ଏତତ୍ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷତଃ ସର୍ଵଂ ପୂର୍ଵଂ ଵୃତ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ। ତସ୍ମାଦିଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ଶ୍ରୋତୁଂ ସର୍ଵାଂହେତ୍ଵାତ୍ମିକାଂ କଥାଂ
ଏହି ସବୁ ପୂର୍ବରୁ ଘଟିଥିଲା, ବିଦ୍ୱଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖାଯାଇଥିଲା; ତେଣୁ, ମୁଁ ଚାହୁଁଛି ତୁମଠାରୁ ସମସ୍ତ କାହାଣୀ ଏବଂ ତାହାର କାରଣ ସବୁ ଶୁଣିବାକୁ।
ଅନୁଭୂତଂ ହି ବହୁଶସ୍ତ୍ଵଯୈକେନ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ। ନ ତେଽସ୍ତ୍ଯଵିଦିତଂ କିଂଚିତ୍ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ନିତ୍ଯଦା
ବିଦ୍ୱଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଏକା ଅନେକ ଅନୁଭବ କରିଛ; ସମସ୍ତ ଜଗତରେ କେବେଉ ତୁମ ପାଖରେ ଅଜଣା କିଛି ନାହିଁ।
ହନ୍ତ ତେ କଥଯିଷ୍ଯାମି ନମସ୍କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂଭୁଵେ। ପୁରୁଷାଯ ପୁରାଣାଯ ଶାଶ୍ଵତାଯାଵ୍ଯଯାଯ ଚ। ଅଵ୍ଯକ୍ତାଯ ସୁସୂକ୍ଷ୍ମାଯ ନିର୍ଗୁଣାଯ ଗୁଣାତ୍ମନେ
ଏବେ ମୁଁ ସ୍ୱୟଂଭୂ, ପୁରାତନ ପୁରୁଷ, ଚିରସ୍ଥାୟୀ, ଅବିନାଶୀ, ଅପ୍ରକାଶ, ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଗୁଣହୀନ ଏବଂ ଗୁଣର ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ତୁମକୁ କାହାଣୀ କହିବି।
ଯ ଏଷ ପୃଥୁଦୀର୍ଘାକ୍ଷଃ ପୀତଵାସା ଜନାର୍ଦନଃ। ଏଷ କର୍ତା ଵିକର୍ତା ଚ ଭୂତାତ୍ମା ଭୂତକୃତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ଏହି ପୀତବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥିବା, ବିଶାଳ ଓ ଦୀର୍ଘ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ବିନାଶକର୍ତ୍ତା, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ପ୍ରଭୁ।
ଅଚିନ୍ତ୍ଯଂ ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ପଵିତ୍ରମିତି ଚୋଚ୍ଯତେ। ଅନାଦିନିଧନଂ ଭୂତଂ ଵିଶ୍ଵମଵ୍ଯଯମକ୍ଷଯମ୍
ସେ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ବଡ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ପବିତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ସେ ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ନାହିଁ, ଅବିନାଶୀ, ଅକ୍ଷୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ।
ଏଷ କର୍ତା ନ କ୍ରିଯତେ କାରଣଂ ଚାପି ପୌରୁଷେ। କୋ ହ୍ଯେନଂ ପରୁଷଂ ଵେତ୍ତି ଦେଵା ଅପି ନ ତଂ ପୌରଷେ
ସେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, କିନ୍ତୁ କେହି ସେକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିନାହିଁ; ସେ କାରଣ, କିନ୍ତୁ ମାନବୀୟ ଉପାୟରେ ନୁହେଁ। ସେକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ କିଏ ଜାଣିପାରିବ? ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେକୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ରୂପରେ ଜାଣିନାହିଁ।
ସର୍ଵମାଶ୍ଚର୍ଯମେଵୈତନ୍ନିର୍ଵୃତ୍ତଂ ରାଜସତ୍ତମ। ଆଦିତୋ ମନୁଜଵ୍ଯାଘ୍ର କୃତ୍ସ୍ନସ୍ଯ ଜଗତଃ କ୍ଷଯେ
ଏହି ସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଆରମ୍ଭରୁ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଘ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ବିନାଶ ସମୟରେ ଘଟିଥିଲା।
ଚତ୍ଵାର୍ଯାହୁଃ ସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ତତ୍କୃତଂ ଯୁଗମ୍। ତସ୍ଯ ତାଵଚ୍ଛତୀ ସନ୍ଧ୍ଯା ସନ୍ଧ୍ଯାଂଶଶ୍ଚ ତଥାଵିଧଃ
ଚାରି ହଜାର ବର୍ଷ ଦ୍ୱାରା କୃତଯୁଗ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହାର ଉଷା ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ଏହି ସମାନ ମାପର।
ଵୀଣି ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ତ୍ରେତାଯୁଗମିହୋଚ୍ଯତେ। ତସ୍ଯ ତାଵଚ୍ଛତୀ ସନ୍ଧ୍ଯା ସନ୍ଧ୍ଯାଂଶଶ୍ଚ ତତଃ ପରଂ
ଏଠାରେ, ତ୍ରେତାଯୁଗ ତିନି ହଜାର ବର୍ଷ ରହିଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହାର ଉଷା ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂର୍ବର ସମାନ ମାପର।
ତଥା ଵର୍ଷସହସ୍ରେ ଦ୍ଵେ ଦ୍ଵାପରଂ ପରିମାଣତଃ। ତସ୍ଯାପି ଦ୍ଵିଶତୀ ସନ୍ଧ୍ଯା ସନ୍ଧ୍ଯାଂଶଶ୍ଚ ତଥାଵିଧଃ
ସେହିପରି, ଦ୍ୱାପରଯୁଗ ଦୁଇ ହଜାର ବର୍ଷ ମାପରେ ରହିଛି; ଏହାର ଉଷା ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ଦୁଇ ଶତ ବର୍ଷ ଏବଂ ସମାନ ପ୍ରକାରର।
ସହସ୍ରମେକଂ ଵର୍ଷାଣାଂ ତତଃ କଲିଯୁଗଂ ସ୍ମୃତମ୍। ତସ୍ଯ ଵର୍ଷଶତଂ ସନ୍ଧ୍ଯା ସନ୍ଧ୍ଯାଂଶଶ୍ଚ ତତଃ ପରମ୍
ତାପରେ, କଳିଯୁଗ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ରହିଛି ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ଏହାର ଉଷା ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
ସନ୍ଧ୍ଯାସଂଧ୍ଯାଂଶଯୋସ୍ତୁଲ୍ଯଂ ପ୍ରମାଣମୁପଧାରଯ। କ୍ଷୀଣେ କଲିଯୁଗେ ଚୈଵ ପ୍ରଵର୍ତତି କୃତଂ ଯୁଗମ୍
ଉଷା ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାର ମାପ ସମାନ ବୋଲି ବୁଝ; ଏବଂ କଳିଯୁଗ ଶେଷ ହେଲେ, କୃତଯୁଗ ପୁଣି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ଏଷା ଦ୍ଵାଦଶସାହସ୍ରୀ ଯୁଗାଖ୍ଯା ପରିକୀର୍ତିତା। ଏତତ୍ସହସ୍ରପର୍ଯନ୍ତମହୋ ବ୍ରାହ୍ମମୁଦାହୃତମ୍
ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ହଜାର ବର୍ଷର ଯୁଗ ଚକ୍ର ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଏହି ହଜାର ଯୁଗ ଯୋଗୁ ଏହାକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦିନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଵିଶ୍ଵଂ ହି ବ୍ରହ୍ମଭଵନେ ସର୍ଵତଃ ପରିଵର୍ତତେ। ଲୋକାନାଂ ମନୁଜଵନ୍ଯାଘ୍ର ପ୍ରଲଯଂ ତଂ ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସରେ ବିଶ୍ୱ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଘ, ଜଗତର ବିନାଶକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଜାଣନ୍ତି।
ଅଲ୍ପାଵଶିଷ୍ଟେ ତୁ ତଦା ଯୁଗାନ୍ତେ ଭରତର୍ଷଭ। ସହସ୍ରାନ୍ତେ ନରାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରାଯଶୋଽନୃତଵାଦିନଃ
ଯୁଗର ଶେଷରେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ ଯେତେବେଳେ କିଛି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ପ୍ରାୟତଃ ମିଥ୍ୟା କଥା କହିବେ।
ଯଜ୍ଞପ୍ରତିନିଧିଃ ପାର୍ଥ ଦାନପ୍ରତିନିଧିସ୍ତଥା। ଵ୍ରତପ୍ରତିନିଧିଶ୍ଚୈଵ ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ପାର୍ଥ, ସେ ସମୟରେ ଯଜ୍ଞର ପ୍ରତିକ, ଦାନର ପ୍ରତିକ, ଏବଂ ବ୍ରତର ପ୍ରତିକ ଚାଳିବ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ଶୂଦ୍ରକର୍ମାଣସ୍ତଥା ଶୂଦ୍ରା ଧନାର୍ଜକାଃ। କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମେଣ ଵାଽପ୍ଯତ୍ର ଵର୍ତଯନ୍ତି ଯୁଗକ୍ଷଯେ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ କାମ କରିବେ, ଶୂଦ୍ରମାନେ ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବେ; ଏବଂ ଯୁଗର ଶେଷରେ ସେମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବେ।
ନିଵୃତ୍ତଯଜ୍ଞସ୍ଵାଧ୍ଯାଯା ଦଣ୍ଡାଜିନଵିଵର୍ଜିତାଃ। ବ୍ରାହ୍ମଣା ସର୍ଵଭକ୍ଷାଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କଲୌ ଯୁଗେ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଅଧ୍ୟୟନ ଛାଡିଦେଇ, ଦଣ୍ଡ ଓ କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ରହିବା ନାହିଁ, କଳିଯୁଗରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବେ।
ଅଜପା ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତାତ ଶୂଦ୍ରା ଜପପରାଯଣାଃ। ଵିପରୀତେ ତଦା ଲୋକେ ପୂର୍ଵରୂପଂ କ୍ଷଯସ୍ଯ ତତ୍
ତାତ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଜପ କରିବେ ନାହିଁ, ଶୂଦ୍ରମାନେ ଜପରେ ଲଗି ରହିବେ; ସେ ସମୟରେ ଜଗତର ଅବସ୍ଥା ଉଲ୍ଟା ହେବ, ଏହି ହେଉଛି ଅବକ୍ଷୟର ଚିହ୍ନ।
ବହଵୋ ମ୍ଲେଚ୍ଛରାଜାନଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ମନୁଜାଧିପ। ମୃଷାନୁଶାସିନଃ ପାପା ମୃଷାଵାଦପରାଯଣାଃ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ବିଦେଶୀ ରାଜା ଭୂମିରେ ଶାସନ କରିବେ, ମନୁଷ୍ୟାଧିପ, ସେମାନେ ଦୁଷ୍ଟ, ମିଥ୍ୟା କଥା କହିବା, ଏବଂ ମିଥ୍ୟା ଆଜ୍ଞା ଦେବାରେ ଲଗି ରହିବେ।
ଆନ୍ଧ୍ରାଃ ଶକାଃ ପୁଲିନ୍ଦାଶ୍ଚ ଯଵନାଶ୍ଚ ନରାଧିପାଃ। କାମ୍ଭୋଜା ବାହ୍ଲିକାଃ ଶୂରାଽଽ ଭୀରସ୍ତଥା ନରୋତ୍ତମା
ଆନ୍ଧ୍ର, ଶକ, ପୁଲିନ୍ଦ, ଯବନ, କାମ୍ଭୋଜ, ବାହ୍ଲିକ, ସୂରା ଏବଂ ଭୀର, ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ଏବଂ ରାଜାମାନେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ହେବେ।
ନ ତଦା ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କଶ୍ଚିତ୍ସ୍ଵଧର୍ମମୁପଜୀଵତି। କ୍ଷତ୍ରିଯାଶ୍ଚାପି ଵୈଶ୍ଯାଶ୍ଚ ଵିକର୍ମସ୍ଥା ନରାଧିପ
ସେ ସମୟରେ କେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ଧର୍ମରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବେ ନାହିଁ; କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ମନୁଷ୍ୟାଧିପ, ଅନ୍ୟାୟ କାମରେ ଲଗି ରହିବେ।
ଅଲ୍ପାଯୁଷଃ ସ୍ଵଲ୍ପବଲାଃ ସ୍ଵଲ୍ପଵୀର୍ଯପରାକ୍ରମାଃ। ଅଲ୍ପସାରାଲ୍ପଦେହାଶ୍ଚ ତଥା ସତ୍ଯାଲ୍ପଭାଷିଣଃ
ଲୋକମାନେ ଅଳ୍ପ ଆୟୁ, ଅଳ୍ପ ଶକ୍ତି, ଅଳ୍ପ ପ୍ରଭାବ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମ, ଅଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟ, ଛୋଟ ଶରୀର ଓ ଅଳ୍ପ ସତ୍ୟ କଥା କହିବେ।
ବହୁଶୂନ୍ଯା ଜନପଦା ମୃଗଵ୍ଯାଲାଵୃତା ଦିଶଃ। ଯୁଗାନ୍ତେ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତେ ଵୃଥା ଚ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ
ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ଖାଲି ହେବ, ଦିଗ୍ଗୁଡିକୁ ବନ୍ୟ ପଶୁ ଭରି ରହିବ; ଯୁଗର ଶେଷରେ ବ୍ରହ୍ମ ବିଷୟରେ କଥା କହିବା ଅନର୍ଥକ ହେବ।
ଭୋଵାଦିନସ୍ତଥା ଶୂଦ୍ରା ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚାର୍ଯଵାଦିନଃ। ଯୁଗାନ୍ତେ ମନୁଜଵ୍ଯାଘ୍ର ଭଵନ୍ତି ବହୁଜନ୍ତଵଃ
ଶୂଦ୍ରମାନେ 'ଭୋ' କହିବେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭଳି କଥା କହିବେ; ଯୁଗର ଶେଷରେ, ମନୁଷ୍ୟସିଂହ, ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ହେବେ।
ନ ତଥା ଘ୍ରାଣଯୁକ୍ତାଶ୍ଚ ସର୍ଵଗନ୍ଧା ଵିଶାଂପତେ। ରସାଶ୍ଚ ମନୁଜଵ୍ଯାଘ୍ର ନ ତଥା ସ୍ଵାଦୁଯୋଗିନଃ
ବିଶମ୍ପତି, ସେ ସମୟରେ ସବୁ ଗନ୍ଧ ଏତେ ମନୋହର ହେବ ନାହିଁ; ରସମାନେ, ମନୁଷ୍ୟସିଂହ, ପୂର୍ବର ଭଳି ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ।
ବହୁପ୍ରଜା ହ୍ରସ୍ଵଦେହା ଶୀଲାଚାରଵିଵର୍ଜିତାଃ। ମୁଖେଭଗାଃ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ରାଜନ୍ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗକ୍ଷଯେ
ସେ ସମୟରେ ଅନେକ ନାରୀ ହେବେ, ଛୋଟ ଶରୀର, ଶୀଳ ଓ ଆଚାର ନଥିବା, ମୁହଁରେ ଭାଗ ହୋଇ ରହିବେ, ରାଜନ୍, ଯୁଗର ଶେଷରେ।
ଅଟ୍ଟଶୂଲା ଜନପଦାଃ ଶିଵଶୂଲାଶ୍ଚତୁଷ୍ପଥାଃ। କେଶଶୂଲାଃ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ରାଜନ୍ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗକ୍ଷଯେ
ଗ୍ରାମଗୁଡିକୁ ହସର ଚିହ୍ନ ରହିବ, ଚଉଁରସ ହସରେ ଭରି ଯିବ, ନାରୀମାନେ, ରାଜନ୍, ଯୁଗର ଶେଷରେ କେଶର ଚିହ୍ନ ରହିବ।
ଅଲ୍ପକ୍ଷୀରାସ୍ତଥା ଗାଵୋ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଜନାଧିପ। ଅଲ୍ପପୁଷ୍ପଫଲାଶ୍ଚାପି ପାଦପା ବହୁଵାଯସାଃ
ଗାଁମାନେ ଅଳ୍ପ ଦୁଧ ଦେବେ, ଜନାଧିପ, ଗଛମାନେ ଅଳ୍ପ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଦେବେ, କିନ୍ତୁ ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ରହିବ।
ବ୍ରହ୍ମଵଧ୍ଯାନୁଲିପ୍ତାନାଂ ତଥା ମିଥ୍ଯାଭିଶଂସିନାମ୍। ନୃପାଣାଂ ପୃଥିଵୀପାଲ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏମନ୍ତି ରାଜାଙ୍କ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିବେ, ଯେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାରେ ଲିପ୍ତ ଓ ମିଥ୍ୟା ଦାବି କରିଥିବା, ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ।