ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋପି ଧର୍ମାତ୍ମା ଭ୍ରାତ୍ରା ଭୀମେନ ସଂଗତଃ। ଧୌମ୍ଯେନ ସହିତଃ ଶ୍ରୀମାନାଶ୍ରମଂ ପୁନରାଗମତ୍
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭାଇ ଭୀମ ଓ ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ପୁନି ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଆସିଲେ।
ତତୋ ଦ୍ଵିଜେଭ୍ଯଃ ସର୍ଵେଭ୍ଯଃ ସମେତେଭ୍ଯୋ ଯଥାତଥମ୍। କଥଯାମାସ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେ ସବୁ ଘଟଣା ଯଥାଯଥା କହିଦେଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତେ ଦ୍ଵିଜାଃ ସର୍ଵେ ଭ୍ରାତରଶ୍ଚାସ୍ଯ ତେ ତ୍ରଯଃ। ଆସନ୍ସୁଵ୍ରୀଡିତା ରାଜନ୍ଦ୍ରୌପଦୀ ଚ ଯଶସ୍ଵିନୀ
ଏହା ଶୁଣି ସେଇ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାଙ୍କର ତିନି ଭାଇ ଓ ଯଶସ୍ୱିନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଁହ ନମାଇଲେ, ହେ ରାଜା।
ତେ ତୁ ସର୍ଵେଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ହିତେପ୍ସଯା। ମୈଵମିତ୍ଯବ୍ରୁଵନ୍ଭୀମଂ ଗର୍ହଯନ୍ତୋଽସ୍ ସାହସମ୍
ପଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଚାହିଁ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୀମଙ୍କୁ ଭର୍ଜନା କରି କହିଲେ, 'ଏଭଳି ଅତିସାହସ କରିବେ ନାହିଁ।'
ପାଣ୍ଡଵାସ୍ତୁ ଭଯାନ୍ପୁକ୍ତଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଭୀମଂ ମହାବଲମ୍। ହର୍ଷମାହାରଯାଂଚକ୍ରୁର୍ଵିଜହ୍ରୁଶ୍ଚ ମୁଦା ଯୁତାଃ
କିନ୍ତୁ ପଣ୍ଡବମାନେ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ଭଳି ଭୀମଙ୍କୁ ଦେଖି ବଡ଼ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
ନିଦାଘାନ୍ତକରଃ କାଲଃ ସର୍ଵଭୂତସୁଖାଵହଃ। ତତ୍ରୈଵ ଵସତାଂ ତେଷାଂ ପ୍ରାଵୃଟ୍ ସମଭିପଦ୍ଯତ
ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଶେଷ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ବର୍ଷା ଋତୁ ସେଠାରେ ରହୁଥିବା ସମୟରେ ଆସିଗଲା।
ଛାଦଯନ୍ତୋ ମହାଘୋଷାଃ ସ୍ଵଂ ଦିଶଶ୍ଚ ବଲାହକାଃ। ପ୍ରଵଵର୍ଷୁର୍ଦିଵାରାତ୍ରମସିତାଃ ସତତଂ ତଦା
ବଡ଼ ମେଘମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଗୁଞ୍ଜି, ନିଜ ଦିଗ ଓ ଦିଗବାସୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଢାକି ଦେଲେ । ସେମାନେ ଦିନ ଓ ରାତି ଦୁଇଁ ଦିନିଆ ଶ୍ୟାମ ମେଘରେ ଅବିରତ ବର୍ଷା କରିଲେ ।
ତପାତ୍ଯଯନିକେତାଶ୍ଚ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ। ଅପେତାର୍କପ୍ରଭାଜାଲାଃ ସଵିଦ୍ଯୁନ୍ମଣ୍ଡପ୍ରଭାଃ
ସେହି ମେଘମାନେ ଶତ ଶତ, ହଜାର ହଜାର ଥିଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ନଥିଲା, ତଥାପି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚମକର ଆଲୋକରେ ଚମକୁଥିଲେ ।
ଵିରୂଢଶଷ୍ପା ଧରଣୀ ମତ୍ତଦଂଶସରୀସୃପା। ବଭୂଵ ପଯସା ସିକ୍ତା ଶାନ୍ତଧୂମରଜୋଗଣା
ଧରିତ୍ରୀ ଉପରେ ଘାସ ଅନେକ ଜଣା ହୋଇ ଥିଲା, ମଦ ଭରା ପୋକା ଓ ସରିସୃପ ଚାଲିଥିଲେ । ଜଳରେ ଭିଜି ଧୂଳି ଓ ଧୂଆ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଗଲା ।
ନ ସ୍ମ ପ୍ରଜ୍ଞାଯତେ କିଂଚିଦମ୍ଭସା ସମଵସ୍ତୃତେ। ସମଂ ଵା ଵିଷମଂ ଵାଽପି ନଦ୍ଯୋ ଵା ସ୍ତାଵରାଣି ଵା
ପାଣିରେ ସବୁ ଢାକି ଦେଇଥିବାବେଳେ, କିଛି ଅଲଗା କରି ଚିହ୍ନିବା ଯାଉନଥିଲା—ସମ ଭୂମି କି ଅସମ, ନଦୀ କି ଅଚଳ ବସ୍ତୁ ।
କ୍ଷୁବ୍ଧତୋଯା ମହାଵେଗାଃ ଶ୍ଵସମାନା ଇଵାଶୁଗାଃ। ସିନ୍ଧଵଃ ଶୋଭଯାଂଚକ୍ରୁଃ କାନନାନି ତପାତ୍ଯଯେ
ନଦୀମାନେ ତାଙ୍କର ଜଳ ଉତ୍ସାହିତ ଓ ତେଜ ହୋଇ, ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ସେମାନେ ବନକୁ ବର୍ଷା ପରେ ଶୋଭା ଦେଇଥିଲେ ।
ନଦତାଂ କାନନାନ୍ତେଷୁ ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ଵିଵିଧାଃ ସ୍ଵନାଃ। ଵୃଷ୍ଟିଭିସ୍ତାଡ୍ଯମାନାନାଂ ଵରାହମୃଗପକ୍ଷିଣାମ୍
ବନର ଧାରରେ ବିଭିନ୍ନ ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା; ବର୍ଷାରେ ଆଘାତ ପାଇଥିବା ବନ୍ଦର, ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଚିତ୍କାର ।
ସ୍ତୋକକାଃ ଶିଖିନଶ୍ଚୈଵ ପୁଂସ୍କୋକିଲଗଣୈଃ ସହ। ମତ୍ତାଃ ପରିପତନ୍ତି ସ୍ମ ଦର୍ଦୁରଶ୍ଚୈଵ ଦର୍ପିତାଃ
ସ୍ମାଲ ଦଳରେ ମୟୂରମାନେ, ପୁରୁଷ କୋଇଲ ଦଳ ସହିତ, ମଦ ଭରା ହୋଇ ଉଡ଼ିଉଡ଼ି ଘୁଞ୍ଚିଥିଲେ; ବେଙ୍ଗମାନେ ମଧୁର ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ ।
ତଦା ବହୁଵିଧାକାରା ପ୍ରାଵୃଣ୍ମେଘାନୁନାଦିତା। ଅଭ୍ଯତୀତା ଶିଵା ତେଷାଂ ଚରତାଂ ମରୁଧନ୍ଵସୁ
ବହୁ ରୂପର ମେଘର ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରାବୃ ଋତୁ ଗୁଞ୍ଜିଲା; ମରୁଧାନ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଶୁଭ ଦିନ ଶେଷ ହେଲା ।
କ୍ରୌଞ୍ଚହଂସସମାକୀର୍ଣା ଶରତ୍ପ୍ରମୁଦୀତାଽଭଵତ୍। ରୂଢକକ୍ଷଵନପ୍ରସ୍ଥା ପ୍ରସନ୍ନଜଲନିମ୍ନଗା
କ୍ରଉଞ୍ଚ ଓ ହଂସ ଭରି ନଦୀ ଓ ଝିଅ ଉପକୂଳ ଦେଖି, ଶରତ୍ ଋତୁ ଆସିଲା; ତାଙ୍କର ତୀର ଘାସରେ ଭରି ଥିଲା, ଜଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ହେଲା ।
ଵିମଲାକାଶନକ୍ଷତ୍ରା ଶରତ୍ତେଷାଂ ଶିଵାଽଭଷତ୍। ମୃଗଦ୍ଵିଜସମାକୀର୍ଣା ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
ଶରତ୍ ଋତୁ ଶୁଭ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଆକାଶରେ ତାରା ଭରି ଚମକୁଥିଲା; ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଋତୁ ଜନ୍ତୁ ଓ ପକ୍ଷୀରେ ଭରି ଥିଲା ।
ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଶାନ୍ତରଜସଃ କ୍ଷପାଜଲଦଶୀତଲାଃ। ଗ୍ରହନକ୍ଷତ୍ରସଙ୍ଘୈଶ୍ଚ ସୋମେନ ଚ ଵିରାଜିତାଃ
ଶରତ୍ ଋତୁର ରାତିଗୁଡିକ ଧୂଳି ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଶୀତଳ ମେଘରେ ଭରି ଥିଲା; ଗ୍ରହ ଓ ତାରା ଦଳ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଶୋଭିତ ହେଲା ।
କୁମୁଦୈଃ ପୁଣ୍ଡରୀକୈଶ୍ଚ ଶୀତଵାରିଧରାଃ ଶିଵାଃ। ନଦୀଃ ପୁଷ୍କରିଣୀଶ୍ଚୈଵ ଦଦୃଶୁଃ ସମଲଂକୃତାଃ
ସେମାନେ ନଦୀ ଓ ପଦ୍ମପୁଣ୍ଡିକା ଦେଖିଲେ, କୁମୁଦ ଓ ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ଭରି ଥିଲା; ଶୀତଳ ଜଳରେ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା ।
ତେ ଵୈ ମୁମୁଦିରେ ଵୀରାଃ ପ୍ରସନ୍ନସଲିଲାଂ ଶିଵାମ୍। ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଦୃଢଧନ୍ଵାନଃ ପରିପୂର୍ଣାଂ ସରସ୍ଵତୀମ୍
ସେହି ବୀରମାନେ ଶୁଭ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳରେ ଭରିଥିବା ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୁ ଦୃଢ଼ ଧନୁ ଧରି ଦେଖି, ଅନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିଲେ ।
ତେଷାଂ ପୁଣ୍ଯତମା ରାତ୍ରିଃ ପର୍ଵସନ୍ଧୌ ସ୍ମ ଶାରଦୀ। ତତ୍ରୈଵ ଵସତାମାସୀତ୍କାର୍ତିକୀ ଜନମେଜଯ
ସେମାନେ ଏଠାରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ଶରତ୍ ଋତୁର ସବୁଠୁ ପବିତ୍ର ରାତି, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଦ୍ୱିପକ୍ଷ ଯୋଗରେ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ହେଲା, ଜନମେଜୟ ।
ପୁଣ୍ଯକୃଦ୍ଭିର୍ମହାସତ୍ଵୈସ୍ତାପସୈଃ ସହ ପାଣ୍ଡଵାଃ। ତତ୍ସର୍ଵଂ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମୂହୁର୍ଯୋଗମୁତ୍ତମମ୍
ପାଣ୍ଡବମାନେ, ମହାତ୍ମା ତାପସ ଓ ପୁଣ୍ୟବାନ ସାଧୁମାନେ ସହିତ, ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିଲେ ।
ତମିସ୍ରାଭ୍ଯୁଦଯେ ତସ୍ମିନ୍ଧୌମ୍ଯେନ ସହ ପାଣ୍ଡଵାଃ। ସୂତୈଃ ପୌରୋଗଵୈଃ ସାକଂ କାମ୍ଯକଂ ପ୍ରଯଯୁର୍ଵନମ୍
ଅନ୍ଧାର ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଧୌମ୍ୟ, ତାଙ୍କର ରଥୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ କାମ୍ୟକ ବନକୁ ଯାତ୍ରା କରିଲେ ।
କାମ୍ଯକଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କୌରଵ୍ଯ ଯୁଧିଷ୍ଠିରପୁରୋଗମାଃ। କୃତାତିଥ୍ଯା ମୁନିଗଣୈର୍ନିଷେଦୁଃ ସହ କୃଷ୍ଣଯା
କାମ୍ୟକ ବନକୁ ପହଞ୍ଚି, କୁରୁବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ସେମାନେ ମୁନିମାନଙ୍କର ଆତିଥ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି, କୃଷ୍ଣା ସହିତ ବସିଲେ ।
ତତସ୍ତାନ୍ପରିଵିଶ୍ଵସ୍ତାନ୍ଵସତଃ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନାନ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣା ବହଵସ୍ତତ୍ର ସମନ୍ତାତ୍ପର୍ଯଵାରଯନ୍
ତାପରେ, ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନମାନେ ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ଅନେକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚାରିପାଖରୁ ଏସି ସେମାନଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଲେ ।
ଅଥାବ୍ରଵୀଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ କଶ୍ଚିଦର୍ଜୁନସ୍ଯ ପ୍ରିଯଃ ସଖା। ସ ଏଷ୍ଯତି ମହାବାହୁର୍ଵଶୀ ଶୌରିରୁଦାରଧୀଃ
ତାପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, "ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉଦାର ମନର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବଶୀଦେବ ଶୀଘ୍ର ଆସିବେ।"
ଵିଦିତା ହି ହରେର୍ଯୂଯମିହାଯାତାଃ କୁରୂଦ୍ଵହାଃ। ସଦା ହି ଦର୍ଶନାକାଙ୍କ୍ଷୀ ଶ୍ରେଯୋନ୍ଵେଷୀ ଚ ଵୋ ହରିଃ
ହେ କୁରୁମଣ୍ଡଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ହରିଙ୍କ ପରିଚିତ ଓ ଏଠାକୁ ଆସିଛ, ହରି ସଦା ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି ଓ ତୁମ ଭଲ ଚାହାନ୍ତି।
ବହୁଵତ୍ସରଜୀଵୀ ଚ ମାର୍କଣ୍ଡେଯୋ ମହାତପାଃ। ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯତପସା ଯୁକ୍ତଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଯୁଷ୍ମାନ୍ସମେଷ୍ଯତି
ବହୁ ବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତ ଓ ମହାତପସ୍ବୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ଯିଏ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ, ଶୀଘ୍ର ତୁମମାନେଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିବେ।
ତଥୈଵ ବ୍ରୁଵତସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ କେଶଵଃ। ଶୈବ୍ଯସୁଗ୍ରୀଵଯୁକ୍ତେନ ରଥେନ ରଥିନାରଃ
ଏପରି କଥା କହୁଥିବା ବେଳେ, କେଶବ ଶୈବ୍ୟ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ରଥରେ ଆସି ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ମଘଵାନିଵ ପୌଲୋମ୍ଯା ସହିତଃ ସତ୍ଯଭାମଯା। ଉପାଯାଦ୍ଦେଵକୀପୁତ୍ରୋ ଦିଦୃକ୍ଷୁଃ କୁରୁସତ୍ତମାନ୍
ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ପୌଲୋମୀ ସହ ଆସନ୍ତି, ସେପରି ଦେବକୀପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣ, ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ସହ ଆସି, କୁରୁମଣ୍ଡଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହ କଲେ।
ଅଵତୀର୍ଯ ରଥାତ୍କୃଷ୍ଣୋ ଧର୍ମରାଜଂ ଯଥାଵିଧି। ଵଵନ୍ଦେ ମୁଦିତୋ ଧୀମାନ୍ଭୀମଂ ଚ ବଲିନାଂ ଵରମ୍
କୃଷ୍ଣ ରଥରୁ ଅବତରି, ଆନନ୍ଦିତ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭାବରେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଲେ ଓ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଲେ।