ତେ ଯୁଦ୍ଧେ ସଂନ୍ଯଵର୍ତନ୍ତ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଯଥୋର୍ମଯଃ। ନେମେ ଶକ୍ଯା ମାନୁଷେଣ ଯୁଦ୍ଧେନେତି ପ୍ରଚିନ୍ତ୍ଯ ତତ୍
ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମୁଦ୍ରର ତରଙ୍ଗ ଭଳି ପଛକୁ ହଟିଗଲେ; ମାନବୀୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ବୁଝିଲେ।
ତତୋଽହମାନୁପୂର୍ଵ୍ଯେଣ ଦିଵ୍ଯାନ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯଯୋଜଯମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମରେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କଲି।
ତତସ୍ତାନି ସହସ୍ରାଣଇ ରଥିନାଂ ଚିତ୍ରଯୋଧିନାମ୍। ଅସ୍ତ୍ରାଣି ମମ ଦିଵ୍ଯାନି ପ୍ରତ୍ଯଘ୍ନଞ୍ଛନକୈରିଵ
ତାପରେ ସେହି ହଜାର ହଜାର ରଥାରୁଢ଼, ବିଭିନ୍ନ ଯୁଦ୍ଧକଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ମୋର ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସହଜରେ ପ୍ରତିହତ କରିଦେଲେ।
ରଥମାର୍ଗାନ୍ଵିଚିତ୍ରାଂସ୍ତେ ଵିଚରନ୍ତୋ ମହାବଲାଃ। ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ସଂଗ୍ରାମେ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ରଥର ମାର୍ଗରେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଚଳି, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶତେ ଶତେ, ହଜାରେ ହଜାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଵିଚିତ୍ରମୁକୁଟାପୀଡା ଵିଚିତ୍ରକଵଚଧ୍ଵଜାଃ। ଵିଚିତ୍ରାଭରଣାଶ୍ଚୈଵ ମମ ପ୍ରୀତିକରାଽଭଵନ୍
ବିଚିତ୍ର ମୁକୁଟ, ବିଚିତ୍ର କବଚ ଓ ଧ୍ୱଜ, ବିଭିନ୍ନ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ସେମାନେ ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ।
ଅହଂ ତୁଶରଵର୍ଷୈସ୍ତାନସ୍ତ୍ରପ୍ରଚୁଦିତୈ ରଣେ। ନାଶକ୍ରୁଵଂ ପୀଡଯିତୁଂ ତେ ତୁ ମାଂ ପ୍ରତ୍ଯପୀଡଯନ୍
ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ରଚାଳିତ ବାଣର ବର୍ଷା କରି ସେମାନେକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇପାରିଲିନି; ବଡ଼ଉଠି ସେମାନେ ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟ ଦେଲେ।
ତୈଃ ପୀଡ୍ଯମାନୋ ବହୁଭିଃ କୃତାସ୍ତ୍ରୈଃ କୁଶଲୈର୍ଯୁଧି। ଵ୍ଯଥିତୋସ୍ମି ମହାଯୁଦ୍ଧେ ଭଯଂ ଚାଗାନ୍ମହନ୍ମମ
ଅନେକ ଦକ୍ଷ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତ୍ରବ୍ୟବହାରରେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟ ପାଇଲି, ଏବଂ ମୋ ମନରେ ଭୟ ଉପଜିଲା।
ତତୋହଂ ପରମାଯତ୍ତୋ ମାତଲିଂ ପରିପୃଷ୍ଟଵାନ୍
ତାପରେ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସହାୟ ହୋଇ ମାତଳିଙ୍କୁ ପଚାରିଲି।
କିମେତେ ମମ ବାଣୌଘୈର୍ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରପ୍ରତିମନ୍ତ୍ରିତୈଃ। ନ ଵଧ୍ଯନ୍ତେ ମହାଘୋରୈସ୍ତତ୍ତ୍ଵମାଖ୍ଯାହି ପୃଚ୍ଛତଃ
ମୁଁ ପଚାରିଲି: 'ମୋର ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତି ସହିତ ବାଣର ବର୍ଷା ହେଉଛି, ତଥାପି ଏହି ଭୟଙ୍କରମାନେ କାହିଁକି ମରୁନାହାନ୍ତି? ଏହାର ସତ୍ୟ କାହାଣୀ କୁହ।'
ସ ମାମୁଵାଚ ପର୍ଯାପ୍ତସ୍ତ୍ଵମେଷାଂ ଭରତର୍ଷଭ। ତାନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯାଥ ମର୍ମାଣି ପ୍ରତିଘାତଂ ତଦାଚର
ସେ କହିଲେ, 'ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରୟାପ୍ତ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସେମାନଙ୍କର ମର୍ମସ୍ଥଳକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଆଘାତ କର।'
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ରାଜେନଦ୍ରସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟସ୍ତମୂଚିଵାନ୍। ନିଵର୍ତଯ ରଥଂ ଶୀଘ୍ରଂ ପଶ୍ଯ ଚୈତାନ୍ନିପାତିତାନ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ର ରାଜା ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ, 'ରଥକୁ ଶୀଘ୍ର ଫେରାଇଦେଅ, ଏହିମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପଡ଼ିଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖ।'
ଏଵମୁକ୍ତୋ ରଥଂ ତତ୍ର ମାତଲିଃ ପର୍ଯଵର୍ତଯତ୍
ମାତଳି ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେଠାରେ ରଥକୁ ଫେରାଇଲେ।
ତତୋ ମତ୍ଵା ରଣେ ଭଗ୍ନଂ ଦାନଵାଃ ପ୍ରତିହର୍ଷିତାଃ। ଵିଚୁକ୍ରୁଶୁର୍ମହାରାଜ ସ୍ଵରେଣ ମହତା ମୁହୁଃ
ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରିଗଲା ବୋଲି ଭାବି, ଦାନବମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ବଡ଼ ସ୍ୱରରେ ବାରମ୍ବାର ଚିତ୍କାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ହେ ମହାରାଜ।
ଅଭଗ୍ନଃ କୈଶ୍ଚିଦପ୍ଯେଷ ପାଣ୍ଡଵୋ ରଣମୂର୍ଧନି। ଅସ୍ମାଭିଃ ସମରେ ଭଗ୍ନ ଇତ୍ଯେଵଂ ସଂଘଶସ୍ତଦା
କେହି କହିଲେ, 'ଏହି ପାଣ୍ଡବ ଯୁଦ୍ଧର ମୁଣ୍ଡରେ ହାରିନାହାନ୍ତି; ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲୁ'—ଏଭଳି ସମସ୍ତେ ସେ ସମୟରେ କହିଲେ।
ତତୋହଂ ଦେଵଦେଵାଯ ରୁଦ୍ରାଯାଵ୍ଯକ୍ତମୂର୍ତଯେ। ପ୍ରଯତଃ ପ୍ରଣତୋ ଭୂତ୍ଵା ନମସ୍କୃତ୍ଯ ମହାତ୍ମନେ'। ଯତ୍ତଦ୍ରୌଦ୍ରମିତି ଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵାମିତ୍ରଵିନାଶନମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ନମସ୍କାର କଲି; ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମି, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର—
ଯତ୍ତଦ୍ରୌଦ୍ରମିତି ଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵାମିତ୍ରଵିନାଶନମ୍। `ମହତ୍ପାଶୁପତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଲୋକନମସ୍କୃତମ୍
ଯାହାକୁ 'ରୌଦ୍ର' ବୋଲି ପରିଚିତ, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା, ବଡ଼, ଦିବ୍ୟ ପାଶୁପତା ଅସ୍ତ୍ର, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ—
ତତୋଽପଶ୍ଯଂ ତ୍ରିଶିରସଂ ପୁରୁଷଂ ନଵଲୋଚନମ୍। ତ୍ରିମୁଖଂ ଷଙ୍ଭୁଜଂ ଦୀପ୍ତମର୍କଜ୍ଵଲନମୂର୍ଧଜମ୍। ଲେଲିହାନୈର୍ମହାନାଗୈଃ କୃତଚିହ୍ନମମିତ୍ରହନ୍
ତାପରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି, ତିନିଟି ମୁଣ୍ଡ ଓ ନଅଟି ଆଖି ଥିବା ଏକ ପୁରୁଷ, ତିନୋଟି ମୁହଁ, ଛଅଟି ହାତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ମୁଣ୍ଡରେ ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ଵାଳା, ବଡ଼ ବଡ଼ ସାପ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା।
ଵିଭୀସ୍ତତସ୍ତଦସ୍ତ୍ରଂ ତୁ ଘୋରଂ ରୌଦ୍ରଂ ସନାତନମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗାଣ୍ଡୀଵସଂଯୋଗମାନୀଯ ଭରତର୍ଷଭ
ସେ ଭୟଙ୍କର, ରୌଦ୍ର, ଚିରନ୍ତନ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦେଖି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଏହାକୁ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ ସହିତ ଯୋଗ କରିଲି।
ନମସ୍କୃତ୍ଵା ତ୍ରିନେତ୍ରାଯ ଶର୍ଵାଯାମିତତେଜସେ। ମୁକ୍ତଵାନ୍ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ପରାଭାଵାଯ ଭାରତ
ତିନି ଆଖି ଥିବା, ଅପାର ତେଜ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଶର୍ବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମୁଁ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦାନବମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କୁ ହରାଇବା ପାଇଁ ଛାଡ଼ିଦେଲି, ହେ ଭାରତ।
ମୁକ୍ତମାତ୍ରେ ତତସ୍ତସ୍ମିନ୍ରୂପାଣ୍ଯାସନ୍ସହସ୍ରଶଃ। ମୃଗାଣାମଥ ସିଂହାନାଂ ଵ୍ଯାଗ୍ରାଣାଂ ଚ ଵିଶାଂପତେ
ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିବା ସହିତ, ହଜାର ହଜାର ରୂପ ଦେଖାଦେଲା—ହରିଣ, ସିଂହ ଓ ବାଘ, ହେ ନରପତି।
ଋକ୍ଷାଣାଂ ମହିଷାଣାଂ ଚ ପନ୍ନଗାନାଂ ତଥା ଗଵାମ୍। ଶରଭାଣାଂ ଗଜାନାଂ ଚ ଵାନରାଣାଂ ଚ ସଙ୍ଘଶଃ। ଋଷଭାଣାଂ ଵରାହାଣାଂ ମାର୍ଜାରାଣାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଭାଲୁ, ମହିଷ, ସାପ, ଗାଈ, ଶରଭ, ହାତୀ, ବାନରମାନେ ଦଳେ ଦଳେ, ବୃଷ, ଜଙ୍ଗଳ ଶୁଅ, ବିଲେଇ ଏମିତି ଅନେକ ରୂପ।
ସାଲାଵୃକାଣାଂ ପ୍ରେତାନାଂ ଭୁରୁଣ୍ଡାନାଂ ଚ ସର୍ଵଶଃ। ଗୃଧ୍ରାଣାଂ ଗରୁଡାନାଂ ଚ ଚମରାଣାଂ ତଥୈଵ ଚ
ସାଳ ଓ ଓଲା, ପେତାତ୍ମା, ଭୁରୁଣ୍ଡ, ଗୃଧ୍ର, ଗରୁଡ଼, ଚମର ଏମିତି ସମସ୍ତ ରୂପରେ।
ଦେଵାନାଂ ଚ ଋଷୀଣାଂ ରଚ ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ଚ ସର୍ଵଶଃ। ପିଶାଚାନାଂ ସଯକ୍ଷାଣାଂ ତଥୈଵ ଚ ସୁରଦ୍ଵିଷାମ୍
ଦେବତା, ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ ଓ ଯକ୍ଷ, ଏମିତି ଦେବଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟ।
ଗୁହ୍ଯକାନାଂ ଚ ସଂଗ୍ରାମେ ନୈର୍ଋତାନାଂ ତଥୈଵ ଚ। ଝଷାଣାଂ ଗଜଵକ୍ରାଣାମୁଲୂକାନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଗୁହ୍ୟକ, ନୈୃତ, ମାଛ, ଗଜବକ୍ର, ଉଲୁ ଏମିତି ଅନେକ ରୂପ।
ମୀନଵାଜିସରୂପାଣାଂ ନାନାଶସ୍ତ୍ରାସିପାଣିନାମ୍। ତଥୈଵ ଯାତୁଧାନାନାଂ ଗଦାମୁଦ୍ଗରଧାରିଣାମ୍
ମାଛ ଓ ଘୋଡ଼ା ରୂପ, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ତଳୱାର ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଏମିତି ଗଦା ଓ ମୁସଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଯାତୁଧାନମାନେ।
ଏତୈସ୍ଚାନ୍ଯୈଶ୍ଚ ବହୁଭିର୍ନାନାରୂପଧରୈସ୍ତଦା। ସର୍ଵମାସୀଜ୍ଜଗଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ତସ୍ମିନ୍ନସ୍ତ୍ରେ ଵିସର୍ଜିତେ
ଏମିତି ଅନେକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିବା ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।
ତ୍ରିଶିରୋଭିଶ୍ଚତୁର୍ଦଂଷ୍ଟ୍ରୈଶ୍ଚତୁରାସ୍ଯୈଶ୍ଚତୁର୍ଭୁଜୈଃ। ଅନେକରୂପସଂଯୁକ୍ତୈର୍ମାଂସମେଦୋଵସାସ୍ତିଭିଃ
ତିନି ମୁଣ୍ଡ, ଚାରି ଦାନ୍ତ, ଚାରି ମୁହଁ, ଚାରି ହାତ ଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ମାଂସ, ମେଦ, ଚର୍ବି ଓ ହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି।
ଅଭୀକ୍ଷ୍ଣଂ ଵଧ୍ଯମାନାସ୍ତେ ଦାନଵା ଯେ ସମାଗତାଃ। ଅର୍କଜ୍ଵଲନତେଜୋଭିର୍ଵଜ୍ରାଶନିସମପ୍ରଭୈଃ
ଏମି ଦାନବମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜ ଓ ବଜ୍ର ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମାନ ପ୍ରଭା ଦ୍ୱାରା, ବାରମ୍ବାର ମାରାଯାଉଥିଲେ।
ଅଦ୍ରିସାରମଯୈଶ୍ଚାନ୍ଯୈର୍ବାଣୈରପି ନିବର୍ହଣୈଃ। ନ୍ଯହନଂ ଦାନଵାନ୍ସର୍ଵାନ୍ମୁହୂର୍ତେନୈଵ ଭାରତ
ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ପରି କଠିନ ଅନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ଦାନବମାନେକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନିଅସ୍ତ କରିଦେଲି, ଭାରତ।
ଗାଣ୍ଡୀଵାସ୍ତ୍ରପ୍ରଣୁନ୍ନାଂସ୍ତାନ୍ଗତାସୂନ୍ନଭସଶ୍ଚ୍ଯୁତାନ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽହଂ ପ୍ରାଣମଂ ଭୂଯସ୍ତ୍ରିପୁରଘ୍ନାଯ ଵେଧସେ
ଗାଣ୍ଡୀବ ଅସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଭାବରେ ଆକାଶରୁ ମୃତ ଦାନବମାନେ ପଡ଼ିଯିବାକୁ ଦେଖି, ମୁଁ ତ୍ରିପୁର ନାଶକ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୁନି ଶିର ନମାଇଲି।