ତଥା ରୌଦ୍ରାସ୍ତ୍ରନିଷ୍ପିଷ୍ଟାନ୍ଦିଵ୍ଯାଭରଣଭୂଷିତାନ୍। ନିଶାମ୍ଯ ପରମଂ ହର୍ଷମଗମଦ୍ଦେଵସାରଥିଃ
ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ସଜିତ ଦାନବମାନେ, ରୌଦ୍ର ଅସ୍ତ୍ରରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ଦେବତାଙ୍କ ରଥୀ ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲା।
ତଦସହ୍ଯଂ କୃତଂ କର୍ମ ଦେଵୈରପି ଦୁରାସଦମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଂ ପୂଜଯାମାସ ମାତଲିଃ ଶକ୍ରସାରଥିଃ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ ଏବଂ କଠିନ, ଦେଖି ଶକ୍ରଙ୍କ ରଥୀ ମାତଳି ମୋତେ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଉଚାଚ ଵଚନଂ ଚେଦଂପ୍ରୀଯମାଣଃ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ। `ହତାଂସ୍ତାନ୍ଦାନଵାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମଯା ସଙ୍ଖ୍ଯେ ସହସ୍ରଶଃ
ଅଞ୍ଜଳି ମୁଡି ଆନନ୍ଦରେ, ସେ କହିଲେ— 'ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ହଜାର ଦାନବମାନେକୁ ହତ କରିଥିବା ଦେଖି...'
ସୁରାସୁରୈରସହ୍ଯଂ ହି କର୍ମ ଯତ୍ସାଧିତଂ ତ୍ଵଯା। ନ ହ୍ଯେତତ୍ସଂଯୁଗେ କର୍ତୁମପି ଶକ୍ତଃ ସୁରେଶ୍ଵରଃ। `ଧ୍ରୁଵଂ ଧନଞ୍ଜଯ ପ୍ରୀତସ୍ତ୍ଵଯି ଶକ୍ରଃ ପୁରାର୍ଦନ
‘ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ପାଇଁ ଅସମ୍ଭବ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ ସାଧନ କରିଛ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ନିଶ୍ଚିତ ଧନଞ୍ଜୟ, ଶକ୍ର ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ।'
ସୁରାସୁରୈରଵଧ୍ଯଂ ହି ପୁରମେତତ୍ଖଗଂ ମହତ୍। ତ୍ଵଯା ଵିମଥିତଂ ଵୀର ସ୍ଵଵୀର୍ଯତପସୋ ବଲାତ୍
‘ଏହି ବଡ଼ ଖଗାକାର ପୁର, ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ପାଇଁ ଅଜୟ, ତୁମେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଏହାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲା।'
ଵିଦ୍ଵସ୍ତେ ଖପୁରେ ତସ୍ମିନ୍ଦାନଵେଷୁ ହତେଷୁ ଚ। ଵିନଦନ୍ତ୍ଯଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ସର୍ଵା ନିଷ୍ପେତୁର୍ନଗରାଦ୍ବହିଃ
ଖଗପୁର ଭଙ୍ଗ ହେବା ଓ ଦାନବମାନେ ମୃତ ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଜନନୀମାନେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ସହରରୁ ବାହାରିଲେ।
ପ୍ରକୀର୍ଣକେଶ୍ଯୋ ଵ୍ଯଥିତାଃ କୁରର୍ଯ ଇଵ ଦୁଃଖିତାଃ। ପେତୁଃ ପୁତ୍ରାନ୍ପିତୃନ୍ଭ୍ରାତୄଞ୍ଶୋଚମାନା ମହୀତଲେ
ବିକଳ ଚୁଲ ଓ ଦୁଃଖରେ ଭରିତ, କୁରରୀ ପକ୍ଷୀ ପରି, ସେମାନେ ପୁତ୍ର, ପିତା ଓ ଭାଇମାନେ ପାଇଁ ବିଳାପ କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ରୁଦତ୍ଯୋ ଦୀନକଣ୍ଠ୍ଯସ୍ତୁ ନିନଦନ୍ତ୍ଯୋ ହତେଶ୍ଵରାଃ। ଉରାଂସି ପାଣିଭିର୍ଘ୍ନନ୍ତ୍ଯୋ ଵିସ୍ରସ୍ତସ୍ରଗ୍ଵିଭୂଷଣାଃ
ଦୁଃଖରେ ଦୁର୍ବଳ କଣ୍ଠରେ କାନ୍ଦି, ହତ ପତିମାନେ ପାଇଁ ବିଳାପ କରି, ହାତରେ ଛାତି ମାରି, ଖସିଯାଇଥିବା ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ସହିତ—
ତଚ୍ଛୋକଯୁକ୍ତମଶ୍ରୀକଂ ଦୁଃଖଦୈନ୍ଯସମାହତମ୍। ନ ବଭୌ ଦାନଵପୁରଂ ହତତ୍ଵିଟ୍କଂ ହତେଶ୍ଵରମ୍
ଶୋକରେ ଭରିତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ହୀନ, ଦୁଃଖ ଓ ଦୟାରେ ଆବୃତ, ହତ ପତି ଓ ହତ ତେଜରେ, ଦାନବପୁର ଆରେ ଚମକିଲା ନାହିଁ।
ଗନ୍ଧର୍ଵନଗରାକାରଂ ହୃତନାଗମିଵ ହ୍ରଦମ୍। ଶୁଷ୍କଵୃକ୍ଷମିଵାରଣ୍ଯମଦୃଶ୍ଯମଭଵତ୍ପୁରମ୍
ଗନ୍ଧର୍ବପୁର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେହି ସହର, ନାଗ ହୀନ ହ୍ରଦ ପରି, ଶୁଷ୍କ ଗଛ ଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ପରି, ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା।
ମାଂ ତୁ ସଂହୃଷ୍ଟମନସଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ମାତଲିରାନଯତ୍। ଦେଵରାଜସ୍ଯ ଭଵନଂ କୃତକର୍ମାଣମାହଵାତ୍
ମୋ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିବାବେଳେ, ମାତଳି ତୁରନ୍ତ ମୋତେ ଦେବରାଜଙ୍କ ଗୃହକୁ ନେଇଗଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା।
ହିରଣ୍ଯପୁରମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ନିହତ୍ଯ ଚ ମହାସୁରାନ୍। ନିଵାତକଵଚାଂଶ୍ଚୈଵ ତତୋଽହଂଶକ୍ରମାଗମମ୍
ହିରଣ୍ୟପୁର ଛାଡ଼ି, ବଡ଼ ଅସୁରମାନେ ଓ ନିବାତକବଚମାନେକୁ ହତ କରି, ମୁଁ ପରେ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଯାଇଥିଲି।
ମମ କର୍ମ ଚ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଂ ମାତଲିର୍ଵିସ୍ତରେଣ ତତ୍। ସର୍ଵଂ ଵିଶ୍ରାଵଯାମାସ ଯଥାଭୂତଂ ମହାଦ୍ଯୁତେ
ମାତଳି, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମୋର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ, ଯଥାଘଟିଥିଲା, ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।
ହିରଣ୍ଯପୁରଘାତଂ ଚ ମାଯାନାଂ ଚ ନିଵାରଣମ୍। ନିଵାତକଵଚାନାଂ ଚ ଵଧଂ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ମହୌଜସାମ୍। `କାଲକେଯଵଧଂ ଚୈଵ ଅଦ୍ଭୁତଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍
ସେ ହିରଣ୍ୟପୁର ନାଶ, ମାୟାବୀମାନେର ପରାଜୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନିବାତକବଚମାନେର ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ, ଏବଂ କାଳକେୟମାନେର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ବଧ ବିସ୍ତୃତ କହିଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ପ୍ରୀତଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ପୁରଂଦରଃ। ମରୁଦ୍ଭିଃ ସହିତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ସାଧୁସାଧ୍ଵିତ୍ଯଥାବ୍ରଵୀତ୍। `ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଚ ମାଂ ପ୍ରେମ୍ଣା ମୂର୍ଧ୍ନି ଚାଘ୍ରାଯ ସସ୍ମିତମ୍
ଏହା ଶୁଣି, ଶହ ଆଖି ଥିବା ପୁରନ୍ଦର, ମରୁଦ୍ଗଣ ସହିତ, ଆନନ୍ଦରେ 'ଶାବାଶ! ଶାବାଶ!' କହି, ମୋତେ ସ୍ନେହରେ ଆଲିଂଗନ କରି, ମୁଣ୍ଡରେ ଘ୍ରାଣ କରି ହସିଲେ।
ତତୋ ମାଂ ଦେଵରାଜୋ ଵୈ ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ପୁନଃ ପୁନଃ। ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଵିବୁଧୈଃ ସାର୍ଧମିଦଂ ସମଧୁରଂ ଵଚଃ
ତାପରେ, ଦେବରାଜ ମୋତେ ପୁନିପୁନି ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ଅମରମାନେ ସମ୍ମୁଖରେ ସବୁଠାରୁ ମୃଦୁ ଭାବରେ କଥା କହିଲେ।
ଅତିଦେଵାସୁରଂ କର୍ମ କୃତମେଵ ତ୍ଵଯା ରଣେ। ଗୁର୍ଵର୍ଥଶ୍ଚ କୃତଃ ପାର୍ଥ ମହାଶତ୍ରୂନ୍ଘ୍ନତା ମମ
ପାର୍ଥ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ କରିଥିବା କାମକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଛ। ଏବଂ ମୋ ପାଇଁ, ମୋର ବଡ଼ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ହତ୍ୟା କରି, ଶିଷ୍ୟର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛ।
ଏଵମେଵ ସଦା ଭାଵ୍ଯଂ ସ୍ଥିରେଣାଜୌ ଧନଂଜଯ। ଅସଂମୂଢେନ ଚାସ୍ତ୍ରାଣାଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପ୍ରତିପାଦନମ୍
ଧନଞ୍ଜୟ, ଏଭଳି ଭାବରେ ସଦା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ ରୁହିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ଅବିଚଳିତ ମନେ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ଶିଖିବା ଦରକାର।
ଅଵିଷହ୍ଯୋ ରଣେ ହି ତ୍ଵଂ ଦେଵଦାନଵରାକ୍ଷସୈଃ। ସଯକ୍ଷାସୁରଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ସପକ୍ଷିଗଣପନ୍ନଗୈଃ
ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତା, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପକ୍ଷୀ ଓ ସର୍ପମାନେ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଅଜୟ ଅଟୁଟ ରହିଛ।
ଵସୁଧାଂ ଚାପି କୌନ୍ତେଯ ତ୍ଵଦ୍ବାହୁବଲନିର୍ଜିତାମ୍। ପାଲଯିଷ୍ଯତି ଧର୍ମାତ୍ମା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ତୁମର ବାହୁବଳରେ ଜିତାଯାଇଥିବା ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶାସନ କରିବେ।
ତତୋ ମାମିଵିଶ୍ଵସ୍ତଂ ସଂରୂଢଶରଵିକ୍ଷତମ୍। ଦେଵରାଜୋଽନୁଗୃହ୍ଯେଦଂ କାଲେ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ, ମୁଁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ଭାବେ ବହୁ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ଦଁଡାଇଥିଲି, ସେତେବେଳେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ମୋତେ କୃପା କରି ସମୟଯୋଗ୍ୟ କଥା କହିଲେ।
ଦିଵ୍ଯାନ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣି ସର୍ଵାଣି ତ୍ଵଯି ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଭାରତ। ନ ତ୍ଵାଽଭିଭଵିତୁଂ ଶକ୍ତୋ ମାନୁଷୋ ଭୁଵି କଶ୍ଚନ
ଭାରତବଂଶୀ, ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଏବେ ତୁମ ପାଖରେ ଅଛି; ପୃଥିବୀରେ କୌଣସି ମଣିଷ ତୁମକୁ ଜିତିପାରିବ ନାହିଁ।
ଭୀଷ୍ମୋ ଦ୍ରୋଣଃ କୃପଃ କର୍ଣଃ ଶକୁନିଃ ସହ ରାଜଭିଃ। ସଂଗ୍ରାମସ୍ଥସ୍ଯ ତେ ପୁତ୍ର କଲାଂ ନାର୍ହନ୍ତି ଷୋଡଶୀମ୍
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, କର୍ଣ୍ଣ, ଶକୁନି ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ମିଶି ମଧ୍ୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ସାମ୍ନା କଲେ ତୁମ ଶକ୍ତିର ଏକ ଷୋଳଂଶ ଅଂଶକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ଇଦଂ ଚ ମେ ତନୁତ୍ରାଣଂ ପ୍ରାଯଚ୍ଛନ୍ମଘଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ। ଅଭେଦ୍ଯଂ କଵଚଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସ୍ରଜଂ ଚୈଵ ହିରଣ୍ମଯୀମ୍
ଏହି ଅଭେଦ୍ୟ ଦିବ୍ୟ କବଚ ଓ ସୁନାର ମାଳା ମୋତେ ମଘବାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ର ଦାନ କରିଥିଲେ।
ଦେଵଦତ୍ତଂ ଚ ମେ ଶଙ୍ଖଂ ଦେଵଃ ପ୍ରାଦାନ୍ମହାରଵମ୍। ଦିଵ୍ଯଂ ଚେଦଂ କିରୀଟଂ ମେ ସ୍ଵଯମିନ୍ଦ୍ରୋ ଯୁଯୋଜ ହ
ଦେବତା ମୋତେ ଦେବଦତ୍ତ ନାମକ ଶଂଖ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାର ଧ୍ୱନି ଭୟଙ୍କର। ଏହି ଦିବ୍ୟ ମୁକୁଟ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ପିନ୍ଧାଇଥିଲେ।
ତତୋ ଦିଵ୍ଯାନି ଵସ୍ତ୍ରାଣି ଦିଵ୍ଯାନ୍ଯାଭରଣାନି ଚ। ପ୍ରାଦାଚ୍ଛକ୍ରୋ ମମୈତାନି ରୁଚିରାଣି ବୃହନ୍ତି ଚ
ତାପରେ ଶକ୍ର ମୋତେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଭୂଷଣ ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର ଓ ଭବ୍ୟ।
ଏଵଂ ସଂପୂଜିତସ୍ତତ୍ରସୁଖମସ୍ମ୍ଯୁଷିତୋ ନୃପ। ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ ଭଵନେ ପୁଣ୍ଯେ ଗନ୍ଧର୍ଵଶିଶୁଭିଃ ସହ
ଏଭଳି ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ରାଜା, ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପବିତ୍ର ମହଳରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଶିଶୁମାନେ ସହିତ ସୁଖରେ ବସିଥିଲି।
ତତୋ ମାମବ୍ରଵୀଚ୍ଛକ୍ରଃ ପ୍ରୀତିମାନମରୈଃ ସହ। ସମଯୋଽର୍ଜୁନ ଗନ୍ତୁଂ ତେ ଭ୍ରାତରୋ ହି ସ୍ମରନ୍ତି ତେ
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବମାନେ ସହିତ ଖୁସି ହୋଇ, ମୋତେ କହିଲେ—'ଅର୍ଜୁନ, ଏବେ ତୁମେ ଯିବାକୁ ସମୟ ହେଲା; ତୁମ ଭାଇମାନେ ତୁମକୁ ମନେ କରୁଛନ୍ତି।'
ଏଵମିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଭଵନେ ପଞ୍ଚଵର୍ଷାଣି ଭାରତ। ଉଷିତାନି ମଯା ରାଜନ୍ସ୍ମରତା ଦ୍ଯୂତଜଂ କଲିମ୍
ଭାରତବଂଶୀ, ଏଭଳି ଭାବରେ ମୁଁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହଳରେ କାଟିଛି, ସଦା ଦ୍ୟୂତରେ ଘଟିଥିବା ବିପଦକୁ ମନେ କରୁଥିଲି।
ତତୋ ଭଵନ୍ତମଦ୍ରାକ୍ଷଂ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପରିଵାରିତମ୍। ଗନ୍ଧମାଦନମାସାଦ୍ଯ ପର୍ଵତସ୍ଯାସ୍ଯ ମୂର୍ଧନି
ତାପରେ ମୁଁ ଏହି ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ପହଞ୍ଚି, ତୁମେ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଘିରିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲି।