ଲୋଭମୋହପରୀତାଶ୍ଚ ମିଥ୍ଯାଧର୍ମଧ୍ଵଜାଵୃତାଃ। ଭିକ୍ଷାର୍ଥଂ ପୃଥିଵୀପାଲ ଚଞ୍ଚୂର୍ଯନ୍ତେ ଦ୍ଵିଜୈର୍ଦିଶଃ
ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ମିଥ୍ୟା ଧର୍ମର ଚିହ୍ନ ଧରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ଦିଗ୍ଗୁଡିକୁ ଭ୍ରମଣ କରିବେ, ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ।
କରାଭାରଭଯାଦ୍ଭୀତା ଗୃହସ୍ଥାଃ ପରିମୋଷକାଃ। ମୁନିଚ୍ଛଦ୍ମାକୃତିଚ୍ଛନ୍ନା ଵାଣିଜ୍ଯମୁପଭୁଞ୍ଜତେ
କର ଓ ଭୟରେ ଗୃହସ୍ଥମାନେ ଚୋର ହେବେ; ମୁନିର ଭଳି ଅବତାର ଧରି, ବ୍ୟବସାୟ କରିବେ।
ମିତ୍ଯା ଚ ନଖରୋମାଣି ଧାରଯନ୍ତି ତଦା ଦ୍ଵିଜାଃ। ଅର୍ଥଲୋଭାନ୍ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ଵୃଥା ଚ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ
ସେ ସମୟରେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ନଖ ଓ କେଶକୁ ଭୁଲରେ ରଖିଥାନ୍ତି, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ଅନ୍ୟଥା ପାଳନ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ଧନ ଲୋଭରେ ଏହି କାମ କରନ୍ତି।
ଆଶ୍ରମେଷୁ ଵୃଥାଚାର ପାରପା ଗୁରୁତଲ୍ପଗାଃ। ଐହଲୌକିକମୀହନ୍ତେ ମାଂସଶୋଣିତଵର୍ଧନମ୍
ଆଶ୍ରମଗୁଡିକରେ ନିଜର ଆଚରଣ ଭୁଲ ହୋଇଯାଏ; କିଏ ନିଷିଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ, କିଏ ଗୁରୁଙ୍କର ଶୟନକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରେ; ସମସ୍ତେ ଏହି ଜଗତର ଲାଭ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଚାହାନ୍ତି।
ପାରଲୌକିକକାର୍ଯେଷୁ ପ୍ରମତ୍ତା ଭୃଶନାସ୍ତିକାଃ'। ବହୁପାଷଣ୍ଡସଂକୀର୍ଣାଃ ପରାନ୍ନଗୁଣଵାଦିନଃ। ଆଶ୍ରମା ମନୁଜଵ୍ଯାଘ୍ର ନ ଭଵନ୍ତି ଯୁଗକ୍ଷଯେ
ପରଲୋକ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାମରେ ସମସ୍ତେ ଅସାବଧାନ ଓ ଅଧିକ ଅନାସ୍ଥାବାନ୍; ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଅପସନ୍ଦା ଭାବରେ ଭରିଯାନ୍ତି, ପର ଖାଦ୍ୟର ଗୁଣକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ଯୁଗର ଶେଷରେ ଆଶ୍ରମଗୁଡିକ ଅବସ୍ଥିତ ରହିନାହିଁ।
ଯଥର୍ତୁଵର୍ଷୀ ଭଗଵାନ୍ନ ତଥା ପାକଶାସନଃ। ନ ଚାପି ସର୍ଵଭୀଜାନି ସମ୍ଯଗ୍ରୋହନ୍ତି ଭାରତ
ଯେପରି ଭଗବାନ ବର୍ଷା ଦେଇଥିଲେ, ସେପରି ପାକଶାସନ ଏବେ ଦେଇନାହିଁ; ଏବଂ, ଭାରତ, ସମସ୍ତ ମାନ୍ୟ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଅଙ୍କୁରିତ ହେଉନାହିଁ।
ଫଲଂ ଧର୍ମସ୍ଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସର୍ଵତ୍ର ପରିହୀଯତେ। ହିଂସାଭିରାମଶ୍ଚ ଜନସ୍ତଥା ସଂପଦ୍ଯତେଽଶୁଚିଃ। ଅଧର୍ମଫଲମତ୍ଯର୍ଥଂ ତଦା ଭଵତି ଚାନଘ
ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଧର୍ମର ଫଳ ସମସ୍ତଠାରେ କମିଯାଏ; ଲୋକମାନେ ହିଂସାକୁ ଆସକ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି ଏବଂ ଅଶୁଚି ହୋଇଯାନ୍ତି; ଏହି ସମୟରେ ଅଧର୍ମର ଫଳ ବହୁତ ଅଧିକ ହୋଇଯାଏ, ଅନଘ।
ତଦା ଚ ପୃଥିଵୀପାଲ ଯୋ ଭଵେଦ୍ଧର୍ମସଂଯୁତଃ। ଅଲ୍ପାଯୁଃ ସ ହି ମନ୍ତଵ୍ଯୋ ନ ହି ଧର୍ମୋସ୍ତି କଶ୍ଚନ
ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ, ଏ ସମୟରେ ଯେଉଁଠାରେ କିଏ ଧର୍ମରେ ଅନୁସୂତି ରଖିଥାଏ, ସେ ଅଳ୍ପ ଆୟୁ ଭଳି ଗଣନା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏଠି ଧର୍ମ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିନାହିଁ।
ଭୂଯିଷ୍ଠଂ କୂଟମାନୈଶ୍ଚ ପଣ୍ଯଂ ଵିକ୍ରୀଣତେ ଜନାଃ। ଵଣିଜଶ୍ଚ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ବହୁମାଯା ଭଵନ୍ତ୍ଯୁତ
ଲୋକମାନେ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଭୁଲ ମାପ ଦେଇ ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରି କରନ୍ତି; ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ବହୁତ ଚତୁର ଓ ଚଳାକ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଧର୍ମିଷ୍ଠାଃ ପରିହୀଯନ୍ତେ ପାପୀଯାନ୍ଵର୍ଧତେ ଜନଃ। ଧର୍ମସ୍ଯ ବଲହାନିଃ ସ୍ଯାଦଧର୍ମଶ୍ଚ ବଲାଯତେ
ଧର୍ମିକମାନେ କମିଯାନ୍ତି, ଅପଧର୍ମିକମାନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି; ଧର୍ମର ଶକ୍ତି କମିଯାଏ, ଅଧର୍ମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଯାଏ।
ଅଲ୍ପାଯୁଷୋ ଦରିଦ୍ରାଶ୍ଚ ଧର୍ମିଷ୍ଠା ମାନଵାସ୍ତଥା। ଦୀର୍ଘାଯୁଷଃ ସମୃଦ୍ଧାଶ୍ଚ ଵିଧର୍ମାଣୋ ଯୁଗକ୍ଷଯେ
ଧର୍ମିକ ମାନବମାନେ ଅଳ୍ପ ଆୟୁ ଓ ଦରିଦ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି; ଯୁଗର ଶେଷରେ ଅଧର୍ମିକମାନେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି।
ନଗରାଣଆଂ ଵିହାରେଷୁ ଵିଧର୍ମାଣୋ ଯୁଗକ୍ଷଯେ। ଅଧର୍ମିଷ୍ଠୈରୁପାଯୈଶ୍ ପ୍ରଜା ଵ୍ଯଵହରନ୍ତ୍ଯୁତ
ନଗରର ସାଧାରଣ ସ୍ଥାନଗୁଡିକରେ, ଯୁଗର ଶେଷରେ, ଅଧର୍ମିକମାନେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ରଖନ୍ତି; ଲୋକମାନେ ଅଧର୍ମିକ ପ୍ରଣାଳୀରେ ନିଜ କାମ କରନ୍ତି।
ସଂଚଯେନ ତଥାଽଲ୍ପେନ ଭଵନ୍ତ୍ଯାଢ୍ଯମଦାନ୍ଵିତାଃ। ଧନଂ ଵିଶ୍ଵାସତୋ ନ୍ଯସ୍ତଂ ମିଥୋ ଭୂଯିଷ୍ଠଶୋ ନରାଃ
ସାମାନ୍ୟ ସଂଚୟରେ ଲୋକମାନେ ଧନୀ ଓ ଅହଂକାରୀ ହୋଇଯାନ୍ତି; ଏକାପରେ ଏକା ଭରସା କରି ଧନ ରଖନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଏହି ଧନକୁ ନେବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।
ହର୍ତୁଂ ଵ୍ଯଵସିତା ରାଜନ୍ପାପାଚାରସମନଵିତାଃ। ନୈତଦସ୍ତୀତି ମନୁଜା ଵର୍ତନ୍ତେ ନିରପତ୍ରପାଃ
ରାଜନ୍, ଚୋରି କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣରେ ଲିପ୍ତ ଲୋକମାନେ ନିର୍ଲଜ୍ଜ ଭାବରେ 'ଏହା ଅଛିନାହିଁ' ବୋଲି କହନ୍ତି ଏବଂ ସେହିପରି ଆଚରଣ କରନ୍ତି।
ପୁରୁଷାଦାନି ସତ୍ଵାନି ପକ୍ଷିଣୋଽଥ ମୃଗାସ୍ତଥା। ନଗରାଣାଂ ଵିହାରେଷୁ ଚୈତ୍ଯେଷ୍ଵପି ଚ ଶେରତେ
ମନୁଷ୍ୟ ଖାଇବା ପ୍ରାଣୀ, ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ମୃଗମାନେ ମଧ୍ୟ, ନଗରର ସାଧାରଣ ସ୍ଥାନ ଓ ପୂଜାସ୍ଥଳରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ସପ୍ତଵର୍ଷାଷ୍ଟଵର୍ଷାଶ୍ଚ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଗର୍ଭଧରା ନୃପ। ଦଶଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷାଣାଂ ପୁଂସାଂ ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରଜାଯତେ
ରାଜନ୍, ସାତ ବା ଅଠ ବର୍ଷର ଝିଅମାନେ ଗର୍ଭଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଦଶ ବା ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷର ପୁଆମାନେ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଭଵନ୍ତି ଷୋଡଶେ ଵର୍ଷେ ନରାଃ ପଲିତିନସ୍ତଥା। ଆଯୁଃକ୍ଷଯୋ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ କ୍ଷିପ୍ରମେଵ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ
ଷୋଳ ବର୍ଷରେ ପୁରୁଷମାନେ ପାଳିତିନ ହୋଇଯାନ୍ତି; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଆୟୁ ଶୀଘ୍ର କମିଯାଏ।
କ୍ଷୀଣାଯୁଷୋ ମହାରାଜ ତରୁଣା ଵୃଦ୍ଧଶୀଲିନଃ। ତରୁଣାନାଂ ଚ ଯଚ୍ଛୀଲଂ ତଦ୍ଵୃଦ୍ଧେଷୁ ପ୍ରଜାଯତେ
ମହାରାଜା, ଅଳ୍ପ ଆୟୁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତରୁଣ ଦେହରେ ବୃଦ୍ଧ ଆଚରଣ ଦେଖାଯାଏ; ତରୁଣମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ବୃଦ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହୋଇଯାଏ।
ଵିପରୀତାସ୍ତଦା ନାର୍ଯୋ ଵଞ୍ଚଯିତ୍ଵାଽର୍ହତଃ ପତୀନ୍। ଵ୍ଯୁଚ୍ଚରନ୍ତ୍ଯପି ଦୁଃଶୀଲା ଦାସୈଃ ପଶୁଭିରେଵ ଚ
ସେ ସମୟରେ ଜନନୀମାନେ ଭିନ୍ନ ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ଯୋଗ୍ୟ ପତିମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମ କରିବାରେ ଲାଗନ୍ତି; ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣ ଥିବା ଜନନୀମାନେ ଦାସ ଓ ପଶୁମାନେ ସହିତ ମିଶିଯାନ୍ତି।
ଵୀରପତ୍ନ୍ଯସ୍ତଥା ନାର୍ଯଃ ସଂଶ୍ରଯନ୍ତି ନରାନ୍ନୃପ। ଭର୍ତାରମପି ଜୀଵନ୍ତମନ୍ଯାନ୍ଵ୍ଯଭିଚରନ୍ତ୍ଯୁତ
ଏହିପରି, ରାଜନ୍, ବୀରମାନଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଚାହିଯାନ୍ତି; ଜୀବନ୍ତ ପତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ସହିତ ଅବିଚାର କରନ୍ତି।
ତସ୍ମିନ୍ଯୁଗସହସ୍ରାନ୍ତେ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଚାଯୁଷଃ କ୍ଷଯେ। ଅନାଵୃଷ୍ଟିର୍ମହାରାଜ ଜାଯତେ ବହୁଵାର୍ଷିକୀ
ହେ ମହାରାଜ, ହଜାର ବର୍ଷ ଯୁଗର ଶେଷରେ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଷା ହୁଏନାହିଁ।
ତତସ୍ତାନ୍ଯଲ୍ପସାରାଣି ସତ୍ଵାନି କ୍ଷୁଧିତାନି ଵୈ। ପ୍ରଲଯଂ ଯାନ୍ତି ଭୂଯିଷ୍ଠଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପୃଥିଵୀପତେ
ତାପରେ, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅଳ୍ପ ଶକ୍ତି ଥିବା, ଭୋକରେ ପୀଡିତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବେଶିଭାଗ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି, ହେ ପୃଥିବୀର ରାଜା।
ତତୋ ଦିନକରୈର୍ଦୀପ୍ତୈଃ ସପ୍ତଭିର୍ମନୁଜାଧିପ। ପୀଯତେ ସଲିଲଂ ସର୍ଵଂ ସମୁଦ୍ରେଷୁ ସରିତ୍ସୁ ଚ
ତାପରେ, ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଶାସକ, ସାତଟି ତୀବ୍ର ରବି ସମୁଦ୍ର ଓ ନଦୀର ସମସ୍ତ ପାଣିକୁ ଶୋଷି ନେଇଥାନ୍ତି।
ଯଚ୍ଚ ରକାଷ୍ଠଂ ତୃଣଂ ଚାପି ଶୁଷ୍କଂ ଚାର୍ଦ୍ରଂ ଚ ଭାରତ। ସର୍ଵଂ ତଦ୍ଭସ୍ମସାଦ୍ଭୂତଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ଭରତର୍ଷଭ
ହେ ଭାରତବଂଶୀ, ଯେଉଁଠି କାଠ, ଘାସ, ଶୁଷ୍କ କିମ୍ବା ଭିଜା ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସେସବୁ ଏକାଠି ଛାର ହୋଇଯାଇଥାଏ।
ତତଃ ସଂଵର୍ତକୋ ଵହ୍ନିର୍ଵାଯୁନା ସହ ଭାରତ। ଲୋକମାଵିଶତେ ପୂର୍ଵମାଦିତ୍ଯୈରୁପଶୋଷିତମ୍
ତାପରେ, ହେ ଭାରତ, ସେଇ ସଂହାର ଅଗ୍ନି ପବନ ସହିତ, ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଇଥିବା ଏହି ଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।
ତତଃ ସ ପୃଥିଵୀଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ ରସାତଲମ୍। ରଦେଵଦାନଵଯକ୍ଷାଣାଂ ଭଯଂ ଜନଯତେ ମହତ୍
ସେଇ ଅଗ୍ନି ପୃଥିବୀକୁ ଭେଦି ତଳସ୍ଥଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ଯକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ନିରଦହନ୍ନାଗଲୋକଂ ଚ ଯଚ୍ଚ କିଂଚିତ୍କ୍ଷିତାଵିହ। ଅଧସ୍ତାତ୍ପୃଥିଵୀପାଲ ସର୍ଵଂ ନାଶଯତେ କ୍ଷଣାତ୍
ହେ ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ, ଏହି ଅଗ୍ନି ନାଗମାନେ ଥିବା ଲୋକ ଓ ପୃଥିବୀ ତଳେ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସେସବୁକୁ ଦହି, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
ତତୋ ଯୋଜନଵିଂଶାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ଶତାନି ଚ। ନିର୍ଦହତ୍ଯଶିଵୋ ଵାଯୁଃ ସ ଚ ସଂଵର୍ତକୋଽନଲଃ
ତାପରେ, ସେଇ ପବନ ଓ ସଂହାର ଅଗ୍ନି ଏକାଠି ହେଇ, ଲକ୍ଷ-ଲକ୍ଷ ଯୋଜନା ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁକୁ ଦହି ଦେଇଥାନ୍ତି।
ସଦେଵାସୁରଗନ୍ଧର୍ଵଂ ସଯକ୍ଷୋରଗରାକ୍ଷସମ୍। ତତୋ ଦହତି ଦୀପ୍ତଃ ସ ସର୍ଵମେଵ ଜଗଦ୍ଵିଭୁଃ
ସେଇ ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦହି ଦେଇଥାଏ।
ତତୋ ଗଜକୁଲପ୍ରଖ୍ଯାସ୍ତଜିନ୍ମାଲାଵିଭୂଷିତାଃ। ଉତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତି ମହାମେଘା ନଭସ୍ଯଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନାଃ
ତାପରେ, ହାତୀ ଦଳ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଚର୍ମ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ବଡ଼ ବଡ଼ ମେଘମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଆକାଶରେ ଉଠିଆସନ୍ତି।