ତତଃ ଶକ୍ରେଣ ଭଗଵାନ୍ସ୍ଵଯଂଭୂରଭିଚୋଦିତଃ। ଵିଧତ୍ତାଂ ଭଗଵାନତ୍ରେତ୍ଯାତ୍ମନୋ ହିତକାମ୍ଯଯା
ତାପରେ ଶକ୍ରଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଭଗବାନ୍ କହିଲେ, 'ଏହି କାମ ନିଜ ଉପକାର ପାଇଁ ଅତ୍ରେୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହେଉ।'
ତତ ଉକ୍ତୋ ଭଗଵତା ଦିଷ୍ଟମତ୍ରେତି ଭାରତ। ଭଵିତାନ୍ତସ୍ତ୍ଵମପ୍ଯେଷାଂ ଦେହେନାନ୍ଯେନ ଵୃତ୍ରହନ୍
ତାପରେ ଭଗବାନ୍ କହିଲେ, 'ଏହିପରି ଭାଗ୍ୟରେ ଲିଖାଯାଇଛି, ହେ ଭାରତ; ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଦେହରେ ଏମାନଙ୍କର ଅନ୍ତ କରିବ।'
ତତ ଏଷାଂ ଵଧାର୍ଥାଯ ଶକ୍ରୋଽସ୍ତ୍ରାଣି ଦଦୌ ତଵ। ନ ହି ଶକ୍ଯାଃ ସୁରୈର୍ହନ୍ତୁଂ ଯ ଏତେ ନିହତାସ୍ତ୍ଵଯା
ତାପରେ ଏମାନଙ୍କର ବିନାଶ ପାଇଁ ଶକ୍ର ତୁମକୁ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ; କାରଣ ଦେବତାମାନେ ଏମାନଙ୍କୁ ମାରିପାରିବେନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏମାନଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଛ।
କାଲସ୍ଯ ପରିଣାମେନ ତତସ୍ତ୍ଵମିହ ଭାରତ। ଏଷାମନ୍ତକରଃ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତତ୍ତ୍ଵଯା ଚ କୃତଂ ତଥା
ସମୟ ଗତିରେ, ହେ ଭାରତ, ତୁମେ ଏଠାକୁ ଏମାନଙ୍କର ଅନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଆସିଛ; ଏହି କାମ ତୁମେ ସଫଳ କରିଛ।
ଦାନଵାନାଂ ଵିନାଶାର୍ଥଂ ମହାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ମହଦ୍ବଲମ୍। ଗ୍ରାହିତସ୍ତ୍ଵଂ ମହେନ୍ଦ୍ରେଣ ପୁରୁଷେନ୍ଦ୍ର ତଦୁତ୍ତମମ୍
ଦାନବମାନଙ୍କର ବିନାଶ ପାଇଁ, ମହେନ୍ଦ୍ର ତୁମକୁ ମହାସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ଅପାର ଶକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତତଃ ପ୍ରଶାମ୍ଯ ନଗରଂ ଦାନଵାଂଶ୍ଚ ନିହତ୍ଯ ତାନ୍। ପୁନର୍ମାତଲିନା ସାର୍ଧମଗମଂ ଦେଵସଦ୍ମ ତତ୍
ତାପରେ ନଗରକୁ ଶାନ୍ତ କରି ଓ ସେଇ ଦାନବମାନୋଁକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରି, ମୁଁ ପୁଣି ମାତଳିଙ୍କ ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନିବାସକୁ ଫେରିଲି।
ନିଵର୍ତମାନେନ ମଯା ମହଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ତତୋଽପରମ୍। ପୁରଂ କାମଗମଂ ଦିଵ୍ଯଂ ପାଵକାର୍କସମପ୍ରଭମ୍
ମୁଁ ଫେରୁଥିବାବେଳେ, ଆଉ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ବିଶାଳ ନଗର ଦେଖିଲି, ଯାହା ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳିଥିଲା, ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ରତ୍ନଦ୍ରୁମମଯୈଶ୍ଚିତ୍ରୈର୍ଭାସ୍ଵରୈଶ୍ଚ ପତତ୍ରିଭିଃ। ପୌଲୋମୈଃ କାଲକେଯୈଶ୍ଚ ରନିତ୍ଯହୃଷ୍ଟୈରଧିଷ୍ଠିରତମ୍
ସେଠାରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ଗଛ ଓ ଚମତ୍କାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପକ୍ଷୀମାନେ ଥିଲେ; ପୌଲୋମ ଓ କାଳକେୟମାନେ, ସଦା ଯୁଦ୍ଧରେ ଆନନ୍ଦିତ, ସେଠି ବସବାସ କରୁଥିଲେ।
ଗୋପୁରାଟ୍ଟାଲକୋପେତଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଵାରଂ ଦୁରାସଦମ୍। ସର୍ଵରତ୍ନମଯଂ ଦିଵ୍ଯମଦ୍ଭୁତୋପମଦର୍ଶନମ୍
ଏହି ନଗରରେ ଉଚ୍ଚ ଦ୍ୱାର ଓ ମହଲ ଥିଲା, ଚାରିଟି ଦ୍ୱାର ଥିଲା, ପ୍ରବେଶ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ; ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ତିଆରି, ଦିବ୍ୟ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଦ୍ରୁମୈଃ ପୁଷ୍ପଲୋପେତୈଃ ସର୍ଵରତ୍ନମଯୈର୍ଵୃତମ୍। ତଥା ପତତ୍ରିଭିର୍ଦିଵ୍ଯୈରୁପେତଂ ସୁମନୋହରୈଃ
ଏହି ନଗର ଫୁଲ ଲଗା ଗଛ ଓ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଥିଲା, ଦିବ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଏହାକୁ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ।
ଅସୁରୈର୍ନିତ୍ଯମୁଦିତୈଃ ଶୂଲର୍ଷ୍ଟିମୁସଲାଯୁଧୈଃ। ଚାପମୁଦ୍ଗରହସ୍ତୈଶ୍ଚ ସ୍ରଗ୍ଵିଭିଃ ସର୍ଵତୋ ଵୃତମ୍
ଏହି ନଗର ସବୁଦିକୁ ଦାନବମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଶୂଳ, ରଷ୍ଟି, ମୁସଳ ଏବଂ ଧନୁଷ ମୁଦ୍ଗର ଧରିଥିଲେ, ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ତଦହଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯଦୈତ୍ଯାନାଂ ପୁରମଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନମ୍। ଅପୃଚ୍ଛଂ ମାତଲିଂ ରାଜନ୍କିମିଦଂ ଦୃଶ୍ଯତେତି ଵୈ
ସେଇ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ନଗରକୁ ଦେଖି, ହେ ରାଜା, ମୁଁ ମାତଳିଙ୍କୁ ପଚାରିଲି, 'ମୁଁ ଯାହା ଦେଖୁଛି, ଏହା କଣ?'
ପୁଲୋମା ନାମ ଦୈତେଯୀ କାଲକା ଚ ମହାସୁରୀ। ଦିଵ୍ଯଂଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତେ ଚେରତୁଃ ପରମଂ ତପଃ
ସେଠାରେ ପୁଲୋମା ନାମକ ଦୈତ୍ୟୀ ଓ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ କାଳକା ନାମକ ଅସୁରୀ ଥିଲେ; ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ତପସୋନ୍ତେ ତତସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ସ୍ଵଯଂଭୂରଦଦାଦ୍ଵରମ୍। ଅଗୃହ୍ଣୀତାଂ ଵରଂ ତେ ତୁ ସୁତାନାମଲ୍ପଦୁଃଖତାମ୍
ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଶେଷରେ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଭଗବାନ୍ ସେମାନଙ୍କୁ ବର ଦେଲେ; ସେମାନେ ଏହି ବର ଚାହିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ କମ୍ ଦୁଃଖ ପାଉନ୍ତୁ।
ଅଵଧ୍ଯତାଂ ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସୁରରାକ୍ଷସପନ୍ନଗୈଃ। ପୁରଂ ସୁରମଣୀଯଂ ଚ ସ୍ଵଚରଂ ସୁକୃତପ୍ରଭମ୍
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେହି ପୁରୀକୁ ଦେବତା, ରାକ୍ଷସ ଓ ସର୍ପମାନେ କେବେ ହାନି କରିପାରିନଥିଲେ। ଏହି ସହର ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଅତି ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଶୋଭାମୟ ଥିଲା, ଏବଂ ସଦ୍ଗୁଣ ଓ ନିକଟ କର୍ମର ଆଲୋକରେ ଚମକୁଥିଲା।
ସର୍ଵରତ୍ନୈଃ ସମୁଦିତଂ ଦୁର୍ଧର୍ଷମମରୈରପି। ମହର୍ଷିଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵପନ୍ନଗାସୁରରାକ୍ଷସୈଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏହି ସହରକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦଳିପାରିନଥିଲେ। ଏଠାରେ ମହାର୍ଷି, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସର୍ପ, ଅସୁର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ।
ସର୍ଵକାମଗୁଣୋପେତଂ ଵୀତଶୋକମନାମଯମ୍। ବ୍ର୍ହମଣୋ ଭଵନାଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠଂ କାଲକେଯକୃତଂ ଵିଭୋ
ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଗୁଣ ଥିବା, ଦୁଃଖ ଓ ରୋଗ ରହିତ, ଏହି ସହର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମହଲ ଥିଲା, ଯାହା କାଳକେୟମାନେ ତିଆରି କରିଥିଲେ।
ତଦେତତ୍ଖପୁରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଚରତ୍ଯମରଵର୍ଜିତମ୍। ପୌଲୋମାଧ୍ଯୁଷିତଂ ଵୀର କାଲକେଯୈଶ୍ଚ ଦାନଵୈଃ
ଏହି ଦିବ୍ୟ ଖପୁରୀ, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ଆସିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ପୌଲୋମ ଓ କାଳକେୟ ଦାନବମାନେ ବସିଛନ୍ତି, ହେ ବୀର।
ହିରଣ୍ଯପୁରମିତ୍ଯେଵଂ ଖ୍ଯାଯତେ ନଗରଂ ମହତ୍। ରକ୍ଷିତଂକାଲକେଯୈଶ୍ଚ ପୌଲୋମୈଶ୍ଚ ମହାସୁରୈଃ
ଏହି ବଡ଼ ସହରକୁ 'ହିରଣ୍ୟପୁର' ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ, ଯାହାକୁ କାଳକେୟ ଓ ପୌଲୋମ ମହାସୁରମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।
ତ ଏତେମୁଦିତା ରାଜନ୍ନଵଧ୍ଯାଃ ସର୍ଵଦୈଵତୈଃ। ନିଵସନ୍ତ୍ଯତ୍ରରାଜେନ୍ଦ୍ର ଗତୋଦ୍ଵେଗା ନିରୁତ୍ସୁକାଃ
ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ଆନନ୍ଦିତ ଦାନବମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜୟ, ସେମାନେ ଏଠି ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତା ବିନା ବସିଛନ୍ତି।
ସୁରାସୁରୈରଵଧ୍ଯାନାଂ ଦାନଵାନାଂ ଧନଞ୍ଜଯ'। ମାନୁଷାନ୍ମୃତ୍ଯୁରେତେଷାଂ ନିର୍ଦିଷ୍ଟୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ପୁରା
ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ଏହି ଦାନବମାନେ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ପାଇଁ ଅଜୟ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ସେମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ କେବଳ ମାନବମାନେ ଦେଇପାରିବେ।
[ଏତାନପି ରଣେ ପାର୍ତ କାଲକେଯାନ୍ଦୁରାସଦାନ୍। ଵଜ୍ରାସ୍ତ୍ରେଣ ନଯସ୍ଵାଶୁ ଵିନାଶଂ ସୁମହାବଲାନ୍]
ହେ ପାର୍ଥ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାଳକେୟମାନେ ଉପରେ ବଜ୍ରାସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ କର।
ସୁରାସୁରୈରଵଧ୍ଯଂ ତଦହଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵିଶାଂପତେ। ଅବ୍ରୁଵଂ ମାତଲିଂ ହୃଷ୍ଟୋ ଯାହ୍ଯେତତ୍ପୁରମଞ୍ଜସା
ହେ ରାଜା, ମୁଁ ଜାଣିଥିଲି ଯେ ସେମାନେ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ପାଇଁ ଅଜୟ, ତେଣୁ ମୁଁ ଆନନ୍ଦରେ ମାତଳିଙ୍କୁ କହିଲି, 'ସିଧାସଳଖ ଏହି ସହରକୁ ନେଇ ଚାଲ।'
ତ୍ରିଦଶେଶଦ୍ଵିଷୋ ଯାଵତ୍କ୍ଷଯମସ୍ତ୍ରୈର୍ନଯାମ୍ଯହମ୍। ନ କଥଂଚିଦ୍ଧି ମେ ପାପା ନ ଵଧ୍ଯା ଯେ ସୁରଦ୍ଵିଷଃ
ମୁଁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମାପ୍ତ କରିପାରିବି ନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୁକିବି ନାହିଁ; ଦେବଦ୍ୱେଷୀମାନେ ମୋ ପକ୍ଷରୁ କେବେ ମାଫ କରାଯିବେ ନାହିଁ।
ଉଵାହ ମାଂ ତତଃ ଶୀଘ୍ରଂ ହିରଣ୍ଯପୁରମନ୍ତିକାତ୍। ରଥେନ ତେନ ଦିଵ୍ଯେନ ହରିଯୁକ୍ତେନ ମାତଲିଃ
ତାପରେ ମାତଳି ଦିବ୍ୟ ଘୋଡ଼ା ଯୋଜିତ ରଥରେ ମୋତେ ଶୀଘ୍ର ହିରଣ୍ୟପୁର ନିକଟକୁ ନେଇଗଲେ।
ତେ ମାମାଲକ୍ଷ୍ଯ ଦୈତେଯା ଵିଚିତ୍ରାଭରଣାମ୍ବରାଃ। ସମୁତ୍ପେତୁର୍ମହାଵେଗା ରଥାନାସ୍ଥାଯ ଦଂଶିତାଃ
ମୋତେ ଦେଖି ଦାଇତ୍ୟମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଆଭୂଷଣ ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ରଥରେ ଚଢ଼ି, ବଡ଼ ତ୍ୱରାରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସିଲେ।
ତତୋ ନାଲୀକନାରାଚୈର୍ଭଲ୍ଲୈଃ ଶକ୍ତ୍ଯୃଷ୍ଟିତୋମରୈଃ। ପ୍ରତ୍ଯଘ୍ନନ୍ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରା ମାଂ କ୍ରୁଦ୍ଧାସ୍ତୀଵ୍ରପରାକ୍ରମାଃ
ତାପରେ କ୍ରୋଧିତ ଓ ପ୍ରବଳ ଦାନବନାୟକମାନେ ନାଳୀକ, ନାରାଚ, ଭଲ, ଶକ୍ତି, ଋଷ୍ଟି ଓ ତୋମର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ତଦହଂ ଶସ୍ତ୍ରଵର୍ଷେଣ ମହତା ପ୍ରତ୍ଯଵାରଯମ୍। ଶସ୍ତ୍ରଵର୍ଷଂ ମହଦ୍ରାଜନ୍ଵିଦ୍ଯାବଲମୁପାଶ୍ରିତଃ
ମୁଁ ମୋର ଜ୍ଞାନର ଶକ୍ତି ଉପରେ ଭରସା କରି, ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ରବୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରବୃଷ୍ଟିକୁ ରୋକିଦେଲି, ହେ ରାଜନ।
ଵ୍ଯାମୋହଯଂ ଚ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ରଥମାର୍ଗୈଶ୍ଚରନ୍ରଣେ। ତେଽନ୍ଯୋନ୍ଯମଭିସଂମୂଢାଃ ପାତଯନ୍ତି ସ୍ମ ଦାନଵାଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ରଥମାର୍ଗରେ ଚଳି, ସେମାନଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରିଦେଲି; ଭୁଲଭୁଲା ହୋଇ, ଦାନବମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତେଷାମେଵଂ ଵିମୂଢାନାମନ୍ଯୋନ୍ଯମଭିଧାଵତାମ୍। ଶିରାଂସି ଵିଶିଖୈର୍ଦୀପ୍ତୈରଚ୍ଛିନ୍ଦଂ ଶତସଙ୍ଘଶଃ
ଏଭଳି ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ପରସ୍ପରକୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ମୁଁ ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନିମୟ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କର ଶିର ଶତେ ଶତେ କାଟିଦେଲି।