ପୌଲସ୍ତ୍ଯଂ ଧନଦଂ ଯୁଦ୍ଦେ ଯ ଆହ୍ଵଯତି ଦର୍ପିତଃ। ନଲିନ୍ଯାଂ କଦନଂ କୃତ୍ଵା ନିହନ୍ତା ଯକ୍ଷରକ୍ଷସାମ୍
ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ଓ ଧନଦାଙ୍କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିଥିଲେ, ନଳିନୀ ଝିଲିରେ ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମାରିଦେଇଥିଲେ—
ତଂ ସଂସସି ଭଯାଵିଷ୍ଟମାପନ୍ନମରିସୂଦନମ୍। ଏତଦିଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ଶ୍ରୋତୁଂ ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ମେ
ତୁମେ ଯିଏ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦଳନ କରିଥିଲେ, ସେ ଭୟରେ ଅତିବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଥିବା ଭୀମଙ୍କ ବିଷୟରେ କହୁଛ, ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ମୋର ଭିତରେ ବଡ଼ ଉତ୍ସୁକତା ଜଗାଇଛି।
ବହ୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯେ ଵନେ ତେଷାଂ ଵସତାମୁଗ୍ରଧନ୍ଵିନାମ୍। ପ୍ରାପ୍ତାନାମାଶ୍ରମଂ ରାଜନ୍ରାଜର୍ଷେର୍ଵୃଷପର୍ଵଣଃ
ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧରମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଥିବାବେଳେ, ରାଜା, ଭାରତୀୟ ରାଜା ଋଷି ବୃଷପର୍ବଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେଠାରେ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଦେଖିଲେ।
ଯଦୃଚ୍ଛଯା ଧନୁଷ୍ପାଣିର୍ବଦ୍ଧଖଙ୍ଗୋ ଵୃକୋଦରଃ। ଦଦର୍ଶ ତଦ୍ଵନଂ ରମ୍ଯଂ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵସେଵିତମ୍
ଅପେକ୍ଷା କରିବା ସମୟରେ, ବୃକୋଦର ଧନୁ ହାତରେ ଓ ତାଳୱାର କମରେ ରଖି, ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଆସିଥିଲେ, ସେ ରମ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଦେଖିଲେ।
ସ ଦଦର୍ଶ ଶୁଭାନ୍ଦେଶାନ୍ଗିରେର୍ହିମଵତସ୍ତଦା। ଦେଵର୍ଷିସିଦ୍ଧଚରିତାନପ୍ସରୋଗଣସେଵିତାନ୍
ସେ ହିମବତ୍ ପାହାଡ଼ର ଶୁଭ୍ର ଦେଶମାନେ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବ ଋଷି, ସିଦ୍ଧମାନେ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ବସୁଥିଲେ।
ଚକୋରୈରୁପଚକ୍ରୈଶଚ୍ ପକ୍ଷିଭିର୍ଜୀଵଜୀଵକୈଃ। କୋକିଲୈର୍ଭୃଙ୍ଗରାଜୈଶ୍ଚ ତତ୍ର ତତ୍ର ନିନାଦିତାନ୍
ସେଠାରେ ଚକୋର, ଉପଚକ୍ର, ଜୀବଜୀବ, କୋକିଳ ଓ ଭୃଙ୍ଗରାଜ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ।
ନିତ୍ଯପୁଷ୍ପଫଲୈର୍ଵୃକ୍ଷୈର୍ହିମସଂସ୍ପର୍ଶକୋମଲୈଃ। ଉପେତାନ୍ବହୁଲଚ୍ଛାଯୈର୍ମନୋନଯନନନ୍ଦନୈଃ
ସେ ଦେଖିଲେ, ପାହାଡ଼ର ଠଣ୍ଡା ପ୍ରଭାବରେ ମୃଦୁ ଓ ସଦା ଫୁଲ ଫଳ ଥିବା ଗଛ, ଯେଉଁଠାରେ ଘନ ଛାୟା ଓ ମନ ଓ ଚକୁକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲା।
ସ ସଂପଶ୍ଯନ୍ଗିରିନଦୀର୍ଵୈଡୂର୍ଯମଣିସଂନିଭୈଃ। ସଲିଲୈର୍ହିମସଂକାଶୈର୍ହଂସକାରଣ୍ଡଵାଯୁତୈଃ
ସେ ପାହାଡ଼ ନଦୀମାନେ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବୈଡୂର୍ୟ ମଣି ପରି ଜଳ ଚମକୁଥିଲା, ହିମ ପରି ଶୁଭ୍ର ଓ ହଂସ, କାରଣ୍ଡବ ପକ୍ଷୀ ଭରିଥିଲେ।
ଵନାନି ଦେଵଦାରୂଣାଂ ମେଘାନାମିଵ ଵାଗୁରାଃ। ହରିଚନ୍ଦନମିଶ୍ରାଣି ତୁଙ୍ଗକାଲୀଯକାନ୍ଯପି
ସେଠାରେ ଦେବଦାରୁ ଗଛର ଜଙ୍ଗଲ, ମେଘର ଜାଳ ପରି ଗଠିଥିଲା, ହଳଦି ଚନ୍ଦନ ଓ ଉଚ୍ଚ କାଳୀୟକ ଗଛ ମିଶିଥିଲା।
ମୃଗଯାଂ ପରିଧାଵନ୍ସ ସମେଷୁ ମରୁଧନ୍ଵସୁ। ଵିଧ୍ଯନ୍ମୃଗାଞ୍ଶରୈଃ ଶୁଦ୍ଧୈଶ୍ଚଚାର ସ ମହାବଲଃ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମ, ସମତଳ ଓ ବାଲୁକା ଭୂମିରେ ମୃଗ ଦେଖି, ଶୁଦ୍ଧ ବାଣରେ ମୃଗମାନେ ମାରି, ଚାରିପାଖରେ ଦୌଡ଼ିଲେ।
ଭୀମସେନସ୍ତୁ ଵିଖ୍ଯାତୋ ମହାନ୍ତଂ ଦଂଷ୍ଟ୍ରିଣଂ ବଲାତ୍। ନିଘ୍ନନ୍ନାଗଶତପ୍ରାଣୋ ଵନେ ତସ୍ମିନ୍ମହାବଲଃ
ଭୀମସେନ, ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ଶତ ହାତୀର ଶକ୍ତି ଥିବା, ତୁଣ୍ଡ ଥିବା ବଡ଼ ପଶୁମାନେ ଶକ୍ତିରେ ମାରିଦେଲେ।
ମୃଗାଣାଂ ସଵରାହାଣାଂ ମହିଷାଣାଂ ମହାଭୁଜଃ। ଵିନିଘ୍ନଂସ୍ତତ୍ରତତ୍ରୈଵ ଭୀମୋ ଭୀମପରାକ୍ରମଃ
ଭୀମ, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଓ ବଡ଼ ହାତ ଥିବା, ସେଠାରେ ବାରମ୍ବାର ମୃଗ, ବନ୍ଦର ଓ ମହିଷମାନେ ମାରିଦେଲେ।
ସ ମାତଙ୍ଗଶତପ୍ରାଣୋ ମନୁଷ୍ଯଶତଵାରଣଃ। ସିଂହଶାର୍ଦୂଲଵିକ୍ରାନ୍ତୋ ଵନେ ତସ୍ମିନ୍ମହାବଲଃ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶତ ହାତୀର ଶକ୍ତି ଓ ଶତ ମଣିଷର ଶକ୍ତି ଥିବା, ସିଂହ ଓ ବାଘର ଶୌର୍ଯ୍ୟ ନିଆ, ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ଚାରିପାଖରେ ଘୁଞ୍ଚିଲେ।
ଵୃକ୍ଷାନୁତ୍ପାଟଯାମାସ ତରସା ଵୈ ବଭଞ୍ଜ ଚ। ପୃଥିଵ୍ଯାଶ୍ଚ ପ୍ରଦେଶାନ୍ଵୈ ନାଦଯଂସ୍ତୁ ଵନାନି ଚ
ସେ ଶକ୍ତିରେ ଗଛମାନେ ଉପାଡ଼ି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ପୃଥିବୀ ଓ ଜଙ୍ଗଲକୁ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଗଞ୍ଜାଇଦେଲେ।
ପର୍ଵତାଗ୍ରାଣି ଵୈ ମୃଦ୍ଗନ୍ନାଦଯାନଶ୍ଚ ଵିଜ୍ଵରଃ। ପ୍ରକ୍ଷିପନ୍ପାଦପାଂଶ୍ଚାପି ନାଦେନାପୂରଯନ୍ମହୀମ୍
ଅସୁସ୍ଥତା ନଥିବା ଭୀମ ମାଳିକା ଉପରେ ପାଦ ଦେଇ ପାହାଡ଼ ଚୂଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ଭଙ୍ଗ କଲେ, ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଫିଙ୍ଗି ଭୂମିକୁ ଗୁଞ୍ଜାଇ ଦେଲେ।
ଵେଗେନ ନ୍ଯପତଦ୍ଭୀମୋ ନିର୍ଭଯଶ୍ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ। ଆସ୍ଫୋଟଯନ୍କ୍ଷ୍ଵେଡଯଂଶ୍ଚ ତଲତାଲାଂଶ୍ଚ ଵାଦଯନ୍। ଚିରସଂବଦ୍ଧଦର୍ପସ୍ତୁ ଭୀମସେନୋ ଵନେ ତଦା
ଭୀମ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ଦିନେ ଦିନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦୌଡ଼ିଲେ, ପାଦ ଦେଇ ଚାପିଲେ, ଶିସ୍ତା ଦେଲେ, ହାତ ତାଳି ଦେଇ ଗୁଞ୍ଜାଇଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଅଭିମାନରେ ଭରି ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଞ୍ଚିଲେ।
ଗଜେନଦ୍ରାଶ୍ଚ ମହାସତ୍ଵା ମୃଗେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚ ମହାବଲାଃ। ଭୀମସେନସ୍ଯ ନାଦେନ ଵ୍ଯମୁଞ୍ଚନ୍ତ ଗୁହା ଭଯାତ୍
ଭୀମସେନଙ୍କର ଗୁଞ୍ଜନରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ବଡ଼ ହାତୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସିଂହଗୁଡ଼ିକ ଗୁହାରୁ ପଳାଇଗଲେ।
କ୍ଵଚିତ୍ପ୍ରଧାଵଂସ୍ତିଷ୍ଠଂଶ୍ଚ କ୍ଵଚିଚ୍ଚୋପଵିଶଂସ୍ତଥା। ମୃଗପ୍ରେପ୍ସୁର୍ମହାରୌଦ୍ରେ ଵନେ ଚରତି ନିର୍ଭଯଃ
ସମୟକେ ଦୌଡ଼ି, ସମୟକେ ଦଢ଼ି, ସମୟକେ ବସି, ଭୀମ ଜଙ୍ଗଲରେ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ଜନ୍ତୁ ଖୋଜି ଘୁଞ୍ଚିଲେ।
ସ ତତ୍ରମନୁଜଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ଵନେ ଵନଚରୋପମଃ। ପଦ୍ଭ୍ଯାମଭିସମାପେଦେ ଭୀମସେନୋ ମହାବଲଃ
ସେଠାରେ ମଣିଷମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସମ, ଜଙ୍ଗଲ ଚାରଣ ସଦৃଶ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମସେନ ପାଦେ ପାଦେ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ସ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ମହାରଣ୍ଯେ ନାଦାନ୍ନଦତି ଚାଦ୍ଭୁତାନ୍। ତ୍ରାସଯନ୍ସର୍ଵଭୂତାନି ମହାସତ୍ଵପରାକ୍ରମଃ
ସେ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଶବ୍ଦ କରିଲେ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ତତୋ ଭୀମସ୍ଯ ଶବ୍ଦେନ ଭୀତାଃ ସର୍ପା ଗୁହାଶଯାଃ। ଅତିକ୍ରାନ୍ତାସ୍ତୁ ଵେଗେନ ଜଗାମାନୁସୃତଃ ଶନୈଃ। ତତୋଽମରଵରପ୍ରଖ୍ଯୋ ଭୀମସେନୋ ମହାବଲଃ
ତାପରେ ଭୀମଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଗୁହାରେ ରହୁଥିବା ସାପଗୁଡ଼ିକ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ପଳାଇଗଲେ; ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମସେନ ଦୀରେ ଦୀରେ ସେମାନଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ।
ସ ଦଦର୍ଶ ମହାକାଯଂ ଭୁଜଙ୍ଗଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍। ଗିରିଦୁର୍ଗେ ସମାପନ୍ନଂ କାଯେନାଵୃତ୍ଯ କନ୍ଦରମ୍
ସେ ଏକ ବଡ଼ ଦେହର ସାପକୁ ଦେଖିଲେ, ଦେଖିବାକୁ ଭୟଜନକ, ଗିରି ଦୁର୍ଗରେ ଦେହ ଦେଇ ଗୁହାର ମୁହଁ ଆଡ଼କରି ରହିଥିଲା।
ପର୍ଵତାଭୋଗଵର୍ଷ୍ମାଣଂ ଭୋଗୈଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କମଣ୍ଡଲୈଃ। ଚିତ୍ରାଙ୍ଗମଙ୍ଗଜୈଶ୍ଚିତ୍ରୈର୍ହରିଦ୍ରାସଦୃଶଚ୍ଛଵିମ୍
ସାପର ଆକାର ପାହାଡ଼ର ଢାଲ ସମାନ, ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଚକ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦଳ ଭଳି ଅଳଙ୍କୃତ, ଅଙ୍ଗରେ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚିତ୍ର ଚିହ୍ନ ଥିଲା, ରଙ୍ଗ ହଳଦୀ ସମାନ।
ଗୁହାକାରେଣ ଵକ୍ରେଣ ଚତୁର୍ଦଂଷ୍ଟ୍ରେଣ ରାଜତା। ଦୀପ୍ତାକ୍ଷେଣାତିତାମ୍ରେଣ ଲିହାନଂ ସୃକ୍ଵିଣୀ ମୁହୁଃ
ଗୁହା ସମାନ ବାକ୍ର ଆକାର, ଚାରିଟି ଚାନ୍ଦି ଦାନ୍ତ, ତୀବ୍ର ଲାଲ ଆଖି, ସାପ ମୁହଁକୁ ବାରମ୍ବାର ଚାଟୁଥିଲା।
ତ୍ରାସନଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ କାଲାନ୍ତକଯମୋପମମ୍। ନିଃଶ୍ଵାସକ୍ଷ୍ଵେଡନାଦେନ ଭର୍ତ୍ସଯନ୍ତମିଵ ସ୍ଥିତମ୍
ସେ ସାପ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିଲା, ସମୟର ଶେଷରେ ଯେମିତି ନାଶକ ଦେଖାଯାଏ, ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ଓ ଶବ୍ଦରେ ଭୟ ଦେଇ ଉଭୟ ଭାବରେ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲା।
ସ ଭୀମଂ ସହସାଽଭ୍ଯେତ୍ଯ ପୃଦାକୁଃ କ୍ଷୁଧିତୋ ଭୃଶମ୍। ଜଗ୍ରାହାଜଗରୋ ଗ୍ରାହୋ ଭୁଜଯୋରୁଭଯୋର୍ବଲାତ୍
ଭୀମ ନିକଟକୁ ଆସିବା ସମୟରେ, ଭୟଭୀତ ଏବଂ ଖାଇବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ସାପ ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶରୀର ଦେଇ ଭୀମକୁ ଜୋର ଦେଇ ଧରିଲା।
ତେନ ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟଗାତ୍ରସ୍ଯ ଭୀମସେନସ୍ଯ ଵୈ ତଦା। ସଂଜ୍ଞା ମୁମୋହ ସହସା ଵରଦାନେନ ତସ୍ଯ ହି
ସାପ ଭୀମସେନଙ୍କର ଶରୀରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ସହିତ, ତାଙ୍କର ଦିଆ ଶକ୍ତିରେ ଭୀମସେନଙ୍କର ଅନୁଭୂତି ଅଚିତ୍ତ ହେଇଗଲା।
ଦଶନାଗସହସ୍ରାଣି ଧାରଯନ୍ତି ହି ଯଦ୍ବଲମ୍। ଇଦ୍ରଲଂ ଭୀମସେନସ୍ଯ ଭୁଜଯୋରସମଂ ପରୈଃ
ଯେତେ ଶକ୍ତି ଦଶ ହାଜାର ହାତୀରେ ଥାଏ, ସେ ଶକ୍ତି ଭୀମସେନଙ୍କର ଦୁଇଟି ହାତରେ ଥିଲା, ଅନ୍ୟ କେହି ସମାନ ନଥିଲେ।
ସ ତେଜସ୍ଵୀ ତଥା ତେନ ଭୁଜଗେନ ଵଶୀକୃତଃ। ଵିମ୍ଫୁରଞ୍ଶନକୈର୍ଭୀମୋ ନ ଶଶାକ ଵିଚେଷ୍ଟିତୁମ୍
ତଥାପି ତାହା ସତ୍ୱ ଭୀମ, ସାପ ଦ୍ୱାରା ବଶ ହୋଇ, ଦେହ ମଡ଼ି ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଚଳିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ନାଗାଯୁତସମପ୍ରାଣଃ ସିଂହସ୍କନ୍ଧୋ ମହାଭୁଜଃ। ଗୃହୀତୋ ଵ୍ଯଜହାତ୍ସତ୍ଵଂ ଵରଦାନଵିମୋହିତଃ
ଦଶ ହାଜାର ହାତୀ ସମାନ ଶକ୍ତି, ସିଂହ ସମାନ କନ୍ଧ, ବଡ଼ ହାତ ଥିବା ଭୀମ, ସାପର ଦିଆ ଶକ୍ତିରେ ଧରା ପଡ଼ି ଶକ୍ତି ହରାଇଲେ।