କେଚିନ୍ନୀଲୋତ୍ପଲଶ୍ଯାମାଃ କେଚିତ୍କୁମୁଦସନ୍ନିଭାଃ। କେଚିତ୍କିଞ୍ଜଲ୍କସଂକାଶାଃ କେଚିତ୍ପୀତାଃ ପଯୋଧରାଃ
କେହି ନୀଳ କମଳ ଭଳି କଳା, କେହି ଶ୍ୱେତ କୁମୁଦ ଭଳି, କେହି ପୁଷ୍ପର ରେଣୁ ଭଳି, ଆଉ କେହି ବର୍ଷା ମେଘ ଭଳି ହଳଦିଆ ଦେଖାଯାନ୍ତି।
କେଚିଦ୍ଧାରିଦ୍ରସଂକାଶାଃ କାରଣ୍ଡଵନିଭାସ୍ତଥା। କେଚିତ୍କମଲପତ୍ରାଭାଃ କେଚିଦ୍ଧିଙ୍ଗୁଲସପ୍ରଭାଃ
କେହି ହଳଦୀ ଭଳି, କେହି କାରଣ୍ଡବ ପକ୍ଷୀ ଭଳି, କେହି କମଳ ପତ୍ର ଭଳି ରଙ୍ଗ, ଆଉ କେହି ହିଙ୍ଗୁଳ ଭଳି ଲାଲ ଆଭା ରଖିଛନ୍ତି।
କେଚିତ୍ପୁରଵରାକାରାଃ କେଚିଦ୍ଗଜକୁଲୋପମାଃ। କେଚିଦଞ୍ଜନସଂକାଶାଃ କେଚିନ୍ମକରସନ୍ନିଭାଃ
କେହି ନଗର ଦୁର୍ଗ ଭଳି ଆକୃତି, କେହି ହାତୀ ଦଳ ଭଳି, କେହି ଅଞ୍ଜନ ଭଳି କଳା, ଆଉ କେହି ମକର ଭଳି ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲାପିନଦ୍ଧାଙ୍ଗାଃ ସମୁତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଵୈ ଘନାଃ। ଘୋରରୂପା ମହାରାଜ ଘୋରସ୍ଵନନିନାଦିତାଃ
ହେ ମହାରାଜ, ବିଦ୍ୟୁତ ମାଳାରେ ବନ୍ଧା ଦେହ ଥିବା ଘନମେଘମାନେ ଉଠିଆସନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ଓ ଭୟାନକ ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜନ୍ତି।
ତତୋ ଜଲଘରାଃ ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯାପ୍ନୁଵନତି ନଭସ୍ତଲମ୍। `ଗର୍ଜନ୍ତଃ ପୃଥିଵୀପାଲ ପୃଥିଵୀଧରସନ୍ନିଭାଃ
ତାପରେ, ବର୍ଷା ମେଘମାନେ ସମସ୍ତ ଆକାଶକୁ ଢାକିଦେଇ, ହେ ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ, ପୃଥିବୀର ପାହାଡ଼ ଭଳି ଗଞ୍ଜନ୍ତି।
ତୈରିଯଂ ପୃଥିଵୀ ସର୍ଵା ସପର୍ଵତଵନାକରା। ଆପୂର୍ଯତେ ମହାରାଜ ସଲିଲୌଘପରିପ୍ଲୁତା
ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନେ ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ହ୍ରଦ ସହିତ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ପାଣିର ତେଜ ଧାରାରେ ପୁରି ଦେଇଛନ୍ତି।
ତତସ୍ତେ ଜଲଦା ଘୋରା ରାଵିଣଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭ। ପର୍ଵତାନ୍ପ୍ଲାଵଯନ୍ତ୍ଯାଶୁ ଚୋଦିତାଃ ପରମେଷ୍ଠିନା
ତାପରେ, ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଓ ଗର୍ଜନା କରୁଥିବା ମେଘମାନେ, ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଶୀଘ୍ର ପାହାଡ଼କୁ ବୁଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି।
ଵର୍ଷମାଣା ମହତ୍ତୋଯଂ ପୂରଯନ୍ତୋ ଵସୁଂଧରାମ୍। ସୁଘୋରମଶିଵଂ ରୌଦ୍ରଂ ନାଶଯନତି ଚ ପାଵକମ୍
ବଡ଼ ପାଣି ବର୍ଷା କରି ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ପୁରି ଦେଉଥିବା ସେମାନେ, ଭୟଙ୍କର, ଅଶୁଭ ଓ ରୌଦ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥାନ୍ତି।
ତତୋ ଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷାଣି ପଯୋଦାସ୍ତ ଉପପ୍ଲଵେ। ଧାରାଭିଃ ପୂରଯନ୍ତୋ ଵୈ ଚୋଦ୍ଯମାନା ମହାତ୍ମନା
ତାପରେ ବର୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶ ଧରି, ବଡ଼ ବଡ଼ ମେଘମାନେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ବର୍ଷା କରିଲେ, ଏହି ସମସ୍ତ କାମ ଏକ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଚେଷ୍ଟାରେ ହେଲା।
ତତଃ ସମୁଦ୍ରଃ ସ୍ଵାଂ ଵେଲାମତିକ୍ରାମତି ଭାରତ। ପର୍ଵତାଶ୍ଚ ଵିଦୀର୍ଯନ୍ତେ ମହୀ ଚାପି ଵିଦୀର୍ଯତେ
ତାପରେ, ହେ ଭାରତ, ସମୁଦ୍ର ତାହାର କୂଳ ଛାଡ଼ି ଉଫାନି ଯାଇଲା, ପାହାଡ଼ମାନେ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ, ଏବଂ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ଫାଟିଗଲା।
ସର୍ଵତଃ ସହସା ଭ୍ରାନ୍ତାସ୍ତେ ପଯୋଦା ନଭସ୍ତଲମ୍। ସଂଵେଷ୍ଟଯିତ୍ଵା ନଶ୍ଯନ୍ତି ଵାଯୁଵେଗପରାହତାଃ
ଏହିପରି, ସେଇ ମେଘମାନେ ହଠାତ୍ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଘୂରି, ଆକାଶକୁ ଢାଙ୍କିଦେଲେ, ତେବେ ବାୟୁର ତୀବ୍ର ଝଟକାରେ ସେମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ।
କତତସ୍ତଂ ମାରୁତଂ ଘୋରଂ ସ୍ଵଯଂଭୂର୍ମନୁଜାଧିପ। ଆଦିଃ ପଦ୍ମାଲଯୋ ଦେଵଃ ପୀତ୍ଵା ସ୍ଵପିତି ଭାରତ
ତାପରେ, ହେ ମଣିଷମାନଙ୍କର ରାଜା, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଭଗବାନ, ଯିଏ ପଦ୍ମରେ ବସିଥାନ୍ତି, ସେଇ ଭୟଙ୍କର ବାତାସକୁ ଗହଣ କରି, ଶୟନ କଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନେକାର୍ଣଵେ ଘୋରେ ନଷ୍ଟେ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମେ। ନଷ୍ଟେ ଦେଵାସୁରଗଣଏ ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସଵର୍ଜିତେ
ସେଇ ଏକମାତ୍ର ଭୟଙ୍କର ସମୁଦ୍ରରେ, ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା, ଦେବତା, ଅସୁର, ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ।
ନିର୍ମନୁଷ୍ଯେ ମହୀପାଲ ନିଃଶ୍ଵାପଦମହୀରୁହେ। ଅନନ୍ତରିକ୍ଷେ ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ଭ୍ରମାମ୍ଯେକୋଽହମାତୁରଃ
ହେ ମହୀରକ୍ଷକ, ସେଠାରେ କୌଣସି ମଣିଷ, ପଶୁ କିମ୍ବା ଗଛ ଥିଲେନାହିଁ, ଆକାଶ ମଧ୍ୟ ନଥିଲା, ଏମିତି ଜଗତରେ ମୁଁ ଏକା ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଘୁରୁଥିଲି।
ଏକାର୍ଣଵେ ଜଲେ ଘୋରେ ଵିଚରନ୍ପାର୍ଥିଵୋତ୍ତମ। ଅପଶ୍ଯନ୍ସର୍ଵଭୂତାନି ଵୈକ୍ଲବ୍ଯମଗମଂ ତତଃ
ହେ ରାଜା, ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଜଳରେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, କୌଣସି ପ୍ରାଣୀକୁ ଦେଖିଲିନି, ଏହାରେ ମୋର ମନ ଭାଙ୍ଗିଗଲା।
ତତଃ ସୁଦୀର୍ଘଂ ଗତ୍ଵାଽହଂ ପ୍ଲଵମାନୋ ଧରାଧିପ। ଶ୍ରାନ୍ତଃ କ୍ଵଚିନ୍ନ ଶରଣଂ ଲବ୍ଧଵାନସ୍ମ୍ଯତନ୍ଦ୍ରିତଃ
ତାପରେ, ହେ ଧରାଧିପ, ଅତି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ପାନିରେ ଭସି ଭସି ଚାଲିଥିଲି, କିନ୍ତୁ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ମିଳିଲାନି, ଯଦିଓ ମୁଁ ଅବିରତ ଜାଗ୍ରତ ଥିଲି।
ତତଃ କଦାଚିତ୍ପଶ୍ଯାମି ତସ୍ମିନ୍ସଲିଲସଂନିଘୌ। ନ୍ଯଗ୍ରୋଧଂ ସୁମହାନ୍ତଂ ଵୈ ଵିଶାଲଂ ପୃଥିଵୀପତେ
ତାପରେ, ଏକ ସମୟରେ, ସେଇ ପାନିର ନିକଟରେ ଏକ ବଡ଼ ଏବଂ ବିଶାଳ ବଟବୃକ୍ଷକୁ ଦେଖିଲି, ହେ ରାଜା।
ଶାଖାଯାଂ ତସ୍ଯ ଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଵିସ୍ତୀର୍ଣାଯାଂ ନରାଧିପ। ପର୍ଯଙ୍କେ ପୃଥିଵୀପାଲ ଦିଵ୍ଯାସ୍ତରଣସଂସ୍ତୃତେ
ହେ ମଣିଷମୁକ୍ତ, ସେଇ ବୃକ୍ଷର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଡାଳରେ ଦିବ୍ୟ ଶୟ୍ୟା ପିଛାଇ ରହିଥିଲା।
ଉପଵିଷ୍ଟଂ ମହାରାଜ ପଦ୍ମେନ୍ଦୁସଦୃଶାନନମ୍। ଫୁଲ୍ଲପଦ୍ମଵିଶାଲାକ୍ଷଂ ବାଲଂ ପଶ୍ଯାମି ଭାରତ
ହେ ମହାରାଜ, ସେଠି ବସିଥିବା ଏକ ଶିଶୁକୁ ଦେଖିଲି, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ପଦ୍ମ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି, ତାଙ୍କର ଆଖି ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ ପରି ବିଶାଳ।
ତତୋ ମେ ପୃତିଵୀପାଲ ଵିସ୍ମଯଃ ସୁମହାଭୂତ୍। କଥଂ ତ୍ଵଯଂ ଶିଶୁଃ ଶେତେ ଲୋକେ ନାଶମୁପାଗତେ
ତାପରେ, ହେ ମହୀରକ୍ଷକ, ମୋତେ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗିଲା: ଏହି ଶିଶୁ କିପରି ଏଠି ଶୋଇଛି, ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି?
ତପସା ଚିନ୍ତଯଂଶ୍ଚାପି ତଂ ଶିଶୁଂ ନୋପଲକ୍ଷଯେ। ଭୂତଂ ଭଵ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯଂ ଚ ଜାନନ୍ନପି ନରାଧିପ
ମୁଁ ତାହାକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ଚିନ୍ତା କଲି, ହେ ରାଜା, ତଥାପି ତାହାକୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲିନି, ଯଦିଓ ମୁଁ ଭୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ୍ ସମସ୍ତ ଜାଣେ।
ଅତସୀପୁଷ୍ପଵର୍ଣାଭଃ ଶ୍ରୀଵତ୍ସକୃତଭୂଷଣଃ। ସାକ୍ଷାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଇଵାଵାସ ସ ତଦା ପ୍ରତିଭାତି ମେ
ତାହାର ରଙ୍ଗ ଅତସୀ ଫୁଲ ପରି, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ତାହାର ଅଙ୍ଗରେ ଶୋଭିଥିଲା, ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେଉଁପରି ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିଜେ ଏଠି ବସିଛନ୍ତି।
ତତୋ ମାମବ୍ରଵୀଦ୍ବାଲଃ ସ ପଦ୍ମନିଭଲୋଚନଃ। ଶ୍ରୀଵତ୍ସଧାରୀ ଦ୍ଯୁତିମାନ୍ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତିସୁଖାଵହମ୍
ତାପରେ, ସେଇ ପଦ୍ମପରି ଆଖି ଥିବା, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଉଜ୍ୱଳ ଶିଶୁ ମୋତେ ମଧୁର କଥା କହିଲେ।
ଜାନାମି ତ୍ଵାଂ ପରିଶ୍ରାନ୍ତଂ ତାତ ଵିଶ୍ରାମକାଙ୍କ୍ଷିଣମ୍। ମାର୍କଣ୍ଡେଯ ମହାସତ୍ଵଂ ଯାଵଦିଚ୍ଛସି ଭାର୍ଗଵ
ମୁଁ ଜାଣେ, ତୁମେ କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ବିଶ୍ରାମ ଚାହୁଁଛ, ହେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ମହାତ୍ମା; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇଚ୍ଛା କର, ଏଠି ରୁହ।
ଅଭ୍ଯନ୍ତରଂ ଶରୀରଂ ମେ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ମୁନିସତ୍ତମ। ଆସ୍ଖେହ ଵିହିତୋ ଵାସଃ ପ୍ରସାଦସ୍ତେ କୃତୋ ମଯା
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ଶରୀର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ଏଠି ରୁହ; ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର କୃପାରେ ଏହି ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଇଛି।
ତତୋ ବାଲେନ ତେନୈଵ ମୁକ୍ତସ୍ଯାସୀତ୍ତଦା ମମ। ନିର୍ଵେଦୋ ଜୀଵିତେ ଦୀର୍ଘେ ମନୁଷ୍ଯତ୍ଵେ ଚ ଭାରତ
ତାପରେ, ସେଇ ଶିଶୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ମୋର ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଓ ମଣିଷ ଜନ୍ମ ପ୍ରତି ଅସନ୍ତୋଷ ଦୂର ହୋଇଗଲା, ହେ ଭାରତ।
ତତୋ ବାଲେନ ତେନାସ୍ଯଂ ସହସା ଵିଵୃତଂ କୃତମ୍। ତସ୍ଯାହମଵଶୋ ଵକ୍ରେ ଦୈଵଯୋଗାତ୍ପ୍ରଵେଶିତଃ
ତାପରେ ସେ ଶିଶୁ ହଠାତ୍ ମୁହଁ ଖୋଲିଦେଲା, ଏବଂ ଭାଗ୍ୟର ଜୋରରେ ମୁଁ ନିରୁପାୟ ହୋଇ ସେଠିରେ, ତାର ବାଙ୍କା ମୁହଁ ଭିତରକୁ ଟାଣିଯାଇଲି।
ତତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟସ୍ତତ୍କୁକ୍ଷିଂ ସହସା ମନୁଜାଧିପ। ସରାଷ୍ଟ୍ରନଗରାକୀର୍ଣାଂ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ପଶ୍ଯାମି ମେଦିନୀମ୍
ଏହିପରେ, ମୁଁ ତାର ପେଟ ଭିତରକୁ ଏକାଏକି ପ୍ରବେଶ କରି, ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଓ ନଗର ଭରିଥିବା ସାରା ପୃଥିବୀକୁ ଦେଖିଲି।
ଗଙ୍ଗାଂ ଶତଦ୍ରୁଂ ସୀତାଂ ଚ ଯମୁନାମଥ କୌଶିକୀମ୍। ଚର୍ମଣ୍ଵତୀଂଵେତ୍ରଵତୀଂ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାଂ ସରସ୍ଵତୀମ୍
ମୁଁ ଗଙ୍ଗା, ଶତଦ୍ରୁ, ସୀତା, ଯମୁନା, କୌଶିକୀ, ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ, ବେତ୍ରବତୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ଓ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୁ ଦେଖିଲି।
ସିନ୍ଧୁଂ ଚୈଵ ଵିପାଶାଂ ଚ ନଦୀଂ ଗୋଦାଵରୀମପି। ଵସ୍ଵୋକସାରାଂ ନଲିନୀଂ ନର୍ମଦାଂ ଚୈଵ ଭାରତ
ମୁଁ ସିନ୍ଧୁ ଓ ବିପାଶା ନଦୀ, ଗୋଦାବରୀ, ବସ୍ୱୋକସାରା, ନଳିନୀ ଓ ନର୍ମଦା ନଦୀକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି, ହେ ଭାରତ।