ତତୋ ଭୀମସ୍ଯ ଶବ୍ଦେନ ଭୀତାଃ ସର୍ପା ଗୁହାଶଯାଃ। ଅତିକ୍ରାନ୍ତାସ୍ତୁ ଵେଗେନ ଜଗାମାନୁସୃତଃ ଶନୈଃ। ତତୋଽମରଵରପ୍ରଖ୍ଯୋ ଭୀମସେନୋ ମହାବଲଃ
ତାପରେ ଭୀମଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଗୁହାରେ ରହୁଥିବା ସାପଗୁଡ଼ିକ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ପଳାଇଗଲେ; ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମସେନ ଦୀରେ ଦୀରେ ସେମାନଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ।
ସ ଦଦର୍ଶ ମହାକାଯଂ ଭୁଜଙ୍ଗଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍। ଗିରିଦୁର୍ଗେ ସମାପନ୍ନଂ କାଯେନାଵୃତ୍ଯ କନ୍ଦରମ୍
ସେ ଏକ ବଡ଼ ଦେହର ସାପକୁ ଦେଖିଲେ, ଦେଖିବାକୁ ଭୟଜନକ, ଗିରି ଦୁର୍ଗରେ ଦେହ ଦେଇ ଗୁହାର ମୁହଁ ଆଡ଼କରି ରହିଥିଲା।
ପର୍ଵତାଭୋଗଵର୍ଷ୍ମାଣଂ ଭୋଗୈଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କମଣ୍ଡଲୈଃ। ଚିତ୍ରାଙ୍ଗମଙ୍ଗଜୈଶ୍ଚିତ୍ରୈର୍ହରିଦ୍ରାସଦୃଶଚ୍ଛଵିମ୍
ସାପର ଆକାର ପାହାଡ଼ର ଢାଲ ସମାନ, ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଚକ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦଳ ଭଳି ଅଳଙ୍କୃତ, ଅଙ୍ଗରେ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚିତ୍ର ଚିହ୍ନ ଥିଲା, ରଙ୍ଗ ହଳଦୀ ସମାନ।
ଗୁହାକାରେଣ ଵକ୍ରେଣ ଚତୁର୍ଦଂଷ୍ଟ୍ରେଣ ରାଜତା। ଦୀପ୍ତାକ୍ଷେଣାତିତାମ୍ରେଣ ଲିହାନଂ ସୃକ୍ଵିଣୀ ମୁହୁଃ
ଗୁହା ସମାନ ବାକ୍ର ଆକାର, ଚାରିଟି ଚାନ୍ଦି ଦାନ୍ତ, ତୀବ୍ର ଲାଲ ଆଖି, ସାପ ମୁହଁକୁ ବାରମ୍ବାର ଚାଟୁଥିଲା।
ତ୍ରାସନଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ କାଲାନ୍ତକଯମୋପମମ୍। ନିଃଶ୍ଵାସକ୍ଷ୍ଵେଡନାଦେନ ଭର୍ତ୍ସଯନ୍ତମିଵ ସ୍ଥିତମ୍
ସେ ସାପ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିଲା, ସମୟର ଶେଷରେ ଯେମିତି ନାଶକ ଦେଖାଯାଏ, ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ଓ ଶବ୍ଦରେ ଭୟ ଦେଇ ଉଭୟ ଭାବରେ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲା।
ସ ଭୀମଂ ସହସାଽଭ୍ଯେତ୍ଯ ପୃଦାକୁଃ କ୍ଷୁଧିତୋ ଭୃଶମ୍। ଜଗ୍ରାହାଜଗରୋ ଗ୍ରାହୋ ଭୁଜଯୋରୁଭଯୋର୍ବଲାତ୍
ଭୀମ ନିକଟକୁ ଆସିବା ସମୟରେ, ଭୟଭୀତ ଏବଂ ଖାଇବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ସାପ ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶରୀର ଦେଇ ଭୀମକୁ ଜୋର ଦେଇ ଧରିଲା।
ତେନ ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟଗାତ୍ରସ୍ଯ ଭୀମସେନସ୍ଯ ଵୈ ତଦା। ସଂଜ୍ଞା ମୁମୋହ ସହସା ଵରଦାନେନ ତସ୍ଯ ହି
ସାପ ଭୀମସେନଙ୍କର ଶରୀରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ସହିତ, ତାଙ୍କର ଦିଆ ଶକ୍ତିରେ ଭୀମସେନଙ୍କର ଅନୁଭୂତି ଅଚିତ୍ତ ହେଇଗଲା।
ଦଶନାଗସହସ୍ରାଣି ଧାରଯନ୍ତି ହି ଯଦ୍ବଲମ୍। ଇଦ୍ରଲଂ ଭୀମସେନସ୍ଯ ଭୁଜଯୋରସମଂ ପରୈଃ
ଯେତେ ଶକ୍ତି ଦଶ ହାଜାର ହାତୀରେ ଥାଏ, ସେ ଶକ୍ତି ଭୀମସେନଙ୍କର ଦୁଇଟି ହାତରେ ଥିଲା, ଅନ୍ୟ କେହି ସମାନ ନଥିଲେ।
ସ ତେଜସ୍ଵୀ ତଥା ତେନ ଭୁଜଗେନ ଵଶୀକୃତଃ। ଵିମ୍ଫୁରଞ୍ଶନକୈର୍ଭୀମୋ ନ ଶଶାକ ଵିଚେଷ୍ଟିତୁମ୍
ତଥାପି ତାହା ସତ୍ୱ ଭୀମ, ସାପ ଦ୍ୱାରା ବଶ ହୋଇ, ଦେହ ମଡ଼ି ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଚଳିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ନାଗାଯୁତସମପ୍ରାଣଃ ସିଂହସ୍କନ୍ଧୋ ମହାଭୁଜଃ। ଗୃହୀତୋ ଵ୍ଯଜହାତ୍ସତ୍ଵଂ ଵରଦାନଵିମୋହିତଃ
ଦଶ ହାଜାର ହାତୀ ସମାନ ଶକ୍ତି, ସିଂହ ସମାନ କନ୍ଧ, ବଡ଼ ହାତ ଥିବା ଭୀମ, ସାପର ଦିଆ ଶକ୍ତିରେ ଧରା ପଡ଼ି ଶକ୍ତି ହରାଇଲେ।
ସ ହି ପ୍ରଯତ୍ନମକରୋତ୍ତୀଵ୍ରମାତ୍ମଵିମୋକ୍ଷଣେ। ନ ଚୈନମଶକଦ୍ଵୀରଃ କଥଂଚିତ୍ପ୍ରତିବାଧିତୁମ୍
ସେ ନିଜକୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଭାରି ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ନାଗକୁ କେମିତି ରୋକିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ସ ଭୀମସେନସ୍ତେଜସ୍ଵୀ ତଦା ସର୍ପଵଶଂ ଗତଃ। ଚିନ୍ତଯାମାସ ସର୍ପସ୍ଯ ଵୀର୍ଯମତ୍ଯଦ୍ଭୁତଂ ମହତ୍
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମସେନ, ସାପର ବଶରେ ପଡ଼ି, ସାପର ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଉଵାଚ ଚ ମହାସର୍ପଂ କାମଯାବ୍ରୂହି ପନ୍ନଗ। କସ୍ତ୍ଵଂ ଭୋ ଭୁଜଗଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଂ ମଯା ଚ କରିଷ୍ଯସି
ସେ ମହାସର୍ପଟିଏକୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ? ମୋତେ କହ, ଭୁଜଗ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ କିଏ? ଏବଂ ମୋ ସହିତ କଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?'
ପାଣ୍ଡଵୋ ଭୀମସେନୋଽହଂ ଧର୍ମରାଜାଦନନ୍ତରଃ। ନାଗାଯୁତସମପ୍ରାଣସ୍ତ୍ଵଯା ନୀତଃ କଥଂ ଵଶମ୍
ମୁଁ ପାଣ୍ଡୁର ପୁଅ ଭୀମସେନ, ଧର୍ମରାଜାଙ୍କ ପରେ ଅଛି। ମୋର ଶକ୍ତି ଦଶ ହଜାର ହାତୀ ପରି, ତଥାପି କିପରି ତୁମେ ମୋତେ ନିଜ ଅଧୀନରେ ଆଣିଛ?
ସିଂହାଃ କେସରିଣୋ ଵ୍ଯାଘ୍ରା ମହିଷା ଵାରଣାସ୍ତଥା। ସମାଗତାଶ୍ଚ ବହୁଶୋ ନିହତାଶ୍ଚ ମଯା ଯୁଧି
ସିଂହ, କେସରୀ, ବାଘ, ମହିଷ ଓ ହାତୀ — ଏହି ସବୁ ପ୍ରାଣୀ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଏମାନେକୁ ମାରିଛି।
ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚ ପିଶାଚାଶ୍ଚ ପନ୍ନଗାଶ୍ଚ ମହାବଲାଃ। ଭୁଜଵେଗମଶକ୍ତା ମେ ସୋଢୁଂ ପନ୍ନଗସତ୍ତମ
ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସର୍ପମାନେ, ଭୁଜଗ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋର ଭୁଜଶକ୍ତିକୁ ସହିପାରିନାହାନ୍ତି।
କିଂନୁ ଵିଦ୍ଯାବଲଂ କିଂନୁ ଵରଦାନମଥୋ ତଵ। ଉଦ୍ଯୋଗମପି କୁର୍ଵାଣୋ ଵଶଗୋସ୍ମି କୃତସ୍ତ୍ଵଯା
ତୁମର କିଏ ଜ୍ଞାନଶକ୍ତି, କିଏ ଦେବତାଙ୍କ ଦିଆ ଦାନ, କିଏ ଉଦ୍ୟମ? ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମୋତେ ତୁମେ ଅଧୀନ କରିଛ।
ଅନୁତ୍ଯୋ ଵିକ୍ରମୋ ନୄଣାମିତି ମେ ଧୀଯତେ ମତିଃ। ଯଥେଦଂ ମେ ତ୍ଵଯା ନାଗ ବଲଂ ପ୍ରତିହତଂ ମହତ୍
ମୋ ମନେ ଏବେ ଭାବୁଛି, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରତାପ କିଛି ନୁହେଁ, କାରଣ ମୋର ବଡ଼ ଶକ୍ତିକୁ ତୁମେ ଅଟକାଇଦେଲା।
ଇତ୍ଯେଵଂଵାଦିନଂ ଵୀରଂ ଭୀମମକ୍ଲିଷ୍ଟକାରିଣମ୍। ଭୋଗେନ ମହତା ଗୃହ୍ଯ ସମନ୍ତାତ୍ପର୍ଯଵେଷ୍ଟଯତ୍
ଏଭଳି କହୁଥିବା, ଅକ୍ଳିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବୀର ଭୀମକୁ ସର୍ପଟିଏ ଏକାଠି ଏବଂ ବଡ଼ ଗାଠିରେ ଚାପି ଧରି ନେଲା।
ନିଗୃହ୍ଯୈନଂ ମହାବାହୁଂ ତତଃ ସ ଭୁଜଗସ୍ତଦା। ଵିମୁଚ୍ଯାସ୍ଯ ଭୁଜୌ ପୀନାଵିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ମହାବାହୁ ଭୀମକୁ ଦମନ କରି, ସର୍ପଟିଏ ତାଙ୍କର ମୋଟା ଭୁଜକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇ ଏହି କଥା କହିଲା।
ଦିଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵଂ କ୍ଷୁଧିତସ୍ଯାଦ୍ଯ ଦେଵୈର୍ଭକ୍ଷୋ ମହାଭୁଜ। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା କାଲସ୍ଯ ମହତଃ ପ୍ରିଯାଃ ପ୍ରାଣା ହି ଦେହିନାଂ
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ମହାବାହୁ, ଆଜି ତୁମେ ଭୁକ୍ତ ହେବାକୁ ଆସିଛ, ଦେବତାମାନେ ଏହି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଛନ୍ତି। ଭାଗ୍ୟରେ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରାଣ ଅତି ପ୍ରିୟ।
ଯଥା ତ୍ଵିଦଂ ମଯା ପ୍ରାପ୍ତଂ ଭୁଜଙ୍ଗତ୍ଵମରିଂଦମ। ତଦଵଶ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ମତ୍ତଃ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ଶୃଣୁ ଯନ୍ମମ
ଯେପରି ମୁଁ ଏହି ସର୍ପ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଛି, ଶତ୍ରୁଦମନ, ଏହା କିପରି ହେଲା ମୋ ମୁଖରୁ ଶୁଣିବାକୁ ତୁମେ ଅବଶ୍ୟ ଚାହିଁବ। ମୋ କଥା ଶୁଣ।
ଇମାମଵସ୍ଥାଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ହ୍ଯହଂ କୋପାନ୍ମହର୍ଷିଣା। ଶାପସ୍ଯାନ୍ତଂ ପରିପ୍ରେପ୍ସୁଃ ସର୍ଵସ୍ କଥଯାମି ତତ୍
ମୁଁ ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ଏକ ମହାଋଷିଙ୍କ ରୋଷରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଶାପର ଶେଷ ଆଶା କରି, ମୁଁ ସବୁ କଥା କହିବି।
ନହୁଷୋ ନାମ ରାଜର୍ଷିର୍ଵ୍ଯକ୍ତଂ ତେ ଶ୍ରୋତ୍ରମାଗତଃ। ତଵୈଵ ପୂର୍ଵଃ ପୂର୍ଵେଷାମାଯୋର୍ଵଂଶଧରଃ ସୁତଃ
ନହୁଷ ନାମକ ରାଜାଋଷି, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଣିଛ। ସେ ତୁମର ପୂର୍ବପୁରୁଷ, ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବଂଶର ପୁଅ।
ସୋହଂ ଶାପାଦଗସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାନଵମତ୍ଯ ଚ। ଇମାମଵସ୍ଥାମାପନ୍ନଃ ପଶ୍ଯ ଦୈଵମିଦଂ ମମ
ମୁଁ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଶାପରେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଅପମାନ କରି ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଛି। ଦେଖ, ମୋର ଭାଗ୍ୟ କିପରି ହେଲା।
ତ୍ଵାଂ ଚେଦଵଧ୍ଯମାଯାନ୍ତମତୀଵ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନମ୍। ଅହମଦ୍ଯୋପଯୋକ୍ଷ୍ଯାମି ଵିଧାନଂ ପଶ୍ଯ ଯାଦୃଶମ୍
ତୁମେ ଅବଧ୍ୟ ଏବଂ ଅତି ମନୋହର ଦେଖା, ଯଦି ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ, ମୁଁ ଆଜି ତୁମକୁ ଭକ୍ଷିବି। ଦେଖ, ଭାଗ୍ୟ କିପରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଛି।
ନ ହି ମେ ମୁଚ୍ଯତେ କଶ୍ଚିତ୍କଥଂଚିତ୍ପ୍ରଗ୍ରହଂ ଗତଃ। ଗଚଜୋଵା ମହିଷୋ ଵାଽପି ଷଷ୍ଠେ କାଲେ ନରୋତ୍ତମ
ମୋର ଚାପି ଧରିବାରୁ କେହି କେବେ ମୁକ୍ତି ମିଳେନାହିଁ, ଚାହେଁ ମନୁଷ୍ୟ ହେଉନ୍ତୁ କି ମହିଷ, ଷଷ୍ଠ ମାସ ପରେ ମଧ୍ୟ, ନରୋତ୍ତମ।
ନାସି କେଵଲସର୍ପେଣ ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନିଷୁ ଵର୍ତତା। ଗୃହୀତଃ କୌରଵଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵରଦାନମିଦଂ ମମ
ତୁମେ ସାଧାରଣ ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇନାହିଁ, ଯେଉଁ ସର୍ପ ଜନ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି। କୌରବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଏହି ଦାନ ପାଇଛି।
ପତତା ହି ଵିମାନାଗ୍ରାନ୍ମଯା ଶକ୍ରାସନାଦ୍ଦ୍ରୁତମ୍। କୁରୁ ଶାପାନ୍ତମିତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଭଗଵାନ୍ମୁନିସତ୍ତମଃ
ମୁଁ ଶକ୍ରଙ୍କ ରଥର ଆସନରୁ ତୁରନ୍ତ ଖସିଯିବାବେଳେ, ପୂଜ୍ୟ ମୁନି କହିଲେ, 'ତୁମର ଶାପର ଶେଷ କର।'
ଯସ୍ତ୍ଵଯା ଵେଷ୍ଟିତୋ ରାଜନ୍ମୋହମେତି ମହାବଲଃ'। ମୋକ୍ଷସ୍ତେ ଭଵିତା ରାଜନ୍କସ୍ମାଚ୍ଚିତ୍କାଲପର୍ଯଯାତ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ତୁମର ଚାପି ଧରାଯିବ, ରାଜା, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବଡ଼ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଭ୍ରମିତ ହେବ। ତାଙ୍କର ମୁକ୍ତି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ହେବ।