନିର ନିକଟରେ ଏକ ବଡ଼ ଏବଂ ବିଶାଳ ବଟବୃକ୍ଷକୁ ଦେଖିଲି, ହେ ରାଜା।
ଶାଖାଯାଂ ତସ୍ଯ ଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଵିସ୍ତୀର୍ଣାଯାଂ ନରାଧିପ। ପର୍ଯଙ୍କେ ପୃଥିଵୀପାଲ ଦିଵ୍ଯାସ୍ତରଣସଂସ୍ତୃତେ
ହେ ମଣିଷମୁକ୍ତ, ସେଇ ବୃକ୍ଷର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଡାଳରେ ଦିବ୍ୟ ଶୟ୍ୟା ପିଛାଇ ରହିଥିଲା।
ଉପଵିଷ୍ଟଂ ମହାରାଜ ପଦ୍ମେନ୍ଦୁସଦୃଶାନନମ୍। ଫୁଲ୍ଲପଦ୍ମଵିଶାଲାକ୍ଷଂ ବାଲଂ ପଶ୍ଯାମି ଭାରତ
ହେ ମହାରାଜ, ସେଠି ବସିଥିବା ଏକ ଶିଶୁକୁ ଦେଖିଲି, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ପଦ୍ମ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି, ତାଙ୍କର ଆଖି ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ ପରି ବିଶାଳ।
ତତୋ ମେ ପୃତିଵୀପାଲ ଵିସ୍ମଯଃ ସୁମହାଭୂତ୍। କଥଂ ତ୍ଵଯଂ ଶିଶୁଃ ଶେତେ ଲୋକେ ନାଶମୁପାଗତେ
ତାପରେ, ହେ ମହୀରକ୍ଷକ, ମୋତେ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗିଲା: ଏହି ଶିଶୁ କିପରି ଏଠି ଶୋଇଛି, ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି?
ତପସା ଚିନ୍ତଯଂଶ୍ଚାପି ତଂ ଶିଶୁଂ ନୋପଲକ୍ଷଯେ। ଭୂତଂ ଭଵ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯଂ ଚ ଜାନନ୍ନପି ନରାଧିପ
ମୁଁ ତାହାକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ଚିନ୍ତା କଲି, ହେ ରାଜା, ତଥାପି ତାହାକୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲିନି, ଯଦିଓ ମୁଁ ଭୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ୍ ସମସ୍ତ ଜାଣେ।
ଅତସୀପୁଷ୍ପଵର୍ଣାଭଃ ଶ୍ରୀଵତ୍ସକୃତଭୂଷଣଃ। ସାକ୍ଷାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଇଵାଵାସ ସ ତଦା ପ୍ରତିଭାତି ମେ
ତାହାର ରଙ୍ଗ ଅତସୀ ଫୁଲ ପରି, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ତାହାର ଅଙ୍ଗରେ ଶୋଭିଥିଲା, ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେଉଁପରି ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିଜେ ଏଠି ବସିଛନ୍ତି।
ତତୋ ମାମବ୍ରଵୀଦ୍ବାଲଃ ସ ପଦ୍ମନିଭଲୋଚନଃ। ଶ୍ରୀଵତ୍ସଧାରୀ ଦ୍ଯୁତିମାନ୍ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତିସୁଖାଵହମ୍
ତାପରେ, ସେଇ ପଦ୍ମପରି ଆଖି ଥିବା, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଉଜ୍ୱଳ ଶିଶୁ ମୋତେ ମଧୁର କଥା କହିଲେ।
ଜାନାମି ତ୍ଵାଂ ପରିଶ୍ରାନ୍ତଂ ତାତ ଵିଶ୍ରାମକାଙ୍କ୍ଷିଣମ୍। ମାର୍କଣ୍ଡେଯ ମହାସତ୍ଵଂ ଯାଵଦିଚ୍ଛସି ଭାର୍ଗଵ
ମୁଁ ଜାଣେ, ତୁମେ କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ବିଶ୍ରାମ ଚାହୁଁଛ, ହେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ମହାତ୍ମା; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇଚ୍ଛା କର, ଏଠି ରୁହ।
ଅଭ୍ଯନ୍ତରଂ ଶରୀରଂ ମେ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ମୁନିସତ୍ତମ। ଆସ୍ଖେହ ଵିହିତୋ ଵାସଃ ପ୍ରସାଦସ୍ତେ କୃତୋ ମଯା
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ଶରୀର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ଏଠି ରୁହ; ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର କୃପାରେ ଏହି ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଇଛି।
ତତୋ ବାଲେନ ତେନୈଵ ମୁକ୍ତସ୍ଯାସୀତ୍ତଦା ମମ। ନିର୍ଵେଦୋ ଜୀଵିତେ ଦୀର୍ଘେ ମନୁଷ୍ଯତ୍ଵେ ଚ ଭାରତ
ତାପରେ, ସେଇ ଶିଶୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ମୋର ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଓ ମଣିଷ ଜନ୍ମ ପ୍ରତି ଅସନ୍ତୋଷ ଦୂର ହୋଇଗଲା, ହେ ଭାରତ।
ତତୋ ବାଲେନ ତେନାସ୍ଯଂ ସହସା ଵିଵୃତଂ କୃତମ୍। ତସ୍ଯାହମଵଶୋ ଵକ୍ରେ ଦୈଵଯୋଗାତ୍ପ୍ରଵେଶିତଃ
ତାପରେ ସେ ଶିଶୁ ହଠାତ୍ ମୁହଁ ଖୋଲିଦେଲା, ଏବଂ ଭାଗ୍ୟର ଜୋରରେ ମୁଁ ନିରୁପାୟ ହୋଇ ସେଠିରେ, ତାର ବାଙ୍କା ମୁହଁ ଭିତରକୁ ଟାଣିଯାଇଲି।
ତତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟସ୍ତତ୍କୁକ୍ଷିଂ ସହସା ମନୁଜାଧିପ। ସରାଷ୍ଟ୍ରନଗରାକୀର୍ଣାଂ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ପଶ୍ଯାମି ମେଦିନୀମ୍
ଏହିପରେ, ମୁଁ ତାର ପେଟ ଭିତରକୁ ଏକାଏକି ପ୍ରବେଶ କରି, ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଓ ନଗର ଭରିଥିବା ସାରା ପୃଥିବୀକୁ ଦେଖିଲି।
ଗଙ୍ଗାଂ ଶତଦ୍ରୁଂ ସୀତାଂ ଚ ଯମୁନାମଥ କୌଶିକୀମ୍। ଚର୍ମଣ୍ଵତୀଂଵେତ୍ରଵତୀଂ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାଂ ସରସ୍ଵତୀମ୍
ମୁଁ ଗଙ୍ଗା, ଶତଦ୍ରୁ, ସୀତା, ଯମୁନା, କୌଶିକୀ, ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ, ବେତ୍ରବତୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ଓ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୁ ଦେଖିଲି।
ସିନ୍ଧୁଂ ଚୈଵ ଵିପାଶାଂ ଚ ନଦୀଂ ଗୋଦାଵରୀମପି। ଵସ୍ଵୋକସାରାଂ ନଲିନୀଂ ନର୍ମଦାଂ ଚୈଵ ଭାରତ
ମୁଁ ସିନ୍ଧୁ ଓ ବିପାଶା ନଦୀ, ଗୋଦାବରୀ, ବସ୍ୱୋକସାରା, ନଳିନୀ ଓ ନର୍ମଦା ନଦୀକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି, ହେ ଭାରତ।
ନଦୀଂ ତାମ୍ରାଂ ଚ ଵେଣାଂ ଚ ପୁଣ୍ଯତୋଯାଂ ଶୁଭାଵହାମ୍। ସୁଵେଣାଂ କୃଷ୍ଣଵେଣାଂ ଚ ଇରାମାଂ ଚ ମହାନଦୀମ୍
ମୁଁ ପବିତ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଜଳ ଥିବା ତାମ୍ରା ଓ ବେଣା ନଦୀ, ସୁବେଣା, କୃଷ୍ଣବେଣୀ ଓ ମହାନ ଇରାମା ନଦୀକୁ ଦେଖିଲି।
ଵିତସ୍ତାଂ ଚ ମହାରାଜ କାଵେରୀଂ ଚ ମହାନଦୀମ୍। `ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରାଂ କୃଷ୍ଣଵେଣୀଂ କମଲାଂ ଚ ମହାନଦୀମ୍'। ଶୋଣଂ ଚ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ଵିଶଲ୍ଯାଂ କିଂପୁନାମପି
ମହାରାଜ, ମୁଁ ଭିତସ୍ତା ଓ ମହାନ କାଭେରୀ, ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା, କୃଷ୍ଣବେଣୀ, କମଳା ନଦୀ, ଶୋଣ ନଦୀ, ବିଶଳ୍ୟା ଓ କିମ୍ପୁନା ନଦୀକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି।
ଏତାଶ୍ଚାନ୍ଯାଶ୍ଚ ନଦ୍ଯୋଽହଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯା ନରୋତ୍ତମ। ପରିକ୍ରାମନ୍ପ୍ରପଶ୍ଯାମି ତସ୍ଯ କୁକ୍ଷୌ ମହାତ୍ମନଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ନଦୀ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ନଦୀକୁ ମୁଁ ତାହାର ପେଟ ଭିତରେ ଘୁରିଘୁରି ଦେଖିଲି।
ତତଃ ସମୁଦ୍ରଂ ପଶ୍ମାମି ଯାଦୋଗଣନିଷେଵିତମ୍। ରତ୍ନାକରମମିତ୍ରଘ୍ନ ପଯସୋନିଧିମୁତ୍ତମମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ସମୁଦ୍ରକୁ ଦେଖିଲି, ଯେଉଁଠାରେ ବହୁତ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ ରହେ, ଯାହା ରତ୍ନର ଭଣ୍ଡାର ଓ ସମସ୍ତ ଜଳର ମହାନ ଆଶ୍ରୟ।
ତତଃ ପଶ୍ଯାମି ଗଗନଂ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯଵିରାଜିତମ୍। ଜାଜ୍ଵଲ୍ଯମାନଂ ତେଜୋଭିଃ ପାଵକାର୍କସମପ୍ରଭମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ଆକାଶକୁ ଦେଖିଲି, ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଶୋଭିତ, ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲା।
ପଶ୍ଯାମି ଚ ମହୀଂ ରାଜନ୍କାନନୈରୁପଶୋଭିତାମ୍। `ସପର୍ଵତଵନଦ୍ଵୀପାଂ ନିମ୍ନଗାଶତସଂକୁଲାମ୍
ହେ ରାଜା, ମୁଁ ଅନେକ ଜଙ୍ଗଲ, ପାହାଡ଼, ଦ୍ୱୀପ ଓ ଶତଶତ ନଦୀରେ ଭରିଥିବା ପୃଥିବୀକୁ ଦେଖିଲି।
ଯଜନ୍ତେ ହି ତତୋ ରାଜନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣା ବହୁଭିର୍ମଖୈଃ। କ୍ଷତ୍ରିଯାଶ୍ ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ସର୍ଵଵର୍ଣାନୁରଞ୍ଜନୈଃ
ସେଠାରେ, ହେ ରାଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବହୁତ ଯଜ୍ଞ କରୁଛନ୍ତି ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା କାମ କରୁଛନ୍ତି।
ଵୈଶ୍ଯାଃ କୃଷିଂ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ କାରଯନ୍ତି ନରାଧିପ। ଶୁଶ୍ରୂଷାଯାଂ ଚ ନିରତା ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଵୃଷଲାସ୍ତଥା
ହେ ନରାଧିପ, ବୈଶ୍ୟମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କୃଷି କରୁଛନ୍ତି ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କ ସେବାରେ ନିରତ।
ତତଃ ପରିପତନ୍ରାଜଂସ୍ତସ୍ଯ କୁକ୍ଷୌ ମହାତ୍ମନଃ। ହିମଵନ୍ତଂ ଚ ପଶ୍ଯାମି ହେମକୂଟଂ ଚ ପର୍ଵତମ୍
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ମୁଁ ସେ ମହାନ୍ ଆତ୍ମାଙ୍କର ପେଟ ଭିତରେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, ହିମାଳୟ ଓ ସୁନା ଶିଖର ଥିବା ହେମକୂଟ ପାହାଡ଼କୁ ଦେଖିଲି।
ନିଷଧଂ ଚାପି ପଶ୍ଯାମି ଶ୍ଵେତଂ ଚ ରଜତାନ୍ଵିତମ୍। ପଶ୍ଯାମି ଚ ମହୀପାଲ ପର୍ଵତଂ ଗନ୍ଧମାଦନମ୍
ମୁଁ ନିଷଧ ଓ ଧଳା ରଜତ ପାହାଡ଼, ଏବଂ ହେ ମହୀପାଳ, ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି।